IV SA/Po 996/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-02-09
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, która wyłącza możliwość lokalizacji elektrowni wiatrowych na nieruchomościach, narusza interes prawny właścicieli tych nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy wyłączająca możliwość lokalizacji elektrowni wiatrowych na nieruchomościach skarżących narusza ich interes prawny. Jednakże, mimo naruszenia interesu prawnego, skarga została oddalona, ponieważ sąd nie dopatrzył się istotnego naruszenia zasad lub trybu sporządzania studium, ani naruszenia przepisów prawa materialnego. Wyważenie interesu właścicieli nieruchomości z interesem społecznym, wynikające z konsultacji społecznych, mieściło się w granicach władztwa planistycznego gminy.Stan faktyczny
Skarżący, właściciele gruntów, wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w części nieuwzględniającej ich wniosku o dopuszczenie lokalizacji elektrowni wiatrowych i farm fotowoltaicznych. Organ wskazał, że wyłączenie elektrowni wiatrowych nastąpiło w wyniku konsultacji społecznych, w których mieszkańcy wyrazili sprzeciw. Skarżący zarzucili naruszenie szeregu ustaw, w tym ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz KPA. Po wcześniejszych postępowaniach sądowych, sprawa trafiła ponownie do WSA w Poznaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. W., L. W. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oddala skargę
Rada Gminy uchwałą z dnia [...] października 2013r. nr [...], działając na podstawie art.12 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.), na wniosek Wójta Gminy S. uchwaliła studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S.. W załączniku nr [...] dotyczącym rozstrzygnięcia Rady Gminy o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S., uwadze nr [...] do uchwały, właściciele gruntów położonych w obrębie geodezyjnym [...] oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] i [...] wnioskowali o dopuszczenie lokalizacji odnawialnych źródeł energii w tym elektrowni wiatrowych i farmy fotowoltaicznej. Uwaga ta w części została nieuwzględniona. W uzasadnieniu do rozstrzygnięcia organ wskazał, iż przyjęty w projekcie studium zapis "EO – obszary rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych o mocy powyżej 100kW i ich stref z wyłączeniem elektrowni wiatrowych i biogazowni" jest ofertą Gminy dla potencjalnych inwestorów chcących lokalizować w tym rejonie [...] obejmującym również działki [...] i [...] swoje zamierzenia inwestycyjne w zakresie odnawialnych źródeł energii z wyłączeniem elektrowni wiatrowych i biogazowni. Wyłączenie tych dwóch rodzajów odnawialnych źródeł energii (tj. elektrowni wiatrowych i biogazowni) nastąpiło w wyniku konsultacji społecznych, które Wójt postanowił przeprowadzić w związku z licznymi protestami mieszkańców przeciw lokalizacji w Cieninie Zabornym elektrowni wiatrowych. Uznano, że wynik konsultacji będzie podstawą do uwzględnienia w projekcie studium jakie rodzaje odnawialnych źródeł energii w tym rejonie będzie można zlokalizować. W związku z wynikiem uzyskanym z konsultacji na terenie [...] w projekcie studium przyjęto zapis wyżej cytowany – EO.
Pismem z dnia [...] czerwca 2013r. A. W. i L. W., jako właściciele gruntów działek nr [...] i [...] wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa.
Organ podtrzymał swoje stanowisko.
Pismem z dnia [...] lutego 2014r. A. W. i L. W. złożyli skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] października 2013r. nr [...] w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S., w części dotyczącej załącznika nr [...], uwagi nr [...], w zakresie w jakim nie uwzględnia uwagi skarżących odnośnie dopuszczenia lokalizacji odnawialnych źródeł energii w tym elektrowni wiatrowych i farmy fotowoltaicznej. Domagali się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w tym zakresie.
Skarżący zarzucili zaskarżonej uchwalenaruszenie:
1) ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U. z 2012r. poz. 647)
2) ustawy Prawnej Ochrony Środowiska z dn. 27 kwietnia 2001r. (Dz. U. z 2008r. Nr 25 poz. 150 ze zm.)
3) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 03 października 2008r. (Dz. U. z 2008r. Nr 199 poz. 1227 ze zm.)
4) ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz. . z 2011r. Nr 224, poz. 1337)
5) ustawy Prawo Wodne z dn. 18 lipca 2001r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 145)
6) ustawy o Ochronie Gruntów Rolnych i Leśnych z dn. 03 lutego 1995r. (Dz. U. z 2004r. Nr 121 poz. 1266 ze zm.)
7) rozporządzenia Ministra Środowiska z dn. 08 października 2012r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku ( Dz. U. z 2012r., poz. 1109)
8) rozporządzenia Ministra Środowiska z dn. 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2001r. Nr 112 poz. 1206)
9) ustawy z dn.14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego w szczególności:
- art. 7 Kpa w pełnym brzmieniu ustawowym,
- art. 9 Kpa w pełnym brzmieniu ustawowym,
- art. 10 1 Kpa w pełnym brzmieniu ustawowym,
- art. 77 1 Kpa w pełnym brzmieniu ustawowym,
- art. 80 Kpa w pełnym brzmieniu ustawowym.
Skarżący wskazali, że poprzednie studium uchwalone uchwałą Nr [...] Rady Gminy z dn. [...] listopada 2001r. oraz jego zmiana Uchwałą Nr XXIII / 109 / 8 również przez tutejszą Radę Gminy z dn. [...] września 2008r. oraz Uchwalenie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego bez uwzględnienia tzw. "Obszaru Funkcjonalnego" terenu górniczego w trybie art. 53 Prawa Geologicznego i Górniczego (ustawa z dnia 4 lutego 1994r. - Dz. U. Nr 27 poz.96 ) stanowi rażące naruszenie prawa. Nadto kwestionowali wprowadzenie w studium zakazu budowy na ich nieruchomościach elektrowni wiatrowych.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podnieśli, iż brak realizacji elektrowni wiatrowych negatywnie wpłynie na środowisko. Skarżący wskazali również, iż czują się dyskryminowani.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 214 r., sygn. akt IV SA/Po 282/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę.
Postanowieniem z dnia 13 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przywrócił skarżącym termin do wniesienia skargi.
Wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 495/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. W. i L. W..
Wyrokiem z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3086/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 495/14 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że usprawiedliwiony jest w szczególności zarzut naruszenia art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) przez błędne zastosowanie tego przepisu, które sprowadza się do twierdzenia, że ustalenia zaskarżonego studium, zwłaszcza te, które uniemożliwiają usytuowanie na nieruchomości skarżących elektrowni wiatrowych, nie naruszają ich interesu prawnego, wynikającego z prawa własności nieruchomości.
Sąd II instancji podniósł, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż możliwości naruszeniu przez ustalenia studium interesu prawnego właściciela nieruchomości nie sprzeciwia się charakter studium, w szczególności to, że jest to akt wiążący wewnętrznie, a nie źródło przepisów powszechnie obowiązujących na terenie gminy. Stanowisko, że akt ten mimo swego wewnętrznego charakteru może naruszać interes prawny właścicieli nieruchomości przyjęto w wyroku z 1 czerwca 2016r., sygn. akt II OSK 44/15 oraz w wyroku z 25 września 2014 r., sygn. akt II OSK 706/13, a także w postanowieniu z 29 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2947/15.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna opiera się o zasadne podstawy, zaś wyrok Sądu I instancji powinien być uchylony, a sprawa ze skargi skarżących ponownie rozpoznana w celu dokonania prawnej oceny kwestionowanego przez skarżących zakazu zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawę prawną wniesioną w niniejszej sprawie skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.). Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oznacza to, że w pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne, do których w niniejszej sprawie zaliczyć należy: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (dwa ostatnie punkty stanowią wymogi formalne dopuszczalności skargi).
Nie budzi wątpliwości w świetle jednolitego stanowiska orzecznictwa i doktryny, że uchwała w sprawie studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej.
Również pozostałe wymogi formalne do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zostały spełnione, albowiem skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie , co prawda termin do wniesienia skargi nie został zachowany ale na mocy postanowienia z dnia [...] maja 2014 r. termin ten został przywrócony.
Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej skargi Sąd jest obowiązany do sprawdzenie, z uwzględnieniem rozważań poczynionych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] września 2016r., którym skład orzekający w niniejszej sprawie jest związany, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżących, co dawałoby im legitymację do wniesienia skargi.
W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż możliwości naruszeniu przez ustalenia studium interesu prawnego właściciela nieruchomości nie sprzeciwia się charakter studium, w szczególności to, że jest to akt wiążący wewnętrznie, a nie źródło przepisów powszechnie obowiązujących na terenie gminy. Stanowisko, że akt ten mimo swego wewnętrznego charakteru może naruszać interes prawny właścicieli nieruchomości przyjęto w wyroku z dnia 1 czerwca 2016r., sygn. akt II OSK 44/15 oraz w wyroku z 25 września 2014r., sygn. akt II OSK 706/13, a także w postanowieniu z 29 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2947/15.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna opiera się o zasadne podstawy, zaś wyrok Sądu i instancji powinien być uchylony, a sprawa ze skargi skarżących ponownie rozpoznana w celu dokonania prawnej oceny kwestionowanego przez skarżących zakazu zabudowy.
W tym miejscu wskazać należy, iż naruszenie interesu prawnego składającego skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, musi więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Wskazać należy, iż w wyroku z dnia 4 listopada 2003r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny zauważył, że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem. Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, to znaczy, iż zachodzi związek polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2012r., sygn. akt II OSK 2451 nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (porównaj: wyrok NSA z dnia 14 marca 200 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964).
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (wyrok NSA z dnia 18 września 2003r., sygn. akt II SA/2637/02, Lex nr 80699).
Podsumowując stwierdzić należy, iż przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały z zakresu administracji publicznej kształtowany jest na innych zasadach, aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kpa. Dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego i w zależności od tego skarga może lub nie może być uwzględniona.
Mając powyższe na uwadze oraz stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z dnia 15 września 2016r. Sąd w składzie rozpoznający niniejszą skargę uznał, iż skarżący wykazali, iż został naruszony ich interes prawny, poprzez ograniczenie możliwości realizacji na ich terenie elektrowni wiatrowych.
W tym miejscu wskazać należy, iż samo naruszenie interesu prawnego skarżącego nie oznacza obowiązku uwzględniania skargi na uchwałę w sprawie studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego. Obowiązek jej uwzględnienia powstaje jedynie wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z jednoczesnym naruszeniem przepisu prawa materialnego lub naruszeniem zasad bądź trybu sporządzania studium lub planu miejscowego, co, w ocenie składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
Przy ocenie uchwał w przedmiocie studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego Sąd zobligowany jest do kontroli zaskarżonej uchwały w kontekście przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie bowiem do treści tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Pod pojęciem procedury planistycznej należy rozumieć kolejno podejmowane czynności planistyczne określone przepisami ustawy, gwarantujące możliwość udziału zainteresowanych podmiotów w procesie planowania (składanie uwag i wniosków) i kontroli legalności przyjmowanych rozwiązań w granicach uzyskiwanych opinii i uzgodnień. Pojęcie zaś zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wiąże się z merytorycznymi wartościami i wymogami kształtowania polityki przestrzennej.
Przed przystąpieniem do oceny czy zachowana została procedura planistyczna wskazać należy, iż niniejsza uchwała nie była jeszcze przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, co uzasadnia jej kontrolę w całokształcie.
W ocenie Sądu wymogi proceduralne określone w art. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostały zachowane.
W niniejszej sprawie Rada Gminy w dniu [...] marca 2011r., podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S..
Zgodnie z art. 11 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w dniu [...] października 2011r. Wójt ogłosił w prasie lokalnej oraz w drodze obwieszczenia, wywieszonego na tablicy ogłoszeń oraz zamieszczonego na stronie internetowej Gminy S., o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego. W obwieszczeniu tym określono termin składania wniosków do tego planu do dnia [...] listopada 2011r. , a więc z zachowaniem terminu określonego w art. 11 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Następnie stosownie do art. 11 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Wójt zawiadomił organy i instytucje o przystąpieniu do sporządzania zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia wniosków i terminu ich wniesienia.
W toku postępowania wpłynęły wnioski od [...] oraz od osób fizycznych. Wnioski instytucji zostały uwzględnione. Natomiast wnioski osób fizycznych uwzględniono częściowo.
W dalszej kolejności projekt studium skierowano do zaopiniowania i uzgodnienia.
Opinię, zgodnie z art. 11 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyraziła Komisja Urbanistyczno-Architektoniczna Gminny S. (opinia z dnia [...] marca 2012r. – k. 462 akt administracyjnych).
Projekt planu uzyskał, stosownie do art. 11 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pozytywną opinię [...]
Stosowanie do brzmienia art. 25 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projekt należy uznać za uzgodniony z [...].
Następnie stosownie do art. 11 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Wójt wprowadził zmiany wynikające z opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków.
Uzgodniony projekt, zgodnie z art. 11 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym został wyłożony do publicznego wglądu. Projek zmiany studium z uwagi na uwzględnianie uwag był kilkakrotnie wykładany. Ostatnie wyłożenie do publicznego wglądu miało miejsce w okresie od [...] sierpnia 2013r. do [...] września 2013r. o czym ogłoszono w dniu [...] lipca 2013r. na tablicy ogłoszeń, w prasie lokalnej jak i stronie internetowej. Od dnia ogłoszenia o wyłożeniu projektu studium do dnia wyłożenia projektu studium upłynęło 9 dni, a okres wyłożenia jest dłuższy niż 21 dni. Termin dyskusji publicznej nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami określono na dzień [...] sierpnia 2013r. określając miejsce spotkania w siedzibie Urzędu. Termin do wnoszenia uwag do przedmiotowego projektu zakreślony został do dnia [...] października 2013 r., a więc z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 11 pkt 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W dniu [...] sierpnia 2013 r. odbyła się publiczna dyskusja nad projektem studium.
Do projektu planu zostało wniesionych szereg uwag w tym skarżących, których uwagi zostały częściowo uwzględnione.
W dniu [...] października 2013 r. Rada Gminy podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy słupca. Do uchwały załączono rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do studium.
Z powyższych względów uznać należy, iż procedura uchwalania studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego w niniejszej sprawie została zachowania.
Odnosząc się natomiast do kwestii zasad sporządzenia studium wskazać należy, zasady te to standardy odnoszące się do merytorycznych ustaleń studium, związane są z jego treścią oraz parametrami technicznymi i wymaganiami dotyczącymi dokumentacji
Zwrócić również należy uwagę, iż gmina w ramach wykonywania zadań własnych ustala m.in. przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, a uprawnienie to, określane w doktrynie jako tzw. "władztwo planistyczne", realizuje między innymi poprzez uchwalenie studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego i polega na tym, że gmina samodzielnie rozstrzyga o zasadach zagospodarowania, co jednak nie może być rozumiane jako dowolność działania. Rozstrzyganie o przeznaczeniu terenu i zasadach jego zagospodarowania winno nastąpić z uwzględnieniem obowiązujących przepisów. Zgodnie, bowiem z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Tymi konstytucyjnymi granicami działania związane są także wspólnoty samorządowe i ich organy. Przekroczenie tych granic stanowi istotne naruszenie prawa.
W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Przepis ten wyznacza gminę jako podstawową jednostkę samorządu terytorialnego, właściwą w sprawach planowania przestrzennego. Oznacza to, że wyłącznie gmina, poprzez swoje organy, będzie określała przeznaczenie i zasady zagospodarowania położonego na jej obszarze terenu. Realizacja zadań publicznych gminy na jej terytorium dokonywana jest między innymi w drodze uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto zauważyć należy, że stosownie do art. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy określa politykę przestrzenną gminy, w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego. Studium zawiera część tekstową i graficzną. Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Oznacza to, że zapisy planu nie mogą doprowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w studium lub też tego zagospodarowania wykluczyć (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 11 lutego 2008r., sygn. akt II SA/Gl 817/06, LEX nr 437513).
Zwrócić również należy uwagę, iż planowanie przestrzenne z reguły powoduje konflikty interesów. W interesie właścicieli nieruchomości leży nieskrępowane korzystanie z nieruchomości. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które muszą być zgodne z ustaleniami studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm powszechnie obowiązujących (art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), określają natomiast granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami prawa kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż z mocy przepisów obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gmina jest uprawniona do ustalania przeznaczenia terenów pod określone funkcje, określania sposobów ich zagospodarowania i warunków zabudowy i dokonuje tego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 14 ww. ustawy). To uprawnienie gminy - doktrynalnie określane jako władztwo planistyczne - nie oznacza jednak dowolności przyjętych rozwiązań planistycznych. Władztwo planistyczne gminy stanowi uprawnienie organu do legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności, nie stanowi jednak władztwa absolutnego i nieograniczonego, gdyż gmina wykonując je ma obowiązek działać w granicach prawa, kierować się interesem publicznym, wyważać interesy publiczne z interesami prywatnymi, uwzględniać aspekt racjonalnego działania i proporcjonalności ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. A zatem kształtowanie polityki przestrzennej gminy powinno odbywać się z jednej strony z uwzględnieniem prawa osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości do jej zagospodarowania, zaś z drugiej strony z uwzględnieniem prawa do podejmowania działań, które w ramach ograniczonych m. in. zasadami współżycia społecznego, pozwolą zrealizować zasadę zrównoważonego rozwoju, a jednocześnie służyć będą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalnej. Wszystkie wymienione elementy powinny być rozpatrywane łącznie, a proporcjonalność ingerencji w sferę wykonywania poszczególnych praw własności winna być oceniana przez pryzmat ogólnych założeń.
Zatem za prawnie wadliwe ustalenia studium uznaje się zatem nie tylko te, które naruszają przepisy prawa, ale także te, które są wynikiem ewentualnego nadużycia przysługujących gminie uprawnień.
W niniejszej sprawie działki skarżących położone w obrębie geodezyjnym [...] oznaczone numerami geodezyjnymi [...] i [...], które zgodnie z częścią graficzna studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego położone są na terenie oznaczonym symbolem EO, obszarze rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych o mocy powyżej 100kW i ich stref z wyłączeniem elektrowni wiatrowych i biogazowi.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż skarżący sami wnioskowali o dopuszczenie na ich terenie możliwości lokalizacji odnawialnych źródeł energii. Wniosek skarżących w tym zakresie został uwzględniony w tym sensie, iż na terenie dopuszczono lokalizację odnawialnych źródeł energii z wyłączeniem elektrowni wiatrowych. Właśnie w zakazie lokalizacji elektrowni wiatrowych skarżący upatrują naruszenia ich interesu prawnego, a zarazem przekroczenia przez Radę Gminy granic władztwa planistycznego.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż w niniejszej Rada argumentując wyłączenie tych dwóch rodzajów odnawialnych źródeł energii (tj. elektrowni wiatrowych i biogazowni) wskazała, że nastąpiło to w wyniku konsultacji społecznych, które Wójt postanowił przeprowadzić w związku z licznymi protestami mieszkańców przeciw lokalizacji w [...] elektrowni wiatrowych.
Jak wynika z protokołu z przeprowadzenia konsultacji w dniu [...] kwietnia 2013 r. z mieszkańcami obrębu geodezyjnego [...] za możliwością realizacji elektrowni wiatrowych opowiedziało się 42 osoby wobec 74 głosów sprzeciwu. Natomiast w przypadku biogazowi głosy te wyniosły odpowiednio 26 na tak, i 88 na nie.
Rada mając na uwadze sprzeciw lokalnej społeczności postanowiła nie zezwalać na realizację odnawialnych źródeł energii w tym zakresie. Zezwalając jednocześnie na rozmieszczenia urządzeń wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych o mocy powyżej 100kW i ich stref. W ocenie Sądu takie wyważenie interesu właścicieli nieruchomości z interesem społecznym mieściło się w granicach władztwa planistycznego.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż w toku uchwalania studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stąd organ nie mógł się dopuścić ich naruszenia.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów wskazać należy, iż strona przytoczyła szereg ustaw nie wskazując jednak przepisów, które w ocenie skarżących zostały naruszone. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej uchwały nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa. Organ działał w ramach przysługujących mu kompetencji.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 53 ustawy z dnia z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r., nr 228 poz. 1947 ) wskazać należy, iż ustawa ta nie obowiązywała w momencie uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Na mocy art. 226 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2016 r., poz. 1131 ) ustawy z dnia z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze strąciła moc z dniem 1 stycznia 2012 r.
Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze udokumentowane złoża kopalin oraz udokumentowane wody podziemne, w granicach projektowanych stref ochronnych ujęć oraz obszarów ochronnych zbiorników wód podziemnych, a także udokumentowane kompleksy podziemnego składowania dwutlenku węgla, w celu ich ochrony ujawnia się w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego województwa. Ponadto w myśl art. 104 ust. 1 omawianej ustawy obszary i tereny górnicze uwzględnia się w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Jak wynika z postanowień studium (str. 28 i 29 załącznika nr [...] – tekst studium) Rada uwzględniła występowanie udokumentowanych złóż kopalin oraz wód podziemnych oraz występowanie terenów górniczych wyznaczonych na podstawie przepisów odrębnych.
Z powyższych względów również w powyższym zakresie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło