I SA/Sz 719/21
WyrokWSA w Szczecinie2022-03-10
Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może ustalić wymiar podatku od nieruchomości i podatku rolnego na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, pomijając faktyczne wykorzystywanie nieruchomości przez podatnika?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Nie ma obowiązku badania faktycznego wykorzystywania nieruchomości przez podatnika, gdyż pojęcie związku nieruchomości z działalnością gospodarczą obejmuje także związek potencjalny, a nie tylko faktyczne użytkowanie. Wyjątki od tej zasady mogą mieć miejsce jedynie w sytuacjach sprzeczności danych ewidencyjnych z innymi rejestrami publicznymi lub gdy dane ewidencyjne uniemożliwiałyby zastosowanie przepisów podatkowych.Stan faktyczny
Skarżący K. B. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy R. dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 rok obejmującego podatek rolny i podatek od nieruchomości. Spór dotyczył kwalifikacji gruntów, budynków i budowli jako związanych z działalnością gospodarczą, mimo że Skarżący twierdził, iż znaczna część nieruchomości nie była faktycznie wykorzystywana do działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] marca 2022 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r oddala skargę.
K. B. (dalej: "Strona", "Skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Organ odwoławczy") z [...] lipca
2021 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy R. (dalej: "Organ I instancji") z [...] kwietnia 2021 r., nr [...],
w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z [...] kwietnia 2021 r. Organ I instancji dokonał wobec Strony ustalenia na 2021 r. łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...]zł, obejmującego zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym w kwocie [...]zł oraz zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w kwocie [...]zł.
Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji, w wyniku którego Organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...] lipca 2021 r., utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Strona zgłosiła ostatecznie do opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 5.226 m˛, grunty pozostałe o pow. 34.626 m˛, budynki mieszkalne o pow. 53,60 m˛, budynki pozostałe o pow. 5.348 m˛, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie produkcji wyrobów tartacznych o pow. 2.839 m˛ oraz budowle związane z działalnością gospodarczą o wartości [...] zł. Do informacji złożony został załącznik ZIN-1, w którym zgłoszone do opodatkowania grunty nr dz. [...] o pow. 58.000 m˛ oraz nr dz. [...] o pow. 32.030 m˛, a także oznaczono budowle wymieniając: trafostację, suszarnię, ogrodzenie - na dz. [...], place i drogi - na dz. [...] oraz ogrodzenie - na dz. [...] wraz z podaniem poszczególnych ich wartości.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. Organ I instancji wszczął z urzędu postępowania w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. wskazując, że stan faktyczny, na podstawie którego ustalono zobowiązanie podatkowe za poprzedni okres, uległ zmianie. Pismem z 24 lutego 2021 r. Organ wyjaśnił Stronie, że obowiązek złożenia nowych informacji podatkowych na rok 2021 wiązał się z faktem utraty mocy uchwały Rady Gminy R. nr [...]
z dna [...] listopada 2019 r. uwzględniającej stawkę dla rodzaju produkcji prowadzonej przez Stronę.
W toku prowadzonego postępowania Strona wskazała, że część posiadanych przez nią nieruchomości widnieje w ewidencji środków trwałych i jest przeznaczona na prowadzenie działalności gospodarczej, jednakże zdecydowana część nieruchomości, z powodów technicznych, nie może być faktyczne wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej i nie podlega amortyzacji, a tym samym nie powinna podlegać opodatkowaniu najwyższą stawką podatkową dla działalności gospodarczej. Jednocześnie, Strona złożyła formularz podatkowy IN-1 wykazując do opodatkowania od dnia 1 stycznia 2021 r. pow. gruntów związanych z działalnością gospodarczą wynoszącą 5.226 m˛, grunty pozostałe o pow. 34.625,72 m˛, budynki mieszk. o pow. 53,60 m˛, pow. budynkową zw. z dział, gosp. wynoszącą 1.011 m˛, budynki pozostałe o pow. 7.176,27 m˛. Do informacji Strona załączyła ZIN-1 wyszczególniając grunty zgłoszone do opodatkowania oraz powierzchnie budynkową zlokalizowaną na dz. nr [...], [...] i [...]. Nadto przedłożyła formularz IR-1 w którym do opodatkowania podatkiem rolnym zgłoszono grunty o po w. 2,7983 ha (R IVa), grunt o pow. 1,5068 ha (R IVb). Do informacji został złożony załącznik ZIR-2 obejmujący grunty o pow. 0,2151 ha w działce nr [...] oznaczone symbolem R V, oraz grunt o pow. 0,5 ha w działce nr [...] oznaczony symbolem R V.
W wyniku prowadzonego postępowania Organ I instancji stwierdził, że na działkach [...] i [...] zlokalizowane są budowle związane z działalnością gospodarczą. Ostatecznie Organ I instancji przyjął do podstawy opodatkowania grunt związany
z działalnością gospodarczą o łącznej powierzchni 39.828 m˛, inny grunt (pozostały)
o pow. 23,72 m˛, pow. budynkową mieszkalną 53,60 m˛, pow. budynkową związaną z działalnością gospodarczą 8.418,42 m˛ oraz budowle związane z działalnością gospodarczą o wartości [...] zł.
Ostatecznie, Organ I instancji, decyzją z [...] kwietnia 2021 r., wydał nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężna za 2021 r. w wysokości [...] zł,
w tym podatek rolny na kwotę [...]zł oraz podatek od nieruchomości na kwotę [...]zł, płatne w czterech ratach.
Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji, w wyniku którego, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, Organ odwoławczy, decyzją z [...] lipca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji, wydanej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.; dalej "O.p."), art. 1a ust. 1 pkt 3, 4, art. 2 ust. 1 pkt 1, 2 art. 3 ust. 1 pkt 1, ust.5, art. 4 ust. 1 pkt. 1, 2, art. 5, art. 6 ust. 2, 6, 7 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170; dalej "u.p.o.l.") , uchwały Rady Gminy R. nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2020 r. poz. 4990), art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 6a ust. 5, 6, art. 6c ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 333 ze zm.; dalej "u.p.r."), uchwały Rady Gminy R. nr [...] z [...] listopada 2020 r. w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta dla celów wymiaru podatku rolnego za rok 2021 (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2020 r. poz. 4991) Organ odwoławczy wskazał, że Strona błędnie zakłada, iż organ podatkowy miał obowiązek badania w jakim zakresie faktycznie wykorzystuje ona w 2021 r. obiekty posadowione na działkach nr [...] i [...] w działalności gospodarczej, skoro przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wymaga jedynie ustalenia związku obiektu z prowadzeniem działalności gospodarczej wykraczającego poza kryterium posiadania. Organ podatkowy I instancji zgromadził dostateczny materiał dowodowy, pozwalający na potwierdzenie istnienia związku przedmiotów opodatkowania objętych zakresem decyzji z działalnością gospodarczą Strony. Tym samym, Strona błędnie przyjmuje, że dla zastosowania stawki podatkowej związanej z działalnością gospodarczą wymagane jest stwierdzenie faktycznego wykorzystywania tej powierzchni na działalność gospodarczą. Zatem, fakt, że Strona nie ma aktualnie zapotrzebowania na powierzchnie gruntowe i budynkowe przygotowane wprost pod działalność gospodarczą nie oznacza, że nie mogą być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej.
W ocenie Organu odwoławczego, związek danej nieruchomości
z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza nie tylko związek bezpośredni (wykorzystywanie), ale także związek pośredni - potencjalny, służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany, jak oczekiwałaby tego Strona, jedynie
z działalnością faktyczną. O tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana
z działalnością gospodarczą me przesądza to, czy działalność ta jest w danym obiekcie faktycznie i w danym czasie prowadzona. W regulacji podatku od nieruchomości nie ma również znaczenia intensywność wykorzystywania przedmiotu opodatkowania oraz to, czy przynosi to jakiekolwiek efekty finansowe.
Reasumując, Organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie koncentrujące się na kwestii faktycznego wykorzystywania - zajęcia obiektów pod prowadzoną przez Stronę aktualnie działalność gospodarczą, nie zasługują na uwzględnienie, skoro organ podatkowy na gruncie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. miał ustalić wyłącznie związek nieruchomości z działalnością gospodarczą, który wykracza poza formalne kryterium posiadania, co zostało uczynione w prowadzonym postępowaniu.
Organ odwoławczy podkreślił, że oprócz wyodrębnionego prawnie lokalu mieszkalnego, zakresem decyzji objęto wyłącznie te budynki, które dopuszczone zostały w całości do użytkowania decyzjami PINB w L. nr [...] i nr [...], zgodnie przeznaczeniem, a które to budynki wybudowane zostały w ramach prowadzonej działalności gospodarczej Strony, korzystającej nadto jak – wynika
z zapisów księgi inwentarzowej – ze wsparcia finansowego w ramach RPO WZ skierowanego wyłącznie do przedsiębiorstw, które widnieją na stanie przedsiębiorstwa Strony, i na bazie której to inwestycji, Strona nadal prowadzi swą działalność gospodarczą. Z kolei, do podstawy opodatkowania w zakresie budowli, Organ przyjął wyłącznie te budowle, które wskazała Strona w informacji podatkowej na rok 2020, i które są na stanie przedsiębiorstwa K. K. B., a które również zostały posadowione na nieruchomościach Strony w ramach rozbudowy zakładu produkcyjnego przy wparciu RPO WZ. W zakresie gruntów do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ przyjął powierzchnię zlokalizowaną w granicach działek [...] i [...] oznaczoną symbolem "Ba" oraz powierzchnię w działce nr [...] związaną z wyodrębnionym lokalem mieszkalnym.
Strona za pośrednictwem Organu odwoławczego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zaskarżając decyzję
w całości i zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. la ust 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b oraz pkt 3 i art. 4 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l. poprzez ich błędną wykładnię i zakwalifikowanie wszystkich znajdujących się na nieruchomości położonej w R. - działka nr [...] gruntów i budynków oraz budowli, jako podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki przeznaczonej dla gruntów i budynków oraz budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przez uznanie, że o ich gospodarczym przeznaczeniu
w rozumieniu ww. przepisów przesądza umieszczenie ich w ewidencji środków trwałych (grunty, budowle) i dokonywanie odpisów amortyzacyjnych (budowle)
i w związku z powyższym wszystkie grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów
i budynków jako "Ba" (tereny przemysłowe) oraz posadowione na nich budynki
i budowle są związane z prowadzoną przez Skarżącego działalnością gospodarczą, podczas gdy Skarżący w 2021 r. nie wykorzystuje znacznej części posiadanych gruntów i budynków oraz budowli do prowadzenia działalności gospodarczej,
a zatem nie można przyjąć, że nadal pozostają w związku z tą działalnością,
2. naruszenie przepisów postępowania tj.:
a) art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów podatkowych, a także zasady wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi się kierują przy załatwianiu sprawy, a ponadto błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że za przedmiotowe nieruchomości i budynki oraz budowle wskazane do opodatkowania zgodnie z informacją powinien być uiszczany' podatek zgodnie ze stawką określoną dla gruntów i budynków oraz budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy z informacji podatnika jednoznacznie wynikało, że dokonał on wyszczególnienia powierzchni gruntów i budynków, w których działalność faktycznie prowadzi, a które są przeznaczone na cele mieszkaniowe,
b) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 193 § 1 O.p. w zw. z art. 19 ustawy
o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez naruszenie bezwzględnego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dochowania w tym względzie procedury,
c) art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p. w zw. z art. 19 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, poprzez brak dokonania ustaleń w zakresie rzeczy wiście wykorzystywanych powierzchni na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i nie przeprowadzenie dowodu
z oględzin nieruchomości w tym zakresie, co pozwalałoby na dokonanie właściwej oceny przeprowadzonych dowodów i wy danie rozstrzygnięcia zgodnego ze stanem faktycznym sprawy,
d) art. 191 O.p. w zw. z art. 19 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych poprzez brak ustalenia prawdy obiektywnej i brak dokładnego wyjaśnienia sprawy, brak zebrania pełnego materiału dowodowego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie ich dowolnej i niekonsekwentnej oceny,
e) art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, podczas gdy z okoliczności sprawy i zebranego materiału dowodowego wynika, że organy zastosowały błędną stawkę podatkową co do podatku od gruntów i budynków, wobec czego rozstrzygnięcie było błędne i dopuściły się szeregu ww. uchybień w szczególności, gdy wielokrotnie wskazywała, że część nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe, Skarżący wniósł o:
1. przyznanie częściowego prawa pomocy poprzez zwolnienie go w części od kosztów sądowych ponad kwotę [...]zł,
2. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...].04.2021 r. znak: [...]
w całości z uwagi na możliwość wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania decyzji,
a następnie:
3. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz w oparciu o art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.
z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") rozważenie możliwości uchylenia
w całości poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R. z [...] kwietnia 2021 r. nr [...],
4. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z 15 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie zostało doręczone Organowi odwoławczemu 16 grudnia 2021 r., a pełnomocnikowi Skarżącego 5 stycznia 2021 r. Strony nie wniosły zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi
i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne – art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
W pierwszej kolejności pozostaje wyjaśnić, że Przewodniczący Wydziału
I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie zarządzeniem z 4 lutego 2022 r., powołując się na art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020, poz. 1842 ze zm.) dalej: "uCOVID-19", poinformował strony postępowania o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne
w składzie trzech sędziów, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym poinformowano strony o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego na dzień 10 marca 2021 r., jak też o możliwości wypowiedzenia się na piśmie w ww. sprawie.
Stosownie do art. 15 zzs? ust. 3 uCOVID-19 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu
i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku
z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony), co w tej sprawie umożliwiono stronom postępowania.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W ocenie sądu, badanie podstaw ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości i rolnym zostało dokonane z uwzględnieniem regulacji zawartych
w dziale IV Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122) i działają na podstawie przepisów prawa (art. 120).
W ramach realizacji tego obowiązku organy podatkowe - w myśl art. 187 § 1 O.p. - w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, a następnie, zgodnie z art. 191 O.p., dokonały oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
Skarżący wywodzi, że dla ustalenia zobowiązania ma znaczenie faktyczne wykorzystywanie obiektów posadowionych na dz. nr [...] i dz. nr [...] w działalności gospodarczej. Organ podatkowy natomiast stanął na stanowisku, że w zakresie wymiaru przedmiotowych podatków przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wymaga jedynie ustalenia związku obiektu z prowadzeniem działalności gospodarczej wykraczającego poza kryterium posiadania. Zdaniem Organu dla istnienia tego obowiązku nie ma znaczenia czy przedmioty opodatkowania prowadzone do ewidencji Skarżącego podlegają amortyzacji albo czy podatnik zaprzestał dokonywania odpisów amortyzacyjnych w przypadku niektórych obiektów. Związek z działalnością gospodarczą Skarżącego wynika z charakteru inwestycji na dz. nr [...] w zakresie gruntów sklasyfikowanych symbolem "Ba", profilu prowadzonej działalności gospodarczej, utrzymywania przedmiotów opodatkowania na stanie oraz prowadzenie czynnego zakładu produkcyjnego na bazie zakończonej inwestycji budowlanej. Natomiast faktyczne wykorzystywanie części przedsiębiorstwa nie ma wpływu na stawkę podatkową.
Z wypisów z ewidencji gruntów wynika, że symbol "Ba" otrzymują grunty zajęte pod budynki zaliczone PKOB do grupy 125 – budynki przemysłowe i magazynowe oraz związane z tymi budynkami budowle i urządzenia, w szczególności: wiaty, kotłownie, zbiorniki, przewody naziemne, place składowe, place postojowe, i manewrowe, ogrodzenia, śmietniki, składowiska odpadów; położone między budynkami, budowlami i urządzeniami lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty i kwietniki; zajęte pod bazy transportowe i remontowe, stacje transformatorowe, naziemne rurociągi, kolektory i wodociągi, hałdy i wysypiska śmieci, ujęcia wody i oczyszczalnie ścieków.
Za podstawę wyroku sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Samorządowego Kolegium Odwoławczego (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez Organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zatem odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a także zajęcia stanowiska, czy podnoszona przez Skarżącego okoliczność faktycznego wykorzystywania spornych obiektów położonych na gruntach oznaczonych symbolem "Ba", może stanowić podstawę do pominięcia zapisów w ewidencji gruntów.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.; dalej "u.p.g.k.") podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym
i w postępowaniu podatkowym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08, z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 1410/07, z 14 września 2010 r., sygn. akt II FSK 690/09 - dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce
w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Wyjątkowo obszernie kwestię tę omówiono w wyroku z 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej).
Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 p.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości."
Tym samym, w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym -
w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej - że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej, właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego, w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych.
Warto wskazać, że w tym zakresie rozwiązania przyjęte w u.p.g.k. skorelowane są z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2204 ze zm.). Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a u.p.g.k.). W razie natomiast, gdy dane katastru nieruchomości (tj. ujawnione w ewidencji, gdy nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Powyższe wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co tylko potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego. Zwrócił na to również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2234/12 i II FSK 2565/12.
Mając na uwadze powyższe podkreślić zatem należy, że od reguły przewidzianej w art. 21 u.p.g.k. nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a więc organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1014/10). Zatem z mocy powyższego przepisu organ podatkowy, ustalając wymiar podatku, jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji, dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis. Pogląd taki znajduje odzwierciedlenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (oprócz przytoczonych powyżej także: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 684/09, z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Po363/09, z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08) i Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę ,w pełni go podziela.
Zauważyć także należy, że przepis art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.; dalej "u.p.o.l." oraz art. 1 u.p.r. także odsyła do ewidencji gruntów i budynków.
Słusznie zatem stwierdził organ odwoławczy, że dokument w postaci wypisu
z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący co sposobu ich klasyfikacji. Tym samym, podkreślić należy, że organ podatkowy nie może do celów podatkowych przyjąć innych danych niż wynikające z urzędowych dokumentów istniejących w tym okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe.
Nie można zgodzić się zatem z zarzutem skargi, że gruntów, budynków
i budowli nie można zakwalifikować jako związanych z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Skarżącego z tego względu, że wyznaczona część kosztów amortyzacyjnych naliczanych od środków trwałych niewykorzystywanych w danym roku do prowadzonej działalności gospodarczej nie stanowi kosztów uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu skargi bezpodstawnie wskazano na uzależnienie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztów związanych z amortyzacją naliczaną od środków trwałych, z uprawnieniem Organu podatkowego do odmiennej klasyfikacji obiektów
i gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, podczas gdy nie sposób doszukać się takiej zależności w przepisach prawa. Jeżeli przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uniemożliwiają zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu – w tym przypadku odpisów amortyzacyjnych dotyczących spornych nieruchomości niewykorzystywanych w danym roku do prowadzonej działalności – nie przesądza to automatycznie o odmiennym traktowaniu takich przedmiotów opodatkowania również w podatku od nieruchomości. Tym samym, za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w tym zakresie.
Skarga koncentruje się na kwestii faktycznego wykorzystywania – zajęcia obiektów pod prowadzoną przez Skarżącego działalność gospodarczą, natomiast organ podatkowy, na gruncie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., był obowiązany ustalić wyłącznie związek nieruchomości z działalnością gospodarczą.
Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, zasadnie uznano, że zajęcie gruntów na działalność gospodarczą oznacza, że są one związane z tą działalnością i odpowiednią stawką podatkową jest stawka właściwa dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Mimo że w uzasadnieniu SKO nie dość dobitnie wskazał na różnice i zależności pomiędzy pojęciem "zajęcia na działalność gospodarczą" i "związania z działalnością gospodarczą", to prawidłowo odwołał się do utrwalonego orzecznictwa sadowoadministracyjnego, zgodnie z którym grunty (budynki) związane z działalnością gospodarczą winny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek (czyli właściwych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą) bez względu na ich faktyczne wykorzystywanie w działalności gospodarczej. U.p.o.l. nie wyodrębnia stawki podatkowej właściwej dla gruntów zajętych na działalność gospodarczą, jednakże pojęcie "związania" ma szerszy zakres znaczeniowy niż pojęcie "zajęcia", w tym sensie, że każde zajęcie na działalność gospodarczą jest związane z tą działalnością, ale w drugą stronę taka zależność nie zachodzi. Jak słusznie zatem wskazał Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza nie tylko związek bezpośredni (wykorzystywanie), ale także związek pośredni – potencjalny, służący prowadzonej działalności gospodarczej i nie może być utożsamiany z tym, czy Skarżący faktycznie prowadzi działalność gospodarczą w tych na tych gruntach (obiektach).
Rację ma zatem organ podatkowy, że w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku nie jest dopuszczalne kwestionowanie zgodności danych wynikających
z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, albowiem organy podatkowe nie prowadzą - bo nie mają do tego prawa - postępowania dowodowego dotyczącego zmiany treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W postępowaniu podatkowym nie zapadają żadne rozstrzygnięcia w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1433/12).
Podsumowując poczynione wyżej uwagi wskazać jeszcze należy, że użyty
w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. zwrot "wymiar podatku ‘ należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte
w ewidencji gruntów i budynków, przy czym informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów w odrębnym postępowaniu.
W ocenie Sądu, ocena dowodów jakiej dokonały w tej sprawie organy podatkowe, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. To, że skarżący odmiennie oceniają materiał dowodowy nie znaczy, że ocena dowodów została dokonana przez organy podatkowe z przekroczeniem granic zasady swobodnej oceny dowodów. Organ nie naruszył też innych przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na jego wynik, w szczególności art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 193 § 1 czy też art. 233 § 1 pkt 1 O.p.
Nie dopatrując się zatem w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa materialnego lub procesowego w stopniu, jaki w myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. obligowałby sąd do jej uchylenia, sąd skargę oddalił przy zastosowaniu art. 151 tej ustawy.
Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło