I SA/Sz 379/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-08-02
Skład orzekający: Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca, który uzyskuje wysokie przychody z działalności gospodarczej, ale jednocześnie ponosi znaczne koszty związane z prowadzeniem tej działalności oraz spłatą zobowiązań, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniono to tym, że skarżący, będący przedsiębiorcą z wysokimi przychodami, nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Kluczowe było nieprzedłożenie przez skarżącego wszystkich wymaganych dokumentów, w tym wyciągów z rachunków bankowych, co uniemożliwiło pełną ocenę jego sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu podał, że jego dochody z działalności gospodarczej są przeznaczane na spłatę alimentów, kredytów i bieżące utrzymanie. Referendarz sądowy, uznając wniosek za niewystarczająco udokumentowany, wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów. Skarżący przedłożył część dokumentów, jednak nie wszystkie wymagane, w tym wyciągi z rachunków bankowych. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył sprzeciwem.Rozstrzygnięcie
Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Elżbieta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu [...] od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2017 r. o sygn. akt I SA/Sz 379/17 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 lutego 2017 r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III, IV kwartał 2013 r. p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Skarżący [...] (ur. [...]r.), reprezentowany przez radcę prawnego, w związku ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej
w [...], złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 2 maja 2017 r. ustalono wpis od skargi w sprawie na kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie posiada wolnych środków finansowych, wszystko co zarabia przeznacza na spłatę alimentów, bieżące utrzymanie oraz spłatę kredytu bankowego. Nie wykazał w uzasadnieniu żadnego majątku. Podał, że źródłem jego utrzymania jest działalność gospodarcza, z której miesięczny dochód netto wynosi [...] zł. Wyjaśnił, że tytułem alimentów przekazuje kwotę [...] zł, rata kredytu wynosi [...] zł, a na ubranie i wyżywienie wydaje [...] zł.
Uznając, że dane wynikające ze złożonego wniosku są niewystarczające do oceny wniosku o prawo pomocy, referendarz sądowy pismem z dnia 24 maja 2017 r. zobowiązał Skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej.
Wykonując powyższe zobowiązanie, Skarżący nadesłał:
- swoje zeznanie podatkowe PIT-36L za 2015 rok z zadeklarowanym przychodem [...] zł (koszty [...] zł, dochód [...] zł),
- swoje zeznanie podatkowe PIT-36L za 2016 r. z zadeklarowanym przychodem [...] zł (koszty [...] zł, dochód [...] zł),
- wydruk komputerowy (obliczenie dochodu za styczeń – marzec 2017 r.), oraz podsumowanie księgi za okres styczeń – marzec 2017 r. z wykazanym przychodem [...] zł i wydatkami w kwocie [...] zł,
- dodatkowe oświadczenie skarżącego z dnia 19.06.2017 r. o tym, że lokal mieszkalny przy ul. [...] nie jest jego własnością i skarżący już tam nie mieszka oraz że nie pozostaje w związku małżeńskim (jest rozwiedziony),
- pisma banku z dnia 10.04.2017 r. o zadłużeniach skarżącego w związku z siedmioma kredytami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą Przedsiębiorstwo Budowlano-Transportowe [...], zaciągniętymi w okresie 2009-2013 na łączną kwotę [...] zł.
Wbrew wezwaniu skarżący nie nadesłał dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy (w szczególności wydatków związanych z utrzymaniem domu, spłatą alimentów i kredytu, itp.); nie nadesłał wyroku rozwiązującego małżeństwo; decyzji właściwego organu podatkowego/organów podatkowych ustalających skarżącemu zobowiązanie podatkowe w zakresie podatków lokalnych (w tym podatku od nieruchomości) na 2015 i 2016 rok; ani wyciągów z wszystkich rachunków bankowych skarżącego (osobistych i firmowych) za okres od 1 marca do 24 maja br.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Sz 379/17 starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Referendarz sądowy stwierdził, że wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie gdyż skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
Wyjaśnił, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych dokumentów wynikało, iż Skarżący utrzymuje się z działalności gospodarczej, gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, nie ma na utrzymaniu innych osób. Jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą: Przedsiębiorstwo Budowlano-Transportowe [...] na dużą skalę. Świadczą o tym przychody z działalności, które wyniosły w dwóch ostatnich latach kwoty: [...] zł (dochód [...] zł) i [...] zł (dochód [...] zł). Wskazał nadto, że wysokość przychodów, w okresie zimowym: styczeń - marzec 2017 r. też nie jest mała i wyniosła [...] zł ([....] zł). Zwrócił uwagę, że skarżący oświadczył w uzasadnieniu wniosku, że jego średnie miesięczne dochody wynoszą netto [...] zł i stwierdził, że nieprzedłożenie, wbrew wezwaniu, wyciągów bankowych uniemożliwiło ocenę jakimi środkami skarżący rzeczywiście dysponuje.
Mając na uwadze wysokość udokumentowanych przychodów z działalności gospodarczej, referendarz stwierdził, że skarżący nie należy do osób ubogich. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący nie znajduje się w niedostatku. Posiada stałe źródło przychodów, których wartość znacznie przekracza wartość należnego wpisu od skargi.
Referendarz zwrócił nadto uwagę, że skarżący nie udokumentował, wbrew wezwaniu, jakie ponosi wydatki związane z utrzymaniem, tj. nie potwierdził prawdziwości oświadczenia, iż cały dochód przeznacza na bieżące wydatki. W szczególności nie potwierdził, że ponosi regularne wydatki ([...] zł) na alimenty, czy spłatę kredytów ([...] zł), zatem te okoliczności nie zostały uwzględnione przy ocenie możliwości płatniczych skarżącego w sprawie. Takie okoliczności mogłyby wynikać z wyciągów z rachunków bankowych, których jednak skarżący wbrew wezwaniu nie przedłożył. Skarżący nie wyjaśnił również swojej sytuacji rodzinnej, istotnej przy rozpoznaniu wniosku, złożone oświadczenie o rozwodzie nie zostało poparte stosownym dokumentem. Z kolei, z przedłożonych pism banku wynikało jedynie, że skarżący jest zadłużony z tytułu niespłacania kredytów związanych z działalnością gospodarczą, na kwotę przekraczającą [...] zł, która to okoliczność nie zmieniła dokonanej oceny w sprawie.
Mając powyższe na uwadze referendarz stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się
w trudnej sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z takiego prawa. Skoro skarżący nie wykonał nałożonego w niniejszym postępowaniu zobowiązania do nadesłania wszystkich istotnych dokumentów obrazujących pełną sytuację finansową
i majątkową, to nie jest możliwe pozytywne załatwienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Odpis postanowienia referendarza sądowego wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 6 lipca 2017 r.
W dniu 13 lipca 2017 r. (data nadania pisma) Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, domagając się zmiany tego rozstrzygnięcia poprzez zwolnienie skarżącego od wpisu sądowego od skargi w całości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 245 §3 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) poprzez ich zbyt restrykcyjną i wąską wykładnię oraz w konsekwencji odmowę zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych pomimo wykazania dokumentami żądanymi przez Sąd, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie, a tym samym faktyczne pozbawienie skarżącego prawa do sądu oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału z naruszeniem zasad logiki i logicznego rozumowania, a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, co w szczególności przejawia się na przyjęciu, że z przedstawionej przez skarżącego argumentacji i dokumentów nie wynika, że nie ma on dostatecznych środków na uiszczenie opłaty od skargi w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu sprzeciwu zwrócił uwagę, że opłata od skargi jest szczególnie wysoka, jej uiszczenie wykracza poza możliwości finansowe skarżącego, zamykając drogę do rozpoznania sprawy przez Sąd, co jest zagwarantowane przez Konstytucję.
Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy nie przeanalizował w całości przedłożonych przez skarżącego dokumentów – polegało to w szczególności na "zaniechaniu dokonania generalnej kondycji finansowej skarżącego w kontekście możliwości uiszczenia opłaty sądowej od skargi, co zostało zastąpione wezwaniem pozwanej do przedłożenia szeregu dokumentów, które w ocenie referendarza były niezbędne do ustalenia sytuacji finansowej skarżącego."
W ocenie skarżącego, prosta analiza matematyczna zeznania PIT za rok 2015
i 2016, z których bezsprzecznie wynika, że osiągany dochód roczny jest niewielki (odpowiednio [...] zł i [...] zł) oraz pisma informacyjnego banku o wysokości zadłużenia wynikającego z pobranych kredytów powinna prowadzić do wniosku, że skarżący nie ma odpowiednich środków na uregulowanie wysokiej opłaty od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] z w a ż y ł, co następuje:
Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 260 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1).
W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje się jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2).
Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko
od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Natomiast art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przepisów tych wyraźnie wynika, że jedynym kryterium, jakim kieruje się sąd rozpatrując wniosek w przedmiocie prawa pomocy, są możliwości finansowe wnioskującego. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy, świadczy o tym użyty we wskazanym przepisie zwrot: "...gdy (osoba fizyczna) wykaże...". Znajduje to dodatkowe potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a. in principio, który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.
Wykazanie braku środków niezbędnych do pokrycia kosztów postępowania jest warunkiem niezbędnym do uzyskania ulgi w postaci prawa pomocy, nie kreuje jednak po stronie skarżącej roszczenia o jego przyznanie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane
ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć zatem miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy istnieje realne zagrożenie nie zrealizowania przez stronę przysługującego jej prawa do sądu. Stanowisko to potwierdzone zostało w orzecznictwie i piśmiennictwie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H.Beck, wydanie 2, Warszawa 2013, s. 855-856).
Skarżący powinien zatem należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uchylenie się strony skarżącej od przedstawienia stosownej dokumentacji, bądź też przedstawienie niepełnych lub sprzecznych ze sobą danych, skutkuje brakiem wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. W związku z tym osoba, chcąca skorzystać z prawa pomocy, powinna liczyć się z koniecznością udzielenia, na wezwanie sądu, wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jej sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt I OZ 929/12, LEX nr 123955). Niewywiązanie się z tego obowiązku może mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10, LEX nr 743829).
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec tego, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza, z której skarżący uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto, przy czym z jego oświadczenia wynikało nadto, że stałe miesięczne wydatki niemal w całości pochłaniają uzyskane dochody (wynoszą [...] zł). Wskazał bowiem, że przekazuje alimenty w wysokości [...] zł, tytułem spłaty kredytu wydaje [...] zł miesięcznie, na wyżywienie przeznacza [....] zł. Skarżący nie wykazał jakiegokolwiek majątku.
Referendarz sądowy działając na podstawie art. 255 p.p.s.a., zasadnie wezwał Skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku i w siedmiu punktach określił, jakich konkretnie dokumentów oraz jakich wyjaśnień wymaga dla pełnej oceny zgłoszonego żądania. Skarżący wezwanie to potraktował wybiórczo. Nie nadesłał bowiem wszystkich dokumentów źródłowych, nadesłał tylko te, które w jego uznaniu były wystarczające dla rozpoznania sprawy. I tak, skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i rodziny (w szczególności wydatków związanych z utrzymaniem domu, spłatą alimentów, kredytu, itp.); nie nadesłał wyroku rozwiązującego małżeństwo; decyzji właściwego organu podatkowego/organów podatkowych ustalającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w zakresie podatków lokalnych (w tym podatku od nieruchomości) na 2015 i 2016 rok; ani wyciągów z wszystkich rachunków bankowych skarżącego (osobistych i firmowych) za okres od 1 marca do 24 maja br.
W jego ocenie, dane wynikające z przedłożonych zeznań podatkowych i dokumentów potwierdzających zadłużenie z tytułu kredytów prowadzą do wniosku, iż skarżący nie ma odpowiednich środków na uregulowanie opłaty od skargi.
Sąd tego poglądu nie podzielił.
W ocenie Sądu, zasadnie stwierdził referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu, że nieprzedłożenie wyciągów z rachunków bankowych uniemożliwia ocenę jakimi środkami skarżący rzeczywiście dysponuje. Skarżący nie potwierdził, że dysponuje kwotę [...] zł miesięcznie ani wysokości miesięcznych wydatków na alimenty, spłatę kredytów i bieżące utrzymanie (wg oświadczenia łącznie [....] zł). Prawidłowo stwierdził referendarz sądowy, że uwzględniając wysokość udokumentowanych przychodów z działalności gospodarczej, nie można skarżącego zaliczyć do osób ubogich i trafnie wskazał, iż posiada on stałe źródło przychodów, których wartość znacznie przekracza należny wpisu od skargi.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, które Sąd podziela, zgodnie z którym, w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu" (por. postanowienia NSA: z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 520/14 oraz z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt I GZ 11/15; dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Bilans przychodów i kosztów tworzony jest tymczasem na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym.
Zatem stwierdzić należy że trafnie przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, że kwota uzyskiwanych przez skarżącego przychodów ([....] zł za 2015 rok, [...] zł za 2016 rok, [...] zł za okres od stycznia do marca br.) nie pozwala na uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Odnosząc powyższe do skarżącego należy również zwrócić uwagę, że gdyby brać pod uwagę jedynie jego dochody skarżącego, należałoby stwierdzić, że jego działanie w obrocie profesjonalnym w ostatnich dwóch latach jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro posiada jedyne źródło utrzymania - prowadzi działalność w zakresie usług transportowo-budowlanych, z której średni miesięczny dochód wynosił [....] zł w 2015 r. i [....] zł w 2016 r. oraz [...] zł w okresie styczeń – marzec 2017 r. Z drugiej strony prawdziwość tych danych budzi wątpliwości z uwagi na złożone oświadczenie skarżącego o dysponowaniu miesięcznie kwotą netto [...] zł.
Skarżący nie przedstawił także wyczerpującej dokumentacji dotyczącej jego sytuacji rodzinnej. Oświadczył jedynie, że na alimenty przeznacza [...] zł, a po otrzymaniu wezwania oświadczył, że jest rozwiedziony, jednak okoliczności tej, wbrew wezwaniu nie potwierdził. Takie zaniechanie uniemożliwia pełną ocenę możliwości płatniczych Wnioskodawcy, albowiem majątek i dochody żony skarżącego należy bowiem brać pod uwagę przy ocenie jego możliwości płatniczych. Dopiero zestawienie i analiza faktycznie uzyskiwanych przez oboje małżonków dochodów i ponoszonych wydatków pozwala na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełnienia ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. Uchylenie się wnioskodawcy od obowiązków nałożonych na niego w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czyli uchylenie się od udzielenia żądanych informacji, jest w istocie przeszkodą, wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy w żądanym przez skarżącego zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt I FZ 530/13;
z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 128/12).
Wyraźnie przy tym zaznaczyć należy, że w swoim wezwaniu z dnia 24 maja
2017 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do przedłożenia takiej dokumentacji, której pozyskanie w żadnym przypadku nie powinno być ani nazbyt czasochłonne, ani nadmiernie utrudnione. Skarżący nie przedłożył również stosownej dokumentacji wraz ze sprzeciwem, poprzestając wyłącznie na gołosłownej polemice ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu.
W takiej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia wniosku w zgłoszonym zakresie.
Odnosząc się jeszcze do podniesionego zarzutu zamknięcia drogi do Sądu, zagwarantowanego przez Konstytucję, wyjaśnić należy, że istotnie, gdyby koszty sądowe miałyby stanowić tamę do sądowego rozpatrzenia sprawy, to obowiązkiem sądu jest takie rozstrzygniecie o kosztach sądowych, które zapewni stronie realny dostęp do sądu. Podkreślić jednak trzeba, że do naruszenia prawa do sądu mogłoby dojść wówczas, gdyby sąd odmówił stronie przyznania prawa pomocy mimo ustalenia, że strona nie ma środków finansowych niezbędnych dla wypełnienia wymogów formalnych warunkujących dostęp do sądu. Tymczasem w niniejszej sprawie do takiego ustalenia nie doszło, bowiem skarżący nie przedstawił Sądowi wszystkich dokumentów niezbędnych dla weryfikacji składanych przez niego oświadczeń o trudnej sytuacji finansowej, a przez to nie wykazał skutecznie, że w takiej trudnej sytuacji rzeczywiście się znajduje.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 260 §1 - §3 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło