I SA/Sz 501/14

Dnia 11 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości "[...]" Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w D. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika i określenia należności w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranych i niewpłaconych zaliczek za marzec i kwiecień 2013 r. p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. skarżący Syndyk Masy Upadłości "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w D. w upadłości likwidacyjnej zamieścił wniosek o wstrzymanie przez organ wykonania zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", ewentualnie przez sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadniając skarżący wskazał, że wszczęcie przed rozpatrzeniem przez sąd administracyjny niniejszej skargi egzekucja zobowiązań podatkowych wynikających z zaskarżonej decyzji spowoduje ujemne skutki dla pozostałych wierzycieli masy upadłości poprzez uniemożliwienie nawet częściowego zaspokojenia ich wierzytelności, dla skarżącego syndyka przez pozbawienie prawa do pobrania należnego wynagrodzenia oraz dla Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. w postaci umorzenia z mocy prawa postępowania egzekucyjnego na podstawie: a) art. 59 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na błąd w decyzji co do osoby zobowiązanego, albowiem w obrocie prawnym nie funkcjonuje płatnik określony jako "[...] Sp. z o.o. w upadłości", b) art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - z uwagi na brak płynnych funduszów w masie upadłości - w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, c) art. 59 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 232 i art. 361 pkt 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze - jeśli po zobowiązaniu wydanym przez sędziego-komisarza Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. (jako największy wierzyciel masy upadłości) nie złoży w wyznaczonym terminie zaliczki na koszty postępowania upadłościowego (w tym na wynikające z zaskarżonej decyzji zobowiązanie podatkowe) postępowanie upadłościowe zostanie umorzone, a w konsekwencji umorzeniu będzie również podlegało prowadzone wobec masy upadłości postępowanie egzekucyjne dotyczące ww. zobowiązań podatkowych. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. odmówił wstrzymania wykonania ww. decyzji. Skarżący w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (rozstrzygniętym pozytywnie postanowieniem Sądu z dnia 12 listopada 2014 r.), przedłożył formularz (PPF) oraz dokumenty potwierdzające trudną sytuację ekonomiczną spółki pozostającej w trakcie upadłości likwidacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - i to nie każdej szkody, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków, i to wnioskodawca - strona postępowania obciążona została obowiązkiem ich przedstawienia. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei, trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się ponadto, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien być wnikliwie oraz w odpowiedni sposób uzasadniony, a zawarta w nim argumentacja powinna być spójna, poparta faktami i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi jego rozpoznanie. To strona powinna wskazać konkretny stan faktyczny oraz materiał dowodowy na jego poparcie (por. postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 652/08, LEX nr 477258). Twierdzenia strony winny zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) i wyjaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Ocena zaś, czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy do sądu, z tym, że w znacznym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak bowiem spełniającego powyższe warunki uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Podkreślić także należy, ze rozpoznając wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi, lecz bada, czy wystąpiły przesłanki zawarte w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające przyznanie przedmiotowej ochrony tymczasowej. W innym przypadku, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i oceniając jednocześnie wagę postawionych w skardze zarzutów, dokonałby kontroli legalności decyzji administracyjnej, do czego na tym etapie postępowania sądowego nie jest uprawniony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 184/05, publ. CBOSA). Przy rozpoznawaniu wniosku w przedmiocie wstrzymania należy również wziąć pod uwagę rozważania zwarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I FZ 515/13, w którym wskazano, że w interesie strony leży możliwie najbardziej wyczerpujące wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie stoi jednakże powyższe na przeszkodzie uwzględnieniu przez sąd rozpoznający wniosek o ww. przedmiocie informacji wynikających z akt sprawy (pośrednio wywieść można taki zakres oceny z art. 61 § 4 p.p.s.a.), w szczególności, gdy jak sprawie, były one już przedmiotem analizy sądu podczas rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak podkreślił bowiem NSA w ww. postanowieniu: "Jakkolwiek przy tym przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami udzielenia ochrony tymczasowej, to jednak bez wątpienia sytuacja finansowa strony wnioskującej o tę ochronę rzutuje na ocenę ewentualnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji, na co również zasadnie zwrócono uwagę w zażaleniu. Zdaniem Sądu odwoławczego w sytuacji, gdy stan majątkowy strony jest tego typu, że uzasadnia pomoc materialną Skarbu Państwa (w postaci zwolnienia od kosztów sądowych), można ze znacznym prawdopodobieństwem uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawi skarżącego środków utrzymania, zwłaszcza gdy uwzględni się wartość egzekwowanej należności (...). Taka sytuacja postrzegana jest w orzecznictwie jako (potencjalna) szkoda uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (zob. np. post. NSA z 26 marca 2010 r., II FZ 51/10, CBOSA). W związku z powyższym zawarte w skardze (wniosku) twierdzenie, że wykonanie decyzji może skutkować nieodwracalnymi skutkami nie tylko dla majątku skarżącego (...), ale i dla niego samego, należy uznać w okolicznościach sprawy za wystarczające do udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 Ppsa.". Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 64 § 3 w zw. z art. 134 p.p.s.a., z urzędu na podstawie akt sądowych analizował również inne niż wskazane we wniosku o wstrzymanie okoliczności faktyczne, mogące mieć znaczenie dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie, tj. okoliczności przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy, pomimo, że, co nie budzi wątpliwości, inne są przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a inne przyznania prawa pomocy. Dokonując oceny niebezpieczeństwa wystąpienia negatywnych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd miał więc na uwadze sytuację materialną wnioskodawcy przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2011 r., II FZ 638/11; z dnia 26 czerwca 2012r., II FZ 497/12; z dnia 18 lipca 2012 r., II FZ 1590/12; z dnia 12 września 2012 r., II OZ 760/12) i po przeanalizowaniu akt sprawy z uwzględnieniem podanych wyżej wskazań uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej. W aktach sprawy znajdują się bowiem dokumenty potwierdzające skomplikowaną sytuację materialną strony, którą Sąd uwzględnił przyznając mu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Niewątpliwie sytuacja finansowa wnioskodawcy rzutuje również na ocenę ewentualnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji w związku z czym, w ocenie Sądu skarżący wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpatrzeniem skargi może spowodować trudne do odwrócenia skutki, zważywszy zwłaszcza na wysokość egzekwowanego zobowiązania podatkowego ([...] zł). W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.