I SA/Sz 195/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-07-03
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Wiesława Achrymowicz, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu pierwszej instancji informujące o tym, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie jest w posiadaniu organu, jest decyzją administracyjną, od której przysługuje odwołanie?Ratio decidendi
Pismo organu pierwszej instancji informujące o tym, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie jest w posiadaniu organu, nie jest decyzją administracyjną, lecz czynnością materialno-techniczną. Od takiej czynności nie przysługuje odwołanie w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, a w przypadku sporu co do charakteru informacji, strona może zwalczać stanowisko organu poprzez skargę na bezczynność.Stan faktyczny
Strona zwróciła się do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przedsięwzięcia budowy obiektu usług turystycznych, w tym wniosku o decyzję środowiskową i raportu oddziaływania na środowisko. Organ poinformował, że wniosek o decyzję środowiskową i raport nie stanowią informacji publicznej, a dokumenty uzgodnień należy uzyskać od innych organów. Strona wniosła odwołanie od tego pisma, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za niedopuszczalne, uznając pismo organu pierwszej instancji za czynność materialno-techniczną, a nie decyzję administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony na postanowienie SKO.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 lutego 2024 r. nr SKO.4103.167.2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę.
Przedmiotem skargi M. L. (dalej: "Strona", "Skarżący") wniesionej
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO") z 5 lutego 2024 r., nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania.
Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Strona pismem z 18 grudnia 2023 r. zwróciła się do Wójta Gminy [...], na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (tj. [...] – dalej: "u.d.i.p.") o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przedsięwzięcia polegającego na "Budowie obiektu usług turystycznych z usługami towarzyszącymi
wraz z zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą techniczną realizowanego na dz. nr [...] obręb [...] [...] przy ul. [...] w U. [...]". Zakres udostępnienia informacji dotyczył: 1) wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla w/w przedsięwzięcia wraz z późniejszymi jego zmianami, 2) raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko- tekstu pierwotnego oraz jego zmian, a także wersji ujednoliconej raportu, 3) dokumentów uzgodnień raportu oddziaływania na środowisko - w postaci odpowiedzi organów, do których Wójt Gminy [...] wystąpił o uzgodnienie treści raportu, 4) dokumentów opinii do raportu oddziaływania
na środowisko - w postaci odpowiedzi organów, do których Wójt Gminy [...] wystąpił o zaopiniowanie treści raportu.
Strona zwróciła się o przesłanie ww. informacji pocztą elektroniczną na podany adres e-mail.
Pismem z 2 stycznia 2024 r. nr [...] organ zobowiązany, poinformował Stronę, że: wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach nie stanowi informacji publicznej; raport oddziaływania
na środowisko nie jest informacją publiczną w trybie art. 10 ust. 11 u.d.i.p.; dokumenty uzgodnień raportu oddziaływania na środowisko, opinie itp. są dokumentami zgromadzonymi w toku postępowania administracyjnego, które zostały sporządzone przez inne organy/instytucje w ramach ich właściwości - w związku z powyższym w danej kwestii należałoby zwrócić się do danych organów/instytucji; dokumenty dotyczące
postępowań administracyjnych dotyczących wydawania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach znajdują się w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy [...]: [...], jak również http[...].
Pismem z 4 stycznia 2024 r. Strona wniosła do SKO pismo zatytułowane "Odwołanie od decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej". Pismo dotyczyło rozstrzygnięcia organu zobowiązanego z 2 stycznia 2024 r. i zaskarżało je w całości. Strona zarzuciła naruszenie:
1. art. 10 ust. 1 u.d.i.p., poprzez bezzasadną odmowę realizacji wniosku
z 18 grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej;
2. art. 5 ust.2 u.d.i.p., z powodu jego bezzasadnego zastosowania jako powodu odmowy udzielenia informacji publicznej;
3. art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 107 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 11 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(t.j. Dz.U.2023.775 ze zm.; dalej: "k.p.a."), poprzez rozpatrzenie wniosku w formie ogólnikowego pisma pomijającego istotę złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze Strona wniosła o: uchylenie zaskarżonego pisma
w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz o przekazanie organowi
I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia.
SKO powołanym na wstępie postanowieniem z 5 lutego 2024 r., na podstawie
art. 134 w zw. z art. 123 § 1 i § 2 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym może nastąpić dopiero po wydaniu decyzji przez organ I instancji i wniesieniu odwołania od tej decyzji przez uprawniony do tego podmiot.
W dalszej kolejności SKO wskazało, że w analizowanej sprawie stwierdzono
brak spełnienia przesłanek przedmiotowych dopuszczalności odwołania, ponieważ
organ I instancji nie wydał decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie.
Natomiast pismo organu I instancji z 2 stycznia 2024 r. nie jest decyzją administracyjną
w rozumieniu art. 107 k.p.a., lecz stanowi czynność materialno-techniczną, w tym przypadku - pisemną odpowiedź na wniosek. Z pisma jednoznacznie wynika, iż organ zobowiązany nie uznał za informację publiczną informacji objętych wnioskiem. W związku, z tym odpowiedź organu nastąpiła w zwykłej formie pisemnej.
SKO podkreśliło, że w sprawie nie znalazł zastosowania art. 16 ust. 1 u.d.i.p.,
który nie obejmuje sytuacji, w której żądana informacja nie jest, bądź nie została
uznana za informację publiczną.
Zdaniem SKO pismo wniesione przez Stronę, zatytułowane "odwołanie",
nie mogło być zostać potraktowane jako odwołanie oraz brak było podstaw
do uruchomienia postępowania odwoławczego i wydania decyzji przez organ odwoławczy. W tych okolicznościach stwierdza się niedopuszczalność odwołania na podstawie
art. 134 k.p.a.
W skardze na powyższe postanowienie Strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 127 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niewłaściwe uznanie,
że Skarżącemu nie przysługuje wniesione odwołanie od decyzji z 2 stycznia 2024 r.
o odmowie udostępnienia informacji publicznej;
2) art. 134 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie niedopuszczalności odwołania, albowiem w obecnym stanie faktycznym i prawnym Skarżącemu przysługiwało odwołanie;
3) art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów
i w konsekwencji błędne uznanie, że odpowiedź organu z 2 stycznia 2024r. stanowi czynność materialno- techniczną;
4) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., poprzez niezastosowanie
wskazanych przepisów i w konsekwencji uznanie, że wniosek o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach oraz raport oddziaływania na środowisko
nie stanowi informacji publicznej;
5) art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wynikające z przyjęcia, że prawo do prywatności stron inicjujących różne postępowania jest wystarczającym powodem odmowy udostępnienia informacji publicznej.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j. ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U.2024.935 t.j.; dalej: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega
na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego,
a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Kontrola ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego
w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Natomiast w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który jednakże nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania.
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem
zgodnie z art. 119 ust. 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w tym trybie,
jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie SKO z 5 lutego 2024 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma Wójta Gminy [...] z 2 stycznia
2024 r., w którym zamieszczona została odpowiedź na wniosek Skarżącego z 18 grudnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia,
czy od przedmiotowego pisma organu zobowiązanego z 2 stycznia 2024 r., przysługiwało Skarżącemu prawo wniesienia odwołania w trybie przewidzianym przepisami k.p.a.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Wójt Gminy [...]
jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia posiadanej informacji publicznej.
W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zaskarżone postanowienie ma charakter procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Organ odwoławczy zanim przystąpi do oceny merytorycznej zarzutów odwołania jest bowiem zobowiązany
w pierwszej kolejności zbadać jego dopuszczalność. W konsekwencji powyższego kognicja Sądu ograniczona jest do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia
w przedmiocie niedopuszczalności odwołania, a więc oceny, czy w konkretnej sprawie faktycznie zaistniały przyczyny formalne do wydania rozstrzygnięcia procesowego - stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Zgodnie z art. 127 § 1 i § 2 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Powołany przepis realizuje konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania (wyrażoną w art. 15 k.p.a.), z której wynika, że każda sprawa indywidualna, rozpoznawana i rozstrzygana decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Jednakże prawo wniesienia odwołania służy stronie postępowania wyłącznie
od takich rozstrzygnięć organów administracji, które w sposób władczy, jednostronny
i skierowany na zewnątrz rozstrzygają o prawach lub obowiązkach jednostki - decyzji administracyjnych.
Stosownie do treści art. 107 § 1 k.p.a. decyzja zawiera: 1) oznaczenie organu administracji publicznej; 2) datę wydania; 3) oznaczenie strony lub stron; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne;
7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji;
9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo
do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi
oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji,
jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu
o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy.
W myśl art. 107 § 2 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja. Natomiast zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne
- wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Ponadto, stosownie do treści art. 104 § 2 k.p.a., decyzje rozstrzygają sprawę
co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.
Podkreślenia wymaga, iż ocena, czy działanie organu administracji publicznej nastąpiło w formie decyzji administracyjnej nie zależy od subiektywnego przekonania strony postępowania. Kryteria dotyczące kwalifikacji określonego działania jako formy decyzji administracyjnej mają charakter cech zobiektywizowanych. Decyzja administracyjna stanowi władczą formę działania organu administracji publicznej
w sprawach indywidualnych, a jej konieczne (obligatoryjne) elementy określone zostały
w powołanym wyżej art. 107 § 1 k.p.a. Przy czym zakwalifikowanie danego pisma
jako decyzji administracyjnej nie wymaga, aby zawierało ono wszystkie składniki decyzji przewidziane w art. 107 § 1 k.p.a. Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich (konstytutywnych) elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z:22 września 1981 r.,
SA 791/81, publ. ONSA 1981, nr 2 poz. 91; 20 lipca 1981 r., SA 1163/81, OSP 1982,
z. 9-10 poz. 169 z glosą J. Borkowskiego).
Rozstrzygnięcie jest jednym z najważniejszych składników decyzji. Nie jest możliwe zastąpienie rozstrzygnięcia uzasadnieniem decyzji, ani też wywodzenie rozstrzygnięcia z jej uzasadnienia. Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości czego dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznanie stronie
lub jakie obowiązki zostały na nią nałożone. Wynika to z władczego charakteru aktu administracyjnego, który kształtuje prawa i obowiązki strony i musi być w związku z tym jednoznaczny i precyzyjny. Obowiązek taki wynika również z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Brak rozstrzygnięcia pozbawia natomiast dane pismo charakteru decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA z:
10 stycznia 2017 r., II OSK 910/15; 2 lipca 2018 r., I OSK 873/18; 6 grudnia 2021 r.,
I OSK 1086/20; 20 października 2020 r., I OSK 1670/20; publ. CBOSA).
Wyjaśnić należy, iż u.d.i.p. nie zawiera przepisów, które stanowią podstawy
i kryteria dokonywania oceny odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, stąd konieczne staje się odwołanie do ogólnych standardów w tym zakresie. Niewątpliwie standardy takie wyznacza m.in. zasada prawdy obiektywnej sformułowana
w art. 7 k.p.a., zgodnie z którym: "W toku postępowania organy administracji publicznej (...) podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (...)". W ugruntowanych poglądach doktryny i orzecznictwa wskazuje się, że w katalogu zasad ogólnych k.p.a. mieszczą
się i takie, które mają znaczenie dla całego prawa administracyjnego, pełniąc funkcję
jego części ogólnej. Do zasad takich należy zaliczyć m.in. te, które zostały sformułowane w art. 7 k.p.a. Właśnie ze względu na taki ich uniwersalny charakter swoją wagą
i treścią wykraczają poza ramy k.p.a. i przez to mają zastosowanie i do innych postępowań niż te, które zostały uregulowane w k.p.a., a także do prawa materialnego oraz ustroju administracji (por. Z. Cieślak, Zasady prawa administracyjnego, w: Z. Cieślak, I. Lipowicz,
Z. Niewiadomski, Prawo administracyjne. Część ogólna, Warszawa 2000, s. 65;
J. Zimmermann, Alfabet prawa administracyjnego, Warszawa 2022, s. 300).
Przy uwzględnieniu powyższego, zdaniem Sądu uprawniony jest pogląd,
że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji
są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a.,
jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania
ich jako decyzji.
Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji
państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy
oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (por. wyrok NSA w Warszawie
z 20 lipca 1981 r., sygn. akt: SA 1163/81, OSP 1982, nr 9-10, poz. 169).
Jednakże analiza treści pisma Zastępcy Wójta Gminy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie zawiera ono podstawowego warunku tj. rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej skoro w przypadku udostępnienia informacji czy tak jak
w rozpoznawanej sprawie – poinformowania, że wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i raport oddziaływania na środowisko nie stanowią informacji publicznej oraz że o udostępnienie dokumentów dotyczących uzgodnień raportu oddziaływania na środowisko, opinii itp.(jako sporządzone przez inne organy/instytucje
w ramach ich właściwości), należało zwrócić się do właściwych organów/instytucji,
a także że dokumenty dotyczące postępowań administracyjnych dotyczących wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach znajdują się w BIP Urzędu Gminy - ustawa nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach u.d.i.p.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane
do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W myśl art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Przepisy u.d.i.p. stanowią, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana
na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.), przy czym udostępnienie informacji publicznej
na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni
od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
Organ administracji publicznej, lub inny podmiot, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co do zasady może:
1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie
14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.); 2. powiadomić stronę
w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku
(art. 13 ust. 2 u.d.i.p.); 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem, po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia,
które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku
(art. 15 u.d.i.p.); 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji
(art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja
nie ma charakteru publicznego, bądź 6. powiadomić pismem wnioskodawcę,
iż nie posiada żądanej informacji.
Z przepisów powyższych wynika więc ugruntowane w doktrynie i orzecznictwie stanowisko, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej,
która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, wymaga złożenia przez zainteresowaną osobę stosownego wniosku, na który udzielana jest odpowiedź, która z kolei - poza formą decyzji, w przypadkach, o których mowa
w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., następuje w formie zwykłego pisma (tradycyjnego lub w formie elektronicznej). Kontrola sądowoadministracyjna polega na ocenie dokumentu stanowiącego odpowiedź na wniosek z punktu widzenia jej treści, jak i formy w powiązaniu z treścią żądania wniosku.
W niniejszej sprawie podlegają analizie trzy zagadnienia, które decydują o formie rozstrzygnięcia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Po pierwsze, kwalifikacja przez organ zobowiązany informacji jako takiej, która nie jest informacją publiczną.
Po drugie, stwierdzenie, że organ nie jest w posiadaniu żądanej informacji. Po trzecie, poinformowanie, że żądana informacja jest ujawniona w BIP.
Organ zobowiązany uznał, że wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i raport oddziaływania na środowisko nie stanowi informacji publicznej i nie jest informacją podlegającą udostępnieniu. W związku z tym w drodze czynności materialno-technicznej (tj. zwykłym pismem) poinformował o odmowie udostępnienia. Podkreślić należy, że w sytuacji uznania, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. organ zobowiązany nie ma obowiązku wydania decyzji
o odmowie jej udzielenia. Natomiast w razie sporu co do tego, czy żądana informacja
jest informacją publiczną, Strona może zwalczać stanowisko organu, w drodze skargi
na jego bezczynność w jej udostępnieniu.
Podkreślić należy, że prawidłowym działaniem organu zobowiązanego w sytuacji, gdy nie jest on w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, jest udzielenie pisemnej odpowiedzi (poprzez czynność materialno-techniczną). W niniejszej spawie taka sytuacja miała miejsce. Organ zobowiązany
w analizowanym piśmie poinformował Stronę, że nie jest w posiadaniu dokumentów dotyczących uzgodnień raportu oddziaływania na środowisko, opinii itp., ponieważ zostały one zgromadzone w toku postępowania administracyjnego, które zostały sporządzone przez inne organy/instytucje w ramach ich właściwości. Takie działanie organu stanowi rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ informuje on Stronę o tym, że w miejscu, do którego złożył wniosek, nie ma żądanych informacji.
Podkreślić należy, że u.d.i.p. jest zbudowana na zasadzie odpowiedzialności osobistej oznaczającej, że osoba, która odpowiada na wniosek ponosi pełna odpowiedzialność za podane informacje. Nie może ona zatem niejako "przenieść"
tego obowiązku na inny podmiot (por. wyrok WSA w Gliwicach z 5 czerwca 2024 r.,
III SAB/Gl 264/24).
Dodać należy, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej
nie toczy się w trybie unormowanym w k.p.a. poza wyjątkiem wskazanym w art. 16 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. oraz wynikającym z regulacji art. 15 ust. 2 u.d.i.p. ( wyrok WSA w Gliwicach z 5 czerwca 2024 r., III SAB/Gl 264/24). Tak, więc sprawa o dostęp
do informacji publicznej nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Tryb udostępnienia informacji w całości reguluje u.d.i.p., a zawarte w niej odesłanie
jest bardzo wąskie i dotyczy wyłącznie wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji i decyzji o umorzeniu postępowania. Tym samym, w sprawach wszczętych
na podstawie u.d.i.p. brak jest ustawowego obowiązku organu do przekazania wniosku
o udzielenie informacji publicznej do organu właściwego.
Jeśli natomiast w sprawie organ uważa, że nie jest zobowiązany udostępnić żądanej informacji, gdyż została ona udostępniona w BIP, to prawidłowo uznaje, że sprawa nie kwalifikuje się do rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej, ograniczając
się do skierowania do wnioskującego pisma, w którym np. szczegółowo podaje,
jak odszukać na stronie BIP wnioskowaną informację. Od takiego pisma, mającego charakter wyłącznie informacyjny, nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, bowiem
nie przewiduje go ani k.p.a., ani u.d.i.p. Sąd stwierdza, że właśnie taki przypadek zaistniał w tej sprawie. Organ zobowiązany w piśmie z 2 stycznia 2024 r. poinformował szczegółowo Stronę o sposobie dotarcia do informacji, które objęte zostały wnioskiem i zostały
i opublikowane w BIP.
Podsumowując w okolicznościach przedmiotowej sprawy, na etapie postępowania przed organem administracji, zastosowanie art. 134 k.p.a. znajdowało pełne uzasadnienie. Jako prawidłową należy ocenić kwalifikację pisma organu z 2 stycznia 2024 r. przez SKO. W piśmie tym organ odniósł się do całości zagadnień ujętych w wniosku Skarżącego
z 18 grudnia 2023 r. Wójt Gminy odnosząc się do wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w prawidłowy sposób zastosował przepisy u.d.i.p. Wobec stanowiska organu w sprawie nie zachodziła więc konieczność wydania decyzji, albowiem
nie zaistniały przesłanki do odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. A tylko w takiej sytuacji organ byłby zobowiązany rozstrzygać w formie decyzji. Udzielenie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną, która nie przybiera formy decyzji administracyjnej. Forma (ta czynność materialno-techniczna) przewidziana jest również dla informacji, że podmiot, do którego skierowano żądanie nie ma wnioskowanej informacji bądź, że została ona udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej
oraz że nie udostępnia informacji, albowiem wnioskowana informacja informacją publiczną nie jest.
Końcowo Sąd podkreśla, że w przypadku nieudostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w całości, Stronie przysługuje skarga na bezczynność organu
do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z 14 stycznia 2022 r., III OSK 761/21;
z 28 kwietnia 2021 r., I OSK 790/21). W rozpoznawanej sprawie Skarżący z takiej możliwości jednak nie skorzystał. Skarżący nie kwestionował bezczynności organu, a jego działanie błędnie kwalifikując pismo Wójta Gminy z 2 stycznia 2024 r. jako decyzję administracyjną, pomimo tego, że – w świetle powyższych okoliczności – pismo to decyzji takiej nie stanowi.
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku
Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - [...]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło