IV SAB/Po 87/24

PostanowienieWSA w Poznaniu2024-09-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Donata Starosta, Sędzia WSA Wojciech Rowiński, Asesor sądowy WSA Jacek Rejman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega odrzuceniu, jeśli została wniesiona po wydaniu przez ten organ decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę, nawet jeśli decyzja ta nie została jeszcze doręczona stronie?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega odrzuceniu, jeśli została wniesiona po wydaniu przez organ decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę. Momentem kończącym stan bezczynności jest wydanie decyzji, a nie jej doręczenie. Wniesienie skargi po wydaniu decyzji oznacza, że stan bezczynności jest już stanem historycznym, co czyni skargę niedopuszczalną.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji dotyczącej zasiłku celowego. Skarga została wniesiona po tym, jak Kolegium, po wielokrotnych postępowaniach i wyrokach sądów administracyjnych, wydało decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wniosło o umorzenie postępowania, argumentując, że rozpoznało sprawę merytorycznie. Pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, zarzucając organowi bezczynność przez ponad 18 miesięcy.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV SAB/Po 87/24 Dnia 26 września 2024 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia odrzucić skargę. M. S. (dalej: skarżący; strona) w dniu 11 czerwca 2024 r. (k. 7 akt sąd.) wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej również: Kolegium) w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji z dnia 9 lipca 2020 r. [w sprawie prowadzonej pod znakiem [...]]. Skarga ta została poprzedzona ponagleniem z dnia 20 maja 2024 r. (k. 8). Skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do reprezentowania mnie w tej sprawie. Wyjaśnił, że celem tej skargi jest przymuszenie Kolegium do rozstrzygnięcia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 2022 r., który uchylił zaskarżoną wcześniej decyzję Kolegium z dnia 19 kwietnia 2022 r., oraz przyznanie na jego rzecz kwoty [...]tys. złotych za zwłokę, ponieważ sprawa dotyczy zasiłku celowego, czyli chodzi o zaspokojenie jego najpilniejszych potrzeb życiowych. Podniósł, że złożył w dniu 20 maja tego roku ponaglenie, jednakże Kolegium w dalszym ciągu nic nie zrobiło w tej sprawie. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach. Zaskarżoną przez M. S. (odwołanie z dnia 31 lipca 2020 r.) decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 9 lipca 2020 r. znak [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy [wcześniej decyzją z dnia 6 maja 2019 r. nr [...] skarżącemu został przyznany zasiłek celowy w kwocie [...]zł, jednak na skutek wniesienia odwołania przez skarżącego decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 czerwca 2020 r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji], został przyznany M. S. zasiłek celowy w kwocie [...]zł "z przeznaczeniem na: dofinansowanie do bieżącej energii elektrycznej, dopełnienie butli z gazem, zakupu leków, bielizny pościelowej, odzieży wiosennej, zakupu 10 litrów farby emulsyjnej i opłacenia rachunku za wodę i ścieki" (pkt 1 osnowy). W pkt 2 osnowy decyzji wskazano, że "realizacja zasiłku celowego nastąpiła w dniu 15 maja 2019 r.". Od decyzji z dnia 9 lipca 2020 r. M. S. wniósł odwołanie, nie zgadzając się z nią i uważając za krzywdzącą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 września 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 9 lipca 2020 r. W wyniku wniesienia przez M. S. skargi na decyzję Kolegium, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2021 r. wyrok sygn. akt IV SA/Po 1904/20, uchylił powyższą decyzję Kolegium. Następnie Kolegium w dniu 19 kwietnia 2022 r. wydało decyzję nr [...], którą ponownie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 381/22 uwzględnił skargę M. S. i uchylił decyzję Kolegium. Akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 381/22 zostały zwrócone Kolegium w dniu 8 grudnia 2022 r. (prezentata na piśmie przewodnim z dnia 6 grudnia 2022 r.). W dniu 20 maja 2024 r. M. S. wniósł ponaglenie w przedmiotowej sprawie, podnosząc, że do dziś Kolegium nie rozpatrzyło jego odwołania po wyroku WSA w Poznaniu z dnia 12 października 2022 r. Decyzją z dnia 10 czerwca 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej również: k.p.a.) uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 9 lipca 2020 r. znak [...] wydaną w przedmiocie zasiłku celowego - i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Posiedzenie w sprawie znak [...] odbyło się w dniu 10 czerwca 2024 r. (patrz: protokół posiedzenia Kolegium z dnia 10 czerwca 2024 r.). W dniu 11 czerwca 2024 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania w sprawie oznaczonej [...] Wydana w tej sprawie decyzja z dnia 10 czerwca 2024 r. nr [...] została wysłana w dniu 13 czerwca 2024 r. i następnie doręczona skarżącemu w dniu 17 czerwca 2024 r. (potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych). W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o umorzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu tej sprawie, stwierdzając, że w związku z tym, iż rozpoznało już merytorycznie sprawę M. S., skarga na bezczynność jest w chwili obecnej bezzasadna, a zainicjowane w tym zakresie przez M. S. postępowanie przed WSA w Poznaniu staje się bezprzedmiotowym. W piśmie procesowym z dnia 8 sierpnia 2024 r. (k. 25 akt adm.) pełnomocnik (radca prawny) skarżącego, ustanowiony z urzędu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, odpowiadając na stanowisko organu, oświadczył, że strona w całości podtrzymuje skargę z dnia 11 czerwca 2024 r. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji prezydenta Miasta P. z dnia 9 lipca 2020 r. w sprawie zasiłku celowego. Pełnomocnik stwierdził, że skarżący zarzuca organowi bezczynność polegającą na braku wydania decyzji w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 9 lipca 2020 r. w sprawie zasiłku celowego przez okres ponad 18 miesięcy, w tym także zarzuca brak podjęcia przez organ w tym okresie jakichkolwiek innych czynności w sprawie. Jednocześnie pełnomocnik podniósł, że strona skarżąca uzupełniająco wnosi o: 1) stwierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania Skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 9 lipca 2020 r. w sprawie zasiłku celowego; 2) stwierdzenie, że bezczynność Kolegium miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów: a) kopii koperty, w której doręczona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 czerwca 2024 r. wraz z numerem przesyłki - na fakt wysyłki oraz doręczenia ww. decyzji po dacie wniesienia skargi na bezczynność organu, b) wydruku ze strony internetowej https://emohitoring.poczta-polska.pl/ (śledzenie przesyłek) dla przesyłki, w której doręczona została decyzja z dnia 10 czerwca 2024 r. - na fakt wysyłki oraz doręczenia tej decyzji stronie po dacie wniesienia skargi na bezczynność; 4) zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym przyznanie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powiększonych o kwotę podatku od towarów i usług. Pełnomocnik oświadczył, że opłata nie została uiszczona przez skarżącego w całości ani w jakiejkolwiek części. Ponadto pełnomocnik skarżącego podtrzymał żądanie zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu bez jej merytorycznego rozpoznania. Niniejsza sprawa została rozpoznana z urzędu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn [niż wymienione w pkt 1-5] wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z kolei art. 58 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę postanowieniem, a odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (publ. ONSAiWSA 2020/6/79, uchwała dostępna w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślono, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia. Natomiast w kolejnej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 (publ. ONSAiWSA 2022/3/34, uchwała dostępna jw.) rozstrzygnięto, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu tej ostatniej uchwały NSA zwrócił uwagę na to, że obie skargi, tj. na bezczynność organu oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, nie zostały – co do zasady – zróżnicowane w zakresie warunków ich wniesienia, jak i rozpatrzenia przez sąd. Umieszczenie przez ustawodawcę obu tych skarg w tych samych jednostkach redakcyjnych i ich łączne unormowanie pozwala na uznanie tożsamego ich charakteru prawnego. Z tego powodu, przy rozpatrywaniu zagadnienia prawnego w niniejszej sprawie, nie można pominąć rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19. NSA stwierdził, że przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia bowiem do uznania powołanej wyżej uchwały, jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. W orzecznictwie opierającym się na wyżej przywołanych uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane są różne ujęcia kwestii dotyczących istnienia przedmiotu zaskarżenia i zakończenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w m.in. w postanowieniu z dnia 15 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 1404/23 i wyroku z dnia 17 maja 2024 r. sygn. akt III OSK 1052/24 (orzeczenia dostępne jw.) stwierdził, że treść obydwu wskazanych uchwał oparta jest na ogólnym spostrzeżeniu, zgodnie z którym wydanie aktu w sprawie administracyjnej sprawia, że ewentualny stan bezczynności (przewlekłości) staje się stanem historycznym, co z kolei oznacza, że skarga wniesiona w czasie, w którym bezczynność (przewlekłość) jest już takim właśnie stanem historycznym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się również do uzasadnienia uchwały z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 wskazującej, że za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednak, że stanowisko powyższe zaprezentowane wyłącznie jako uzasadnienie uchwały dotyczącej kwestii ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego, nie podważa generalnych ustaleń, że samo już wydanie aktu administracyjnego, co w niniejszej sprawie miało miejsce (...), jest tym istotnym zachowaniem organu, które czyni z bezczynności (przewlekłości) stan historyczny uniemożliwiający przyjęcie, że istnieje przedmiot postępowania, w którym możliwe jest skorzystanie z kompetencji określonej w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. zobowiązania organu m.in. do wydania w określonym terminie aktu, skoro akt taki został już wydany, czy też w art. 151 p.p.s.a., tj. oddalenia skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy organ ten zakończył postępowanie administracyjne poprzez wydanie właściwego aktu w sprawie. Z kolei w postanowieniu z dnia 23 kwietnia 2024 r. sygn. akt II OSK 568/24 (dostępnym jw.) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że powszechnie prezentowane jest w orzecznictwie stanowisko, że skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1575/22). W postanowieniu dnia 24 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził zaś, że taką wykładnię wspierają również argumenty natury celowościowej, a dotyczące podstawowej funkcji, jaką ma pełnić skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W świetle uzasadnień obu powoływanych wielokrotnie uchwał składu siedmiu sędziów, nie budzi wątpliwości, że funkcją tą jest "doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności" (sygn. akt II OPS 5/19), czy też "doprowadzenie do załatwienia sprawy przez organ w jak najkrótszym czasie" (sygn. akt II OPS 1/21). Wydanie decyzji realizuje tę podstawową funkcję skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Uzupełniająco należy dodać, że w układzie procesowym, jaki zaistniał w niniejszej sprawie, nie wystąpił problem zwlekania przez organ z doręczeniem wydanej decyzji. Stąd też należy tylko ograniczyć się do stwierdzenia, że obowiązujące przepisy procedury sądowoadministracyjnej pozwalają na udzielenie stronie ochrony sądowej również w takim szczególnym przypadku zwłoki organu. Chodzi tu jednak nie o zwłokę dotyczącą załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, ale o zaniechanie dokonania obowiązkowej czynności materialno-technicznej związanej z danym postępowaniem jurysdykcyjnym (zob. art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). Ponadto, w przywołanym postanowieniu z dnia 24 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił również, że przedmiotem skargi, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 53 ust. 2a oraz art. 149 p.p.s.a., jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, między innymi w sprawach załatwianych w drodze decyzji administracyjnej. Dla ustalenia, jak należy rozumieć pojęcie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach, w których zastosowanie znajduje kodeks postępowania administracyjnego, konieczne jest odwołanie się do definicji tych pojęć, zawartych w art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., z "bezczynnością" mamy do czynienia w sytuacji gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Z kolei "przewlekłość" została zdefiniowana przez ustawodawcę jako stan, w którym "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W świetle tych definicji zdarzeniem prawnym, które kończy stan bezczynności lub przewlekłości, jest załatwienie sprawy przez organ. W tym miejscu należy odwołać się do art. 104 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. W świetle art. 104 § 1 k.p.a. należy przyjęć, że momentem załatwienia sprawy jest z reguły, w razie braku odmiennych regulacji ustawowych, wydanie decyzji (por. np. R. Hauser, Terminy załatwiania spraw w k.p.a. w doktrynie i orzecznictwie sądowym, RPEiS 1997, z. 1, s. 3). Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, momentem tym nie jest doręczenie decyzji. Skarżący pogląd ten formułuje odwołując się do art. 110 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Można powiedzieć, że wadliwość rozumowania skarżącego wynika już z treści przywołanego przepisu, który odwołuje się do decyzji, która została wydana. Innymi słowy, już w świetle brzmienia art. 110 § 1 k.p.a., a także zasad logicznego rozumowania, nie sposób utożsamiać momentu wydania i doręczenia decyzji. W dotychczasowym orzecznictwie wskazuje się, że obowiązujące przepisy k.p.a. nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem (por. np. wyrok NSA z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 714/05, ONSAiWSA 2006/5/132; wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 1554/19, CBOSA; wyrok NSA z 24 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1979/18, CBOSA). W szczególności, nie można zaakceptować poglądu, iż w dacie wydania (sporządzenia) decyzja jest tylko projektem decyzji i zdarzenie to nie wywołuje żadnych skutków prawnych, które następują dopiero z momentem (datą) doręczenia decyzji stronie lub stronom, a ponadto, że doręczenie decyzji w istocie kończy postępowanie administracyjne, skutku takiego zaś nie wywołuje wydanie (sporządzenie decyzji). Określenie w art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. daty wydania decyzji jako niezbędnego elementu jej treści ma przeciwdziałać sytuacji, w której za datę wydania decyzji należałoby uznać datę doręczenia jej stronie lub stronom. Bez tego elementu (daty) w postępowaniach administracyjnych, w których uczestniczyłoby wiele stron, powstałaby konieczność przyjęcia kilku różnych dat wydania decyzji, trudno bowiem założyć, aby w praktyce doręczenie stronom decyzji nastąpiło w tym samym czasie. Uznanie sprawy za załatwioną w kilku różnych datach pozostawałoby w sprzeczności z racjonalnym interpretowaniem prawa. W realiach niniejszej sprawy zbędne jest szersze rozważanie konsekwencji ewentualnej możliwości zmiany wydanej decyzji przez organ przed jej doręczeniem, albowiem sytuacja taka w sprawie nie miała miejsca. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela powyżej przedstawione stanowisko. O ile też skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.), o tyle jej wniesienie po wydaniu decyzji (odpowiednio postanowienia) przez organ, któremu zarzucono zawiniony stan zwłoki w załatwieniu sprawy, w świetle aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych, należy ocenić jako niedopuszczalne (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 1575/22, dostępne jw.). Jeżeli bowiem w dniu wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego w postaci bezczynności lub przewlekłości miał charakter historyczny, a więc nieaktualny, gdyż ewentualny stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to uznać trzeba, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje w chwili jej wniesienia (tak np. NSA w postanowieniach z dnia 8 września 2023 r. sygn. akt I OZ 361/23 i 17 maja 2024 r. sygn. akt I OZ 241/24, dostępnych jw.). Dlatego też wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. [stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania] (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 5190/21, dostępny jw.). W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze na posiedzeniu w dniu 10 czerwca 2024 r. wydało decyzję nr [...], którą na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 9 lipca 2020 r. znak [...] w przedmiocie zasiłku celowego - i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W takich warunkach postępowanie odwoławcze zostało zakończone ostateczną decyzją w rozumieniu art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ogłoszenie tekstu jednolitego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572). Decyzja ta podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego (patrz: art. 16 § 2 k.p.a. i art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). W nawiązaniu do twierdzeń przedstawionych w piśmie procesowym pełnomocnika skarżącego z dnia 8 sierpnia 2024 r. należy podkreślić, że nie ma sporu co do tego, że M. S. wniósł skargę na bezczynność w tej sprawie w dniu 11 czerwca 2024 r., a decyzja Kolegium została wydana w dniu 10 czerwca 2024 r., a wysłana do adresata w dniu 13 czerwca 2024 r., zaś doręczona stronie w dniu 17 czerwca 2024 r. Jak wynika z wyżej przywołanych poglądów, data doręczenia skarżącemu przedmiotowej decyzji w kontekście daty wydania tej decyzji i wniesienia skargi na bezczynność nie miała zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. To wydanie decyzji na posiedzeniu w dniu 10 czerwca 2024 r. jest bowiem tym istotnym zachowaniem organu, które czyni z bezczynności (zwłoki organu w załatwieniu sprawy) stan historyczny uniemożliwiający przyjęcie, że istnieje przedmiot postępowania, w którym możliwe jest skorzystanie z kompetencji określonej w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. m.in. zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu [art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.], skoro akt taki został już wydany, czy też w art. 151 p.p.s.a., tj. oddalenia skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy organ ten zakończył postępowanie administracyjne poprzez wydanie właściwego aktu w sprawie (por. np. jeszcze: postanowienie NSA z dnia 26 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 526/22, dostępne jw.). Biorąc wszystko powyższe pod uwagę, należało stwierdzić, że w realiach niniejszej sprawy od dnia 10 czerwca 2024 r. nie istniał podlegający badaniu w ramach kontroli sądowoadministracyjnej stan bezczynności organu II instancji, którego dotyczyła skarga z dnia 11 czerwca 2024 r., a tym samym nie istniał również przedmiot skargi w sprawie rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Sąd uznał jeszcze za zasadne – dla rzetelności sprawozdawczej – odnieść się do stanowiska pełnomocnika strony skarżącej podnoszącego w piśmie procesowym z dnia 8 sierpnia 2024 r., że pomimo prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 12 października 2022 r. i przekazania Kolegium akt sprawy w dniu 8 grudnia 2022 r. organ do czerwca 2024 r., tj. przez okres ponad 18 miesięcy, nie podjęło jakichkolwiek czynności w sprawie, podczas gdy nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, iż decyzja, jaką miał wydać organ, dotyczyła zasiłku celowego, tj. świadczenia, którego celem jest pokrycie najpilniejszych potrzeb życiowych skarżącego. Otóż należy podkreślić, że jakkolwiek wszelka zwłoka organu w załatwieniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, a tym bardziej długotrwała, jest stanem zdecydowanie niepożądanym, to jednak pomimo znacznego opóźnienia w załatwieniu przedmiotowej sprawy w drugiej instancji skarżący nie został w ogóle pozbawiony wsparcia ze strony organów pomocowych w zaspokojeniu tych potrzeb. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 9 lipca 2020 r. [a wcześniej decyzją z dnia 6 maja 2019 r. nr [...], która została następnie uchylona w trybie instancyjnym] przyznał bowiem skarżącemu zasiłek celowy w kwocie [...]zł i zarazem zaznaczył, że realizacja zasiłku celowego nastąpiła w dniu 15 maja 2019 r. Jak to zostało wyjaśnione w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 12 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 381/22, jak i wynika z decyzji organu I instancji, na kwoty dofinansowania w ramach przyznanego zasiłku celowego składały się: [...] zł do zakupu energii, [...] zł na napełnienie butli z gazem, [...] zł na opłacenie bieżącego rachunku za wodę i ścieki, [...] zł na zakup leków, [...] zł na zakup odzieży wiosennej, [...] zł na zakup bielizny pościelowej, [...] zł na zakup 10 litrów farby emulsyjnej. Podstawową sporną kwestią jest zatem w zasadzie rozmiar udzielonej pomocy w wysokości [...] zł dofinansowania na zakup leków (na receptę), podczas gdy skarżący przedstawił wycenę kosztów zakupu tych leków na kwotę [...]zł (patrz: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 1904/20). Sądowi z urzędu jest też znany fakt, że M. S. jest obejmowany pomocą w formie zasiłku stałego, a także zasiłkami celowymi na potrzeby zgłaszane w swoich wnioskach, jednakże w skargach wnoszonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – na przestrzeni ostatnich kilku lat było to kilkadziesiąt spraw – zasadniczo kwestionuje rozmiar udzielanego mu wsparcia pod względem dostosowania do indywidualnej sytuacji skarżącego (patrz np. wyroki z dnia: 17 września 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 140/20, 12 maja 2021 r. sygn. akt sygn. akt IV SA/Po 1926/20, 30p września 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 382/22, 9 listopada 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 509/23 - orzeczenia dostępne jw.). Podsumowując, w takich okolicznościach sprawy, jak zachodzące w niniejszej sprawie, skarga była nieodpuszczalna i z tej przyczyny podlegała odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło