I SA/Sz 1380/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-03-05

Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Jolanta Kwiecińska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może umorzyć zaległości podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej, jeśli jednostka samorządu terytorialnego nie wyraziła na to zgody?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może umorzyć zaległości podatkowych z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej, jeśli przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego nie wyraził na to zgody. Zgoda ta jest materialnoprawną przesłanką, bez której decyzja organu podatkowego będzie niezgodna z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność postanowienia jednostki samorządu terytorialnego w ramach kontroli decyzji organu podatkowego.
Stan faktyczny
Skarżący R. G. złożył wniosek o umorzenie zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego opłacanego w formie karty podatkowej za 2008 rok, argumentując zakończenie działalności gospodarczej w 2004 roku. Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał wniosek Prezydentowi Miasta, który nie wyraził zgody na umorzenie. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, kwestionując nie tylko zasadność odmowy umorzenia, ale również samo istnienie obowiązku podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego, od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, opłacanego w formie karty podatkowej za miesiące od stycznia do grudnia 2008 roku oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] decyzją z dnia 22 września 2014 r[, Dyrektor Izby Skarbowej [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 30 czerwca 2014 r. odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego, od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne opłacanego w formie karty podatkowej, za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 15 stycznia 2014 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], o umorzenie zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego, od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, opłacanego w formie karty podatkowej, za kolejne miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł, obliczonych na dzień złożenia wniosku tj. 15 stycznia 2014 r. W uzasadnieniu wniosku powołał, szereg okoliczności, które - jego zdaniem - stanowią okoliczności uzasadniające udzielnie wnioskowanej ulgi, dotyczące zakończenia działalności w dniu 30 września 2004 r. i niezasadności naliczenia zobowiązania z tytułu karty podatkowej za 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], działając na podstawie art. 18 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 z późn. zm.), pismem z dnia 14 lutego 2014 r. przekazał wniosek podatnika do Prezydenta Miasta , celem zajęcia stanowiska, w kwestii wyrażenia zgody na udzielenie przedmiotowej ulgi. Postanowieniem z dnia 21 maja 2014 r. Prezydent Miasta , nie wyraził zgody, na umorzenie ww. zaległości podatkowych. W uzasadnieniu postanowienia Prezydent po dokonaniu własnej analizy przesłanek z art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stwierdził, że argumenty zawarte we wniosku oraz przedłożone informacje na temat sytuacji materialno-bytowej i rodzinnej wnioskodawcy, nieuwierzytelnione stosownymi dokumentami – nie mogą stanowić przesłanki zastosowania najdalej idącej ulgi podatkowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z dnia 30 czerwca 2014 r. odmówił umorzenia zaległości podatkowych z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego, od niektórych przychodów osiąganych, przez osoby fizyczne, opłacanego w formie karty podatkowej za 2008 rok, w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł. Strona pismem z dnia 15 lipca 2014 r. złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej [...] od powyższej decyzji, w zakresie zastosowania wnioskowanej ulgi podatkowej. W odwołaniu podatnik ponownie wskazał, że działalność gospodarczą zakończył w dniu 30 września 2004 roku. Zaświadczenie o zakończeniu działalności dostarczył do Urzędu Skarbowego [...] (potwierdzają to dokumenty w Urzędzie Miasta i rejestr KRS). Mimo to, organ podatkowy I instancji, naliczył zobowiązanie podatkowe za 2008 rok. Ponadto w dniu zgłoszenia się do Urzędu Skarbowego, w celu wyjaśnienia sytuacji, został poinformowany, że nie można odnaleźć akt, dotyczących jego działalności. W świetle i powyższych okoliczności wniósł o pozytywne rozpatrzenie odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej [...] po ocenie stanu faktycznego i prawnego w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał, decyzją ostateczną z dnia 22 września 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy, po dokonaniu własnej analizy przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej zwanej "O.p.", wskazał, że w zakresie sytuacji majątkowej ustalił, że jest on osobą bezrobotną, schorowaną, bez stałego meldunku, utrzymującą się ze sprzedaży złomu (miesięczny dochód to kwota ok. [...] zł), udziela się społecznie – organizując jeden z największych festiwali modelarskich w Polsce. W okresie od marca do grudnia pełni rolę sędziego na zawodach modelarskich i z tego tytułu ma zapewnione wyżywienie i zakwaterowanie. Nie posiada żadnego majątku ruchomego, kapitałów pieniężnych, praw majątkowych ani żadnych nieruchomości. Organ ustalił także, że podatnik prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, w miarę możliwości partycypuje w kosztach utrzymania trójki dzieci, jest rozwiedziony. Ustalono również, że w dniu 30 września 2004 r. podatnik zakończył prowadzenie działalności gospodarczej, co zgłosił w Urzędzie Miasta w dniu 5 stycznia 2005 r., zaś zgłoszenie aktualizacyjne ZAP-3 wpłynęło do organu podatkowego dopiero w dniu 10 stycznia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej [...] wskazał dalej na art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 1998 r. Nr 144, poz. 93 ze zm.), dalej zwanej: "ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym" i wynikający z niej obowiązek podatników opodatkowanych w formie karty podatkowej dotyczący zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej, a także na art. 29 ust. 1 ww. ustawy, z którego wynika m.in., że brak zgłoszenia likwidacji działalności lub wyboru innej formy opodatkowania do dnia 20 stycznia roku podatkowego oznacza opodatkowanie działalności w dotychczasowej formie. Zdaniem organu odwoławczego, skoro podatnik nie dostarczył do urzędu skarbowego zgłoszenia aktualizacyjnego z chwilą zakończenia działalności, stosownie do ww. przepisów, organ podatkowy ustalił wysokość karty podatkowej m.in. za 2008 r. Następnie, organ odwoławczy, uznając za bezzasadne argumenty odwołania, dotyczące istnienia samego obowiązku podatkowego i niezwiązane z wnioskiem o udzielnie ulgi, stwierdził jednocześnie brak możliwości uwzględnienia wniosku podatnika, z uwagi na wiążące organ negatywne stanowisko Prezydenta Miasta z dnia 21 maja 2014 r. w zakresie umorzenia przedmiotowych zobowiązań. Strona w dniu 23 października 2014 r. na powyższe rozstrzygnięcie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], w której nie podnosząc zarzutów wobec ww. decyzji ostatecznej, wydanej w sprawie zastosowania ulgi podatkowej, na podstawie przepisów art. 67a § 1 pkt 3 O.p., w postaci umorzenia przedmiotowych zaległości podatkowych, ponownie jak we wniosku i w odwołaniu, zakwestionowała istnienie obowiązku podatkowego. Wskazała, że naliczenie podatku na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, jest błędne, ponieważ w dniu zlikwidowania przez podatnika działalności gospodarczej tj. 5 stycznia 2005 r. obowiązywała już nowa ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z dnia 6 sierpnia 2004 r, Nr 173., poz 1807). Zgodnie z art. 39 ww. ustawy cyt. "organ ewidencyjny jest obowiązany do przekazania drogą elektroniczną, w terminie 7 dni od dnia wydania decyzji, informacji o wykreśleniu przedsiębiorcy z ewidencji, właściwemu, ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania, przedsiębiorcy: urzędowi statystycznemu, naczelnikowi urzędu skarbowego oraz oddziałowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych". W niniejszej sprawie zgodnie z art. 23 ust. 1 i 3 cyt. ustawy, organem ewidencyjnym był Prezydent Miasta . Zdaniem strony cyt. " organ ewidencyjny musiał wykonać swe zobowiązanie, ze względu, iż dane te trafiły, zarówno do urzędu statystycznego jak i KRS". Ponadto podatnik nadal podtrzymał, że z chwilą likwidacji działalności gospodarczej, zgłosił osobiście w urzędzie skarbowym, powyższy fakt. Natomiast żądanie organu podatkowego I instancji, potwierdzenia tego faktu, było niegodne z obowiązującym prawej podatkowym, które mówi, że dokumentację dotyczącą prowadzenia firmy należy przechowywać 5 lat od chwili likwidacji firmy. W przedmiotowej sprawie od tego faktu minęło już 10 lat. W związku z powyższym skarżący wniósł cyt.: "o uchylenie decyzji Urzędu Skarbowego [...] oraz decyzji Dyrektora Izby Skarbowej [...] o naliczeniu mi zryczałtowanego podatku dochodowego za okres, w którym nie prowadziłem działalności gospodarczej oraz od decyzji odmawiającej umorzenia powyższego". Do skargi strona dołączyła kopię potwierdzenia przyjęcia w dniu 5 stycznia 2005 r. przez Urząd Miejski [...], wniosku o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 30 września 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej [...], w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył co następuje. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Mając powyższe na uwadze, w pierwszym rzędzie wskazać należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia umorzenia zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne opłacanego w formie karty podatkowej, który to podatek stanowi w całości dochód jednostki samorządu terytorialnego, o czym przesądza treść art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. nr 80, poz. 526 z późn. zm.). Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 cytowanej ustawy m. in. do umarzania należności z tytułu tego typu podatków zastosowanie mają przepisy Ordynacji podatkowej. Przy czym w przypadku zryczałtowanego podatku dochodowego pobieranego w formie karty podatkowej, który pobierany jest przez urząd skarbowy, naczelnik urzędu może umorzyć należność, ale wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego (art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego). Stanowisko przewodniczącego prezentowane jest w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 18 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego). W orzecznictwie ugruntowało się już stanowisko, zgodnie z którym zgoda przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego jest jedną z przesłanek materialnoprawnych, bez spełnienia której rozstrzygnięcie wydane następnie przez organ, któremu powierzono ostateczne załatwienie sprawy będzie niezgodne z prawem. Zatem niewyrażenie zgody przez przewodniczącego jednostki samorządu terytorialnego skutkuje niemożnością wydania przez organ podatkowy decyzji pozytywnej dla podatnika z uwagi na brak jednej z przesłanek udzielenia ulgi (tak np. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1374/10). Ponadto zgodnie z treścią uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt, II FPS 9/09 postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie ulgi podatkowej, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny powinien jednak dokonać kontroli jego legalności przy rozpoznawaniu skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej, stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe uwagi i przenosząc je na grunt rozpoznawanej sprawy należało zaznaczyć, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 czerwca 2014 r., na mocy którego odmówiono podatnikowi umorzenia zaległości z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne opłacanego w formie karty podatkowej za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. w kwocie [...] zł oraz odsetek w kwocie [...]zł. Pomimo tego jednak Sąd zobowiązany jest – jak to wskazano wyżej – również do dokonania oceny postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 21 maja 2014 r. wydanego w trybie art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, gdyż akt ten zdeterminował rozstrzygnięcie organów podatkowych. Kompetencja organów podatkowych w zakresie decydowania o zastosowaniu ulgi miała charakter subsydiarny w stosunku do wierzycielskiej kompetencji Prezydenta Miasta . Oznacza to, że organ podatkowy mógł zrealizować przyznaną mu kompetencję do zastosowania ulgi w stosunku do zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne opłacanego w formie karty podatkowej, jako podatku stanowiącego dochód gminy nie przekraczając jednak zakresu, jaki został wyznaczony w postanowieniu organu jednostki samorządu terytorialnego, co też uczynił odmawiając przyznania wnioskowanej ulgi, gdyż Prezydent Miasta w przewidzianej przepisami prawa formie nie wyraził zgody na umorzenie zaległości podatkowej. Dokonując zatem oceny zarówno decyzji organów podatkowych w przedmiocie odmowy umorzenia wskazanego podatku, jak i rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta i biorąc pod uwagę materialnoprawną podstawę umorzenia zaległości podatkowych przewidzianą w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. wskazać należało, co następuje. Stosownie do tego przepisu organ podatkowy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może na wniosek podatnika umorzyć zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę. W powołanym przepisie ustawodawca przewidział wyjątek od obowiązującej w polskim prawie zasady obowiązkowego płacenia podatków, realizowany poprzez dopuszczenie możliwości udzielenia pomocy publicznej w postaci m.in. umorzenia zaległości podatkowej. Udzielenie tej ulgi może nastąpić w razie zaistnienia ściśle określonych przesłanek, tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Każdy z tych warunków samodzielnie, jak również oba łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Decyzje tego typu podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, które polega na przyznaniu organom podatkowym możności dokonania wyboru między dwoma równowartościowymi rozwiązaniami. Zakres uznania administracyjnego nie jest jednak uprawnieniem nieograniczonym, a dowolność w rozpoznawaniu wniosków o umorzenie zaległości podatkowych jest niedopuszczalna. Podkreślić należy, że ustalenie istnienia przesłanek z art. 67a § 1 O.p. nie jest oparte o kryterium uznania, przy czym organ podatkowy zobowiązany jest (korzystając z systemu ocen pozaprawnych) skonkretyzować użyte w art. 67 § 1 O.p. pojęcia: "ważny interes podatnika" i "interes publiczny". W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne (por. m.in. wyroki NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, LEX nr 78302 i z dnia 28 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Sz 1292/00, LEX nr 78300). W doktrynie oraz utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że ocena, czy przesłanki udzielenia ulgi istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2002 r., sygn. akt III SA 2302/00). Obowiązki te bezpośrednio wynikają z treści art. 191, 187 § 1 i 122 O.p. Po uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego i po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych organ winien zatem jednoznacznie stwierdzić, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Jeżeli mimo istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 tej ustawy, podejmuje się decyzję polegającą na odmowie umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami, winny zostać szczegółowo określone motywy takiego rozstrzygnięcia (art. 210 § 4 O.p.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należało w pierwszym rzędzie, że w opinii Sądu, organy dokonały prawidłowej wykładni pojęcia "ważnego interesu podatnika" nie ograniczając go tylko do sytuacji nadzwyczajnych oraz zdarzeń losowych niezależnych od podatnika a uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych. Analiza treści zaskarżonej decyzji (str. 4) prowadzi do jednoznacznej konkluzji, że organ dostrzegł, iż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, w tym wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów, sytuację rodzinną oraz koniecznych do poniesienia wydatków. W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji życiowej, bytowej i rodzinnej podatnika, co też miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy (tak m. inn. wyroki NSA z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08 , LEX nr 537191, z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt II FSK 510/11 – CBOiS, z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 927/10, LEX nr 1151414, z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt II FSK 747/10, LEX nr 1069946). Zdaniem Sądu, organy na gruncie niniejszej sprawy prawidłowo ustaliły też zakres pojęciowy przesłanki "interesu publicznego" rozumiejąc ją nie tylko jako interes budżetu państwa (konieczność zagwarantowania dochodów do budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w oparciu o które jednostka ta realizuje swoją politykę finansową, w szczególności zaspakaja potrzeby ogółu społeczeństwa). Ustalając istnienie tej przesłanki Prezydent Miasta w postanowieniu z dnia 21 maja 2014 r. podkreślił zasadnie, że nakaz uwzględnienia interesu publicznego oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. W konsekwencji ważąc obydwa rodzaje interesu, organy doszły do prawidłowej konkluzji, że skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia mu wskazanej ulgi. Przede wszystkim przeprowadzono szczegółowe postępowanie wyjaśniające i dowodowe, dokonując analizy aktualnej sytuacji osobistej i materialnej podatnika i na tej podstawie organy ustaliły, w oparciu o informacje udzielone przez podatnika, że nie posiada on własnego mieszkania, mieszka w lokalu komunalnym, którego głównym najemcą jest była żona, zameldowana tam z trójką dzieci. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, partycypując w kosztach utrzymania dzieci w miarę swoich możliwości (strona nie podała żadnych kwot). Skarżący pracuje dorywczo (sprzedaż złomu) za kwotę [....] zł. Odmawiając zgody na udzielenie ulgi, organ jednostki samorządu terytorialnego wskazał, że podane informacje nie zostały w żaden sposób potwierdzone stosownym materiałem dowodowym, o którego przedłożenie wnioskodawca był wzywany w dniu 21 stycznia 2014 r. Jak słusznie zauważył także organ, skarżący nie potwierdził, że ze względu na wiek i stan zdrowia nie jest możliwe uzyskanie przez niego stałej pracy. Nie ulega wątpliwości, że to do podatnika należy inicjatywa w zdobyciu środków na pokrycie swoich zobowiązań podatkowych i to on powinien aktywnie poszukiwać wyjścia z trudnej sytuacji finansowej czy płatniczej bez udziału budżetu gminy. Natomiast poszukiwanie wyjścia ze swojej trudnej sytuacji finansowej nie może sprowadzać się każdorazowo i wyłącznie do wnioskowania o przyznanie ulgi podatkowej. W ocenie Sądu, wykazanie przez skarżącego choćby próby podjęcia działań związanych z rejestracją w Powiatowym Urzędzie Pracy mogłoby w znacznym stopniu przybliżyć możliwość zatrudnienia i wpłynąć na poprawę sytuacji materialnej skarżącego, który wyrażając wolę spłaty należności podatkowych, mógłby w takiej sytuacji wnioskować np. o odroczenie terminu płatności zaległości, a w dalszej perspektywie o ich rozłożenie na raty. W niniejszej sprawie skarżący podjęcia takich działań nie wykazał, zachowując całkowicie bierną postawę w zakresie udokumentowania swoich twierdzeń o rudnej sytuacji finansowej. Wobec tego organy podatkowe były uprawnione do wydania rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia zaległości podatkowej. Uzupełniająco trzeba również wskazać, że trudna sytuacja finansowa nie przesądza automatycznie o konieczności przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości. Przeciwny pogląd prowadziłby do niedopuszczalnego wniosku, że każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji majątkowej spełnia przesłanki do uzyskania tej ulgi. W istocie całkowita rezygnacja z podatku, jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności i równości opodatkowania. Skoro zasadą jest, aby zobowiązanie podatkowe zostało zrealizowane, to w rezultacie podatnik nie może być z niego pochopnie zwalniany ( por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 426/10 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ ). Zdaniem Sądu, w okolicznościach tej sprawy, organy prawidłowo ustaliły także brak przesłanki interesu publicznego, uzasadniającego ewentualne umorzenie zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec konsekwentnego odwoływania się przez skarżącego, zarówno we wniosku, jak i w trakcie postępowania do okoliczności dotyczących zasadności naliczenia karty podatkowej za 2008 r. w sytuacji zakończenia w dniu 30 września 2004 r. działalności i gospodarczej, organ odwoławczy, ustalił w tym zakresie, że skarżący nie wykonał we właściwym terminie obowiązku zgłoszenia urzędowi skarbowemu likwidacji działalności gospodarczej (tj. do dnia 20 stycznia roku podatkowego, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym) skoro uczynił to dopiero w dniu 10 stycznia 2014 r., uznając to za przyczynę ustalenia wysokości stawki podatkowej za m.in. 2008 r. Organ za niecelowe uznał szczegółowe rozważanie podnoszonych przez skarżącego kwestii, jako niemających wpływu na poprawność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd zgodził się z powyższym stanowiskiem organu, gdyż należało zwrócić uwagę, że w postępowaniu dotyczącym umorzenia zaległości podatkowych nie mogą być rozważane i rozstrzygane okoliczności dotyczące prawidłowego wyliczenia podatku, ponieważ zagadnienia z tym związane mogą być przedmiotem wyłącznie odrębnego postępowania wymiarowego, którego celem jest określenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. Zatem podnoszone w tym zakresie we wniosku, w trakcie postępowania oraz w skardze zarzuty, nie mogą podlegać ocenie w obecnym postępowaniu, zarówno podatkowych jak i sądowym. Reasumując, oceniając wydane w niniejszej sprawie postanowienie Prezydenta Miasta oraz decyzje organów podatkowych obu instancji Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, uzasadniającego wyeliminowanie tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe. Organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W szczególności w sposób wyczerpujący zebrano informacje dotyczące sytuacji materialno–finansowej skarżącego, jednocześnie umożliwiając stronie wypowiedzenie się odnośnie zebranego materiału dowodowego. Dane te zostały poddane wszechstronnej ocenie. Ocena ta mieści się w granicach wyznaczonych przez zasadę swobodnej oceny dowodów, odpowiada zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Organy dokonały również prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Wydane akty zawierają odpowiadające przepisom uzasadnienie faktyczne, jak też uzasadnienie prawne. Sposób procedowania organów w pełni odpowiada zasadom przekonywania i budzenia zaufania do organów podatkowych. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd nie stwierdzając podstaw do uwzględnienia skargi, uznając zarzuty skargi za niezasadne i niezwiązane z niniejszą sprawą, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło