I SA/Sz 433/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-09-14
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może samodzielnie ustalić funkcję budynku dla celów podatku od nieruchomości, czy też jest bezwzględnie związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli dane te mogą być sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym lub prawnym?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest co do zasady związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu funkcji budynku dla celów podatku od nieruchomości. Jednakże, w wyjątkowych sytuacjach, gdy dane ewidencyjne pozostają w sprzeczności z innymi rejestrami publicznymi, których pierwszeństwo wynika z przepisów, lub gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi prowadziłoby do pominięcia przepisów ustawy podatkowej, organ może odstąpić od bezwzględnego związania wpisami ewidencyjnymi. W niniejszej sprawie Sąd uchylił decyzję, ponieważ organ nie dołączył do akt sprawy wypisu z ewidencji gruntów i budynków, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta, która określiła zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2013 r. dla Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. Spornym był budynek Biura Nadleśnictwa, który Skarżący uważał za budynek gospodarczy zwolniony z podatku, podczas gdy organy uznały go za budynek biurowy podlegający opodatkowaniu. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od niego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. nr [...], którą określono Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie [...] zł.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie sprawy.
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. (dalej: "Podatnik", "Skarżący") w dniu 1 lutego 2013 r. złożyło deklarację na podatek od nieruchomości na 2013 rok oraz w dniach 1 marca 2013 r. i 10 czerwca 2013 r. korekty tej deklaracji, zgłaszając w nich do opodatkowania - stanowiące własność Skarbu Państwa a znajdujące się w zarządzie Podatnika - grunty i budynki pozostałe, budynki mieszkalne oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto w części G deklaracji Podatnik wykazał budynek Biura Nadleśnictwa o powierzchni [...] m2, położony w S., na działce [...] w obrębie [...], jako budynek gospodarczy zwolniony od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej "u.p.o.l.").
Burmistrz Miasta S. (dalej: "organ I instancji"), nie zgadzając się ze stanowiskiem Podatnika w kwestii zwolnienia ww. budynku od opodatkowania, postanowieniem z dnia [...] r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatku od nieruchomości za lata 2011-2016.
W następstwie przeprowadzonego postępowania, organ I instancji w dniu [...] r. wydał decyzję, w której określił Podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego za 2013 r. w łącznej kwocie [...] zł od: gruntów pozostałych o łącznej powierzchni [...] m2, budynków mieszkalnych o powierzchni [...] m2, budynków pozostałych o powierzchni [...] m2 ([...] m2 wynikające z deklaracji i ich korekt oraz [...] m2 stanowiący powierzchnię budynku biurowego wykazywanego przez Podatnika w cz. G deklaracji, jako przedmiocie zwolnionym od opodatkowania podatkiem od nieruchomości) oraz budowli o wartości [...] zł w okresie od stycznia do maja 2013 r. i [...] zł w okresie od czerwca do grudnia 2013 r. Organ I instancji przyjął bowiem, że deklarowany przez Podatnika budynek Biura Nadleśnictwa o powierzchni [...] m2, nie jest budynkiem gospodarczym korzystającym ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l., lecz jest budynkiem biurowym (tak sklasyfikowanym w ewidencji gruntów i budynków), do którego opodatkowania mają zastosowanie stawki właściwe dla budynków pozostałych.
Kwestionując powyższe stanowisko, Podatnik złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym wniósł uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania w sprawie, z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l., oraz przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p.").
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), nie znajdując podstaw do uwzględnienia zrzutów odwołania, w dniu 13 marca 2017 r. wydało decyzję, którą utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył brzmienie przepisów art. 2 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l., wyjaśniając, że zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania a przepis ten dotyczy budynków gospodarczych służących działalności leśnej. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że obie przesłanki zwolnienia - dotycząca rodzaju budynku (budynek gospodarczy), jak i dotycząca sposobu jego wykorzystania (działalność leśna lub rybacka) - muszą być spełnione łącznie.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych brak jest definicji "budynku gospodarczego", jednakże - na podstawie odesłania zawartego w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. - dla zdefiniowania pojęcia "budynku gospodarczego" użytego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l., należy odwołać się do przepisów prawa budowlanego, definiujących to pojęcie. Zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - wydanego na podstawie art. 7 ustawy Prawo budowlane – jest to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. W ocenie Kolegium, w świetle przytoczonej definicji, spornego budynku, stanowiącego siedzibę/ główny budynek Podatnika, nie można uznać za budynek gospodarczy. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że, zgodnie z danymi znajdującymi się w ewidencji gruntów i budynków, będący w zarządzie Podatnika, stanowiący własność Skarbu Państwa, budynek położony na działce nr [...] w Obr. [...] w S., sklasyfikowany jest jako "budynek biurowy". Klasyfikacja budynku znajdująca się w ewidencji jest, na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, wiążąca dla organu podatkowego. Organ podatkowy nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania funkcji budynków w sytuacji, gdy wynika ona z zapisów ewidencji gruntów i budynków. Kompetencja ta przysługuje mu jedynie wówczas, gdy brak jest w ewidencji gruntów i budynków wpisu budynku, a taka sytuacja nie występuje w rozpoznawanej sprawie.
Organ odwoławczy wyjaśnił także, że przez "działalność leśną" na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z jej art. 1a ust. 1 pkt 7, rozumieć należy działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Z definicji tej wynika zaś, że pojęcie działalności leśnej dla celów podatku od nieruchomości ustawodawca wiąże z czynnościami faktycznymi właścicieli, posiadaczy i zarządców lasów oraz że chodzi o czynności związane z wykonaniem planu urządzenia lasów, ich ochrony i zagospodarowania, takich jak zalesianie, odnowa, pielęgnacja czy też pozyskiwanie płodów leśnych, co do których podmiot taką działalność wykonujący korzysta z pomocniczych budynków gospodarczych, w których znajdują się urządzenia i maszyny służące działalności leśnej, a nie czynności biurowe tych czynności dotyczących (zawieranie umów, sporządzanie dokumentacji i planów). W świetle powyższego Kolegium uznało, że główny budynek Podatnika służy głównie działalności administracyjno-biurowej (opisanej przez Podatnika jako sprzedaż drewna, sporządzanie planów pozyskiwania drewna, planowanie zabiegów pielęgnacyjnych), a nie leśnej.
Podsumowując, organ odwoławcze stwierdził, że w odniesieniu do spornego budynku nie została spełniona żadna z obu łącznych przesłanek, warunkujących zastosowanie omawianego zwolnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję organu odwoławczego Podatnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, oraz określenie, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu.
Zaskarżonemu aktowi zarzucono naruszenie:
1. Przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l., przez jego błędną wykładnię i uznanie, że w budynku Podatnika nie są wykonywane czynności kwalifikowane przez ustawę jako działalność leśna, podczas gdy wykonywane są w nim czynności polegające m.in. na opracowywaniu planów pozyskania drewna, planowaniu zabiegów pielęgnacyjnych czy też dokonywanie transakcji związanych ze sprzedażą drewna, i w konsekwencji nieuznanie go za budynek gospodarczy, który, zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l., korzysta ze zwolnienia od podatku.
2. Przepisów art. 120, art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 O.p., poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, z którego wynikałoby jednoznacznie, do czego służy budynek Podatnika, jaką faktycznie pełni funkcję
i w zakresie wykonywanej w nim działalności kwalifikowanej jako działalność leśna.
W uzasadnieniu Skarżący przedstawił argumentację na poparcie stawianych zarzutów, wskazując w szczególności, że zarówno organ I instancji jak i Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji błędnie odsyła do definicji budynku gospodarczego określonej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie Skarżącego bowiem, jeżeli w ustawie nie ma definicji danego pojęcia lub wyraźnego odesłania do definicji znajdującej się w innej ustawie to rozumienie tego pojęcia należy ustalić na podstawie języka potocznego, korzystając z wykładni językowej. Słownik języka polskiego PWN (CD2000) pojęcie "gospodarczy" definiuje bardzo szeroko, jako odnoszący się do gospodarki jako organizacji przemysłu, rolnictwa, handlu, ekonomiczny, odnoszący się do gospodarki jako ogółu zakładów wytwórczych, związany z daną dziedziną przemysłu, produkcji, z rozwojem produkcji, odnoszący się do gospodarstwa rolnego, domowego, należący do takiego gospodarstwa, dotyczący spraw porządkowo-administracyjnych. Stąd, zdaniem Skarżącego, "budynek biurowy", w którym dokonywane są czynności polegające na: opracowywaniu planów pozyskania drewna, planowaniu zabiegów pielęgnacyjnych, dokonywaniu transakcji związanych ze sprzedażą drewna, powinien być uznany za "budynek gospodarczy" związany z działalnością leśną.
Skarżący stoi także na stanowisku, że fakt sklasyfikowania spornego budynku jako budynku biurowego nie zwalnia organu od zbadania jego funkcji, zwłaszcza w drodze oględzin.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 14 września 2017 r., na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt I SA/Sz 432/17, I SA/Sz 433/17, I SA/Sz 434/17, I SA/Sz 435/17 i I SA/Sz 436/17 do łącznego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do brzmienia przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Podkreślenia także wymaga, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.), oraz że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając niniejszą sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga Podatnika zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z wszystkich przyczyn w niej wskazanych.
W rozpoznawanej sprawie niesporne są przyjęte przez organ podatkowy podstawy opodatkowania i stawki podatkowe w odniesieniu do gruntów pozostałych, budynków mieszkalnych, budynków pozostałych o powierzchni [...] m2 (tj. wynikających z deklaracji i ich korekt) oraz budowli. Istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się natomiast do możliwości zastosowania określonego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. zwolnienia od podatku od nieruchomości w odniesieniu do - stanowiącego własność Skarbu Państwa a będącego w zarządzie Podatnika - budynku Biura Nadleśnictwa o powierzchni [...] m2, położonego w S., na działce [...] w obrębie [...]. Skarżący stoi bowiem na stanowisku, że obiekt ten jest budynkiem gospodarczym służącym działalności leśnej, co wynika z faktycznego sposobu jego wykorzystywania. Natomiast, w ocenie Kolegium, sporny budynek nie jest budynkiem gospodarczym i służy głównie działalności administracyjno-biurowej.
Uzasadniając powyższe stanowisko, Kolegium wskazało m.in., że zgodnie z danymi znajdującymi się w ewidencji gruntów i budynków, sporny budynek sklasyfikowany jest jako "budynek biurowy". Klasyfikacja budynku znajdująca się w ewidencji jest zaś wiążąca dla organu podatkowego, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.; dalej: "u.p.g.k."). Brak zatem, zdaniem Kolegium, podstaw do ustalenia funkcji budynku, czego w istocie domaga się Skarżący.
Wobec powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym także w postępowaniu podatkowym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08; z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 1410/07; z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt II FSK 690/09 - dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie, jak pozostałe orzeczenia administracyjne przywołane w sprawie). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.
Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika
z regulujących ich prowadzenie, bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też
w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku.
Wyjątkowo obszernie kwestię tę omówiono w wyroku z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał,
że "uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości. Tym samym, w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym – w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej – że wbrew wskazanym
w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego,
tj. ujawnionego w księdze wieczystej, właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego, w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych.".
Mając na uwadze powyższe, jak też argumentację zawartą w skardze, podkreślić raz jeszcze należy, że od reguły przewidzianej w art. 21 u.p.g.k. nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a więc organy ustalające/określające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1014/10). Zatem, z mocy powyższego przepisu organ podatkowy, ustalając wymiar podatku, jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis. Pogląd taki znajduje odzwierciedlenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (oprócz przytoczonych powyżej także: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 684/09, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Po 363/09, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela.
Ponadto zauważyć należy, że przepis art. 1a ust. 3 u.p.o.l. także odsyła do ewidencji gruntów i budynków.
Słusznie zatem Kolegium stwierdziło, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów i budynków jest dla organów podatkowych wiążący co do sposobu ich klasyfikacji, albowiem organ podatkowy nie może do celów podatkowych przyjąć innych danych, niż wynikające z urzędowych dokumentów istniejących w tym okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe.
Zgodnie z powyższym, punktem wyjścia do określenia funkcji spornego budynku, powinno być ustalenie dokonane w oparciu o stosowne wpisy w ewidencji gruntów i budynków. W aktach sprawy, którymi dysponuje sąd administracyjny i które, stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., są podstawą wyrokowania, brak zaś jest tego rodzaju dokumentu. W aktach administracyjnych znajduje się jedynie wezwanie organu I instancji z dnia [...] r. skierowane do Skarżącego, w którym wskazano, że (cyt.): "W związku z tym, że budynek główny PGL LP Nadleśnictwa C. jest sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako biurowy, to nie może być zwolniony od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych." Brak jest jednak w materiale dowodowym sprawy dokumentu urzędowego sporządzonego przez powołany do tego organ władzy publicznej stanowiącego wypis z ewidencji gruntów i budynków, który korzystałby z domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą (wiarygodności). Przy czym to na organie podatkowym ciążył, z mocy zasady prawdy materialnej i obowiązku zebrania całego materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.), nakaz dołączenia do akt wypisu z ewidencji gruntów i budynków (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3496/14). Braku tego nie mogła konwalidować okoliczność, że - co do zasady - Skarżący nie podważa ww. sklasyfikowania budynku. Z uwagi na charakter wypisu z ewidencji gruntów i budynków jako dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. należy zauważyć, że miał on podstawowe znaczenie dla oceny materiału dowodowego, o której stanowi art. 191 O.p. i powinien stać się punktem wyjścia dla analizy także dokumentów składanych w toku postępowania podatkowego przez stronę. Dokonując zatem analizy oceny materiału dowodowego - z uwagi na braki w materiale dowodowym - nie sposób uznać, że z akt sprawy wynika, by sporny obiekt został zakwalifikowany w ewidencji gruntów i budynków jako "budynek biurowy".
Sumując, zdaniem Sądu, powyższe uchybienie jednoznacznie potwierdza, że organ w niniejszej sprawie nie przeprowadził postępowania dowodowego odpowiadającego wymogom zawartym w przepisach postępowania administracyjnego, w szczególności art. art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p., nakładających na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Dopiero zaś realizacja tych wymogów, może doprowadzić do wydania decyzji zgodnej z prawem.
W tej sytuacji za zasadne uznać należy zarzuty skargi naruszenia art. 120, art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 O.p., choć w innym niż wskazanym w skardze zakresie, wobec wskazanych przez Sąd uchybień w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Nie budzi zatem wątpliwości, że do wydania na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. decyzji przez organ odwoławczy, bez uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego, doszło z naruszeniem wskazanych przepisów.
W okolicznościach niniejszej sprawy, to czy wymagane będzie ustalanie funkcji spornego budynku uzależnione będzie od treści dokumentu urzędowego jakim jest wypis z ewidencji gruntów i budynków, a to wymaga uzupełnienia materiału dowodowego, do czego będzie zobowiązany organ ponownie prowadzący postępowanie.
W konsekwencji na obecnym etapie postępowania, odnoszenie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l., przez jego błędną wykładnię i uznanie, że w budynku Podatnika nie są wykonywane czynności kwalifikowane przez ustawę jako działalność leśna, wobec braku jednoznacznych ustaleń co do klasyfikacji spornego budynku w ewidencji gruntów i budynków, uznać należało za co najmniej przedwczesne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę, Kolegium uwzględni powyższą ocenę prawną sprawy i wskazania Sądu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Kolegium na rzecz Skarżącego kwotę [...] zł. Na kwotę tę składa się uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł, ustalone stosownie do § 2 pkt 3 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło