I SA/Sz 638/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie- - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 sierpnia 2009 r. wniosku "B.-F. P." Spółka z o.o. z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca "B.-F. P." Spółka z o.o. z siedzibą w G. wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Celnej złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, wpłacając jednocześnie tytułem opłaty sądowej kwotę[...] zł. Zgodnie z Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia [...] wpis od skargi w niniejszej sprawie został ustalony w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów załączonych do wniosku wynika, co następuje. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej owoców i warzyw, mięsa i wyrobów mięsnych, cukru, czekolady i wyrobów cukierniczych, ryb, skorupiaków i mięczaków oraz pozostałej żywności. Wysokość kapitału zakładowego Spółki stanowi kwota [...] zł, wartość środków trwałych – [...] zł, wysokość straty za ostatni rok obrotowy – [...] zł, co zostało potwierdzone kopią sprawozdania finansowego za rok obrotowy od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. (k. 60 -82). Skarżąca wykazała cztery rachunki bankowe z ich stanem na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku: 1. Bank [...] - stan konta w kwocie [...] zł, 2. Bank [...] - stan konta [...] zł, 3. Bank [...] - stan konta [...] zł, 4. Bank [...] - stan konta [...] zł. Ponadto Spółka wskazała, że jej płynność finansowa została dodatkowo pogorszona z powodu polityki Banków kredytujących jej działalność, które domagają się zmniejszenia zaangażowania kredytowego: 1. Bank [...] : - zmniejszenie kredytu udzielonego pierwotnie w wysokości [...] zł w ratach o łączną sumę [...] zł przed upływem terminu wymagalności, to jest do 12 czerwca 2009 r., - przedłużenie umowy kredytowej tylko na pół roku (do 30 listopada 2009 r.), przy czym Spółka zobowiązana została do ratalnego zmniejszenia kredytu z [...] zł do [...] zł. 2. Bank[...] – zmniejszenie kredytu udzielonego pierwotnie w wysokości [...] zł w ratach o łączną sumę [...]zł przed upływem terminu wymagalności to jest do 12 sierpnia 2009 r. Skarżąca do wniosku załączyła kopie umów kredytowych zawartych z Bank [...] ,Bankiem [...] oraz aneksów do tych umów (k.37-59). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Przesłanki udzielenia prawa pomocy osobie prawnej uregulowane zostały w art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którymi osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może być przyznane prawo pomocy: 1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wstępie należy wyjaśnić, iż w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu przesłanka "braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania" nie jest tożsama z ujemnym wynikiem rachunkowym działalności operacyjnej. Opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości, jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawo do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, ponad funkcje przypisane kosztom sądowym, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że Spółka nie wykazała, iż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sprowadzających się w chwili obecnej do wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Z podanych informacji wynika między innymi, iż strona skarżąca posiada na rachunkach bankowych łącznie kwotę [...] zł. Wysokość środków finansowych znajdujących się w dyspozycji Spółki znacznie zatem przekracza należny wpis od skargi i już tylko ta okoliczność w zasadzie wyłącza możliwość nawet częściowego uwzględnienia wniosku skarżącej. Analiza pozostałych danych dotyczących majątku Spółki (aktywa trwałe i obrotowe) pozwala przyjąć, iż kondycja Spółki jest dobra, co potwierdza jej zarząd w sprawozdaniu ze swojej działalności za poprzedni rok obrotowy, stwierdzając tam, że brak jest zagrożenia dla działalności podmiotu. Zachodzi więc uzasadnione przypuszczenie, że skarżąca w chwili obecnej przechodzi jedynie przejściowe trudności z płynnością finansową, co nie może stanowić przesłanki do przyznania prawa pomocy. Uzasadniając swój wniosek, skarżąca powołuje się na stratę z działalności, jednakże należy mieć na uwadze, iż strata wynikająca z przedłożonej dokumentacji księgowej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami i prowadzi do braku dochodów, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. W ocenie referendarza sądowego strata podatkowa nie uzasadnia zatem potrzeby kredytowania należnych opłat sądowych. Ponadto fakt nieuzyskiwania spodziewanych zysków, nie zwalnia skarżącej od obowiązku zapewnienia środków – chociażby w drodze dopłat przez wspólników – na prowadzenie działalności statutowej, w zakres której wchodzą również sprawy sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 317/06, postanowienie NSA z 6 czerwca 2006 r. sygn. akt II OZ 588/06). Strona skarżąca inicjująca postępowanie sądowe powinna zatem przewidzieć możliwość ponoszenia związanych z tym kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1090/07, postanowienie NSA z 12 lutego 2008 r. sygn. akt II OZ 80/08). Skarżąca wskazała także, że wpływ na jej sytuację i płynność finansową ma zachowanie banków kredytujących jej działalność. Również takie okoliczności nie mogą same przez się uzasadniać dofinansowania udziału Spółki w postępowaniu przez Skarb Państwa. Ze względu bowiem na zasadę wyjątkowego traktowania instytucji prawa pomocy, powszechność obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, nie można pozwolić na preferencyjne traktowanie innych zobowiązań (np. kosztów prowadzonej działalności, spłaty kredytów, czy innych zobowiązań choćby publicznoprawnych), przyznając im pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowego (por. postanowienie NSA sygn. akt I OZ 83/06). Na marginesie, należy zwrócić też uwagę na okoliczność, iż skarżąca pomimo jak twierdzi trudności finansowych, które – jak należy rozumieć jej wniosek - mogą być pogłębione przez uiszczenie opłat sądowych, zabezpieczyła środki na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika – radcy prawnego. Tymczasem do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe, o zwolnienie od których ubiega się skarżąca, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie radcy prawnego. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania, Spółka powinna była w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Mając na uwadze powyższe należało zatem stwierdzić, iż strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonywujący, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje tym, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w kwocie [...] zł, jak i pozostałych kosztów niniejszego postępowania. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.