II SA/Rz 594/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-10-10
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Ewa Partyka, Maria Piórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może w drodze decyzji wnieść sprzeciw do zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków i nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, jeśli istnieje potencjalne ryzyko wprowadzenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, nawet jeśli zgłoszenie formalnie spełnia wymogi Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma prawo wnieść sprzeciw do zgłoszenia budowy i nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, jeśli istnieje potencjalne ryzyko wprowadzenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, zgodnie z art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. Nawet jeśli zgłoszenie formalnie spełnia wymogi, możliwość wystąpienia takich okoliczności uzasadnia przeprowadzenie pełnego postępowania o pozwolenie na budowę, które pozwala na dokładniejsze zbadanie wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący zgłosił zamiar budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej, przyłącza energetycznego oraz przydomowej oczyszczalni ścieków. Starosta wniósł sprzeciw, wskazując na potencjalne naruszenie przepisów dotyczących odległości od studni wody pitnej na sąsiedniej działce. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając zasadność sprzeciwu ze względu na możliwość wprowadzenia ograniczeń dla terenów sąsiednich. Skarżący zaskarżył decyzje, argumentując, że zgłoszenie spełnia wymogi Prawa budowlanego i nie narusza praw osób trzecich.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie budowy i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę -skargę oddala-
II SA/Rz 594/13
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi Z. J. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...]. Zaskarżonym rozstrzygnięciem utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 25 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej, przyłącza energetycznego, przydomowej oczyszczalni ścieków i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.), art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 4, art. 30 ust. 1 pkt 1, ust. 5 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., zwanej dalej p.b.).
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco;
W dniu 5 marca 2013 r. Z. J. i G. J. zgłosili do Starostwa Powiatowego [...] zamiar budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej, przyłącza energetycznego, przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym do budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 1152/3 w Z.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] wniósł sprzeciw do w/w zgłoszenia i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków dla budynku mieszkalnego z przyłączem kanalizacji sanitarnej i przyłączem energetycznym na działce nr ewid. 1152/3 w Z. W uzasadnieniu wskazał, że najbliższa nitka drenażu rozsączającego projektowanej oczyszczalni będzie zlokalizowana w odległości 8,50 m od granicy sąsiedniej działki nr ewid. 1152/5, położonej w Z. Wyjaśnił, że zgodnie z § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi od najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeśli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód, powinna wynosić minimum 30 m. Z powyższego wynika, że właściciel sąsiadującej działki nr ewid. 1152/5, lokalizując na niej studnię dostarczającą wodę przeznaczoną do spożycia, może spotkać się z ograniczeniem co do jej lokalizacji, wynikającym z w/w przepisu. Projektowana lokalizacja oczyszczalni na działce nr 1152/3, może więc wprowadzić w sposób istotny ograniczenia i uciążliwości dla terenów sąsiedniej działki nr 1152/5 w związku z planowaną budową przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym.
W odwołaniu Z. J. nie zgodził się z powyższą decyzją oraz z interpretacją przepisów w niej powołanych.
Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że projektowana budowa przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym wraz z projektowanymi do niej instalacjami stanowi jedno zamierzenie inwestycyjne, a więc całość techniczno-użytkową. W ocenie Wojewody sprzeciw organu I instancji jest zasadny, gdyż nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę organ nie jest zobligowany do wykazania, w jakim stopniu planowana budowa spowoduje wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich, ale jedynie, że takie zagrożenie może wprowadzić lub utrwalić. Podał, że organ I instancji był uprawniony do uznania,
że realizacja tego typu inwestycji wymaga przeprowadzenia postępowania w trybie pozwolenia na budowę, w którym dokonana zostanie ocena możliwości realizacji przedmiotowej inwestycji, w tym w zakresie jej oddziaływania na działkę sąsiednią
o nr ewid. 1152/5, tj. działkę położoną w odległości mniejszej jak 30 m od skrajnych przewodów drenażu rozsączającego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Z. J. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji Wojewody zarzucił naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 3 i pkt 20, art. 30 ust. 1 pkt 1, ust. 5 oraz art. 4 p.b. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że skoro budowa przedmiotowej oczyszczalni ścieków może być realizowana na podstawie zgłoszenia do właściwego organu, to w takim wypadku zbędnym jest uruchamianie trybu uzyskania pozwolenia na budowę projektowanej inwestycji, co wiąże się ze zwiększeniem kosztów dla inwestora. Ustawodawca wprowadzając katalog przedsięwzięć, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę a jedynie zgłoszenie, nie pozostawił pola do dowolnych interpretacji przepisów prawa. W ocenie skarżącego Wojewoda dokonał błędnej interpretacji przepisów związanych z ograniczeniem - uciążliwością, która narusza prawa osób trzecich. W jego ocenie planowana inwestycja nie narusza interesów osób trzecich. Rekapitulując skarżący stwierdził, że decyzja Wojewody mija się z obowiązującymi przepisami prawa, gdyż jego zgłoszenie spełnia wszystkie warunki zawarte w Prawie budowlanym i warunkach technicznych i nie wprowadza w sposób istotny ograniczenia i uciążliwości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Po rozpatrzeniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporne jest w sprawie, że skarżący wraz z G. J. zgłosili w dniu 5 marca 2013 r. do Starostwa Powiatowego [...] zamiar przystąpienia do budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej, przyłącza energetycznego, przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym dla budynku mieszkalnego na działce ewidencyjnej nr 1152/3 w Z. Na wezwanie organu wyrażone postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. zostały uzupełnione brakujące dokumenty i usunięte nieprawidłowości związane ze zgłoszeniem. Poza sporem jest, że w odległości 8,5 m od granicy z sąsiednią działką nr 1152/5 planowana jest najbliższa nitka drenażu rozsączającego projektowanej oczyszczalni.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. Zgodnie z art. 29 ust. 1 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa m.in.: indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę (pkt 3) oraz przyłączy elektromagnetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych (pkt 20). Stosownie zaś do art. 30 p.b. zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3:
_@POCZ@__@KON@_1) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, 5-19 i 20a-21;
_@POCZ@__@KON@_1a) budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 - z zastrzeżeniem art. 29a;
_@POCZ@__@KON@_2) wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9-13;
_@POCZ@__@KON@_3) budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu:
_@POCZ@_ _@KON@_a) krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego oraz obiektach wpisanych do rejestru zabytków,
_@POCZ@_ _@KON@_b) urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych,_@POCZ@_
_@POCZ@__@KON@_4) budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych.
Zgodnie z ust. 5 tego przepisu zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.
Według art. 30 ust. 7 p.b. właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować:
_@POCZ@_
_@KON@_1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
_@POCZ@__@KON@_2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;
3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;
_@POCZ@__@KON@_4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Instytucja zgłoszenia zamiaru inwestycyjnego w sposób szczególny została przez ustawodawcę wyeksponowana (w stosunku do poprzednio obowiązujących w tym względzie regulacji) w nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r. Zasada ta – zamieszczona w rozdziale przepisy ogólne - ma znaczenie dla wykładni i stosowania innych norm zawartych w ustawie - Prawo budowlane i innych aktach regulujących sferę procesu inwestycyjnego budowlanego. W procesie interpretacyjnym przepisów, umieszczonych w treści aktu prawnego, jest rzeczą konieczną poszukiwanie znaczenia normy prawnej przez pryzmat zasad zawartych w przepisach ogólnych ustawy.
Realizacja zasady wolności budowlanej wyrażona w znowelizowanym art. 4 ustawy – Prawo budowlane, polegająca na prawie zabudowy własnej nieruchomości, ograniczona jest koniecznością uzyskania pozwolenia, o którym mowa w art. 28 ustawy – Prawo budowlane. Wspomniana nowelizacja z 2003 r. niektóre z robót budowlanych wyłączyła z obowiązku uzyskania pozwolenia, poddając je obowiązkowi zgłoszenia zamiaru ich wykonania. Cele, które przyświecały nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r. pozwalają na przyjęcie, że zamiarem ustawodawcy było stworzenie – w oparciu o zasadę wolności budowlanej – systemu, w którym inwestor realizuje swoje uprawnienie do wykorzystania nieruchomości na cele budowlane przez fakt złożenia władzy budowlanej oświadczenia o zamiarze realizacji inwestycji, władza ta oceniając zaś zgłoszoną dokumentację jako zgodną z prawem, godzi się z realizacją uprawnienia, w przeciwnym zaś przypadku wnosi sprzeciw, uniemożliwiając realizację zamiaru inwestycyjnego niezgodnego z prawem. W świetle powyższego zgłoszenie zamiaru inwestycyjnego jest oświadczeniem Inwestora o zamiarze zrealizowania prawa do zabudowy.
Skutki procesowe uznania zgłoszenia za oświadczenie, a nie wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, są daleko idące. Jurysdykcyjne postępowanie administracyjne nie wszczyna się bowiem z datą złożenia zawiadomienia, toczy się natomiast tzw. "postępowanie gabinetowe", w trakcie którego organ ocenia przede wszystkim, czy złożona dokumentacja jest wystarczająca do oceny zgodności z prawem zamiaru inwestycyjnego. W przypadku braków w dokumentacji organ, w drodze postanowienia nakłada obowiązek dostarczenia brakujących dokumentów. Do postanowienia, o którym mowa w art. 30 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane nie mają zastosowania przepisy k.p.a., jest ono aktem organu administracji, wydanym wyłącznie na podstawie przepisu zawartego we wspomnianej normie prawa materialnego. Prawo inwestora do realizacji zamiaru podanego w zgłoszeniu powstaje po upływie 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane (w przypadku milczenia właściwego organu i niewniesienia w tym terminie sprzeciwu).
Z kolei postępowanie w sprawie sprzeciwu, o którym mowa w art. 30 ust. 2 i 5 Prawa budowlanego, wszczynane jest z urzędu, przez co uruchomione zostaje jurysdykcyjne postępowanie administracyjne, do którego mają w pełni zastosowanie przepisy procedury administracyjnej. Jest to jednak postępowanie odrębne, które ze zgłoszonym zamiarem inwestycyjnym ma jedynie związek materialny, a nie procesowy, gdyż postępowanie w sprawie sprzeciwu polega na ocenie niezgodności z przepisami zgłoszenia (które stanowi przedmiot oceny), nie jest zaś kontynuacją proceduralną przedstawienia organowi oświadczenia inwestora o zamiarze budowlanym.
W tym kierunku poszło też orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które skład orzekający tut. Sądu podziela, a w szczególności argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 307/08, LEX nr 530044 a także wyroku NSA z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 724/08, publ. w ONSAiWSA 2011/2/26, i wyroku NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 574/08, niepubl. Z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2228/11 oraz wcześniejszych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 162/06 i z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 894/08.
W uzasadnieniach tych wyroków wyrażono poglądy, że zgłoszenie budowy nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego, nie stanowi bowiem wniosku (podania) zainteresowanego podmiotu, który w myśl Kodeksu postępowania administracyjnego wymagałby załatwienia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawy administracyjnej. Wydanie decyzji o sprzeciwie w terminie ustawowym, określającym czasowo zakres kompetencji organu właściwego do przyjęcia zgłoszenia do podjęcia takiego rozstrzygnięcia powoduje, że inwestor nie może przystąpić do wykonywania robót budowlanych w czasie obowiązywania decyzji o sprzeciwie. Wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie powoduje, że zostaje uruchomiony tryb rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Do postępowania przed tym organem mają zastosowanie przepisy k.p.a., wobec braku odrębnych przepisów procesowych w tym zakresie w ustawie - Prawo budowlane.
Podkreślić dalej trzeba, że w art. 30 p.b. mowa o wniesieniu sprzeciwu jest w dwóch jednostkach redakcyjnych tego przepisu (ust. 2 i 5), natomiast w ust. 6 i 7 określono warunki w których musi (ust. 6) lub może (ust. 7) dojść do wniesienia sprzeciwu. Z brzmienia ust. 7 wynika zaś wprost, że chodzi tu o sprzeciw, o którym mowa w ust. 5.
Ze sposobu sformułowania przepisu art. 30 ust. 7 p.b. wynika, iż pozwala on na wniesienie sprzeciwu organowi w razie zaistnienia samej możliwości powstania tego rodzaju okoliczności.
Z uwagi na specyfikę instytucji zgłoszenia i wobec tego, że przed wydaniem decyzji o sprzeciwie postępowanie administracyjne się nie toczy, od konkretnych okoliczności danej sprawy zależy, czy organ złoży sprzeciw czy też poprzez "milczenie" dopuści do realizacji zgłoszonej inwestycji. Fakt, że ustawodawca co do zasady zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wyrażonego w art. 28 ust. 1 p.b. określone inwestycje i w tym m.in. przydomową oczyszczalnię ścieków nie oznacza, że jest to zwolnienie bezwzględne. Jednocześnie w tej samej ustawie przewidział przecież – właśnie w art. 30 ust. 7 możliwość nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia w określonych w pkt 1 – 4 przypadkach. Rzeczywiście więc na mocy art. 29 p.b. budowy określone w tym przepisie nie wymagają z mocy prawa zamiaru ich realizacji sprzecznie z przepisami techniczno – budowlanymi, ale art. 30 ust. 7 p.b. daje możliwość nałożenia obowiązku uzyskania takiego pozwolenia w określonych sytuacjach. W rzeczywistości może się okazać, że ani ograniczenia ani uciążliwości nie występują. Organy muszą jednak te kwestie wyjaśnić. Większe możliwości prawidłowego zbadania wpływu planowanej inwestycji na tereny sąsiednie istnieją w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę niż przy zgłoszeniu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b. ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu – należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Tymi przepisami są także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Z § 31 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia wynika zaś, że odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić – licząc od osi studni – co najmniej 30 m do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczane biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód. Istnieje więc możliwość wprowadzania ograniczeń czy utrudnień dla właściciela działki nr 1152/5 w Zmiennicy przy zabudowie tej działki. Treść art. 30 ust. 7 p.b. wyraźnie wskazuje, że do nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie jest wymagana pewność co do wystąpienia wskazanych w pkt 1 – 4 okoliczności. Ustawodawca użył bowiem określenia "może spowodować". Wydanie decyzji, która zapadła w niniejszej sprawie, nie oznacza, że inwestycja z zasady nie będzie mogła zostać zrealizowana w ogóle. Zaistniała jedynie konieczność przeprowadzenia postępowania z udziałem wszystkich podmiotów, których interesy mogą być zagrożone i poddania planowanej inwestycji kontroli pod względem zgodności z przepisami prawa. Jeżeli w jej wyniku okaże się, że obawy dotyczące zagrożenia dóbr, o których mowa w art. 30 ust. 7 p.b. były niezasadne a inwestycja spełnia wymogi stawiane jej przez przepisy prawa, to brak będzie przeszkód do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1511/09 – Lex nr 746598). Dokładne zbadanie tych okoliczności jest możliwe tylko w tamtym postępowaniu.
Wydaje się, że gdyby to właściciel sąsiedniej działki miał zamiar zrealizować podobną inwestycję, to skarżący chciałby uczestniczyć w postępowaniu, w trakcie którego mógłby bronić swych uzasadnionych interesów związanych z wykonywaniem prawa własności.
Nie ma znaczenia, że na wykonanie przyłączy kanalizacyjnego czy energetycznego nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę czy nawet dokonanie zgłoszenia. Jak słusznie organy wskazały – są to części planowanej inwestycji traktowanej przez skarżącego jako całość, w ślad za tym zgłoszenie zostało potraktowane jako obejmujące określoną inwestycję – tak jak ją opisał skarżący.
Na dobrą sprawę to na tym etapie organ nie ma środków i możliwości wyjaśnienia czy rzeczywiście konkretne ograniczenia występują czy też nie. Skoro jednak organy dostrzegły możliwość wystąpienia sytuacji przewidzianej w pkt 4 przepisu art. 30 ust. 7 p.b. to zasadnie wniosły sprzeciw, a prawo daje im taki instrument.
Wielokrotnie powoływane przez skarżącego uzasadnienie wyroku z dnia 24 marca 2011 r. WSA w Gorzowie, sygn. akt II SA/Go 72/11 dotyczyło postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu n budowę. Jak wyżej wskazano w takim postępowaniu, które jest "kodeksowym" postępowaniem prowadzonym od początku według reguł określonych w k.p.a. organ ma możliwość i obowiązek ustalenia realnie istniejącego stanu, w tym w zakresie rzeczywistego występowania ograniczeń dla działek sąsiednich. Specyfika instytucji zgłoszenia wcześniej opisana i fakt, że postępowanie administracyjne jako takie rozpoczyna się od wydania decyzji o sprzeciwie, czy jak w tym wypadku także nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę takich możliwości nie stwarza. Także z tej przyczyny ustawodawca przewidział w art. 30 ust. 7 p.b. sytuacje, w których w razie ich zaistnienia organ jest uprawniony do wydania decyzji, jaka zapadła w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził, że w konkretnych okolicznościach, których dokładne wyjaśnienie jest możliwe w "normalnym" pełnym postępowaniu administracyjnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę może zaistnieć stan przewidziany przez stosowną normę prawną. Decyzja została wbrew zarzutom skargi należycie i wystarczająco uzasadniona i jasno z niej wynika dlaczego w tym stanie organ uznał za zasadne wniesienie sprzeciwu i nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Żaden z organów nie zanegował, że skarżący przedłożył wymagane przepisami ustawy dokumenty i że ostatecznie (po uzupełnieniu) zgłoszenie spełniało ustawowe wymogi. Jak wyżej wskazano, ustawodawca przewidział w art. 30 ust. 7 p.b. sytuacje, w których organ może uznać, że w konkretnych okolicznościach zasadne jest, aby zostało przeprowadzone postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę. Tak właśnie było w niniejszej sprawie. Dopiero w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę organ może bowiem zbadać czy uzasadniony interes właściciela działki nr 1152/5 nie zostanie naruszony przez budowę inwestycji określonej w zgłoszeniu. Ustawowe zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie ma bowiem w przypadku określonych inwestycji charakteru bezwzględnego. Ocena zaś czy w danym wypadku istnieją podstawy do orzeczenia stosownie do art. 30 ust. 7 p.b. w zw. z ust. 5 zależą od uznania organu i jego oceny konkretnej sytuacji.
Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie znane jest orzecznictwo wskazujące na brak podstaw do wydania decyzji opartej na w/w przepisach w oparciu o jedynie potencjalną możliwość wystąpienia sytuacji określonych w art. 30 ust. 7 pkt 1 – 4 p.b., ale z przyczyn podanych wcześniej poglądów tych nie podziela.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło