II SA/Rz 1318/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosków JC, GH, KH i MH o przywrócenie terminu do wniesienia skarg w sprawie ze skarg JC, GH, KH i MH na czynność Burmistrza Miasta [.] w przedmiocie wpisania obiektu do gminnej ewidencji zabytków - p o s t a n a w i a - I. odrzucić wniosek JC, II. odmówić przywrócenia terminu GH, KH i MH. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2015 r. sygn. II SA/Rz 1318/15, odrzucono skargi JC, GH, KH i MH na czynność Burmistrza Miasta [.] polegającą na ujęciu budynku mieszkalnego przy ul. [.] w [.] w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [.], z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Zażalenie na to orzeczenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. II OZ 1/16. W zażaleniu na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 listopada 2015 r. skarżący zawarli wnioski o przywrócenie terminu do wniesienia skarg wyjaśniając, że nie byli na etapie wnoszenia skargi reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika i nie posiadali wiedzy na temat procedur zaskarżania czynności z zakresu administracji publicznej zwłaszcza, że pismo Burmistrza z dnia 6 lipca 2015 r. nie zawierało merytorycznej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 26 czerwca 2015 r. Ponadto AH zmarł 4 sierpnia 2015 r., a więc jako jego spadkobiercy nie mogli wnieść skarg do dnia 8 sierpnia 2015 r. Pełnomocnictwo, jakim dysponowała od niego JC, wygasło zaś z chwilą śmierci ojca, a jako spadkobiercy o uchybieniu terminu dowiedzieli się dopiero z treści doręczonego im postanowienia. Powyższy wniosek uzupełniono w pismach z dnia 4 grudnia 2015 r. wniesionych przez MH, KH i GH. Podano w nich zgodnie, że ww. nie posiadali wiedzy o zainicjowanym przez ojca postępowaniu, ale też nie znali terminu do wniesienia skarg do sądu administracyjnego. O jego uchybieniu dowiedzieli się dopiero z postanowienia z dnia 24 listopada 2015 r. Pełnomocnictwa, których udzielili siostrze w zaufaniu do dbania przez nią o ich interesy, nie zostały należycie wypełnione. Ponadto w okresie, w którym upływał termin do wniesienia skarg pogrążeni byli w żałobie po śmierci ojca i nie dysponowali jeszcze dokumentami potwierdzającymi prawa do spadku. Za ww. pismami do Sądu wpłynęły również skargi wniesione przez MH, KH i GH za pośrednictwem organu w dniu 4 grudnia 2015 r. Odpis powyższych wniosków o przywrócenie terminu doręczono organowi podczas doręczenia odpisu zażalenia (k.73). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwana "Ppsa", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl jednak art. 86 § 1 Ppsa, jeżeli uchybienie terminu nie było zawinione Sąd na wniosek strony postanowi o jego przywróceniu. W tym celu prośbę wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek spóźniony podlega odrzuceniu (art. 88 Ppsa). Uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej, a brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Nachalnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. I FZ 575/15, oraz z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. II OZ 81/16; opublikowane na stronie internetowej: "orzeczenia.nsa.gov.pl"). Obowiązkiem podmiotu ubiegającego się o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie swej staranności, jak również faktu, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (art. 87 § 1 Ppsa). Sąd uznał, że wniosek JC wniesiono z uchybieniem ustawowego terminu i jako spóźniony podlega odrzuceniu, stosownie do art. 88 Ppsa. Wnioskodawczyni wiedzę o postępowaniu w sprawie ujęcia budynku mieszkalnego przy ul. [.] w [.] w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [.] posiadała od początku jego trwania, a kierując do Burmistrza w imieniu ojca wezwanie do usunięcia naruszenia prawa winna liczyć się z koniecznością zachowania terminu do wniesienia skargi określonego w art. 53 § 2 Ppsa. Uhcybiono go jednak, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2016 r. Skargę należało wnieść do 7 sierpnia 2015 r., podczas gdy czynności tej dokonano 24 sierpnia 2015 r. Uwzględniając fakt, że skarżąca dysponowała aktem poświadczenia dziedziczenia od dnia 13 sierpnia 2015 r., którą to datę uznać należy jako zdarzenie powodujące ustanie przyczyny uchybienia terminu, wniosek o przywrócenie terminu winna zatem zgłosić do 20 sierpnia 2015 r., gdyż nie wykazała innych przeszkód uniemożliwiających dokonanie tej czynności do wskazanego dnia. Zawierając wniosek dopiero w zażaleniu na postanowienie z dnia 24 listopada 2015 r. uchybiła zatem terminowi określonemu w art. 87 § 1 Ppsa. Jeżeli chodzi natomiast o pozostałych wnioskodawców to stwierdzić należy, że nie uprawdopodobnili oni braku winy w uchybieniu terminu. Z akt sprawy wynika, że w dniu 26 czerwca 2015 r. AH reprezentowany przez córkę JC wezwał Burmistrza do usunięcia naruszenia prawa poprzez usunięcie wpisu dotyczącego jego budynku z gminnej ewidencji zabytków. Odpowiedzi na to wezwanie Burmistrz udzielił w piśmie z dnia 6 lipca 2015 r., a doręczono je pełnomocnikowi AH – JC w dniu 8 lipca 2015 r. Od tego zdarzenia rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi. AH zmarł w dniu 4 sierpnia 2015 r., a akt poświadczenia dziedziczenia sporządzono w dniu 13 sierpnia 2015 r. Tego też dnia GH, MH i KH udzielili JC pełnomocnictwa do reprezentowania ich w sprawie dotyczącej wpisu budynku mieszkalnego przy ul. [.] w [.], w tym wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Te wniesiono zaś w dniu 24 sierpnia 2015 r., podczas gdy termin do dokonania tej czynności upłynął 7 sierpnia 2015 r. Okoliczności te wskazują, że ww. nie wykazali, aby nie ponosili winy w uchybieniu terminu. O sprawie dotyczącej usunięcia wpisu budynku mieszkalnego do gminnej ewidencji zabytków wiedzieli co najmniej od dnia 13 sierpnia 2015 r., kiedy udzielali pełnomocnictwa JC (w tym też dniu sporządzono akt poświadczenia dziedziczenia). Tak więc wniesienie skargi dopiero w dniu 24 sierpnia 2015 r. świadczy o zaniedbaniu w prowadzeniu własnych spraw. Podzielając nawet częściowo wyjaśnienie GH, MH i KH o niewiedzy o toczącym się postępowaniu to niewątpliwie wiedzę tę z pewnością nabyli w dniu 13 sierpnia 2015 r., kiedy udzielali pełnomocnictwa JC, a pomimo tego nie dokonano rzeczonej czynności procesowej niezwłocznie. Nie można także podzielić argumentacji o braku wiedzy o procedurze zaskarżania aktu z zakresu administracji publicznej, ponieważ nie pozwala na to już sama treść skargi z dnia 24 sierpnia 2015 r. (a wcześniej również sporządzone przez JC wezwanie z dnia 26 czerwca 2015 r.), powielona następnie w skargach wniesionych w dniu 4 grudnia 2015 r. Niemniej, nieznajomość prawa co do zasady nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu (por. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2012 r. sygn. I OZ 139/12 oraz z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. II OZ 1314/15). Z kolei wszelkie działania, w tym uchybienia i inne zaniedbania pełnomocnika, traktowane są jak działania samej strony, nawet jeżeli są dla niej niekorzystne. Z podanych względów, na podstawie art. 88 oraz art. 86 § 1 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.