II SAB/Rz 65/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie przebudowy i modernizacji drogi - postanawia - I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu J. S. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem uiszczonego wpisu od skargi. II SAB/Rz 65/11 UZASADNIENIE J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie doprowadzenia drogi gminnej oznaczonej jako działka nr 2767/4 w L. do stanu zgodnego z prawem, tj. umożliwienia przejazdu tą drogą. W uzasadnieniu podał, że droga ta stanowi jedyny dojazd do jego domu, a z uwagi na jej zły stan techniczny nie można aktualnie ani dojechać samochodem, ani też dojść nigdzie pieszo. Wskutek braku należytego utrzymania drogi przez Gminę skarżący został pozbawiony m. in. możliwości wywozu śmieci i opróżniania szamba. Z uwagi na brak dojazdu nie jest także możliwe dotarcie służb energetycznych, straży pożarnej czy pogotowia ratunkowego. Skarżący nie może również przeprowadzić remontu. W okresach opadów atmosferycznych nie można wjechać na drogę nawet ciągnikiem rolniczym. Utrzymanie dróg gminnych w należytym stanie stanowi obowiązek prawny Wójta Gminy [...], do którego skarżący zwracał się jako do zarządcy drogi, o jej doprowadzenie do stanu zgodnego z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Mimo złożonego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, Wójt pozostaje w bierności. Skarżącego powiadomiono jedynie, że Gmina dysponuje materiałami niezbędnymi do przeprowadzenia remontu drogi (pismo z dnia 22 czerwca 2011 r.). Skarżący wskazał, że przed wniesieniem skargi występował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zażaleniem na bezczynność Wójta Gminy [...], pismem z dnia 5.07.2011 r., jednak postępowanie zażaleniowe umorzono postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący został powiadomiony o możliwości pozytywnego załatwienia sprawy drogi, w szczególności poprzez wykorzystanie materiałów budowlanych znajdujących się w dyspozycji Gminy [...]. Podał ponadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia na bezczynność umorzyło postępowanie, stwierdzając, że jest ono bezprzedmiotowe wobec braku podstaw do władczej ingerencji organu i słusznie zauważając, że przedmiotowa droga nie jest drogą gminną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, lecz drogą dojazdową do pól i zagród. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zakres kognicji sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji pod względem legalności, czyli zgodności z prawem, określają przepisy art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 a P.p.s.a. Przedmiotem skargi J. S. jest bezczynność Wójta Gminy [...] polegająca na braku podjęcia działań w celu utrzymania drogi (działki nr 2767/4) w należytym stanie technicznym. Skarżący wywodzi taki obowiązek z przepisów ustawy o drogach publicznych oraz ustawy o samorządzie gminnym, wskazując, iż przedmiotowa droga jest drogą gminną. Z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm.) wynika obowiązek zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty jako zadań własnych gminy. Wśród nich w pkt 2 wymieniono sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Obowiązek utrzymania nawierzchni drogi został wskazany również w art. 20 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.).Spoczywa on na zarządcy drogi, którym w przypadku drogi gminnej jest wójt (burmistrz, prezydent miasta) – art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych. Sąd podziela wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że przepis art. art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma charakter ustrojowy i nie stanowi samodzielnej normy kompetencyjnej do podejmowania aktów o charakterze władczym, czy też wykonywania jakichkolwiek czynności w ramach załatwiania indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej (postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 18.11.2010 r., II SAB/Bd 58/10, II SAB/Bd 59/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20.12.2010 r., II SAB/Gl 79/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń – https://cbois.nsa.gov.pl)). Realizacja wskazanych w tym przepisie zadań własnych gminy wymaga uprzedniego zaplanowania określonych na ten cel środków w budżecie gminy (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28.04.2010 r., II SAB/Sz 174/09, tamże). Z materiałów niniejszej sprawy wynika jednak, że przedmiotowa droga, należąca do Gminy [...], nie stanowi drogi gminnej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, lecz jest drogą dojazdową do pól i zagród. Jest zatem w rozumieniu tych przepisów drogą wewnętrzną, do której odnosi się przepis art. 8 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z jego ust. 2 i 3 budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym zlokalizowana jest droga, a w przypadku jego braku – do właściciela tego terenu. W komentarzu do ustawy o samorządzie gminnym (A. Szewc, "Komentarz (...)", Wyd. ABC, 2010 r.), powołując się na wyrok WSA w Łodzi z dnia 9.08.2007 r., I SA/Łd 220/07 wskazano, że wprawdzie do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym zaś m.in. w zakresie dróg gminnych (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym), nie oznacza to jednak, iż obowiązkiem gminy jest utrzymanie czy też partycypacja w kosztach remontu dróg o charakterze wewnętrznym, położonych na cudzym gruncie, nawet jeżeli służą one jako drogi dojazdowe do posesji niektórym spośród mieszkańców gminy. W stosunku do nieruchomości pozostających we władaniu Skarbu Państwa czy też gminy, żaden przepis prawa nie przewiduje by można skutecznie żądać przeprowadzenia remontu drogi, a organ był uprawniony do orzekania o tym w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10.12.2009 r., III SA/Gd 413/2009, Leź Polonica Nr 2150480). Skoro zatem obowiązujące przepisy, zarówno w stosunku do dróg gminnych, jak i dróg wewnętrznych stanowiących własność gminy, nie przewidują załatwiania wniosków mieszkańców dotyczących inwestycji drogowych w drodze postępowania administracyjnego, kończącego się wydaniem decyzji lub postanowienia, brak jest podstaw do objęcia działań czy bezczynności organów w tym zakresie kontrolą w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, Sąd odrzuca skargę, wydając w tej sprawie postanowienie (art. 58 § 3 P.p.s.a.). Mając na uwadze podniesione okoliczności, na podstawie wyżej wskazanych przepisów, Sąd orzekł jak w pkt I postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.