II SA/Rz 358/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W., A.W., D.W., G.W., M.K. i Z.K. na uchwałę Rady Miasta R. z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi - postanawia - odrzucić skargę. II SA/Rz 358/25 UZASADNIENIE Pismem z 3 grudnia 2024 r. M. i Z.K., A. i M.Z. oraz grupa mieszkańców i właścicieli działek przy ul. [...] w R. złożyli do Prezydenta Miasta [...] "protest oraz petycję ws. Planowanej rozbudowy ulicy [...] na odcinku od skrzyżowania z ulicą [...] do pętli autobusowej linii nr [...]". Wskazali, że składają protest w sprawie planowanej rozbudowy ulicy [...], wnioskują o wstrzymanie prac projektowych i o nie występowanie o wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Podnieśli zarzuty dotyczące działalności Miejskiego Zarządu Dróg. Powyższe pismo, jako skarga na Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w [...], zgodnie z właściwością zostało, przekazane Radzie Miasta R. 11 grudnia 2024 r. Rada Miasta R., działając na podstawie art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.) w zw. z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej jako "k.p.a."), w dniu [...] stycznia 2025 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi. Rada Miasta R. w § 1 uchwały uznała za bezzasadną skargę złożoną na Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w [...], pouczyła o treści art. 239 k.p.a. oraz zobowiązała Prezydenta Miasta [...] do zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia skargi, z powodów wskazanych w uzasadnieniu. M.W., A.W., D.W., G.W., M.K. i Z.K. skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wskazaną wyżej uchwałę Rady Miasta R. z dnia 28 stycznia 2025 r. w sprawie rozpatrzenia skargi. Jako podstawę prawną skargi powołali art. 101 ust. 1 u.s.g. W ich ocenie uchwała została podjęta z naruszeniem prawa i zasad procedowania skarg mieszkańców. Wobec powyższego wnieśli o stwierdzenie jej nieważności, nakazanie rzeczywistych konsultacji z mieszkańcami wraz z obowiązkiem publicznego ogłoszenia terminu konsultacji i umożliwienia udziału mieszkańców, wstrzymanie dalszych prac projektowych związanych z uzyskaniem zrid do czasu przeprowadzenia konsultacji oraz zobowiązanie Rady Miasta do ponownego rozpatrzenia skargi mieszkańców z uwzględnieniem jej rzeczywistego zakresu. Jak wyjaśnili ich skarga dotyczyła projektu przebudowy ul. [...] a nie Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w [...]. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta R., reprezentowana przez Prezydenta Miasta [...], zawnioskowała o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej, ewentualnie jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że po złożeniu skargi Sąd z urzędu bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm. - określanej dalej jako "P.p.s.a.") lub w przepisach szczególnych. Sąd odrzuca skargę m. in. wówczas, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z powyższego wynika, że kontrola sądowo-administracyjna, co do zasady, rozciąga się wyłącznie na tę aktywność administracji publicznej, która podejmowana jest w formach wskazanych powyżej. Natomiast działania administracji, które nie przyjmują tych form nie podlegają kontroli sądowej, a próby jej zainicjowania poprzez wniesienie skargi nie będą skuteczne. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie uczyniono uchwałę Rady Miasta R. z [...] stycznia 2025 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w [...]. Uchwała ta została podjęta w związku ze skargą złożoną na działalność Miejskiego Zarządu Dróg w [...] w związku z przebudową ulicy [...]. Organ uznał powyższą skargę za bezzasadną. Jak wynika z akt sprawy uchwała ta dotyczy rozpoznania skargi wniesionej w trybie działu VIII K.p.a. Przedmiotem skargi, złożonej na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Jest to tzw. skarga powszechna, która rozpoznawana jest w trybie wnioskowo-skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a. Postępowanie ze skargi powszechnej ma charakter postępowania uproszczonego, które kończy się podjęciem czynności materialno - technicznej polegającej na zawiadomieniu skarżącego o sposobie załatwienia skargi, na podstawie art. 238 § 1 k.p.a. Zawiadomienie o sposobie załatwienie skargi wniesionej na podstawie art. 227 i nast. k.p.a., niezależnie od formy, jaką przybierze, nie mieści się w zawartym w art. 3 § 2 P.p.s.a. katalogu prawnych form działania administracji publicznej podlegających kontroli sądowoadministracyjnej (postanowienie NSA z 25 maja 2006 r. I OSK 457/2006, Lex Polonica nr 408697, postanowienie WSA w Gliwicach z 28 sierpnia 2019 r. III SAB/Gl 40/19, CBOSA, postanowienie WSA w Rzeszowie z 30 lipca 2019 r. II SA/Rz 796/19, CBOSA). W orzecznictwie ugruntowane jest już stanowisko, że uchwała Rady Gminy (Rady Miasta) w przedmiocie rozpatrzenia wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. skargi powszechnej jest w istocie zawiadomieniem o sposobie jej załatwienia i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego (post. WSA w Warszawie z dnia 19.05.2004 r., sygn. IV SA 1992/03; postanowienie NSA z dnia 12.04.2001 r., sygn. I SA 2668/00 z dnia 16.05.2012 r., sygn. I OSK 1026/12, postanowienie WSA w Gdańsku z 4.04.2025 r., sygn. III SA/Gd 146/25). Wyłączenie spod kognicji sądów administracyjnych uchwał organów samorządu terytorialnego w przedmiocie rozpoznania skarg wniesionych w trybie działu VIII k.p.a. ma ten skutek, że wniesioną w tym przedmiocie skargę należy uznać za niedopuszczalną i w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. odrzucić. Wyjaśnić także należy, że pomimo, że skarga została rozpatrzona przez Radę Miasta [...] w formie uchwały, to w żadnym przypadku nie może to automatycznie skutkować uznaniem, że zaskarżona do sądu administracyjnego uchwała stanowi akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 u.s.g. Organy jednostek samorządu terytorialnego podejmują uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości. Jednak uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a., mimo specyficznej formy, wykazują cechy czynności informującej o sposobie załatwienia skargi, takiej samej jak czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym nie przypisano uchwały jako prawnej formy działania (zob. postanowienie NSA z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2760/17). Innymi słowy, istotną dla wyniku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego okolicznością nie jest to w jakiej formie podjęto dany (zaskarżony) akt ale to, że zaskarżona uchwała zapadła w trybie skargowym. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Z uwagi na fakt, że skarga podlegała odrzuceniu, Sąd mając na względzie treść art. 222 P.p.s.a. odstąpił od wzywania skarżących do uiszczenia wpisów sądowych od skargi a także wzywania do uzupełnienia braków formalnych skargi (PESEL).