IV SA/Po 968/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika G. S. adwokata M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 08 kwietnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 968/09 w sprawie ze skargi Gr. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Wyrokiem z dnia 08 kwietnia 2010 r. IV SA/Po 968/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy (k. 32 akt sądowych). Pismem z [...] 09 kwietnia 2010 r. Skarżący wniósł o doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 08 kwietnia 2010 r. (k. 34, 35 akt sądowych). Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi kasacyjnej doręczono G. S. w dniu 05 maja 2010 r. – przesyłkę odebrała Żona Skarżącego D. S. (k. 47 akt sądowych). W dniu 09 czerwca 2010 r. pełnomocnik Skarżącego adwokat M. P. (dalej Pełnomocnik) nadał w polskim urzędzie pocztowym: skargę kasacyjną, datowaną "7.06.2010 r." i wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, datowany "8 czerwca 2010 r." (k. 49 - 52 akt sądowych). Uzasadniając wniosek Pełnomocnik wskazał, że Skarżący zgłosił się doń w dniu 07 czerwca 2010 r. ze zleceniem wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący nie potrafił podać daty doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem. Twierdził, że wyrok odebrała Jego Żona, nie przekazała Mu przesyłki pocztowej i nie poinformowała o jej nadejściu. Przesyłkę Skarżący odnalazł "dnia 7 czerwca br. i niezwłocznie podjął działania w celu wniesienia skargi". Pełnomocnik w dniu 8 czerwca 20010 r. ustalił w informacji WSA w Poznaniu, że Żona Skarżącego odebrała przesyłkę pocztową z uzasadnieniem wyroku w dniu 05 maja 2010 r., a więc termin do wniesienia skargi kasacyjnej "minął 4 maja 2010 r.". Skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej bez własnej winy. Do wniosku o przywrócenie terminu załączono oświadczenie Żony Skarżącego D. S., datowane "08.06.2010 r.", w którym Żona wskazała w szczególności: "Nie oznaczyłam daty doręczenia, a list wrzuciłam do biurka G. S. do szuflady bocznej. Z mężem żyjemy w faktycznej separacji, w niezgodzie i nie poinformowałam G. S. o tym fakcie". G. S. list znalazł w dniu 07 czerwca 2010 r. i zrobił Żonie awanturę, ponieważ nic nie wiedział o doręczonym Mu wyroku. "Oświadczenie spożądzał na żądanie G. S." (k. 51-52 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153.02/1270 ze zm., dalej ppsa) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. By Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej, wskazywana przez Pełnomocnika Skarżącego, ustała bowiem dnia 07 czerwca 2010 r., gdy Skarżący – w myśl twierdzeń wniosku – miałby odnaleźć przesyłkę, którą odebrała Jego Żona (k. 51-52 akt sądowych). Wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną nadany został w polskim urzędzie pocztowym dnia 09 czerwca 2010 r. (k. 47, 53 akt sądowych). Zachowanie siedmiodniowego terminu umożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku Pełnomocnika Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Poza sporem pozostaje bowiem, że Skarżący nie dotrzymał zakreślonego terminu przewidzianego do złożenia skargi kasacyjnej, który upłynął dnia 04 czerwca 2010 r. o północy (art. 177 § 1 ppsa), a nie "4 maja 2010 r." jak zapewne omyłkowo wskazał Pełnomocnik Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 51 akt sądowych). Zarówno w literaturze prawniczej, jak i w orzecznictwie sądowym, utrwalony jest pogląd, że kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej i że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się lekkiego choćby niedbalstwa (J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis 2010, s. 244 uw. 5; odpowiednio – na tle art. 58 kpa- B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C.H. Beck 2009 s. 270-271 nb 4-6). Akcentuje się też, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swe interesy (wyrok NSA z 11.2.2003 r., II SA 4162/01, Mon.Pr. 2003, nr 8 s. 340; postanowienie NSA z 2.X.2002 r., V SA 793/02, Mon.Pr. 2002, nr 23, s. 1059, akceptowane przez B. Dautera w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz" Wolters Kluwer 2009 s. 257-258 uw. 3; postanowienie SN z 14.1. 1972 r. III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; postanowienie SN z 12.1. 1999 r. II UKN 667/98, OSNAP-2000, nr 12, poz. 488; postanowienie NSA z 24.3.2004 r., FZ 13/04; akceptowane przez H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis 2008, s. 381, uw. 3). Okoliczności wskazywane przez Pełnomocnika Skarżącego nie pozwalają na przyjęcie, że nie dokonał On w terminie czynności wniesienia skargi kasacyjnej bez swej winy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a przyczyna uniemożliwiająca dokonanie czynności istnieć musiała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (przykładowo – postanowienie NSA z: 4.6.2008 r., I OZ 357/08; 6.5.2008 r., I OZ 307/08). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie NSA z 30.5.2008 r., I OZ 354/08). Dla oceny, czy strona należycie uprawdopodobniła okoliczności wskazujące – w jej ocenie – na brak winy w uchybieniu terminu, konieczne jest ocenienie tych okoliczności w świetle całokształtu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Oświadczenie datowane "08.06.2010 r.", podpisane przez D. S., jest dokumentem prywatnym (art. 245 kpc w zw. z art. 106 § 5 ppsa), stanowiącym jedynie dowód tego, że osoba, która ów dokument podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Oświadczenie to nie jest wiarygodne. D. S. – żona Skarżącego, odebrała przesyłki sądowe dnia: 14 grudnia 2009 r., 11 marca 2010 r. (k. 14, 16, 24 akt IV SA/Po 968/09) – w tym wezwanie o uiszczenie wpisu, a wpis Skarżący uiścił w terminie i na żadnym etapie postępowania nie zastrzegał, by nie doręczać korespondencji do rąk Żony (k. 17 akt IV SA/Po 968/09). Także w postępowaniu administracyjnym skutecznie doręczano G. S. korespondencję do rąk Żony D. S. w dniach: 31 sierpnia 2009 r., 03 lipca 2009 r. (k. 15, 17 akt administracyjnych) i nie utrudniało to G. S. osobistego udziału w postępowaniu i wniesienia w terminie odwołania (k. 13 akt administracyjnych). Na żadnym etapie postępowania administracyjnego G. S. nie zastrzegał, by nie doręczać korespondencji do rąk Żony. Skutecznych doręczeń dla oskarżonego G. S. do rąk Żony D. S. dokonywano także w postępowaniu karnym w dniach: 01 grudnia 2008 r., 06 marca 2009 r., 16 marca 2009 r. (k. 37 akt [...] teczka 4 G. S.; k. 315, 413 akt [...] Sądu Rejonowego w [...]). Na żadnym etapie postępowania karnego G. S. nie zastrzegał, by nie doręczać korespondencji do rąk Żony. Mimo, że G. S. w całym postępowaniu skargowym występował samodzielnie (aż do dnia udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi M. P. dnia [...] czerwca 2010 r.; k. 50 akt IV SA/Po 968/09), wszystkie pisma sporządzane były na tej samej maszynie do pisania (skarga z dnia 23 listopada 2009 r., wniosek o wniesienie kasacji z dnia 2 października 2009 r. – podpisany przez adwokata M. P., wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem z 9 kwietnia 2010 r., skarga kasacyjna z 7 czerwca 2010 r. – podpisana przez adwokata M. P., wniosek z dnia 8 czerwca 2010 r. – podpisana przez adwokata M. P.; k. 2, 3-4, 34, 49, 51 akt IV SA/Po 968/09). W rozpoznawanej sprawie Skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. wniósł o doręczenie uzasadnienia wyroku wydanego w dniu 08 kwietnia 2010 r., a więc mógł się spodziewać, że w najbliższym czasie otrzyma przesyłkę z WSA w Poznaniu zawierającą żądany odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Gdyby w istocie między Skarżącym a Jego Żoną istniał spór i Skarżący nie miał doń zaufania (na co nie ma przekonujących dowodów, a oświadczenie z "[...].06.1010 r." twierdzenia tego nie uwiarygodnia), winien był zastrzec na poczcie, by nie doręczać korespondencji sądowej dlań przeznaczonej do rąk Żony. Zaniedbanie to nie mogło stanowić zatem przesłanki usprawiedliwiającej brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 27.5.2008 r., I FZ 220/08; wyrok WSA w Warszawie z 15.1.2008 r., IV SA/Wa 2119/07). W niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, by uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącego. Pisma składane przez Skarżącego w niniejszym postępowaniu znamionują dużą kulturę prawną ich Autora. Także oświadczenie Żony z "[...].06.1010 r.", mimo swoistej stylizacji, znamionuje ponadprzeciętną kulturę prawną Autora – zgodnie z doświadczeniem życiowym, osoby bez wykształcenia prawniczego i bez praktyki procesowej, nie używają sformułowań typu "Nie oznaczyłam daty doręczenia" (k. 52 akt IV SA/Po 968/09). Z przywołanych wyżej kart postępowań: [...] teczka 4 G. S.; [...] Sądu Rejonowego w [...]; akt postępowania administracyjnego i IV SA/Po 968/09 wynika, że D. S. wielokrotnie wspomagała Męża, odbierała korespondencję sądową bądź urzędową dla G. S. i nigdy nie doznał On z tego tyłu uszczerbku w tych postępowaniach. Zgodnie z doświadczeniem życiowym, każdy dorosły człowiek wie, że korespondencja sądowa ma charakter oficjalny, musi być podejmowana w terminie i badana ze starannością, jakiej należy oczekiwać od osoby dbającej o swe interesy. Domownik odbierający korespondencję jest w istocie osobą, którą Strona posiłkuje się w swej działalności procesowej; zawinienie w wyborze takiej osoby – w tym nie zastrzeżenie na poczcie, że nie wolno wydawać temu domownikowi korespondencji urzędowej – obciąża Stronę (odpowiednio – orzeczenia SN z: 10.1.11956 r., 4 CO 58/55, OSN 1956 poz. 106; 20.5.1970 r., I CR 184/70, Biul. SN 1970 r. nr 11 s. 20, akceptowane przez M. Jędrzejewską w: "Komentarz do kpc" W.Pr. 2002 s. 363 uw. 12), tym bardziej, że Skarżący występował również w interesie (obiektywnie oceniając) Żony (bowiem Skarżący jest właścicielem Firmy [...]; k. 17 akt V Ds 15/09 teczka 4 G. S.) i posiadanie przezeń prawa jazdy kategorii C, wpływać będzie na Jego możliwości zarobkowe, z których zaspokajane są potrzeby rodziny (art. 27 i art. 31 § 2 pkt 1 kro; zasady doświadczenia życiowego). Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 §1, 2 i 4 ppsa, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.