I SA/Rz 164/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 kwietnia 2019 r. o odrzuceniu skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej . z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. - postanawia - 1. odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, 2. odrzucić zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. I SA/Rz 164/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę A. K. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej . z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 r. Jak wynika z akt sprawy postanowienie wraz z pouczeniem o sposobie i terminie środka zaskarżenia zostało doręczone Skarżącemu 9 kwietnia 2019 r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem 16 kwietnia 2019 r. 25 kwietnia 2019 r. do tut. Sądu wpłynęło zażalenie na ww. postanowienie (nadane w urzędzie pocztowym 24 kwietnia 2019 r.) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że uchybił terminowi do wniesienia zażalenia z przyczyn niezależnych od siebie. Poinformował, że w ostatnim czasie uległ wypadkowi, wskutek którego doznał złamania żeber i od połowy marca przebywał na zwolnieniu lekarskim. Wyjaśnił, że postanowienie o odrzuceniu skargi z dnia 4 kwietnia 2019 r. otrzymał w czasie, kiedy przebywał jeszcze na zwolnieniu lekarskim. W tym okresie odbywał częste wizyty lekarskie, zabiegi rehabilitacyjne, ponadto zmagał się z silnym bólem. Z tych powodów nie był w stanie zajmować się bieżącymi sprawami. Do pisma dołączył kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 15 lutego 2019 r., z którego wynika że doznał złamania żeber i w okresie od 2 stycznia 2019 r. do 17 lutego 2019 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna, z tym, że strona, która nie dochowała terminu, dysponuje ustawowym prawem do złożenia wniosku o jego przywrócenie. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r. sygn. II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA: z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. II FZ 643/11 i z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. II FZ 858/11). Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu zdarzenia, ale także jego wpływu na niemożność działania. Z tego względu dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, którego istnienie udokumentowano, może stanowić uprawdopodobnienie, przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak: problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie, Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Podniesione przez Skarżącego okoliczności tj. zły stan zdrowia i brak fachowej wiedzy nie są dostateczne dla przyjęcia, że uprawdopodobnione zostały okoliczności, wskazujące na brak winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia zażalenia. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą NSA tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, przy czym muszą zostać spełnione również określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Skarżący wiedząc o swojej chorobie i toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, które osobiście zainicjował, powinien odpowiednio wcześniej zabezpieczyć swoje interesy. Powołane przez Skarżącego okoliczności nie stanowią przesłanki przemawiającej za przywróceniem terminu. Skarżący nie wykazał, że w okresie przewidzianym do wniesienie zażalenia znajdował się w takim stanie, który uniemożliwiłby mu podjęcie czynności procesowych (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. II OZ 846/11). Sąd zauważa, że Skarżący osobiście odebrał odpis postanowienia o odrzuceniu skargi wraz z pouczeniem o terminie do wniesienie zażalenia, a zatem jako osoba należycie dbająca o swoje interesy winien podjąć czynności gwarantujące mu właściwe prowadzenie jego spraw, zwłaszcza sądowych. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. To bowiem na Skarżącym ciążył obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Natomiast kryterium braku winy, jako przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności (por. postanowienia NSA z 2 października 2002 r. sygn. V SA 793/02, Mon. Praw. 2002/23/1059; z 18 lutego 2014 r. sygn. II GZ 53/14). Sąd zauważa, że Skarżący nie podał żadnych faktów ani też nie przedstawił dokumentów świadczących o tym, że choroba, która miała nagły charakter uniemożliwiła mu wniesienie zażalenia w terminie. Skarżący dołączył do wniosku zaświadczenie lekarskie - z dnia 15 lutego 2019 r. - z którego wynika, że doznał złamania żeber i przebywał na zwolnieniu lekarskim, ale w okresie od 2 stycznia 2019 r. do 17 lutego 2019 r. i z dniem 18 lutego 2019 r. odzyskał zdolność do pracy. Nieuprawdopodobniono, że w terminie przewidzianym na wniesienie zażalenia doszło np. do pogorszenia zdrowia Skarżącego oraz że takie pogorszenie nosiło znamiona nagłości. Wypadek, któremu uległ skarżący, bezspornie stanowił nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, ale podkreślić należy, że miał on miejsce w styczniu 2019 r. a Skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia w kwietniu 2019 r. Jak już wcześniej podkreślono przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy , a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu okoliczności, na które powołuje się Skarżący nie mogą stanowić pozytywnej przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zdaniem Sądu Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Z powyższych względów Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, na mocy art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Sąd rozważał, czy w opisanej wyżej sytuacji wniosek należało odrzucić jako spóźniony - na podstawie art. 88 w zw. z art. 87 § 1 P.p.s.a., ale skoro nie wystąpiła przyczyna uchybienia terminu, to w konsekwencji nie można ustalić czasu ustania tej przyczyny, a co jest niezbędne dla przyjęcia uchybienia terminu z art. 87 § 1 P.p.s.a. W konsekwencji zażalenie z dnia 23 kwietnia 2019 r. na postanowienie o odrzuceniu skargi na opisaną na wstępie decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2018 r. podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji postanowienia.