I SA/Rz 695/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek Sędzia NSA Jacek Surmacz / spr./ Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi G. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 rok oddala skargę. I SA/Rz 695/17 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: Kolegium) z dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...], którą Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez G. T. (dalej zamiennie: Skarżący) od decyzji Burmistrza K. z dnia [...] marca 2017r. nr [...] w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017r. w kwocie 579zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona do Sądu decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Burmistrz K., wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] marca 2017r., ustalił G. T. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017r. w kwocie 579zł, przy czym na tę kwotę składają się: 533,20zł (budynki pozostałe) i 46zł (grunty pozostałe). W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że naliczenia podatku od nieruchomości dokonano w oparciu o dane z ewidencji budynków i gruntów oraz informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez podatnika, stosując stawki określone uchwałą Rady Miejskiej w K. G. T. w czasie oględzin nieruchomości oświadczył, że budynek pozostały położony na działce [...] w K. D. posiada powierzchnię użytkową 124m². W aktach administracyjnych (karta 14) znajduje się dokument – informacja o działce z dnia 16 stycznia 2017r. odnoszący się do działki nr [...] i położonemu na niej budynkowi – określonemu w rubryce dotyczącej rodzaju według KŚT – jako kategoria – "1.Budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa", powierzchnia zabudowy 178 oraz rok budowy 1995. W aktach administracyjnych znajduje się również kserokopia uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] września 2016r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2017r. w mieście i gminie K. (karta 17). Decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji odwołaniem zaskarżył G. T. podnosząc, że przedmiotowy budynek jest w trakcie dalszych inwestycji, jest to budynek mieszkalno-gospodarczy; brak przyłącza prądu, przyłącza wodnego, części stolarki, wylewek, ogrzewania, a także ocieplenia stropu. Wskazał, że z uwagi na sytuację zdrowotną i finansową nie jest w stanie dokończyć budowę. Podczas oględzin stwierdzono, jak to opisano w protokole oględzin ("Komisja [...] stwierdziła jak stwierdziła"), gdyż "Skarżący powiedział, że trzyma w tym budynku dwa komplety mebli, piec co, płytki, okno do kuchni i grzejniki a także kuchnię gazową". Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r. opisaną na wstępie niniejszego uzasadnienia Kolegium utrzymało w mocy decyzję I instancji. Kolegium podkreśliło, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy stanowią przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016r. poz. 716 ze zm.; dalej: ustawa). Zgodnie z zapisami ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego na działce nr [...] o pow. 0,02 ha, której właścicielem jest G.T., znajduje się budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa o pow. 178m², wybudowany w 1995r. Z danych zawartych w ewidencji wynika także, że jest to budynek murowany, a jego całość jest oznaczona jako budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa. Podczas oględzin w dniu 16 lutego 2017r. G. T. oświadczył, że powierzchnia użytkowa budynku wynosi 124m², a budynek – pomimo braku prądu – jest użytkowany. G. T. poinformował, że część budynku będzie wykończona na budynek mieszkalny, a organ pouczył podatnika, aby zgłosił rozbieżności do ewidencji budynków. G. T. do protokołu oględzin – zastrzeżeń i wyjaśnień nie zgłosił. Kolegium stwierdziło w końcowej części uzasadnienia, że decyzja wydana przez organ pierwszej instancji jest prawidłowa, a podatnik chcąc zakwestionować prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (Starostwo Powiatowe w Kolbuszowej). Skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł G. T. podnosząc, że się nie zgadza z tą decyzją. W treści skargi podniósł, że w czasie przeprowadzenia przez Starostwo K. modernizacji budynków i gruntów na terenie K. D. – w 2012r., nikt z urzędników z nim nie rozmawiał, nie był na przedmiotowej działce w celu ustalenia jakichkolwiek "czynności" przeznaczenia niewykończonego budynku mieszkalnego z kotłownią, ze składem opału i dwoma garażami oraz kuchnią, łazienką, przedpokojem i dwoma pokojami. Budynek ten nigdy nie był przeznaczony na produkcję i handel, brak na tę okoliczność jakichkolwiek dokumentów. Podkreślił, że ewidentnym błędem w tej sprawie jest wadliwie przeprowadzona modernizacja przez Starostę K. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Z treści skargi wynika, że w istocie Skarżący zarzuca organom podatkowym błędne ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji wadliwe ustalenie zobowiązania w podatku dochodowym za 2017r. odnośnie do przedmiotów opodatkowania, wymienionych i opisanych w zaskarżonej decyzji, a to wskutek przyjęcia za podstawę ustaleń danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostę K. Wyjaśnienia zatem wymaga kwestia związania organów podatkowych rejestrem gruntów i budynków, a także zakresem postępowania dowodowego prowadzonego przez organ podatkowy w takiej sprawie, jak przedmiotowa. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.; dalej: u.p.g.k.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z cytowanym przepisem dane zawarte w ewidencji stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń. Kategoryczne brzmienie tej normy prawnej wskazuje, że organy podatkowe, ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji. Stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości był niejednokrotnie oceniany w orzecznictwie sądów administracyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do ww. regulacji, podstawę wymiaru podatków (od nieruchomości, rolnego, leśnego) stanowią zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Poza tym zauważyć trzeba, że wyjątkowo organy i sąd mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów, ale tylko wówczas, gdy na podstawie art. 194 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017r. poz. 201 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa), dojdą do wniosku, że dane z nich wynikające są zdezaktualizowane a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisu do ewidencji gruntów zostały pominięte, pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. uchwała NSA z 18 listopada 2013 r., II FPS 2/13; wyrok NSA z 1 sierpnia 2014 r., II FSK 1930/12). Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyroki: z 4 sierpnia 2017r. - II FSK 897/17 i z 5 października 2017r. – II FSK 3042/15) ugruntowany jest pogląd, że prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej i korzystają one z domniemania prawdziwości. Chcąc bowiem podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, to zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione jako uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji w przepisach u.p.g.k. ani wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r. poz. 1034) . Podkreślić należy, iż w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia. Na zasadzie wyjątku w orzecznictwie za dopuszczalne uznaje się czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu jedynie wówczas, gdyby ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawierała stosownych danych (por. wyrok NSA z 9 marca 2007 r., sygn. akt II FSK 145/06, wyrok NSA z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2365/13). Jak wynika więc z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. w zw. z ww. przepisami rozporządzenia datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych (R. Dowgier w glosie do wyroku z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1190/09, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010r., nr 5, s.5-6). Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por.: S. Bogucki, K. Winiarski - Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015 r. nr 2, s.11-19). Zaskarżona decyzja uwzględnia te wszystkie wyżej wskazane uregulowania prawne i orzecznictwo, które w istocie sprowadzają się do pryncypialnej zasady, że organ podatkowy jest związany zapisami w ewidencji gruntów i budynków, a jednocześnie nie ma kompetencji do zmiany tych zapisów. Nie budzą również wątpliwości ustalenia dotyczące użytkowania budynku, skoro wynikają one z protokołu oględzin, przeprowadzonej w dniu 16 lutego 2017r. (karta 3 akt administracyjnych), w którym odnotowano wyjaśnienia i informacje podatne przez Skarżącego. Skarżący podpisał protokół, również w zakresie doręczenia mu jednego egzemplarza protokołu ze stosownym pouczeniem o możliwości przedstawienia zastrzeżeń lub wyjaśnień. Na podkreślenie zasługuje okoliczność, że Skarżący miał zapewniony udział w postępowaniu podatkowym, o czym świadczy, między innymi to, że wobec nieobecności Skarżącego podczas oględzin w dniu 12 stycznia 2017r. przeprowadzono ponownie oględziny w dniu 16 lutego 2017r. Z tych wszystkich przyczyn skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.).