II SA/Rz 1770/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. W. na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu w sprawie [...] -skargę oddala- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 64/11 zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium" lub "SKO") do rozpoznania wniosku M.W. z dnia [...] maja 2010 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi. Stwierdził także, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazano, że skarga M.W. zasługuje na uwzględnienie, bowiem analiza akt sprawy wskazywała, że SKO pozostaje w bezczynności nie rozpoznając odwołania skarżącej złożonego w dniu [...] maja 2010 r. (pismo z dnia 7 maja 2010 r.). Z treści tego pisma jednoznacznie wynika, że skarżąca domaga się rozpoznania odwołania od decyzji dotyczącej podziału działek nr 159/9 i nr 159/13 położonych w P., wydanej przez Wójta Gminy [....] w dniu [...] maja 2008 r. Złożenie przez skarżącą takiego wniosku wszczęło postępowanie odwoławcze, które powinno być zakończone stosownym rozstrzygnięciem. Sąd nie przesądził o charakterze takiego orzeczenia, ale stwierdził, że jego brak musi skutkować przyjęciem bezczynności organu. Dla uznania bezczynności nie może mieć znaczenia ciąg działań, które podejmowało w sprawie SKO, zwłaszcza przekazanie podania skarżącej organowi stanowiącemu Gminy [...] Sąd uznając bezczynność Kolegium wziął pod uwagę treść art. 37 § 1 K.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a gdy brak jest takiego organu, to strona ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Skarga M.W. poprzedzona została pismem skarżącej z dnia [...] lipca 2011 r. Z treści tego pisma wynika, że skarżąca domaga się wydania postanowienia podlegającego kontroli i kwestionuje przekazanie odwołania pismem do organu gminy. Wprawdzie skarżąca nie określiła swojego pisma jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ale z jego treści wynikało, że domaga się takiego działania. Sąd pismo to uznał za wezwanie i przyjął, że skarżąca wyczerpała tok postępowania uprawniający do złożenia skargi, stosownie do treści art. 52 § 1 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że bezczynność SKO jest następstwem niedziałania organu w sytuacji, gdy skarżąca żądała podjęcia określonych czynności procesowych. Nie jest takim działaniem pismo skierowane do skarżącej w dniu 18 lipca 2011 r., gdyż nie załatwia ono wniosku M.W. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 149 § 1 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło SKO. Wyrokiem z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. I OSK 280/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną uznając słuszność stanowiska sądu I instancji. Postanowieniem z 16 września 2014 r. stwierdzono, że wyrok z dnia 9 października 2013 r., jest prawomocny od dnia 23 lipca 2014 r. Akta administracyjne zostały zwrócone do SKO (za pismem z dnia 19 września 2014 r.) w dniu 25 września 2014 r. W dalszej kolejności pismem z dnia 21 września 2015 r. (data wpływu do SKO – 24 września 2015 r.) M.W. złożyła wezwanie do wykonania prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 października 2013 r. Wskazała, że brak rozpatrzenia jej odwołania z dnia 7 maja 2010 r. spowoduje wniesienie skargi do Sądu wraz z żądaniem wymierzenia grzywny. Skargą z dnia 18 grudnia 2015 r. (data nadania w placówce pocztowej operatora publicznego) M.W., działając na podstawie art. 154 § 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, złożyła skargę do WSA w Rzeszowie na niewykonanie przez SKO prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 października 2013 r., sygn. II SAB/Rz 64/11. Zawnioskowała także o przyznanie jej od SKO sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj., kwoty 18 917 zł. W uzasadnieniu podała, że mimo uprawomocnienia się wyroku WSA w Rzeszowie o sygn. II SAB/Rz 64/11 w dniu 23 lipca 2014 r., SKO nie rozpoznało jej odwołania z dnia 7 maja 2010 r. złożonego od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] zatwierdzającej podział działek nr 159/9 i 159/13. Zwróciła także uwagę, że skargę poprzedziła pisemnym wezwaniem organu do wykonania wyroku. Skarżąca zawnioskowała nadto o wyłączenie wszystkich sędziów WSA w Rzeszowie od rozpoznania sprawy. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r., sygn.. akt II SO/Ke 4/16 WSA w Kielcach postanowił oddalić wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało, że postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność odwołania M.W. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. ([...]) zatwierdzającej podział działek nr 159/9 i 159/13 położonych w miejscowości P. Na to postanowienie M.W. złożyła do sądu administracyjnego skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. W niniejszej sprawie skarga na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 64/11 oparta została na art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – zwana dalej "P.p.s.a."). Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W judykaturze, na kanwie przepisu art. 154 § 1 P.p.s.a. wykształcił się pogląd, że przez "niewykonanie wyroku" należy rozumieć sytuację, w której sąd prawomocnym wyrokiem zobowiązał organ do podjęcia określonych działań, polegających na wydaniu w określonym terminie aktu lub dokonaniu określonych przez sąd czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisów prawa, zaś organ nie wydał stosownego aktu lub nie dokonał stosownej czynności w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego (tak postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. II OSK 1046/11, Lex nr 1083499, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. I OSK 230/11 Lex 1082699). Skuteczne wniesienie skargi na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a., jest uzależnione wyłącznie od uprzedniego wezwania organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie warunek ten został spełniony, bowiem skarżąca przed wniesieniem skargi (co miało miejsce dnia [...] grudnia 2015 r.), złożyła do SKO – pismem z dnia 21 września 2015 r. (data wpływu do organu – 24 września 2015 r.) – wezwanie do wykonania prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 października 2013 r. Skutkiem prawidłowego wniesienia i uwzględnienia skargi na niewykonanie wyroku, w którym sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w zakreślonym terminie, jest nałożenie na niego sankcji o charakterze pieniężnym. Warunkiem natomiast wymierzenia organowi grzywny jest natomiast stwierdzenie przez Sąd, że organ nie wykonał prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu, przy czym przez niewykonanie wyroku należy rozumieć zarówno sytuację, gdy organ nie wykonał wyroku w całości lub w części, jak i sytuację, gdy nie wykonał go w terminie w wyroku zakreślonym (por. postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2000 r., IV SA 2001/98, Lex nr 77621). Istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy ma także treść § 3 art. 154 P.p.s.a. stanowiącego, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Zatem a contrario wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy przed wniesieniem skargi uzasadnia umorzenie postępowania lub oddalenie skargi. Podkreślenia wymaga także, że oceniając zasadność skargi na niewykonanie wyroku Sąd bierze pod uwagę stan istniejący w dacie jej wniesienia (por. wyrok NSA z 13 października 2011 r., sygn. II OSK 1341/11). Ponadto na ocenę istnienia bezczynności organu, o której mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a., nie ma wpływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia lecz tylko to, czy zostało faktycznie wydane (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2012 r., II OSK 2676/11). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy WSA w Rzeszowie wyrokiem z 9 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Rz 64/11 zobowiązał SKO do rozpoznania wniosku M.W. z dnia [...] maja 2010 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi. Stwierdził także, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazano, że skarga M.W. zasługiwała na uwzględnienie, a Kolegium pozostawało w bezczynności nie rozpoznając odwołania skarżącej złożonego w dniu [...] maja 2010 r. (pismo z dnia [...] maja 2010 r.). Odpis prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy wpłynął do SKO w dniu 25 września 2014 r. Z akt sprawy wynika, że Kolegium rozpoznało odwołanie M.W. (złożone pismem z dnia 7 maja 2010 r.) i wydało postanowienie z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. Wynika z powyższego, że organ wprawdzie uchybił wyznaczonemu przez Sąd terminowi. Jednakże na dzień wniesienia skargi, tj. 18 grudnia 2015 r., sprawa była rozpoznana i rozstrzygnięta. Z tej przyczyny zarzut niewykonania wyroku tut. Sądu z dnia 9 października 2013 r., sygn. II SAB/Rz 64/11 nie można uznać za zasadny. Na marginesie Sąd zauważa (co wiadome jest mu z urzędu), że M.W. poddała to nowo wydane rozstrzygnięcie, tj. postanowienie SKO z [...] października 2015 r., kontroli Sądu, wnosząc skargę do WSA w Rzeszowie. Sprawa została zarejestrowana i jest prowadzona pod sygn. II SA/Rz 1685/15. Raz jeszcze należy wyjaśnić skarżącej, że na ocenę istnienia bezczynności organu o której mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a. nie ma wpływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia, lecz tylko to, czy zostało faktycznie wydane. Nadto uwzględniając unormowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. poza zasięgiem Sądu pozostaje merytoryczna kontrola rozstrzygnięcia wydanego przez organ dnia [...] października 2015 r. Wbrew wnioskom skarżącej, żądanie oceny czy posiada ona interes prawny w postępowaniu o podział działek nr 159/9 i 159/3 oraz zbadania "jaka dokumentacja geodezyjna została złożona do akt sądowych" w niniejszym postępowaniu, wykracza poza ramy przesłanek art. 154 § 1 P.p.s.a. Również wniosek skarżącej o przyznanie jej od SKO sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj., kwoty 18 917 zł, nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd może bowiem przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną, ale jedynie w sytuacji uwzględnienia skargi – o czym stanowi art. 154 § 7 P.p.s.a. Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Z przyczyn wyżej podniesionych Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.