I SA/Rz 714/17
WyrokWSA w Rzeszowie2018-04-05
Skład orzekający: Piotr Popek, Kazimierz Włoch, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stacja paliw, węzeł betoniarski (w tym mobilny) oraz zbiornik wodny mogą być kwalifikowane jako budowle w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i prawa budowlanego, a w konsekwencji opodatkowane podatkiem od nieruchomości jako budowle związane z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stacja paliw, węzeł betoniarski (w tym mobilny) oraz zbiornik wodny, który nie powstał w sposób naturalny, mogą być kwalifikowane jako budowle w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W związku z tym, opodatkowanie ich podatkiem od nieruchomości jako budowli związanych z działalnością gospodarczą jest zasadne. Sąd oddalił skargi, uznając decyzje organów za prawidłowe.Stan faktyczny
Spółka złożyła korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2012-2015, w których zadeklarowała m.in. grunty pod zbiornikami wodnymi, budowle i budynki. Organy podatkowe wszczęły postępowanie z urzędu, kwestionując prawidłowość korekt. Ustalono, że spółka zaniżyła wartość budowli (stacja paliw, węzeł betoniarski, plac utwardzony, oświetlenie terenu, ogrodzenie, mobilny węzeł betoniarski) oraz powierzchnię budynków. Organy zakwalifikowały stację paliw i węzły betoniarskie jako budowle, a zbiornik wodny jako sztuczny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Spółka wniosła skargi do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek / spr./ Sędzia WSA Kazimierz Włoch Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. spraw ze skarg Spółki "A" z o. o. w Sz. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 rok, nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 rok, z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok, nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok oddala skargi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzjami z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] po rozpatrzeniu odwołań "A" sp. z o.o. z siedzibą
w S. (dalej: Spółka/Skarżąca) od decyzji wydanych przez Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2016 r.: nr [...], [...], [...], [...] w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości za 2012r., 2013 r., 2014 r. i 2015 r., w wysokości po 110 488 zł, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia.
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, w dniach [...] stycznia 2015 r. i [...] stycznia 2015 r. Spółka złożyła korekty deklaracji na podatek do nieruchomości za poszczególne lata: 2012, 2013, 2014, 2015. W przedmiotowych korektach zadeklarowano:
a) grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej za: 2012 r. - pow. 37 856 m2, za 2013 r. – 36 060 m2, za 2014 r. – 33 710 m2, za 2015 r. – 33 710 m2,
b) grunty pozostałe: 2012 r. - pow. 958 m2, 2014 r. – pow. 5150 m2, 2015 r. – pow. 5150 m2,
c) grunty pod jeziorami, zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych o pow. 1,1686 ha (za 2012 r., 2013 r., 2014 r. i 2015 r.)
d) budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej: za 2012 r. - pow. 3 794 m2, za 2013 r. – 3 322 m2, za 2014 r. – 3 322 m2, za 2015 r. – 3 322 m2,
e) budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 425 000 zł (za 2012 r., 2013 r., 2014 r. i 2015 r.)
f) budynki pozostałe: za 2012 r. o pow. 65 m2, 2013 r. – pow. 167 m2, 2014 r. – 515 m2, 2015 r. – 515 m2,
g) budynki mieszkalne o pow. 116 m2 (objęte zwolnieniem z opodatkowania).
Kwoty podatku od nieruchomości w złożonych korektach, skarżąca określiła za 2012 r. w wysokości 68 578,49 zł, za 2013 r. w wysokości 62 706,63 zł, za 2014 r.
w wysokości 64 630,91 zł, zaś za 2015 r. w wysokości 64 630,91 zł.
W uzasadnieniu pierwszej korekty Spółka wskazała, że dotychczasowy sposób opodatkowania nie uwzględniał, że na działce nr [...] w S. znajduje się zbiornik wodny o pow. [...] ha a część budynku byłej lecznicy zwierząt o pow. [...] m2 stanowi część mieszkalną. W kolejnej korekcie podniesiono zaś, że od listopada 2012 r. powierzchnia budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zmniejszyła się o pow. [...] m2 ze względu na użyczenie jej [...], co zdaniem Spółki uzasadnia ujęcie tej powierzchni jako pozostałą.
W celu zweryfikowania złożonych korekt organ podatkowy wszczął z urzędu postepowania w sprawach określenia Spółce zobowiązań w podatku od nieruchomości za poszczególne lata 2012, 2013, 2014 i 2015 .
Na podstawie informacji zawartej w ewidencji gruntów, zgodnie z którą skarżąca była w latach 2012 r. - 2015 r. i nadal jest właścicielką nieruchomości położonych na terenie Gminy W., tj. działki nr [...] o pow. [...] ha (obręb S.), zabudowanej budynkami niemieszkalnymi przemysłowymi, zbiornikami, silosami i budynkami magazynowymi oraz budynkiem biurowym, a także działek nr [...], [...] i [...] obręb R.), zabudowanych trzema budynkami z funkcją pozostałe budynki niemieszkalne, organ podatkowy powzięły wątpliwości, co do prawidłowości korekty.
Na podstawie przedłożonych do innych postępowań ewidencji środków trwałych ustalono, że Skarżąca posiada następujące budowle, które nie wszystkie ujęła w deklaracjach, tj.:
1) stację paliw (nr inwentarzowy [...]), o wartości 160 000 zł,
2) węzeł betoniarski (nr inwentarzowy [...]), o wartości 290 000 zł,
3) plac utwardzony (nr inwentarzowy [...]), o wartości 340 000 zł,
4) oświetlenie terenu (nr inwentarzowy [...]), o wartości 35 000 zł,
5) ogrodzenie (nr inwentarzowy [...]), o wartości 50 000 zł,
6) mobilny węzeł betoniarski (nr inwentarzowy [...]), o wartości 1 417 312,78 zł.
Wartość wskazanych wyżej budowli wynosi łącznie 2 292 312,78 zł.
Na podstawie analizy środków trwałych organ podatkowy ustalił, że Skarżąca zaniżyła wartość budowli o kwotę 1 867 313 zł, nie ujmując w deklaracji stacji paliw oraz węzła betoniarskiego.
W odniesieniu do stacji paliw - organ nie zgodził się ze Skarżącą, że jest to wyłącznie zbiornik na paliwo. Jego zdaniem jest to także wiata, spełniająca definicje budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm., zwanej dalej Prawem budowlanym). Za budowlę w tym wypadku należy bowiem uznać pewną całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami
W odniesieniu natomiast do mobilnego węzła betoniarskiego, to organ nie podzielił poglądu Skarżącej, że należy go zakwalifikować jako maszynę. W jego ocenie jest to budowla, ponieważ jego budowa wymaga zgłoszenia rozpoczęcia robót budowlanych, w myśl regulacji Prawa budowlanego. Przy tym budowlą jest nie tylko sama konstrukcja, ale również i ściśle z nią związane urządzenia w postaci instalacji i przyłączy, które są elementem składowym budowli i zwiększają jej wartość początkową, będącą podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Organ podatkowy I instancji, na podstawie oględzin ustalił również, że Skarżąca zaniżyła powierzchnię budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą o [...] m2. Nastąpiło to jeszcze w deklaracji złożonej w 2011 r. Powierzchnia ta bowiem, jak ustalono w trakcie oględzin z 2015 r., wynosi nie [...]m2, ale [...] m2. Z informacji uzyskanych od Starostwa Powiatowego w J. wynika zaś, że skarżąca w tym czasie nie wybudowała nowych budynków.
Organ zauważył, że od wszystkich budynków położonych w R. liczone są koszty amortyzacyjne, a skarżąca do kosztów uzyskania przychodów zalicza koszty korzystania z mediów w tychże budynkach.
Odnośnie budynku byłej leczniczy organ podatkowy zauważył, że powierzchnia tego budynku wynika z operatu szacunkowego, sporządzonego przez biegłego sądowego w 1997 r., który to operat został przedłożony przez Skarżącą. Powierzchnia przedmiotowego budynku w deklaracji podatkowej została zaś przez Skarżącą zaniżona i określona na [...] m2. W przypadku tego budynku ujętego w ewidencji gruntów i budynków jako "pozostałe budynki mieszkalne" (w ewidencji środków trwałych skarżącej figuruje jako ośrodek wypoczynkowo-socjalny) organ doszedł do wniosku, że pełnił on wbrew twierdzeniu Skarżącej w części funkcji mieszkalnej, bowiem Z. S. nie zamieszkiwał tam na stałe, a jego zeznania w tym zakresie były niespójne i nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Budynek ten nie służył zatem zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, ale był wynajmowany, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Świadczy o tym zdaniem organu także to, że podczas oględzin z 2015 r. stwierdzono, że nie jest on zamieszkały, a pokoje w nim są ponumerowane jak w hotelu.
W zakresie pozostałych budynków gospodarczych, to według organu nie były one wykorzystywane do hodowli zwierząt, gdyż nie czyniła tego spółka, ale Z. S., które użytkował je bezumownie w ten sposób. Dodatkowo, już w 2008 r., nie było już w tym budynku koni, gdyż zostały one przeniesione do nowego budynku, po jego oddaniu do użytku w 2002 r. zaznaczył też organ, że Skarżąca w tym czasie nie figurowała w rejestrze hodowców koni.
Organ podkreślił, że działkę nr [...] w S. zakwalifikowano jako związaną z działalnością gospodarczą, zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów,
grunty wspomnianej działki zakwalifikowane były jako grunty przemysłowe, natomiast organy są związane tymi zapisami w ewidencji, w myśl art. 21 ustawy
z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm., dalej p.g.k.).
Jeżeli chodzi o zbiornik wodny na działce nr [...], to organy ustaliły na podstawie zeznań świadków, że nie powstał on w sposób naturalny. Tymczasem jezioro, w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716; zm., dalej: u.p.o.l.) to zbiornik wodny, powstały w sposób naturalny. Z jeziorem nie mamy natomiast do czynienia, gdy zbiornik wodny powstał w wyniku działalności człowieka.
Aprobując w całej rozciągłości stanowisko organu I instancji decyzjami z dnia [...] lipca 2017 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. określające Spółce zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości za 2012 r., 2013 r., 2014 r., 2015 r. w wysokościach po 110 488 zł, za każdy z w/w okresów.
Zaskarżone decyzje z dnia [...] lipca 2017 r. zostały wydane w następstwie uchylenia przez Sąd, wyrokiem z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. I SA/Rz 800/16, poprzednich rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tych sprawach, tj. decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], którymi to decyzjami organ ten uchylił w całości decyzje Wójta Gminy W. z [...] kwietnia 2016 r. nr [...], nr [...], nr [...]
i nr [...]i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozstrzygnięcia. Wyrok z dnia 20 grudnia 2016 r. stał się prawomocny, z dniem 14 lutego 2017 r.
Organ odwoławczy przeanalizował zebrane dowody, w szczególności zeznania świadków w tym zeznania A. S., A. C, H. L. i Z. K. dochodząc do wniosku, że prawidłowo zostały ocenione przez organ I instancji, potwierdzając prawidłowość opodatkowania spornych przedmiotów: budynku byłej lecznicy, budynku gospodarczego oraz gruntu pod zbiornikiem wodnym.
W odniesieniu do spornych budowli opodatkowanych przez organ I instancji organ odwoławczy zauważył, że w rozumieniu art. 3 ust 3 ustawy Prawo budowlane zbiornik na paliwo lub gaz stanowi budowlę, ponieważ stanowi całość techniczno – użytkową wraz z instalacjami oraz urządzeniami. Wiata jest budowlą a dystrybutor jest urządzeniem, który w połączeniu ze zbiornikiem stanowi całość budowli. Organ odwoławczy zgodził się też z organem I instancji, że węzeł betoniarski stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 ust 3 prawa budowlanego, przy czym budowlą nie jest sama konstrukcja, lecz również ściśle z nią powiązane urządzenia w postaci instalacji i przyłączy, które są elementem składowym budowli i zwiększają jej wartość początkową.
Skarżąca wniosła tożsame, co do treści skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r., domagając się ich uchylenia, jak również uchylenia poprzedzających je decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzucono:
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż:
a) protokół oględzin z 2015 r. zawiera poprawne dane powierzchni użytkowej mimo, iż czynności pomiaru były błędne i dokonywane zostały przez pracowników Gminy, którzy nie posiadali odpowiednich umiejętności
i doświadczenia w tym zakresie, co potwierdza protokół oględzin
z przeprowadzonego ponownie pomiaru powierzchni I piętra budynku położonego w m. S. bowiem w 2015r. ustalono powierzchnię [...] m2, a w 2017r. już tylko [...]m2;
b) "stacja paliw" wpisana do rejestru środków trwałych pod nr inwentarzowym [...] jest budowlą podczas, gdy faktycznie jest to budynek z wiatą;
c) "węzeł betoniarski" wpisany do rejestru środków trwałych pod nr inwentarzowym [...] stanowi budowlę, podczas gdy jest to maszyna służąca do produkcji masy betonowej;
d) "mobilny węzeł betoniarski" wpisany do rejestru środków trwałych pod nr inwentarzowym [...] stanowi budowlę, podczas gdy jest to maszyna służąca do produkcji masy betonowej, a która nie jest trwale związana z gruntem
i w każdym czasie może zostać przeniesiona w inne miejsce;
e) wartość budowli spółki wynosi 2 292 312,78 zł podczas gdy faktycznie wartej
budowli skarżącej wynosi 425 000 zł.
f) powierzchnia użytkowa budynków wynosi 4 577,81 m2, a następnie ustaleniu, iż podatnik w deklaracji zaniżył powierzchnię budynków związanych
z prowadzani działalnością gospodarczą, podczas gdy brak jest jakichkolwiek wyjaśnień organu, z których wynikałoby skąd powstała ta różnica oraz dlaczego organ uznał tę różnice za powierzchnię, którą należy traktować jako powierzchnię związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;
g) od wszystkich budynków liczone są koszty amortyzacji oraz podatnik ujmuje koszty za media z miejscowości R. w kosztach prowadzonej działalności gospodarczej, co świadczy, że budynki w całości są związane
z prowadzoną działalnością, podczas gdy odliczanie amortyzacji od posiadanych budynków prowadzi jedynie do wnioski, iż budynki te są własnością skarżącej;
h) jezioro nie powstało w sposób naturalny i zbiornik jest dziełem człowieka, podczas gdy brak jest dostatecznych danych potwierdzających tę okoliczność, a wiec nie jest wykluczone, że powstał w sposób naturalny;
W skardze podniesiono również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 9 pkt 1 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że:
- stacja paliw znajdująca się na nieruchomości podatnika, której powierzchnię użytkową ustalono w protokole oględzin z 2015 r. należy zakwalifikować jako budowlę, podczas gdy jest to budynek z wiatą, który został zgłoszony do opodatkowania według powierzchni użytkowej,
- "węzeł betoniarski" stanowi budowlę bez jakiegokolwiek uzasadnienia swojego poglądu, podczas gdy obiekt ten budowlą nie jest;
- "mobilny węzeł betoniarski" stanowi budowlę, podczas gdy jest to przenośna maszyna do produkcji betonu.
b) Art. 84 i art. 217 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do ustalenia przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości w sposób, który nie wynika z przepisów ustaw podatkowych.
Skarżąca spółka podniosła również zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść zapadłego orzeczenia, tj.:
a) art. 122 w zw. z art. 187 §1 w zw. z art. 193 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm., dalej: O.p.), poprzez naruszenie bezwzględnego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dochowania w tym względzie procedury oraz braku dokonania wszechstronnej oceny okoliczności przedmiotowej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a jedynie jego wybiórczej oceny,
b) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez obdarzenie wiarą zeznań świadków i nie obdarzenie wiarą zeznań strony Z.S., podczas gdy strona posiadała większą wiedzę na temat sprawy, a świadkowie powołani z urzędu nie byli pewni bądź niedokładnie pamiętali stan faktyczny,
c) art. 210 §4 O.p. poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa,
d) art. 210 §1 pkt 6 O.p. poprzez brak uzasadnienia podstawy faktycznej i prawnej dla wydanej decyzji, jak również przedstawienie dowodów na te okoliczności i ich oceny,
e) przyjęcie za udowodnione ze na działce nr [...] znajduje się zbiornik wodny, który powstał wskutek działań człowieka, co nie zostało w żaden sposób udowodnione, podczas gdy z aktualnego wypisu z rejestru gruntów wynika, iż są to wody stojące i posiada oznaczenie Ws,
f) art. 187 § 1 w zw. z art. 180 w zw. z art. 188 O.p. poprzez nierozpoznanie i nieuwzględnienie wniosku dowodowego w postaci przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego złożonego w dniu 18 kwietnia 2016 rok na okoliczność wskazane w przedmiotowym piśmie i dowolnym przyjęciu, iż "stacja paliw", "węzeł betoniarski" oraz "mobilny węzeł betoniarski" stanowi budowlę, podczas gdy takie, ustalenia wymagają rozważenie, z uwagi na specyfikę branży i złożony charakter tychże obiektów oraz maszyn, możliwości skorzystania z usług biegłego dysponującego wymaganą wiedzą techniczną oraz znajomością danego procesu,
g) pominięciu okoliczności, iż część powierzchni budynków i gruntów
wskazanych w korekcie deklaracji podatku od nieruchomości za poszczególne lata 2012-2015 nie jest związana z działalnością gospodarczą, albowiem Skarżąca nie zajmowała ani nie prowadziła także żadnej działalności gospodarczej oraz nie składowała tam żadnego towaru jak również nie prowadzi działalności produkcyjnej bądź wydobywczej jak również nie wskazywała tych miejsc jako miejsc wykonywania działalności gospodarczej,
h) art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich podnoszonych przez Skarżącą zarzutów i argumentów
w złożonym odwołaniu oraz pisemnych wyjaśnień skarżącej złożonych
w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 roku.
Skarżąca w uzasadnieniu skarg wywodziła, że nie zgadza się z przyjęciem przez organ podatkowy powierzchni użytkowej budynków w łącznej wysokości 4 577,81 m2, gdyż ustalona powierzchnia użytkowa budynków jest błędna.
Z protokołu oględzin z 2015 r. wynika bowiem, że łączna powierzchnia I piętra budynku położonego w S. wynosiła łącznie 174,06 m2, natomiast z protokołu oględzin z 2017 r. wynika, że powierzchnia ta wynosi 165,12 m2, a zatem zaistniały błędy pomiarowe.
Skarżąca podniosła również, że organy błędnie przyjęły, że znajdujące się na nieruchomości położonej w miejscowości S. obiekty: "węzeł betoniarski", "stacja paliw" oraz "mobilny węzeł betoniarski" stanowią budowle oraz błędnie ustaliły wartość podatku od nieruchomości od wartości budowli wynoszącej łącznie 2 292 312,78 zł. W ocenie Skarżącej, organy w sprawie nie dokonały wyjaśnienia okoliczności będących podstawą do przypisania w/w obiektom cech budowli.
Powołując się na orzecznictwo NSA, Skarżąca podniosła, że analogicznie do poglądu, że elektrownie wiatrowe nie są opodatkowane podatkiem od nieruchomości od budowli, również i węzeł betoniarskie nie może być uznany za budowlę,
a zwłaszcza budowlę mobilną. Wskazała, że tożsame wątpliwości pojawiają się przy zakwalifikowaniu stacji paliw. Podniosła, że w sytuacji wystąpienia wątpliwości, co do sposobu zakwalifikowania przez podatnika danego obiektu do kategorii budowli, organ powinien dokonać tej oceny poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego posiadającego w tym zakresie odpowiednią wiedzę specjalistyczną, a nie opierać swoje rozstrzygnięcie na subiektywnej ocenie pracownika urzędu.
Skarżąca skonstatowała, że dopiero stwierdzenie czy grunt, budynek czy budowla (lub jej część) jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej uzasadnia zastosowanie stawki podatku związanej z działalnością gospodarczą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze , w odpowiedzi na skargi wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowiska
w sprawach.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2018 r. Skarżąca podniosła, że
w niniejszej sprawie doszło do błędnego ustalenia powierzchni użytkowej budynków położonych na terenie Gminy W., czego dowodem jest to, że w tożsamej sprawie, dotyczącej zobowiązania podatkowego od nieruchomości za 2017 r., prowadzący ją organ dopuścił dowód z opinii biegłego, celem ustalenia prawidłowej powierzchni użytkowej budynków położonych na działce nr [...] w S..
Zdaniem skarżącej wyżej opisany fakt potwierdza, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa, tj. art. 187 § 1 w zw. z art. 180 w zw. z art. 188 O.p., poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego z dnia 18 kwietnia 2016 r., a który to ostatecznie został uwzględniony w postępowaniu dotyczącym 2017 r.
Do w/w pisma Skarżącej dołączona została kopia postanowienia Wójta Gminy W. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, na okoliczność ustalenia prawidłowej powierzchni użytkowej budynków oraz wartości budowli (węzła betoniarskiego oraz stacji paliw), położonych na działce nr [...] w S..
Skarżąca przedłożyła również kopię postanowienia Wójta Gminy W.
z [...] kwietnia 2017 w przedmiocie wszczęcia postępowania w przedmiocie określenia jej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2017 r.
Sąd na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. na podstawie art. 111 § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. akr I SA/Rz 714/17, I SA/Rz 715/17, I SA/Rz 716/17, I SA/Rz 717/17 i prowadzić je pod sygn. I SA/Rz 714/17.
Na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. pełnomocnik Skarżącej przedłożyła opinię rzeczoznawcy J. P. potwierdzoną za zgodność przez upoważnionego pracownika Urzędu Gminy W. z dnia [...] marca 2018 r., która została złożona do sprawy podatkowej w stosunku do Skarżącej za kolejny rok podatkowy i wniosła o przeprowadzenie dowodu z tejże opinii na okoliczność powierzchni użytkowej budynków, ustalenia wartości wiat i zasiek oraz kwalifikacji prawno podatkowej obiektów: mobilnego węzła betoniarskiego, węzła betoniarskiego oraz stacji paliw.
Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. postanowił na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuścić dowód z w/w opinii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, czyli
w granicach swojej kognicji bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, zaś stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli sądowej w perspektywie tak zakreślonych granic, stwierdzić przychodzi, że zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego są prawidłowe, jako, że nie naruszają prawa, a tym samym w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do uwzględnienia wniesionych skarg.
Spór pomiędzy Skarżącą, a organami podatkowymi w niniejszej sprawie, koncentruje się wokół kwestii związanych z prawidłowością (legalnością) opodatkowania nieruchomości położonych w S., tj. działki nr [...], na której m.in. znajduje się zbiornik wodny o pow. 1,1686 ha oraz zlokalizowane są obiekty takie jak stacja paliw, węzeł betoniarski i mobilny węzeł betoniarski oraz w miejscowości R., gdzie znajduje się m.in. budynek gospodarczy o pow. 65 m2, który w ocenie Skarżącej nie jest przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej, jak również budynek byłej lecznicy dla zwierząt położonego w R., który w części o powierzchni użytkowej 116 m2, był przeznaczony na cele mieszkalne.
Ustosunkowując się wpierw do kwestii prawidłowości dokonanej w niniejszych sprawach przez organy podatkowe prawnopodatkowej kwalifikacji wymienionych wyżej obiektów budowlanych, stwierdzić przychodzi, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego i procesowego, a zatem zasadnym jest stanowisko organu, że Skarżąca składając deklaracje na podatek od nieruchomości zaniżyła wartość budowli o wskazaną w decyzji kwotę, w związku z pominięciem w deklaracji na podatek od nieruchomości tych obiektów.
Przypomnienia wymaga, że budowlą jest, zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Stosownie do art. 3 pkt 3 prawa budowlanego, budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Z kolei art. 3 pkt 9 prawa budowlanego stanowi, iż pod pojęciem "urządzenia budowlanego" należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
Prawnopodatkowa kwalifikacja obiektów budowlanych jako budowli rzeczywiście, jak wskazuje Skarżąca, wywołuje szereg wątpliwości i rozbieżności, na co zwrócił uwagę, m.in. Trybunał Konstytucyjny w wyroku interpretacyjnym z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt P 33/09. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wyliczenie zawarte w art. 3 pkt 3 prawa budowlanego, przy braku jednoznacznej definicji pozytywnej, ma bardzo ważne znaczenie normatywne. Oddaje ono bowiem intencje ustawodawcy. W rozumieniu zatem art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. budowlami są te wszystkie obiekty budowlane, które zostały przykładowo wymienione w art. 3 pkt 3 prawa budowlanego oraz te obiekty budowlane, które są podobne do nich (por. wyrok z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II FSK 635/08), choć też prezentuje się pogląd bardziej restrykcyjny, który zaczyna dominować, że, przez wzgląd na bardziej zaostrzone wymagania prawa daninowego i obowiązujących w nim zasad konstytucyjnej rangi szczególności i szczegółowości ustawowej (art. 84 i 217 konstytucji), przedmiotem prawnopodatkowej kwalifikacji można uczynić tylko obiekt wprost wymieniony w definicji budowli lub innych przepisach prawa budowlanego (np. wyroki NSA z 16 grudnia 2015 r. sygn. akt II FSK 409/14 i II FSK 977/15, z 6 lipca 2016r., sygn. akt II FSK 1798/14.).
Zdaniem Sądu organy w perspektywie przedstawionych regulacji oraz sposobu ich interpretacji dokonały prawidłowej kwalifikacji spornych obiektów jako budowli.
Jeżeli chodzi o stację paliw, to choć uzasadnienie decyzji w tym zakresie jest nieco lakoniczne to kwalifikacja tego obiektu jako budowli nie narusza ostatecznie art. 1a ust.1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 1, 3 i 9 prawa budowlanego. Zgodzić się należy z organami, że z tym pojęciem nie sposób utożsamiać jedynie zbiornika na paliwo, który zgodnie z art. 3 ust 3 Prawa budowlanego, należy traktować jako budowlę, ale należy go należy rozpatrywać całościowo, tj. jako całość techniczno-użytkową, wraz z instalacjami i urządzeniami.
W przypadku stacji paliw czy to płynnych czy gazowych, na całość techniczno-użytkową składają się zarówno zbiorniki służące do magazynowania paliwa, jak i pozostałe urządzenia, a w szczególności dystrybutory paliwa (odmierzacze), system kontroli zbiorników, separator do czyszczenia ścieków czy place lub drogi wewnętrzne takiej stacji, bez których korzystanie z niej – pod względem technicznym czy użytkowym – byłoby niemożliwe. Stacja paliw jako całość stanowi budowlę w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. tworząc jedną, techniczno-użytkową całość rozumianą jako zespół obiektów budowlanych, urządzeń technicznych przeznaczonych do dostarczania, przechowywania i pobierania paliw gromadzonych w zbiornikach. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zbiorniki na paliwa nie mogą funkcjonować samodzielnie w oderwaniu od pozostałych urządzeń zapewniających bezpieczeństwo i wiedzę o ich stanie (system kontroli zbiorników), możliwość odmierzania wydawanego paliwa (dystrybutory), ochronę środowiska i usuwania powstałych zanieczyszczeń (separator) czy też dojazdu i postoju w związku z napełnieniem, tak samych zbiorników, jak i wydawaniem z nich paliwa (parkingi, drogi wewnętrzne). Stanowią one urządzenie budowlane zdefiniowane w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, a więc urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym.
Taka kwalifikacja omawianego obiektu budowlanego nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. np. wyroki NSA z 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 52/15, z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3328/13, z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 2841/12, czy z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 336/12).
Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku węzła betoniarskiego, który należy rozpatrywać w kategorii zespołu urządzeń technicznych, tworzących całość techniczno-użytkową, w skład którego wchodzą również zbiorniki, a które to pojęcie, zgodnie z poz. XIX do ustawy Prawo budowlane obejmuje także silosy. Nie bez znaczenia w tym wypadku jest również to, że wybudowanie tego węzła wymaga pozwolenia budowlanego, co potwierdza charakter obiektu. Wynika to z faktu, że pozwolenie na budowę wymagane jest w przypadku robót budowlanych związanych z obiektem budowlanym, w której to kategorii mieszczą się budowle.
Uwagi dotyczące węzła budowlanego pozostają aktualne, jeżeli chodzi także o tzw. mobilny węzeł betoniarski. W tym wypadku również mamy do czynienia z zespołem urządzeń stanowiącym całość techniczno-użytkową, którego immanentną częścią jest silos (zbiornik), co ilustruje dołączona do akt administracyjnych wizualizacja obiektów. Nie sposób bowiem, z uwagi na jego złożoną i niejednolitą konstrukcję, mówić w tym wypadku, że zespół ten winien być zakwalifikowany jedynie jako jedna "maszyna", jak to sugeruje Skarżąca, czemu przeczy choćby ogląd tych obiektów udokumentowany fotograficznie przez organ podatkowy.
Na zmianę kwalifikacji przedmiotowego węzła mobilnego, nie może wpłynąć również eksponowana w skardze cecha jego "mobilności", gdyż jak to wynika z konstrukcji tej instalacji, udokumentowanej za pomocą zalegającej w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej, nie odnosi się ona do sposobu jego działania, ale potencjalnej możliwości przemieszczenia w inne miejsce, gdzie będzie użytkowana w sposób stacjonarny. Taka zaś cecha nie powoduje sama przez się zmianę kwalifikacji obiektu.
Węzeł betoniarski, a przynajmniej jego istotne części, na gruncie przepisów prawa budowlanego, do których to odwołują się regulacje ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowi budowlę, i jako budowla winien być więc zakwalifikowany na gruncie przepisów o podatku od nieruchomości. Wskazać należy, że NSA w wyroku z 9 czerwca 2014r., sygn. akt II OSK 53/13, sformułował pogląd, że mobilny węzeł betoniarski jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, wskazując, że powinien zostać zakwalifikowany jako "wolno stojącą instalacja przemysłową" o której mowa w art. 3 pkt 3 tej ustawy. W ten sam sposób kwalifikuje taki obiekt WSA w Warszawie w wyroku z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3830/16. Ten ostatni Sąd sformułował tezę, że nie do zaakceptowania jest pogląd, że identyfikacja spornego obiektu jako budowli w rozumieniu ustawy Prawo budowlane byłaby możliwa tylko wówczas, gdyby ustawa ta wskazała wprost na (mobilną) wytwórnię betonu jako na obiekt budowlany, z czym należy się zgodzić. Obiektywne cechy danego obiektu odnoszone do tych obiektów wymienionych w katalogu budowli uznanych za takowe expressis verbis, powinien decydować o ich prawnopodatkowej kwalifikacji, a nie to, czy obiekt o takiej nazwie został w tym katalogu wymieniony.
Nadmienić należy, że wizualizacja spornych obiektów, zwłaszcza obu węzłów betoniarskich, na podstawie dołączonej do akt administracyjnych wzmiankowanej wyżej dokumentacji fotograficznej, w pełni potwierdza ich kwalifikacje jako budowli. Przy dokonywaniu tego rodzaju kwalifikacji obiektów budowlanych należy mieć także na uwadze elementy funkcjonalne takiego obiektu, czyli przeznaczenie, wyposażenie oraz sposób i możliwości wykorzystania tego obiektu jako całości.
W świetle powyższych wywodów nie sposób się zgodzić ze Skarżącą, że organy podatkowe przy prawnopodatkowej kwalifikacji w/w obiektów naruszyły odnośne przepisy u.p.o.l. i Prawa budowlanego, jak też że dopuściły się obrazy konstytucyjnych zasad opodatkowywania wyprowadzonych z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP.
Nie sposób także podzielić wątpliwości i zastrzeżeń Skarżącej co do pozostałych przedmiotów opodatkowania należących do Spółki w tym szczególności budynków w Radawie i gruntów pod zbiornikiem wodnym na działce nr [...] w S..
W kontekście poczynionych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej spółki, że na nieruchomości w Radawie, na której znajduje się budynek gospodarczy o pow. 65 m2, jest prowadzona działalność rolnicza. Godzi się zauważyć, że Skarżąca nie sprecyzowała bliżej o jaką działalność chodzi, a z niejasnych wyjaśnień strony wynikało, że chodzi o hodowanie w tym budynku koni. Dodać trzeba, że organ podatkowy, mając na względzie okoliczność, że Skarżąca jest też rolnikiem, pominął przy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości te budynki (chlewnia, magazyn zbożowy), które służyły działalności rolniczej. Tymczasem przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe wykazało, że Skarżąca nie posiadała zwierząt, zaś sporny budynek był bezumownie użytkowany przez osobę fizyczną, która korzystała z nich w ten sposób do czasu oddania nowej stajni do użytkowania. Nastąpiło to jednak znacznie wcześniej niż w latach opodatkowywanych w niniejszej sprawie, po oddaniu nowej stajni do użytkowania, kiedy to konie zostały przeniesione do nowego budynku, co organ ustalił m.in. także w oparciu o wyjaśnienia strony. W świetle tych okoliczności powiązanie przedmiotowego budynku z prowadzeniem działalności gospodarczej Skarżącej nie może budzić wątpliwości, zwłaszcza że Skarżąca nie przedstawiła żadnych innych argumentów, które w sposób wiarygodny pozwoliłyby podważyć te ustalenia.
Nie można też mieć zastrzeżeń, w kontekście zgromadzonych w sprawie podatkowej dowodów, do twierdzeń organów odnośnie tego, że część budynku byłej lecznicy dla zwierząt o pow. 116 m2, nie była ona przeznaczona na cele mieszkalne, jak twierdzi Skarżąca. W tym zakresie organ przywołał jako nieprzekonywujące wyjaśnienia Skarżącej, które nie są precyzyjne, wręcz sprzeczne, a nadto nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Niezależnie od powyższego, organy ustaliły, że od budynków w miejscowości R. dokonywana jest amortyzacja oraz ujmowane są koszty za media w koszty prowadzonej działalności gospodarczej. W tym wypadku organ bazował na dokumentach ewidencyjnych i rachunkowych, których zapisy nie budziły jakichkolwiek wątpliwości i w związku z tym organ także na tej podstawie prawidłowo uznał, że nieruchomość ta jest związana z działalnością gospodarczą.
Nie można też w tym miejscu pominąć, o czym wzmiankowano na wstępie, że w ewidencji gruntów i budynków funkcjonuje określony opis funkcji budynków, odbiegający od twierdzeń Skarżącej. Przy czym Skarżąca ograniczyła się w tym zakresie do niczym nie popartych deklaracji, co sprawia, że jej argumentacja jest gołosłowna i jako taka niemożliwa do weryfikacji. Z tego więc względu brak jest podstaw do czynienia na podstawie tych stwierdzeń Skarżącej ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza, że mieszkalnego przeznaczenia budynku nie potwierdzają świadkowie.
Natomiast w przypadku kolejnej spornej kwestii związanej ze zbiornikiem wodnym znajdującym się na działce nr [...] w S. nie budzi wątpliwości Sądu adekwatność ustaleń organów do stanu rzeczywistego, to jest że sporny zbiornik wodny nie powstał w sposób naturalny i jest on wytworem działalności człowieka. Podkreślenia wymaga, że nie każdy grunt posiadający w ewidencji gruntów i budynków oznaczenie "Ws", może być opodatkowany stawką, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l. Stawka ta obejmuje bowiem tylko takie grunty, które spełniają łącznie następujące warunki: a) posiadają w ewidencji gruntów i budynków klasyfikację właściwą dla objęcia ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, a zatem są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; b) nie są to grunty sklasyfikowane jako grunty pod wodami płynącymi lub morskimi wodami wewnętrznymi (gdyż te co do zasady korzystają z ustawowego zwolnienia - art. 7 ust. 1 pkt 8a u.p.o.l. lub wyłączenia od opodatkowania - art. 2 ust. 3 pkt 2 oraz 2a u.p.o.l.); c) są one zajęte wyłączenie pod te kategorie zbiorników wodnych, które wskazuje ustawodawca, a więc: jeziora, zbiorniki wodne retencyjne oraz elektrownie wodne.
Wypada zauważyć, że ustawodawca na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych posługując się pojęciem "jeziora" nie definiuje tego terminu, ani nie odsyła do innego aktu, w którym taka definicja mogłaby się znaleźć. W ewidencji gruntów i budynków, grunty pod takimi zbiornikami wodnymi również nie posiadają szczególnego oznaczenia. Powyższe okoliczności uzasadniają przyjęcie potocznego znaczenia pojęcia "jeziora", albowiem w procesie wykładni podstawową dyrektywą jest dyrektywa domniemania języka potocznego. Słownik języka polskiego przez jezioro nakazuje rozumieć zaś "naturalne zagłębienie lądu tworzące zbiornik wodny, nie mające połączenia z morzem" (zob. np. M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, tom I, Warszawa 1978, s. 842). Istotne jest więc kryterium sposobu powstania misy zbiornika wodnego. Jeżeli powstała ona w sposób naturalny, to mamy do czynienia z jeziorem. Jeżeli natomiast jest ona wytworem działalności człowieka, w tym poprzez wydobycie kamienia, soli, żwiru, węgla itp., to mamy do czynienia ze zbiornikiem sztucznym. Z tej kategorii jedynie zbiorniki zaporowe i elektrowni wodnych korzystają z opodatkowania według stawki, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l. (zob. też R. Dowgier i B. Pahl, Opodatkowanie gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako Ws, "Przegląd Podatków lokalnych i finansów samorządowych", 2009, Nr 4).
Powyższą konstatację potwierdza również wykładnia systemowa. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 8a u.p.o.l. zwalnia się bowiem od podatku od nieruchomości będące własnością Skarbu Państwa: grunty pokryte wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz grunty zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne. Tak więc ustawodawca na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyraźnie odróżnia jeziora od sztucznych zbiorników wodnych. Różne zwroty mają zasadniczo odmienne znaczenie, czyli jezioro należy odróżnić od sztucznego zbiornika wodnego.
Decydujące znaczenie do określenia rodzaju akwenu wodnego ma więc sposób powstania misy zbiornika wodnego, co ma bezpośrednie przełożenie na możliwość zakwalifikowania go jako jeziora dla potrzeb opodatkowania (zob. np. wyroki NSA z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt II FSK 2361/12, czy z dnia 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II FSK 2130/14).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w toku postępowania podatkowego okolicznością wykazaną przez organ podatkowy było to, że przedmiotowy zbiornik jest wytworem sztucznym, wynikającym z celowej działalności człowieka. Świadkowie, których organ przesłuchał w sprawie, a którzy wiedzę czerpali z okresu zanim Skarżąca przejęła przedmiotowy grunt, jednomyślnie potwierdzili, że jezioro nie powstało w sposób naturalny. Skarżąca polemizując z takimi ustaleniami faktycznymi nie dostarcza ani racjonalnych argumentów, ani też nie wskazuje innych dowodów zdatnych do podważenia tych ustaleń.
Jako, że ustalenia w powyższych kwestiach spornych czynione były, między innymi, na podstawie zeznań świadków, w tym świadka A. S., w tym miejscu Sąd odniesie się do zarzutu błędnej oceny przez organy mocy dowodowej tego źródła osobowego, który zdaniem Skarżącej jest niewiarygodny, gdyż pozostaje w konflikcie z Z. S. Na dowód tego konfliktu Skarżąca przedłożyła wyrok skazujący A. S. za przestępstwa popełnione na szkodę Z. S. Nie negując tych okoliczności, warto zwrócić wszak uwagę Skarżącej, że żadne z ustaleń faktycznych mających znaczenie w sprawie nie zostało dokonane wyłącznie w oparciu o depozycje w/w świadka, lecz każdorazowo wsparte innym dowodem. Okoliczność, że dany świadek może nie być obiektywny z takich względów jak w niniejszej sprawie, nie oznacza, że organy nie mogą przyjąć tego dowodu do podstawy dowodowej i czynić na jego podstawie ustaleń faktycznych, jeżeli znajdują one potwierdzenie w innych dowodach. Podkreślenia wymaga, że organ ocenia i wyciąga wnioski z oceny dowodów na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w sprawie. Skarżąca dezawuując wartość dowodową zeznań omawianego świadka bynajmniej nie wskazuje innych obiektywnych źródeł, z których to wynikałby inny przebieg zdarzeń aniżeli ustalony przez organy. Sąd zatem dochodzi do przekonania, że ocena dowodów zaprezentowana w skarżonych decyzjach i wyciągnięte na jej podstawie wnioski nie są dowolne, lecz wyprowadzone z całokształtu okoliczności ujawnionych w sprawie na podstawie zebranych w sprawie dowodów, a przy tym są logiczne i odpowiadają wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy bez znaczenia pozostaje kwestia tego, że w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego skarżącej,
w podatku od nieruchomości za 2017 r., Wójt Gminy W. postanowił dopuścić dowód z opinii biegłego, na okoliczność określenia powierzchni budynków na działce nr [...], położonej w S., a także wartości zlokalizowanych tam budowli, które nie są ujęte w ewidencji środków trwałych. Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z tezą dowodową, zadaniem biegłego nie było kwalifikowanie wskazanych w postanowieniu dowodowym obiektów budowlanych, co jak poniżej bliżej zostanie wyjaśnione, przekraczałoby kompetencje biegłego, lecz ustalenie ich wartości. Z przedłożonej do akt sprawy opinii inż. J. P. wynika, że tenże biegły wykroczył poza zlecenie organu (tezę dowodową) zawarte w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] poprzez odniesienie się w opinii do kwalifikacji spornych obiektów budowlanych. W tym miejscu podkreślić należy, że powinnością biegłego nie jest rozstrzyganie zagadnień prawnych, a jedynie naświetlenie wyjaśnianych okoliczności z punktu widzenia wiadomości specjalnych przy uwzględnieniu zebranego i udostępnionego mu materiału sprawy. Jeżeli biegły, z przekroczeniem granic swoich kompetencji - obok wypowiedzi w kwestiach wymagających wiadomości specjalnych - zamieści w opinii także sugestie co do sposobu rozstrzygnięcia kwestii prawnych, należy je pominąć, bowiem co do zasady nie dyskwalifikuje to opinii biegłego w całości. Należy też podkreślić, że opinia biegłego powinna być opracowana w taki sposób, aby dokument ten był zrozumiały i służył celom, dla których został sporządzony. W przypadku klasyfikowania obiektów jako budowli będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości opinia biegłego, powinna zawierać przede wszystkim techniczny opis objętych postępowaniem podatkowym obiektów i urządzeń, czego niestety rzeczona "opinia" nie zawiera. Nie może być zatem ona miarodajna czy użyteczna dla organu podatkowego przy prawnopodatkowej kwalifikacji obiektów, ani tym bardziej "wyręczać" organu z obowiązku takiej kwalifikacji. Organ podatkowy nie jest związany opinią biegłego w zakresie jego wypowiedzi odnośnie zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji tego organu kwestii ustalenia i oceny faktów oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
W tym kontekście należy postrzegać zarzut nierozpatrzenia przez organ odwoławczy wniosku dowodowego Skarżącej z dnia [...] kwietnia 2016 r., w którym domagała się powołania w sprawie biegłego w celu rozstrzygnięcia charakteru spornych budowli oraz sposobu powstania zbiornika wodnego. Jakkolwiek brak procesowego ustosunkowania się organu do tego wniosku dowodowego można uznać za naruszenie przepisów prawa procesowego, wszak nie mające jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organy podatkowe nie dopuściły się bynajmniej naruszenia dyspozycji wskazanego w skargach art. 197 § 1 O.p. skoro mogły dokonać samodzielnie kwalifikacji spornych obiektów, bez konieczności wspierania się opinią biegłego.
Jeżeli chodzi o wartość węzła betoniarskiego, stanowiącego budowlę, na gruncie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 tego aktu podstawę opodatkowania dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.
W okolicznościach niniejszej sprawy obiekt ten był amortyzowany, co wynika z przedłożonej przez skarżącą ewidencji środków trwałych, jako jego wartość przyjęto wartość stanowiącą podstawę obliczenia amortyzacji. W tym więc zakresie nie ma potrzeby ustalania wartości węzła, w oparciu o kryteria wartości rynkowej.
W zakresie powierzchni budynków, zlokalizowanych na działce [...]
w S., to w tym wypadku, na potrzeby określenia wysokości zobowiązania podatkowego za lata: 2012, 2013, 2014 i 2015, powierzchnię tę przyjęto w oparciu
o wartości wskazane przez Skarżącą w deklaracjach podatkowych, w dodatku poparte ustaleniami dokonanymi w trakcie oględzin z 2015 r., informacją ze Starostwa Powiatowego w J. o niedokonywaniu w tym obiektach zmian, będących efektem robót budowlanych oraz danymi z ewidencji środków trwałych. Nie ma więc w tym zakresie potrzeby sięgania do wiadomości specjalnych, przy czym należy podkreślić, że stan faktyczny z 2017 r., co do którego brak informacji w aktach sprawy, nie może mieć bezpośredniego przełożenia na okoliczności występujące w okresie od 2011 r. do 2015 r. Trudno bowiem arbitralnie wykluczyć, że w tym czasie (po 2015 r.) nie dokonano żadnych zmian w budynkach. W ocenie Sądu organy miały wszelkie podstawy do czynienia ustaleń w oparciu o wyniki pomiarów budynków dokonanych przez organ podatkowy, w ramach jego kompetencji, w dniach [...] marca 2015 r., utrwalonych w protokole z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zaznaczyć należy, że strona Skarżąca miała zagwarantowaną możliwość brania udziału w tych oględzinach a jej przedstawiciele podpisali dokument nie czyniąc żadnych zastrzeżeń.
Niemniej jednak podkreślenia wymaga, że pomiary, na które powołuje się Skarżąca, jak wynika z treści przedłożonego do skarg protokołu z dnia [...] czerwca 2017 r., związane były z zajęciem części budynków przez [...] z siedzibą w S., co w ocenie Sądu nie ma wpływu na sposób opodatkowania Skarżącej, która nadal pozostaje właścicielem nieruchomości. Kwestia sposobu zagospodarowania składników swojego mienia pozostaje w zakresie swobodnej decyzji podatnika - przedsiębiorcy - osoby prawnej. Zważyć trzeba, że w aktach sprawy administracyjnych zalega umowa użyczenia z dnia [...] października 2012 r. zawarta pomiędzy Spółką a w/w Fundacją, która bynajmniej nie kreuje po stronie użyczającej posiadania samoistnego, które ewentualnie w świetle art. 3 ust 1 u.p.o.l. mogłoby zmienić podmiot zobowiązany z tytułu podatku od nieruchomości. Skoro tak, to także te grunty i budynki użyczone Fundacji uznać należy za związane z działalnością gospodarczą Skarżącej zgodnie z art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l., która samodzielnie podejmuje decyzje co do wykorzystania w danym momencie swoich składników majątkowych, w tym oddając je w posiadanie zależne.
Reasumując stwierdzić należy, że kontrola sądowa niniejszej sprawy wskazuje jednoznacznie, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jest wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięć. Organy przeprowadziły dowody niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów. Wobec powyższego zarzuty Skarżącej, dotyczące dokonania błędnych ustaleń faktycznych czy wręcz braku takich ustaleń nie zasługują na uwzględnienie.
Z przedstawionych powyżej względów, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że organy w sprawie nie naruszyły art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 193 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 oraz art. 180 O.p. wskazanych w skardze. Wydane decyzje, zawierają bowiem wskazanie podstawy prawnej wydanych orzeczeń, zawierają również uzasadnienia faktyczne oraz prawne wydanych decyzji, wyjaśniając z przytoczeniem przepisów prawa motywy takiego a nie innego rozstrzygnięcia sprawy. Nie naruszył organ także innych ogólnych zasad postępowania podatkowego, bo nie sposób budować skutecznego zarzutu w tym zakresie jedynie w oparciu o to, że organ wyciągnął odmienne wnioski z oceny materiału dowodowego aniżeli oczekiwała Skarżąca. Stwierdzić przychodzi, że organy prowadziły postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów, działając na podstawie przepisów prawa i w jego granicach, dążąc do dogłębnego wyjaśnienia sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu w związku z czym, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargi w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło