I SA/Sz 695/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-07-28
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i posiada zadłużenie, ale jednocześnie dysponuje majątkiem o wartości znacznie przewyższającej wysokość wpisu sądowego oraz środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli mimo trudności finansowych i strat w ostatnim roku obrotowym, dysponuje majątkiem o wartości wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu sądowego oraz posiada środki pieniężne na rachunkach bankowych. Osoba prawna musi wykazać, że podjęła wszelkie niezbędne środki w celu zdobycia funduszy na pokrycie kosztów postępowania, a jedynym kryterium oceny wniosku jest kryterium finansowe.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. w sprawie nadpłaty w podatku od gier. Spółka argumentowała brak środków finansowych na pokrycie wpisu sądowego, wskazując na zaprzestanie działalności po zmianie przepisów hazardowych, stratę w ostatnim roku obrotowym, zadłużenie i zajęte rachunki bankowe. Do wniosku dołączono dokumenty finansowe za 2015 r. i okres do maja 2016 r.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Skarżącej przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za kwiecień 2010 rok p o s t a n a w i a: odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy.
G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., wraz ze skargą na opisaną wyżej decyzję, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku Spółka wyjaśniła, że nie posiada aktualnie dostatecznych środków na pokrycie kosztów opłaty od skargi i innych kosztów postępowania. Spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. W ostatnich latach Spółka prowadziła działalność w zakresie organizowania gier na automatach o niskich wygranych. Wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, dalsze prowadzenie działalności zostało jednak zakazane. Po wygaśnięciu ostatnich zezwoleń spółka zaprzestała działalności. Bilans wykazuje wyłącznie stratę, w związku z tym w chwili obecnej nie posiada środków finansowych aby dokonać zapłaty wpisu sądowego od wniesienia skargi. Wskazano we wniosku, że Spółka nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości, wierzytelności, nadpłaty podatku. Posiada zadłużenie wobec Skarbu Państwa i innych wierzycieli, w tym pracowników. Rachunki bankowe są zajęte.
W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, środki trwałe o wartości [...] zł oraz że za ostatni rok wykazała stratę (-)[...] zł. Przedstawiając dane dotyczące dwóch rachunków bankowych wskazała, że na koniec kwietnia br. stan środków na każdym z nich wynosił [...] zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Spółka nadesłała kopie następujących dokumentów:
- bilansu i rachunku zysków i strat Spółki za 2015 r.,
- bilans i rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2016r. do 31 maja 2016 r.,
- wyciągi z rachunku bankowego Spółki prowadzonego przez Bank [...] za okres od 1 maja do 30 czerwca br.,
- zestawienie sald i obrotów za okres od 1 do 31 maja 2016 r.,
- deklaracje VAT-7 za marzec, kwiecień, maj 2016 r. z zadeklarowanymi obrotami w wysokości odpowiednio: [...] zł; [...] zł; [...] zł,
- zeznanie podatkowe CIT-8 za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. z zadeklarowanym przychodem [...] zł (koszty [...] zł, dochód [...] zł).
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje.
Spółka ubiega się w sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca jest aktualnie zobowiązana do uiszczenia tytułem wpisu od skargi w sprawie kwoty [...] zł.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2016 r. poz. 718, dalej zwanej: "p.p.s.a.") osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, za postanowieniem NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11).
Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe ( por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postan. NSA z dnia 01.04.2008r. , sygn. akt I OZ 208/2008, postan. NSA z dnia 15.09.2011r. , sygn. akt I FZ 244/11, postan. NSA z dnia 11.06.2014r. , sygn. akt II FZ 570/14, postan. NSA z dnia 05.06.2014r. , sygn. akt II FZ 646/14).
Analizując wniosek skarżącej Spółki oraz informacje i dane zawarte w przedłożonych dokumentach, w szczególności bilans i rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 31 maja 2016 r., należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z przedłożonych dokumentów wynika, że Spółka posiadała na koniec 2015 r. kapitał własny o wartości [...] zł, w tym kapitał (fundusz) podstawowy
o wartości [...] zł. Spółka posiada środki trwałe o wartości [...] zł, aktywa obrotowe o wartości [...] zł, w tym należności krótkoterminowe o wartości [...] zł. Spółka nie posiada należności dochodzonych na drodze sądowej oraz należności długoterminowych. Na koniec roku 2015 posiadała w kasie i na rachunkach bankowych środki pieniężne w wysokości [...] zł. Skarżąca Spółka wykazała w bilansie zobowiązania krótkoterminowe o wartości [...] zł wobec "pozostałych" jednostek z tytułu dostaw i usług oraz podatków (o wartości [...] zł). W bilansie za 2015 r. Spółka nie wykazała zobowiązań z tytułu wynagrodzeń. Wypracowany zysk netto za 2015 r. wynosił niemałą kwotę [...] zł.
Z kolei z dokumentów finansowych Spółki za okres od 1 stycznia do 30 maja br. wynika, że sytuacja finansowa uległa zmianie w stosunku do ubiegłego roku, jednak nie jest zła. Spółka posiadała na koniec maja 2016 r. kapitał własny o wartości [...] zł, w tym kapitał (fundusz) podstawowy o wartości [...] zł. Jej aktywa trwałe stanowią wartość [...] zł, w tym środki trwałe w budowie o wartości [...] zł. Z kolei aktywa obrotowe [...] zł, w tym należności krótkoterminowe o wartości [...] zł. Spółka nie wykazała należności dochodzonych na drodze sądowej oraz należności długoterminowych. Na koniec maja 2016r. posiadała w kasie i na rachunkach bankowych środki pieniężne w wysokości [...] zł. Zobowiązania krótkoterminowe ogółem powiększyły się, w stosunku do poprzedniego omawianego okresu, do kwoty [...] zł, przy czym zobowiązania z tytułu podatków zmniejszyły do kwoty [...] zł. Spółka nadal nie posiada zobowiązań długoterminowych; wykazała z kolei zobowiązania z tytułu wynagrodzeń na kwotę [...] zł. Poniosła w omawianym okresie stratę w wysokości (-)[...] zł (przychody [...] zł, koszty [...] zł).
Ze znajdujących się w aktach sądowych dokumentów wynika, że Spółka nie znajduje się w stanie upadłości, ani nie jest prowadzone wobec niej postępowanie układowe. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu wniosku, nadal dokonuje dostaw towarów i świadczy usługi, co potwierdzają przedłożone deklaracje VAT-7 za marzec, kwiecień, maj br., w których Spółka zadeklarowała obrót na kwotę przekraczającą [...] zł.
Powyższe oznacza, że sytuacja Spółki jest stabilna. Na bieżąco reguluje zobowiązania i nie ma problemu z dochodzeniem należności od kontrahentów, czy innych podmiotów. Nie ma żadnych zobowiązań z tytułu kredytów czy pożyczek. Posiada majątek o wartości znacznie przekraczającej wysokości wpisu sądowego w sprawie, co zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych stanowi już podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 stwierdził bowiem, że osoba prawna dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Mając na uwadze wszystko powyższe, w tym posiadanie na koniec maja br., tj. w okresie składania wniosku, środków zgromadzonych w kasie i na rachunkach bankowych w wysokości [...] zł oraz kwotę wpisu od skargi ([...] zł), należy stwierdzić, że skarżąca Spółka nie wykazała, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Dlatego, mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło