I SA/Rz 670/21
WyrokWSA w Rzeszowie2021-12-07
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Małgorzata Niedobylska, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca tryb udzielania i rozliczania dotacji dla placówek oświatowych może nakładać na kontrolowanego obowiązek sporządzania kopii, odpisów, skanów lub wyciągów z dokumentów na żądanie kontrolującego, a także zestawień i obliczeń opartych na dokumentach?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność § 8 ust. 2 zaskarżonej uchwały, uznając, że nałożenie na kontrolowanego obowiązku sporządzania kopii, odpisów, skanów, fotokopii lub wyciągów z dokumentów na żądanie kontrolującego, a także zestawień i obliczeń opartych na dokumentach, stanowi przekroczenie zakresu delegacji ustawowej zawartej w art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Przepis ten nie przewiduje możliwości przerzucania kosztów kontroli na kontrolowanego ani nakładania na niego obowiązków, które powinny być realizowane przez kontrolujących.Stan faktyczny
Skarżąca, niepubliczna placówka oświatowa, wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą trybu udzielania i rozliczania dotacji dla placówek oświatowych. Zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, w szczególności w zakresie uzależniania dotacji od statusu ucznia w pierwszym dniu roboczym miesiąca, obowiązku opisywania dokumentów finansowych oraz nałożenia na kontrolowanego obowiązków związanych z kontrolą. Sąd rozpoznał skargę, częściowo uwzględniając zarzuty dotyczące § 8 ust. 2 uchwały.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 8 ust. 2, a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Zasądził od Rady Miasta na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi "A." na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Gminy Miasto przez podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych, trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i rozliczeniu jej wykorzystania, terminu przekazania informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wymaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno- wychowawczych oraz terminu i sposobu rozliczenia wykorzystania dotacji, a także ustalenia wysokości dotacji, a także ustalenia wysokości dotacji dla niepublicznych szkolnych schronisk młodzieżowych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 8 ust. 2, 2) w pozostałym zakresie skargę oddala, 3) zasądza od Rady Miasta na rzecz skarżącej "A." kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi "A" z siedzibą w Łodzi (dalej: Skarżąca) jest uchwała nr {...} Rady Miasta z dnia {...} grudnia 2017r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Gminy Miasto przez podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych, trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, terminu przekazania informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz terminu i sposobu rozliczenia wykorzystania dotacji, a także ustalenia wysokości dotacji dla niepublicznych szkolnych schronisk młodzieżowych.
Powyższa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa {...} i weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia, z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2018r.
Następnie uchwałą nr{...}, z dnia {...} października 2020r., Rada Miasta zmieniła powyższą uchwałę z dnia {...} grudnia 2017r. Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa {...} i weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia,
tj. w dniu 18 listopada 2020r.
Podstawą prawną zaskarżonej uchwały były przepisy art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1 i art 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020r. poz. 713 – dalej: u.s.g. ) oraz art. 32 ust. 2 i art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020r. poz. 17 ze zm. – dalej: u.f.z.o.).
W skardze na powyższą uchwałę Skarżąca wniosła o stwierdzenie jej nieważności w części, tj. w zakresie § 3 ust. 1 i ust. 2, § 4 ust. 2, § 7 ust. 1 pkt 2, § 8 ust. 1 pkt 4 i ust.2, z uwagi na naruszenie:
1. art.26 ust. 2 w zw. z art.34 ust. 1 u.f.z.o. w zw. z § 3 ust. 1 i ust. 2 uchwały, polegające na tym, że organ uzależnia przekazanie dotacji oświatowej na uczniów nie tylko od wymogu uzyskania przez słuchacza 50% frekwencji na zajęciach dydaktycznych, ale także od posiadania przez słuchacza statusu słuchacza w pierwszym dniu roboczym miesiąca, podczas gdy przepisy u.f.z.o. nie uzależniają kwestii wypłaty dotacji od posiadania statusu słuchacza w pierwszym dniu roboczym miesiąca,
w konsekwencji czego organ w sposób nieprawidłowy ustala wysokość dotacji oświatowej na słuchaczy szkół prowadzonych przez Skarżącą,
2. art. 38 ust. 1 u.f.z.o. w związku z § 4 ust. 2 uchwały, przez wydanie jej z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej, w szczególności poprzez nałożenie na szkołę obowiązku umieszczania na dokumentach finansowo-księgowych potwierdzających wydatki sfinansowane ze środków dotacji "trwałego opisu co do daty i kwoty sfinansowania wydatków z dotacji", w sytuacji gdy tak ustanowiony obowiązek opisywania dokumentów źródłowych nie mieści się w zakresie upoważnienia ustawowego do ustalania trybu rozliczania dotacji, w tym terminu i sposobu rozliczania dotacji oraz nie wynika z przepisów u.f.z.o.
3. art. 38 u.f.z.o. w zw. z art. 36 ust. 1-3 u.f.z.o. w zw. z § 7 ust. 1 pkt 2 oraz § 8 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 , przez wydanie jej z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej, w szczególności w zakresie, w jakim w/w zapisy uchwały mogą stanowić podstawę prawną zezwolenia kontrolującym żądania sporządzenia niezbędnych do kontroli odpisów, kopii, skanów lub wyciągów z dokumentów, jak również zestawień
i obliczeń opartych na dokumentach potwierdzonych za zgodność przez podmiot kontrolowany, zezwolenie kontrolującym na zbieranie innych niezbędnych materiałów w zakresie objętym przedmiotem kontroli,
a w konsekwencji nałożenie na podmiot kontrolowany szeregu obowiązków, których nałożenie nie wynika z dyspozycji art. 38 u.f.z.o.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca zarzuciła, że warunek określony w § 3 ust. 1 w zw. z ust. 2 zaskarżonej uchwały, odnoszący się do tego, że stan słuchaczy badany jest na pierwszy dzień roboczy miesiąca, za który należy się dotacja oświatowa, stanowi dodatkowe kryterium nie przewidziane w przepisach u.f.z.o. Powołując się na poglądy orzecznictwa, Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. jedynym kryterium do uzyskania dotacji, które podlega kontroli, jest uzyskanie przez słuchacza co najmniej 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych. Dotacja oświatowa przysługuje zatem na ucznia (słuchacza), który został zapisany do szkoły także po pierwszym dniu danego miesiąca, pod warunkiem spełnienia powyższego kryterium frekwencyjności. Zdaniem Skarżącej, warunek określony w § 3 ust. 1 w zw.
z ust. 2 zaskarżonej uchwały wskazuje, że szkoła może otrzymać dotację jedynie na słuchaczy, których status jest badany wyłącznie na pierwszy dzień roboczy miesiąca, co stanowi naruszenie art. 26 ust. 2 w zw. z art. 34 ust. 1 u.f.z.o.
Uzasadniając zarzut dotyczący § 4 ust. 2 Skarżąca podniosła, że nałożony na szkołę obowiązek umieszczania na dokumentach finansowo-księgowych potwierdzających wydatki sfinansowane ze środków dotacji "trwałego opisu co do daty i kwoty sfinansowania wydatków z dotacji" nie mieści się w zakresie upoważnienia ustawowego do ustalania trybu rozliczania dotacji, w tym terminu i sposobu rozliczania dotacji, pozostając w sprzeczności z art. 38 u.f.z.o. Zdaniem Skarżącej, w świetle ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) dekretacja tych dokumentów stanowi w istocie element rachunkowości beneficjenta dotacji, zaś z żadnego przepisu ustawy nie wynika upoważnienie do tego, aby organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego mogły regulować aktem prawa miejscowego zasady prowadzenia dokumentacji finansowo-księgowej przez podmioty otrzymujące dotacje.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego § 7 ust. 1 pkt 2 oraz § 8 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 zaskarżonej uchwały Skarżąca stwierdziła, że nałożenie na kontrolowanego szeregu obowiązków, w tym sporządzania kserokopii dokumentów
i poświadczania ich za zgodność z oryginałem oraz żądania od niego zestawień
i obliczeń opartych na księgowych dowodach źródłowych i innych dokumentach, nie znajduje podstawy prawnej oraz wiąże się w istocie z przerzuceniem na kontrolowanego kosztów kontroli. W toku kontroli to kontrolujący bazując na materiałach źródłowych dostarczonych przez kontrolowanego analizują tę dokumentację i - co do zasady - we własnym zakresie sporządzają zestawienia
i różnego rodzaju obliczenia. Skarżąca podkreśliła również, że ustawodawca wyraźnie przewidział uprawnienia kontrolujących do żądania udostępnienia wskazanych w art. 36 ust. 2 u.f.z.o. dokumentów jedynie w trakcie kontroli.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie.
Uzasadniając swe stanowisko Prezydent Miasta podniósł, że skarga winna zostać odrzucona z tej przyczyny, że zaskarżona uchwała jest aktem Rady Miasta, zatem ten organ jest właściwy do występowania w sprawie, nie zaś Prezydent Miasta, który został oznaczony w skardze jako skarżony organ. Ponadto Skarżąca powinna oprzeć swą legitymację skargową na art. 101 u.s.g. i wykazać naruszenie interesu prawnego, a takiego odziaływania kwestionowanych postanowień uchwały na interes prawny Skarżącej w skardze brak.
Odnośnie meritum skargi Prezydent Miasta, powołując się na poglądy NSA, podniósł, że zobowiązanie uchwałą podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę do złożenia informacji o liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień miesiąca, nie narusza granic upoważnienia ustawowego. W ramach kompetencji ustawowych, Rada Miasta w uchwale nr {...} zadecydowała o naliczaniu i wypłacie dotacji oświatowej w transzach miesięcznych. Konsekwencją takiego uregulowania jest wymóg posiadania określonej liczby uczniów/słuchaczy na pierwszy dzień miesiąca, za który wypłacana jest dotacja. Podstawą obliczania dotacji jest bowiem rzeczywista i aktualna, nie zaś deklarowana liczba uczniów w okresie danego miesiąca. Liczba osób posiadających status ucznia/słuchacza, na pierwszy dzień roboczy miesiąca stanowi, obok warunku frekwencyjnego, nieodzowny warunek naliczenia dotacji za dany miesiąc. Zwiększenie liczby uczniów w trakcie miesiąca będzie miało znaczenie dla ustalenia dotacji
w kolejnym miesiącu, z ewentualną korektą wynikającą z obecności uczniów na zajęciach, zgodnie z art.34 ust.3 u.f.z.o.
Ponadto podkreślono, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, wykonując delegację ustawową, zobowiązany jest stworzyć system kontroli, który będzie pozwalał na pełną weryfikację wykorzystywania dotacji przez beneficjentów, przy czym musi być to system skuteczny, taki aby kontrola faktycznie służyła sprawdzeniu prawidłowości wykorzystania przyznanych dotacji. Kwestionowane
w skardze uregulowania uchwały mieszczą się w ustawowych kompetencjach organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w przepisach u.f.z.o.
W piśmie procesowym z dnia 15 listopada 2021r. Skarżąca, odnosząc się do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, dodatkowo podniosła, że błędne oznaczenie w skardze Prezydenta Miasta jako organu stanowiło oczywistą omyłkę pisarską i nie stanowi podstawy do odrzucenia skargi. Podkreśliła, że skarga została wysłana na adres właściwego organu, tj. Rady Miasta , której uchwały dotyczy skarga.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in.
w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, a tego rodzaju aktem jest zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Rady Miasta [...] z dnia {...} grudnia 2017r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, szkół i placówek oświatowych prowadzonych na terenie Gminy Miasto przez podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych, trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, terminu przekazania informacji o liczbie dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz terminu i sposobu rozliczenia wykorzystania dotacji, a także ustalenia wysokości dotacji dla niepublicznych szkolnych schronisk młodzieżowych.
Na wstępie należy wskazać, że zaskarżona uchwała podlega kontroli sądowoadministracyjnej jako akt prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.) i okoliczność ta jest niesporna.
W ocenie Sądu, niezasadny jest zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o odrzucenie skargi.
Wprawdzie błędnie wskazano Prezydenta Miasta jako zaskarżony organ, lecz nastąpiło to na skutek omyłki, a skarga została wysłana na adres właściwego organu tj. Rady Miasta. Sąd uznał, że nie stanowiło to braku formalnego skargi, który podlegałby uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. W konsekwencji, nie było podstaw do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.. Poza tym trzeba wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym to prezydent reprezentuje radę miasta, natomiast ze skargi bezsprzecznie wynika, że dotyczy ona uchwały Rady Miasta.
Ustosunkowując się zaś do podnoszonego przez organ braku legitymacji do wniesienia skargi z uwagi na nie wykazanie przez Skarżącą interesu prawnego, należy przypomnieć, że w związku z przedmiotem zaskarżenia podstawę prawną wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy stanowi art. 101 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Jest to przepis szczególny do ogólnej normy art. 50 P.p.s.a., określającej podmioty, którym przysługuje legitymacja skargowa. Z powołanego przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., wynika, że warunkiem dokonania przez sąd kontroli merytorycznej zaskarżonej uchwały jest stwierdzenie, że strona wnosząca skargę wykazała istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną. Skarga składana w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, lecz konieczne jest wykazanie związku między sferą indywidualnych praw
i obowiązków podmiotu skarżącego, a kwestionowanym aktem, skutkującym naruszeniem jego interesu prawnego. Innymi słowy, strona powinna udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, na przykład zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji jej uprawnienia lub interesu prawnego. Składający skargę musi zatem wykazać naruszenie własnego aktualnego i realnego interesu prawnego, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą,
a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją. Niespełnienie tej przesłanki winno natomiast skutkować odrzuceniem skargi - stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.
W przekonaniu Sądu, Skarżąca wykazała, że zachodzi związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną, a ponadto wynika to z całokształtu okoliczności sprawy. W skardze Skarżąca wskazała, że jest podmiotem prowadzącym szkoły niepubliczne na terenie Miasta, na który to podmiot zaskarżoną uchwałą zostały nałożone obowiązki sprzeczne z przepisami u.f.z.o. Ponadto Sąd z urzędu dysponuje wiedzą na temat otrzymania przez stronę skarżącą dotacji na podstawie kwestionowanej uchwały Rady Miasta z dnia {...} grudnia 2017r. (ze zm.), z uwagi na zaskarżenie czynności wypłaty zaniżonej kwoty dotacji do tut. Sądu (por. wyrok WSA z dnia 20 lipca 2021r., sygn. akt I SA/Rz 386/21, dost. CBOiS). Z powyższych względów nie zachodziła podstawa do odrzucenia skargi określona w art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.
Przechodząc do kontroli sprawy pod względem merytorycznym, należy wskazać, że stosownie do treści art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że uchwała wydana została z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.).
Z powyższego wynika, że stwierdzeniem nieważności aktu lub zarządzenia skutkuje wyłącznie takie naruszenie prawa, które jest oczywiste i wprost wynikające z normy prawa oraz nosi cechę istotności.
W zaskarżonej uchwale - w jej kwestionowanym zakresie - dokonano nałożenia na podmioty dotowane następujących obowiązków:
• sporządzenia w systemie elektronicznym i złożenia w terminie nie później niż do 5-tego dnia każdego miesiąca, z tym, że za grudzień do dnia 3 grudnia – podpisanego przez osobę upoważnioną dokumentu dotyczącego sprawozdania z liczby miejsc noclegowych, liczby dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca, na który udzielana jest dotacja, z uwzględnieniem liczby niepełnosprawnych (z podaniem rodzaju niepełnosprawności) oraz objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, a także uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych; z zastrzeżeniem, że w przypadku szkół niepublicznych, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, dotowany przekazuje - nie później niż do 5. dnia każdego miesiąca, z tym, że za grudzień do dnia 3 grudnia - oprócz sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, również podpisany przez osobę upoważnioną dokument dotyczący sprawozdania korygującego dotyczącego faktycznego uczestnictwa uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, według stanu za miesiąc poprzedzający miesiąc, na który udzielana jest dotacja (§ 3 ust. 1 i 3 zaskarżonej uchwały);
• sporządzenia w systemie elektronicznym i złożenia w terminie nie później niż do 31 stycznia roku następującego po roku udzielenia dotacji podpisanego przez osobę upoważnioną dokumentu dotyczącego rocznego rozliczenia wykorzystania dotacji, z zastrzeżeniem, że dowody źródłowe stanowiące podstawę wykazania wydatków w rocznym rozliczeniu wykorzystania dotacji powinny zawierać trwały opis co do daty i kwoty sfinansowania wydatków z dotacji (§ 4 ust. 1 ww. uchwały);
Ponadto na podstawie przepisów rozdziału V "Tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji" zaskarżonej uchwały:
• kontrolowany został zobowiązany do przedłożenia do kontroli wszelkich dokumentów i materiałów, także w formie elektronicznej, niezbędnych do przeprowadzenia kontroli z zachowaniem przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej – na podstawie § 7 ust.1 pkt 2 uchwały;
• kontrolujący w toku kontroli zostali upoważnieni do zbierania innych niezbędnych materiałów w zakresie objętym przedmiotem kontroli - na podstawie § 8 ust. 1 pkt 4 uchwały;
• w § 8 ust. 2 uchwały postanowiono, że na żądanie kontrolującego mogą być sporządzane przez kontrolowanego niezbędne do kontroli kopie, odpisy, skany, fotokopie lub wyciągi z dokumentów, jak również zestawienia i obliczenia oparte na dokumentach; zgodność takiej kopii lub wyciągu z oryginałem potwierdza kontrolowany.
Kwestionując powyższą uchwałę Skarżąca zarzuciła jej częściową sprzeczność - tj. w zakresie § 3 ust. 1 i 3, § 4 ust. 1, § 7 ust.1 pkt 2, § 8 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 - z przepisami art. 26 ust. 2 w z. z art.34 ust. 1, art. 38 ust. 1, art. 38 w zw. z art. 36 ust. 1, 2 i 3 u.f.z.o.
W ocenie Sądu skarga jest częściowo zasadna.
Kompetencję gmin do wydawania aktów prawa miejscowego określa Konstytucja RP oraz przepis art. 40 ust. 1 u.s.g. Organy stanowiące prawo miejscowe nie mają kompetencji do wprowadzenia własnych odrębnych rozwiązań, tj. stanowienia prawa miejscowego z przekroczeniem delegacji ustawowej. Wynika to z zapisu art. 97 Konstytucji RP, w myśl którego organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Akt wykonawczy powinien zatem spełniać wymogi zawarte w delegacji ustawowej, regulować tylko i wyłącznie sprawy z zakresu spraw przekazanych w upoważnieniu ustawowym i czynić to zgodnie
z wytycznymi ustawowymi zawartymi w upoważnieniu. Z regułą tą korespondują zapisy załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 283 – dalej: z.t.p.), z których wynika, że w akcie prawa miejscowego umieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym, upoważnieniu ustawowym (§ 143 w zw. z § 115 z.t.p.).
Upoważnienie ustawowe dla rady gminy do podjęcia zaskarżonej uchwały zostało przewidziane w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Stosownie do tego przepisu
(w brzmieniu tekstu jednolitego z 2020r.), organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji.
Na mocy powyższego przepisu jednostki samorządu terytorialnego otrzymały kompetencje do ustalania trybu udzielania i rozliczania wskazanych w nim dotacji, oraz do ustalenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania,
z uwzględnieniem podstawy obliczania dotacji, zakresu danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz terminu i sposobu rozliczenia dotacji.
Z uwagi na to, że przepis art. 38 ust. 1 u.f.z.o. uprawnia do szczegółowego określania procedury kontroli oraz prawidłowości rozliczenia i wykorzystania środków, postanowienia uchwały powinny stanowić rozwinięcie tej regulacji.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2021r., sygn. akt I GSK 117/21, (dost. CBOiS), stwierdził, że analiza regulacji dotyczącej kontroli wydatkowana dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych pochodzących z budżetu jednostki samorządu terytorialnego prowadzi do wniosku, że pewne jej aspekty zostały przez ustawodawcę pozostawione władzom lokalnym. Niemniej jednak uprawnienia i obowiązki kontrolujących/kontrolowanych powinny być w sposób wyczerpujący uregulowane w aktach rangi ustawowej. Przyjęcie przeciwnego stanowiska, że regulacja taka mogłaby się znajdować w aktach prawa miejscowego prowadziłaby do sytuacji, w której sytuacja prawna kontrolujących i kontrolowanych byłaby unormowana w różny sposób, w zależności od gminy przeprowadzającej kontrolę prawidłowości udzielania i rozliczania dotacji. Na mocy art. 38 ust. 1 u.f.z.o. organ stanowiący gminy został upoważniony do ustalenia trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że organ stanowiący gminy został upoważniony do stanowienia prawa w zakresie wyposażenia organu kontrolującego w inne uprawnienia kontrolne niż przewidziane w art.38 u.f.z.o.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej uchwały we wskazanym zakresie, Sąd stwierdza, że zasadny jest zarzut odnoszący się do przepisu § 8 ust. 2 tej uchwały. Z regulacji tej wynika, że kontrolujący zostali wyposażeni w kompetencje do żądania od kontrolowanego sporządzenia przez niego kopii, odpisów, skanów, fotokopii lub wyciągów z dokumentów, które zostaną uznane za niezbędne do kontroli, a ponadto zestawień i obliczeń opartych na dokumentach, przy czym kopie lub wyciągi z dokumentów powinny być przez kontrolowanego potwierdzone za zgodność z oryginałem.
W ocenie Sądu, przepis § 8 ust. 2 zakwestionowanej uchwały został uchwalony
z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej, ponieważ żaden przepis u.f.z.o. nie przewiduje możliwości nałożenia na kontrolowanego obowiązku sporządzania kserokopii, odpisów, skanów, fotokopii czy wyciągów z dokumentów, ani też żądania od niego zestawień i obliczeń opartych na dowodach źródłowych i innych dokumentach.
Odnośnie możliwości nałożenia na kontrolowanego obowiązku sporządzenia kserokopii dokumentu wypowiedział się NSA w powołanym wyżej wyroku z dnia 7 lipca 2021r., stwierdzając, że nie została ona przewidziana w u.f.z.o., a ponadto - jako czynność generująca koszty - stanowi przerzucanie kosztów kontroli na kontrolowanego, bowiem z przepisów u.f.z.o. nie wynika obowiązek zwrotu kontrolowanemu kosztów sporządzenia przez niego kserokopii dokumentu.
W wyroku tym NSA uznał za kontrowersyjne postanowienia uchwały przewidujące możliwość żądania od kontrolowanego zestawień i obliczeń opartych na księgowych dowodach źródłowych i innych dokumentach, zauważając, że możliwość nałożenia na kontrolowanego takich obowiązków nie została przewidziana
w przepisach rangi ustawowej (u.f.z.o.). Co więcej takich uprawnień kontrolującym nie przyznają nawet przepisy ustaw regulujących kontrolę podatkową oraz celno-skarbową. Zdaniem NSA, możliwość nałożenia przez kontrolujących na kontrolowanego takich obowiązków prowadzi w istocie do przerzucenia realizacji kontroli z kontrolujących na kontrolowanych i stanowi odmianę autokontroli dokonywanej przez kontrolowanych. Podkreślono, że sporządzanie przez organ kontrolujący zestawień i obliczeń opartych na księgowych dowodach źródłowych stanowi formę działania administracji publicznej określoną jako czynności materialno-techniczne, charakterystyczną procedurom kontrolnym. To kontrolujący, bazując na materiałach źródłowych dostarczonych przez kontrolowanego analizują tę dokumentację i - co do zasady - we własnym zakresie sporządzają zestawienia
i różnego rodzaju obliczenia. Nie jest to zadaniem kontrolowanego.
Również w odniesieniu do tych obowiązków NSA zwrócił uwagę na aspekt ekonomiczny powyższych regulacji związany z obowiązkiem poniesienia w tym zakresie kosztów przez kontrolowanego.
Podzielając w pełni powyższe stanowisko, tut. Sąd uznał, że postanowienia
§ 8 ust. 2 zaskarżonej uchwały naruszają art. 38 ust. 1 u.f.z.o., ponieważ ustalając tryb i zakres kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji, Rada Miasta Rzeszowa nałożyła na kontrolowanych pozaustawowe obowiązki i jednoczenie przyznała kontrolującym skorelowane z tymi obowiązkami uprawnienia, wykraczając poza ustawowe umocowanie zawarte w tym przepisie, co skutkuje koniecznością stwierdzenia jej nieważności we wskazanym zakresie, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.
W przekonaniu Sądu, niezasadne są natomiast zarzuty odnoszące się do postanowień § 3 ust. 1 i 3, § 4 ust. 1, § 7 ust.1 pkt 2, § 8 ust. 1 pkt 4 zaskarżonej uchwały.
Kwestionowany przez Skarżącą przepis § 3 ust. 1 uchwały stanowi, że dotowany sporządza w systemie elektronicznym wskazanym przez Wydział Edukacji Urzędu Miasta Rzeszowa i składa nie później niż do 5 dnia każdego miesiąca, z tym, że za grudzień do dnia 3 grudnia - podpisany przez osobę upoważnioną dokument dotyczący sprawozdania z liczby miejsc noclegowych, liczby dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca, na który udzielana jest dotacja, z uwzględnieniem liczby niepełnosprawnych (z podaniem rodzaju niepełnosprawności) oraz objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju,
a także uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.
Z kolei w myśl § 3 ust. 3, liczba miejsc noclegowych, liczba dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych wykazana w sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 1 (w przypadku szkół niepublicznych, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki pomniejszona o wynikającą ze sprawozdania korygującego,
o którym mowa w ust. 2 liczbę uczniów nieuczestniczących w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych), stanowi podstawę ustalenia wysokości dotacji przypadającej na dany miesiąc.
Według Skarżącej, powyższa regulacja uzależnia udzielenie dotacji oświatowej na uczniów od pozaustawowego warunku posiadania przez słuchacza statusu słuchacza w pierwszym dniu roboczym miesiąca, co skutkuje nieprawidłowym ustaleniem wysokości dotacji oświatowej na słuchaczy prowadzonych przez nią szkół.
Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, że w myśl art. 26 ust. 2 u.f.z.o. niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy
o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.
Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że warunkiem otrzymania dotacji na ucznia jest jego uczestnictwo w co najmniej 50 % obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Rację ma zatem Skarżąca twierdząc, że ani ten przepis, ani inna regulacja zawarta w przepisach u.f.z.o., nie wprowadza dodatkowego warunku, aby uczeń (słuchacz) musiał posiadać status ucznia już w pierwszym dniu danego miesiąca. Powyższe stanowisko obecnie jest jednolicie aprobowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA z dnia 10 marca 2021r., sygn. akt I GSK 1713/20, 15 października 2021r., sygn. akt I GSK 427/21 dost. CBOiS).
Jednakże, w ocenie Sądu, zobowiązanie w § 3 ust. 1 podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę lub placówkę do sporządzenia i złożenia comiesięcznej informacji o liczbie uczniów w terminie do 5 dnia każdego miesiąca lub do dnia 3 grudnia – za grudzień, według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca, nie wykracza poza regulacje zawarte w art. 38 ust. 1 u.f.z.o., ani nie narusza innych przepisów tej ustawy. Skoro bowiem wysokość dotacji, przekazywanej comiesięcznie, uzależniona jest od rzeczywistej liczby uczniów (słuchaczy) niepublicznej szkoły lub placówki, jednostka samorządu terytorialnego powinna dysponować wiedzą na ten temat. Realizacja tego obowiązku podyktowana jest zatem potrzebą uzyskania informacji od podmiotu prowadzącego szkołę niepubliczną co do stanu liczbowego uczniów (słuchaczy), nie stanowi natomiast dodatkowego warunku, do spełnienia od którego uzależnione jest prawo do dotacji.
Zdaniem Sądu, użyte w art.38 ust. 1 u.f.z.o. wyrażenie: "ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji (...) w tym termin przekazania informacji o liczbie dzieci (..), uczniów (...), słuchaczy" zawiera prawo do domagania się informacji i to na tyle szczegółowych, aby możliwe było obliczenie wysokości dotacji na dany miesiąc, jak też ocena prawidłowości wykorzystania dotacji. Przepis ten wyraźnie upoważnia radę gminy do ustalenia terminu przekazania tej informacji. W kontrolowanej uchwale Gmina ustaliła ten termin na 5 lub 3 (za grudzień) dzień miesiąca, czyli początek miesiąca. Żądanie sporządzenie takiej informacji wg stanu na pierwszy roboczy dzień roboczy miesiąca, jednakowo wobec wszystkich placówek na terenie miasta Rzeszowa, służy sprawnemu i jednolitemu naliczeniu dotacji na dany miesiąc i nie narusza prawa. Nie pozbawia przy tym prawa do uzyskania dotacji na uczniów, którzy nabyli ten status po pierwszym roboczym dniu miesiąca.
W świetle zarzutów skargi należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych kwestionuje się takie postanowienia uchwał dotyczących rozliczania dotacji, które bezpośrednio wpływają na prawo do dotacji poprzez ograniczanie
w sposób niezgodny z przepisami u.f.z.o. Za niedopuszczalne uznaje się modyfikowanie w uchwałach organów stanowiących jednostki samorządu terytorialnego regulacji ustawowych, poprzez nakładanie na dotowane jednostki dodatkowych obowiązków, od których spełnienia zależy uzyskanie dotacji (por. np. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010r., sygn. akt I OSK 672/10, dost. CBOiS).
Taki przypadek w niniejszej sprawie nie zachodzi. Podkreślenia wymaga, że żaden zapis zakwestionowanej uchwały nie wprowadza sankcji w postaci pozbawienia dotacji, w przypadku braku posiadania statusu ucznia na pierwszy dzień danego miesiąca. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, w uchwale brak jest postanowień, które uprawniałyby organ do przyznania kwoty dotacji wyłącznie na tych uczniów, którzy posiadali ten status na pierwszy dzień danego miesiąca. Liczba słuchaczy na dany dzień jest podstawą do naliczenia kwoty dotacji w danym miesiącu, lecz przepisy § 3 ust. 2, 3, 9 i 10 zaskarżonej uchwały przewidują możliwość dokonania korekty tej liczby, a co za tym idzie - kwoty dotacji, zarówno in plus, jak i in minus, a zatem także na korzyść Skarżącej, co jest zgodne z przepisem art. 34 ust. 3 u.f.z.o.
Potwierdza to stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2021r. sygn. akt I GSK 427/21 (dost. na: orzeczenia.nsa.gov.pl ), w którym Sąd zakwestionował prawidłowość wypłaty kwoty dotacji w oparciu m.in. o przepisy badanej uchwały, z powodu błędnej wykładni art.26 ust.2 u.f.z.o. W wyroku tym NSA stwierdził, że "przepisy ustawy nie uzależniają kwestii wypłaty dotacji od posiadania statusu słuchacza w pierwszym dniu miesiąca, co oznacza, iż dotacja winna być wypłacona na każdego słuchacza, który spełnił ustawowe warunki do otrzymania dotacji oświatowej niezależnie od terminu uzyskania przez niego statusu słuchacza. Powyższego warunku ustawowego nie zmieniają zapisy uchwały zawarte w § 3 ust. 1 i 2 Uchwały Nr {...}Rady Miasta z dnia {...} grudnia 2017 r. wskazujące jedynie na obowiązki dotowanego w zakresie składania dokumentów dotyczących sprawozdań z liczby uczniów według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca, na który udzielana jest dotacja oraz sprawozdań korygujących dotyczących faktycznego uczestnictwa uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych według stanu za miesiąc poprzedzający miesiąc, na który udzielana jest dotacja".
Reasumując, Sąd uznał, że § 3 ust.1 i 3 zaskarżonej uchwały określający m.in. termin przekazania informacji o liczbie uczniów nie narusza granic upoważnienia zawartego w ustawie. Określa on zakres informacji o faktycznej liczbie uczniów, nie wprowadza dodatkowego warunku, o którym mowa w skardze, w postaci konieczności posiadania statusu ucznia na pierwszy dzień roboczy danego miesiąca. Informacja ta umożliwia organowi skuteczną kontrolę prawidłowości przyznania i wykorzystania dotacji.
Zaznaczenia wymaga przy tym, że podnoszona przez Skarżącą ewentualna nieprawidłowa praktyka stosowania postanowień uchwały nie stanowi podstawy do stwierdzenia jej nieważności. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegają jedynie zapisy zakwestionowanej uchwały, a kwestia prawidłowego zastosowania jej postanowień przez organ dotujący może być badana dopiero w przypadku zaskarżenia aktu bądź czynności podjętych na jej podstawie.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały, według którego dowody źródłowe stanowiące podstawę wykazania wydatków w rocznym rozliczeniu wykorzystania dotacji powinny zawierać trwały opis co do daty i kwoty sfinansowania wydatków z dotacji, należy wskazać, że
w orzecznictwie sądowoadministracyjnym brak jest jednolitego poglądu odnośnie wprowadzanego w aktach prawa miejscowego obowiązku czynienia adnotacji
o określonej treści na fakturach i rachunkach dotyczących środków wydatkowanych
z dotacji oświatowych. W zależności od treści i szczegółowości sformułowania przepisu aktu prawa miejscowego prezentowany jest zarówno pogląd, że nałożenie obowiązku opisywania faktur i rachunków określoną treścią wykracza poza ustawowe upoważnienie do szczegółowego określenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji (por. wyroki NSA z dnia 28 listopada 2012r. sygn. akt II GSK 1759/11, z dnia 12 grudnia 2013r. sygn. akt II GSK 1482/12, z dnia 20 grudnia 2016r. sygn. akt II GSK 1240/15, dost. CBOiS), jak też przeciwne stanowisko, że obowiązek taki mieści się w granicach upoważnienia ustawowego (wyroki NSA z dnia 13 grudnia 2012r. sygn. akt II GSK 1860/11, z dnia 10 marca 2015r., sygn. akt II GSK 261/14, 16 maja 2018r., sygn. akt I GSK 1166/18, dost. CBOiS).
W ocenie Sądu, zakwestionowany przez Skarżącą obowiązek opisywania dowodów źródłowych co do daty i kwoty sfinansowania wydatków z dotacji mieści się w granicach delegacji ustawowej zawartej w art. 38 ust. 1 u.f.z.o., zgodnie z którą rada gminy określa tryb rozliczenia i prawidłowości wykorzystania dotacji. W przekonaniu Sądu, celem wprowadzenia zapisów § 4 ust. 1 uchwały jest umożliwienie przeprowadzenia przez organ skutecznej kontroli prawidłowości wydatkowanych kwot dotacji. Nie ulega wątpliwości, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego został zobowiązany do stworzenia skutecznego systemu kontroli, pozwalającego na weryfikację prawidłowości wykorzystania przez beneficjentów przyznanych im dotacji. Rozliczając się z otrzymanych środków beneficjent musi zatem wykazać prawidłowość ich wydatkowania, a zatem nałożony obowiązek służy prawidłowemu rozliczeniu się w tym zakresie z dotacji, a jednocześnie umożliwia właściwą kontrolę. W niniejszej sprawie kwestionowany zapis nie nakłada dodatkowych obowiązków, od których spełnienia uzależnione jest otrzymanie dotacji. Ponadto, w ocenie Sądu, czynności polegające na czynieniu na fakturach czy rachunkach adnotacji w postaci daty i kwoty sfinansowania wydatków z dotacji, to obowiązki nieskomplikowane i zarazem mało uciążliwe dla podmiotu kontrolowanego. Organowi umożliwiają zaś skuteczną kontrolę nad prawidłowością wydatkowanych kwot dotacji, a jest to wyraźnie wyartykułowanym celem i zakresem delegacji wynikającej z art. 38 ust. 1 u.f.z.o.
Z powyższych względów Sąd uznał zarzut dotyczący § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały za niezasadny.
Nietrafne są również zarzuty dotyczące § 7 ust.1 pkt 2 i § 8 ust. 1 pkt 4 zaskarżonej uchwały. Zakwestionowane postanowienia stanowią, że kontrolowany ma obowiązek przedłożyć do kontroli wszelkie dokumenty i materiały, także w formie elektronicznej, niezbędne do przeprowadzenia kontroli z zachowaniem przepisów
o tajemnicy ustawowo chronionej (§ 7 ust.1 pkt 2) oraz że kontrolujący w toku kontroli może zbierać inne niezbędne materiały w zakresie objętym przedmiotem kontroli (§ 8 ust. 1 pkt 4).
W ocenie Sądu, obowiązek udostępniania kontrolującym przez kontrolowanego w toku kontroli dokumentów i materiałów niezbędnych do jej przeprowadzania oraz uprawnienie kontrolujących do zbierania innych niezbędnych materiałów w zakresie objętym przedmiotem kontroli, wbrew twierdzeniom Skarżącej, ma podstawę w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. i nie jest sprzeczne z art. 26 ust. 2 i art.36 ust. 1-3 u.f.z.o.
Według Sądu, skoro kontrola ma służyć prawidłowości wykorzystania dotacji,
a system kontroli spełniać swoje funkcje i być skuteczny, nielogicznym byłoby pozbawienie kontrolujących uprawnień do badania dokumentów i materiałów niezbędnych do przeprowadzenia kontroli oraz innych niezbędnych materiałów
w zakresie objętym przedmiotem kontroli.
Skarżąca argumentowała, że ustawodawca wyraźnie przewidział uprawnienie kontrolujących do żądania udostępnienia wskazanych w art. 36 ust. 2 u.f.z.o. dokumentów jedynie w trakcie kontroli. W odniesieniu do powyższego, należy wskazać, że w zakwestionowanych postanowieniach użyto sformułowania "w toku kontroli", ograniczając uprawnienia kontrolujących jedynie do tego etapu. Ponadto uregulowano w nich kompetencje kontrolujących do wglądu do prowadzonej przez wymienione placówki dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, a w przypadku szkół - także list obecności i ich weryfikacji. Jednocześnie na placówki te nałożono obowiązek udostępnienia kontrolującym powyższej dokumentacji (art. 36 ust. 3 u.f.z.o.).
Z powyższego wynika, że prawo kontroli wykorzystania środków publicznych realizowane jest również poprzez prawo wglądu w dokumentację podmiotu kontrolowanego.
Podsumowując, Sąd uznał za zasadny zarzut skargi dotyczący § 8 ust. 2 zaskarżonej uchwały z uwagi na to, że Rada Miasta ustanawiając obowiązki, o których mowa w tym przepisie, przekroczyła delegację ustawową wynikającą z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. W przekonaniu Sądu, stwierdzone naruszenie prawa jest istotne z uwagi na wykroczenie przez organ gminy poza ustawowe umocowanie, co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej tego zapisu - na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.
Odnośnie pozostałych zakwestionowanych postanowień uchwały tj. § 3 ust. 1 i ust. 2, § 4 ust. 2, § 7 ust. 1 pkt 2, § 8 ust. 1 pkt 4, Sąd uznał, że nie wykraczały one poza ustawowe upoważnienie uregulowania trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania udzielonych dotacji. Zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze przepisów u.f.z.o. okazały się niezasadne. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia prawa przez ww. zapisy zaskarżonej uchwały w zakresie wykraczającym poza zarzuty skargi. Wobec tego skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 206 P.p.s.a.
Koszty postępowania w niniejszej sprawie stanowią uiszczony od skargi wpis sądowy w wysokości 300 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika.
Na podstawie art.206 P.p.s.a. Sąd dokonał stosunkowego obniżenia przysługującego pełnomocnikowi – na podstawie § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 poz. 256) - wynagrodzenia i zasądził je w kwocie 160zł (tj. 1/3 z kwoty 480zł), mając na uwadze, że spośród trzech zarzutów skargi, zasadny okazał się jeden.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło