II SA/Rz 1151/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego dotyczącego braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] Prezydent Miasta [...] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - w wyniku wznowionego na wniosek J. P. postępowania – odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą "Połączenie ul. R. z ul. P. wraz z infrastrukturą – etap I i II" na działkach nr 285/4, 285/5, 285/6, 287/3, 287/4, 287/6, 287/7, 299/1, 280/9, 280/44 i 294 w obrębie [...]. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. Prezydent M. [...] wskazał, że przyczyna wznowienia o którą strona oparła swój wniosek wynika wprost z treści decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., gdyż postawiony tej decyzji zarzut dotyczy braku stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, czyli jej przedmiotu. Z racji działania strony w tym postępowaniu przez pełnomocnika (adwokata), o wydaniu decyzji i jej treści dowiedziała się ona w dacie jej doręczenia pełnomocnikowi. We wniosku o wznowienie postępowania nie podano żadnych nowych okoliczności które nie byłyby zawarte w decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. Oczywiste jest też, że strona nie dochowała miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania; ponieważ doręczenie decyzji pełnomocnikowi wywołuje skutki prawne dla strony, nie można przyjąć, że dowiedziała się ona o decyzji później niż pełnomocnik. Odwołanie od decyzji Prezydenta M. [...] z dnia [...] lipca 2011 r. wniósł działający w imieniu wnioskodawczyni pełnomocnik (adwokat), zarzucając jej niewłaściwe oznaczenie stron postępowania oraz wadliwość uzasadnienia. Na tej podstawie wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Rozpatrujące odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 148 § 1 i art. 40 § 2 Kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, że podziela dokonane w sprawie przez organ I instancji ustalenia faktyczne, jednak nie aprobuje wyrażonego w jego decyzji rozstrzygnięcia. Wg powołanego w jego podstawie prawnej art. 151 Kpa, wydanie decyzji poprzedza postanowienie o wznowieniu postępowania, u podstaw którego leży uprzednie ustalenie przez organ, że podanie o wznowienie spełnia przewidziane ustawą warunki formalne, w tym dotyczące zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 Kpa. Tymczasem z treści zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydent M. [...] wydał postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania pomimo że podanie w tym przedmiocie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego 1-miesięcznego terminu. Wg akt sprawy, decyzja Prezydenta M. [...] z dnia [...] listopada 2009 r. została doręczona pełnomocnikowi J. P. 25 listopada 2009 r. (wywołało to skutek doręczenia także względem niej samej), zaś podanie o wznowienie postępowania zostało przez niego złożone w Urzędzie M. [...] 16 marca 2010 r. Z ugruntowanego w tym zakresie orzecznictwa wynika, że w sytuacji w której doszło już do wznowienia postępowania, ustalenie braku zachowania terminu wino skutkować umorzeniem wznowionego postępowania jako wadliwego, a nie odmową uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa (taki pogląd został zaprezentowany m.in. w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 2 lipca 2008 r. II SA/Gl 1071/07). Z tych względów Kolegium postanowiło o uchyleniu w całości decyzji Prezydenta M. [...] z dnia [...] lipca 2011 r. oraz umorzeniu postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO stwierdziło, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż całkowicie abstrahują od przedmiotu zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnienia. Decyzję SKO z dnia [...] września 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył w całości reprezentujący J. P. adwokat, zarzucając tej decyzji naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 7, 8, 77 § 1 i 80 Kpa "poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, niezebranie i nierozważenie w sposób wnikliwy i wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego, ocenienie przedstawionych zarzutów nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, zasady postępowania z uwzględnieniem interesu społecznego oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa", a także - art. 89 i nast. Kpa poprzez brak wyznaczenia w toku postępowania rozprawy administracyjnej w sytuacji, w której istniały kwestie wymagające wyjaśnienia. Na tej podstawie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wskazało, że szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest znacznie utrudnione – jeżeli nie niemożliwe, albowiem nie zostały one skonkretyzowane (nie sprecyzowano, jakie poczynione przez organ ustalenia faktyczne są błędne, jaki materiał dowodowy nie został zgromadzony, jakich okoliczności organ nie rozważył itd.). W ocenie Kolegium przede wszystkim skarżący jednak pominął, że przedmiotem zaskarżonej decyzji nie była merytoryczna ocena rozstrzygnięcia kwestionowanego w trybie nadzwyczajnym, tj. ostatecznej decyzji Prezydenta M. [...] z dnia [...] listopada 2009 r., a jedynie ocena spełnienia warunków formalnych podania o wznowienie postępowania. Ustalenie, że zostało ono wniesione z uchybieniem 1-miesięcznego terminu skutkowało brakiem możliwości przystąpienia do analizy przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia o istocie sprawy, a także czyniło zbędne przeprowadzanie rozprawy administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd z urzędu bierze pod uwagę wszystkie naruszenia prawa, a nie tylko te wymienione w skardze. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatniej ze wskazanych ustaw. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Przedmiotem sądowej kontroli pozostaje legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011 r. Nr [...], uchylającej decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] i umarzającej postępowanie tego organu w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu jego ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą "Połączenie ul. R. z ul. P. wraz z infrastrukturą – etap I i II" na działkach nr 285/4, 285/5, 285/6, 287/3, 287/4, 287/6, 287/7, 299/1, 280/9, 280/44 i 294 w obrębie [...]. W rozpatrywanej sprawie Sąd opisanych powyżej wad i uchybień względem w/w decyzji nie stwierdził. Zgodnie z art. 145 § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie m.in. w przypadku, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4) lub decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (pkt 6). Niezależnie od wskazania przyczyn mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania, przepisy Kodeksu określają również wymogi formalne niezbędne do skutecznego złożenia podania z żądaniem wznowienia postępowania; stosownie do art. 148 § 1 Kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 Kpa). Zachowanie powyższego terminu musi być przez stronę wykazane, zaś organ jest zobowiązany ustalić spełnienie tego warunku. Obowiązek w tym zakresie ciąży na organach obydwu instancji. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie upoważniają organ do badania spełnienia przesłanki wznowieniowej i orzekania co do meritum sprawy. Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania ma ten skutek, że postępowanie to nie może być wznowione. Okoliczność ta, zgodnie z art. 149 § 3 kpa, skutkuje obowiązkiem wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku - wobec niedopuszczalności jego wszczęcia - powinno skutkować umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. Analogiczny pogląd co do sposobu załatwienia sprawy w przypadku wznowienia postępowania, które z uwagi na uchybienie terminu ustawowego nie podlegało wznowieniu jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 773/09, z dnia 26 stycznia 2009r. sygn. akt II OSK 25/08 oraz z dnia 6 października 2000 r. sygn. akt I SA 855/09). Należy podkreślić, że artykuł 148 § 2 Kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (tak m.in. wyrok NSA z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 773/09, z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 714/08 i z dnia 10 marca 2006 r. sygn. II OSK 622/05). W myśl tych wyroków zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że w sytuacji gdy skarżąca w sprawie objętej żądaniem wznowienia postępowania działała przez pełnomocnika (adwokata), to o decyzji Prezydenta M. [...] z dnia [...] listopada 2009 r. i jej treści dowiedziała się w dacie jej doręczenia pełnomocnikowi. Z istoty stosunku pełnomocnictwa wynika bowiem skuteczność dla strony przez niego reprezentowanej wszystkich podejmowanych przez niego i względem niego czynności. Za prawidłowe należy uznać zatem stanowisko organu twierdzącego, że nie można przyjąć, że dowiedziała się ona o decyzji później niż jej pełnomocnik. Z tej przyczyny oczywiste jest również, że J. P. nie dochowała miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Jego złożenie bowiem przez jej pełnomocnika nastąpiło 16 marca 2010 r., podczas gdy decyzja Prezydenta M. [...] z dnia [...] listopada 2009 r. została mu doręczona 25 listopada 2009 r. Słuszne jest zatem rozstrzygnięcie organu odwoławczego który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że w sytuacji w której doszło już do wznowienia postępowania na skutek podania wniesionego z uchybieniem przewidzianego do tego ustawowego terminu, należy uchylić wydaną w tym trybie merytoryczną decyzję organu I instancji (w niniejszej sprawie odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta M. [...] z dnia [...] listopada 2009 r.) i umorzyć postępowanie. W świetle powyższego wszelkie podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia zaskarżoną decyzją przez SKO przepisów postępowania, w tym co do przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego nie zasługują na uwzględnienie i zbędne jest dokonywanie ich szczegółowej analizy. Wyraźnego podkreślenia wymaga przy tym, że przedmiotem postępowania wznowieniowego nie była kwestia ustalenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, stanowiąca przedmiot decyzji Prezydenta M. [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.