I SA/Sz 809/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-12-02
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Jolanta Kwiecińska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik organu podatkowego, który brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, ale nie podpisał tej decyzji, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu wznowionym, a jeśli tak, czy jego udział w postępowaniu wznowionym stanowi podstawę do uchylenia decyzji wydanej w tym trybie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pracownik organu podatkowego, który brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, ale nie podpisał tej decyzji, nie podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu wznowionym w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Kluczowe jest rozróżnienie między udziałem w czynnościach procesowych a faktycznym wydaniem decyzji. Tylko pracownik, który podpisał decyzję, może być uznany za osobę, której udział w postępowaniu wznowionym stanowi podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego podatku od nieruchomości za 2010 r., podnosząc m.in. zarzuty dotyczące udziału pracownika podlegającego wyłączeniu (A. D.-T.) oraz wyjścia na jaw nowych okoliczności. Organy podatkowe odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej. WSA w Szczecinie uchylił poprzednie decyzje organów, wskazując na potrzebę wyjaśnienia kwestii wyłączenia pracownika. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organy ponownie odmówiły uchylenia decyzji, a WSA w Szczecinie oddalił skargę spółki, uznając, że nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi "L." S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 r. po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...].09.2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.) – dalej: "O.p.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...].06.2021 r., nr [...], którą odmówiono "L. " Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...].07.2016 r., nr [...], w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r.
Powyższe decyzje zostały podjęte w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia [...].07.2016 r., nr [...], Burmistrz L. (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji") określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie [...]zł, od znajdujących się w użytkowaniu wieczystym Spółki gruntów i położonych na tych gruntach budynków i budowli.
Pismem z dnia [...].05.2017 r., uzupełnionym pismem opatrzonym tą samą datą, Spółka złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego podatku od nieruchomości za 2010 r., "z uwagi na nieznane i nieujawnione okoliczności sprawy". Spółka podniosła, że decyzja Burmistrza z dnia [...].07.2016 r. została wydana po upływie terminu przedawnienia przez osoby wyłączone lub te, które wyłączone być powinny, oraz że Spółce nie doręczono informacji o wszczęciu postępowania karnego skarbowego. Ponadto, w obszernym uzupełnieniu wniosku, Spółka powołała się na nieuwzględnione w ww. decyzji a "nieznane lub (i) nieujawnione okoliczności sprawy takie jak": wydana Spółce interpretacja podatkowa z [...] czerwca 2007 r.; nieuwzględnienie w decyzji nieistnienia pomieszczeń, orzecznictwa WSA w Szczecinie dotyczącego podatku za 2009 r., prowadzenia działalności przez Fundację Z. czy działalności rolnej; błędne przyjęcie wartości amortyzacyjnych budowli czy złego stanu technicznego opodatkowanych nieruchomości.
W dniu [...].11.2017 r. Kolegium przekazało wniosek Spółki w tej sprawie do organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji, tj. Burmistrzowi.
Postanowieniem z dnia [...].12.2017 r., Burmistrz wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...].07.2010 r.
W następstwie kilkukrotnie przeprowadzanego postępowania (uprzednie decyzje Burmistrza z dnia [...].02.2018 r., nr [...], i z dnia [...].04.2018 r., nr [...], zostały uchylone na podstawie art. 233 § 2 O.p. decyzjami
Kolegium odpowiednio – z dnia [...].03.2018 r., nr [...], i z [...].08.2019 r., nr [...]), decyzją z dnia [...].10.2019 r., nr [...], organ I instancji odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...].07.2016 r.
Organ I instancji uznał, że nie zachodzą przewidziane w art. 240 § 1 O.p. przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej. Wyjaśnił, że o odmowie uchylenia decyzji zadecydował fakt, że wyłączenie pracownika, na które powołuje się Spółka, dotyczyło wyłącznie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2008 r., a pracownik był jedynie przygotowującym dokumentację. Ponadto, w dniu wydania decyzji A. D.-T. nie było w Urzędzie, poza tym jest ona wobec J. S. osobą obcą - brak jest zatem przesłanek wyłączenia z art. 130 § 1 O.p. Organ wskazał także, że pracownika organu, który powinien być wyłączony, nie należy utożsamiać z udziałowcem Spółki - A. D.. Pracownik organu I instancji prowadzący postępowania podatkowe, po uchyleniu przez organ odwoławczy wydanej decyzji nie jest pracownikiem, który podlega z mocy prawa wyłączeniu na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Organ stwierdził również, że Spółka została także skutecznie poinformowana o wszczęciu postępowania karno-skarbowego, jak też w postępowaniu tym mogła brać udział, ponieważ była informowana o każdej czynności.
Odnosząc się do argumentów zawartych w uzupełnieniu wniosku o wznowienie postępowania, organ I instancji uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie i nie stanowią nowej okoliczności w sprawie. Organowi znane bowiem były zarówno zły stan techniczny nieruchomości, jak i wydawane interpretacje podatkowe. Spółka, składając wniosek, nie wykazała istnienia żadnej nowej okoliczności sprawy.
Decyzją z dnia [...].01.2020 r., nr [...], wydaną po rozpoznaniu sprawy z odwołania Spółki, Kolegium utrzymało w mocy powyższą decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji co do braku podstaw do uznania twierdzenia Spółki, że w wydaniu decyzji brał pracownik, który winien zostać wyłączony, oraz co do nowych okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji, a które nie były znane organowi I instancji w dniu wydania decyzji.
Wyrokiem z dnia 2.09.2020 r., sygn. akt I SA/Sz 232/20, po rozpoznaniu skargi Spółki na decyzję Kolegium z dnia [...].01.2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...].10.2019 r.
W uzasadnieniu Sąd zgodził się ze stanowiskiem organów podatkowych, że Spółka w istocie podała dwie z przesłanek wznowienia postępowania, tj. podstawę z art. 240 § 1 pkt 3 O.p. - podnosząc, że decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132; oraz podstawę z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. - podnosząc, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Sąd stwierdził, że - jak wynika z akt sprawy - ostatecznej decyzji z [...].07.2016 r., w imieniu Burmistrza nie podpisała A. D.-T., zatem z tego powodu nie ma podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 240 § 1 pkt 3 O.p. Jednakże, zdaniem Sądu organy w sposób niewystarczający wyjaśniły kwestię tego, czy A. D.-T. podlegała wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie po wznowieniu postępowania i to było zasadniczym powodem uchylenia decyzji zaskarżonej jak i decyzji ją poprzedzającej.
Sąd wyjaśnił, że należy rozróżnić "udział w postępowaniu" (art. 130 § 1 O.p.) i "wydanie decyzji" (art. 240 § 1 pkt 3 O.p.). Zatem to, że A. D.-T. nie wydała w imieniu Burmistrza decyzji, nie oznacza, że wobec podnoszonych zarzutów nie należało zbadać i wyjaśnić, czy nie powinna być ona wyłączona na jednej z podstaw wymienionych w art. 130 § 1 O.p. z udziału w postępowaniu wznowionym, które doprowadziło do wydania w ramach tegoż postępowania wznowionego w I instancji decyzji Burmistrza, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Kolegium. Konsekwentnie bowiem orzecznictwo podkreśla, że określenie "brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji", zawarte w przepisie art. 130 § 1 pkt 6 O.p. dotyczy również udziału pracownika w postępowaniu w trybach nadzwyczajnych, takich jak wznowienie postępowania (tak m.in. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10.03.2017 r.). Tymczasem w badanej sprawie okoliczności pozwalające ocenić, czy A. D.-T. podlegała wyłączeniu od udziału w sprawie w postępowaniu wznowionym, pozostały niewyjaśnione, mimo iż niesporne jest, że wykonywała ona pewne czynności w postępowaniu w sprawie, która zakończyła się wydaniem decyzji ostatecznej z dnia [...].07.2016 r., jak i w postępowaniu wznowionym. Natomiast organy nie wyjaśniły szczegółowo, jakie były to czynności, nie wymieniły ich w uzasadnieniu decyzji, ani nie wskazały dowodów pozwalających Sądowi ocenić, czy istniały podstawy do wyłączenia pracownika z udziału w postępowaniu wznowionym. Wskazać nadto trzeba, że jednym z argumentów Strony mającym potwierdzić zasadność wyłączenia A. D.-T. z udziału w sprawie był fakt, iż została ona stosownym postanowieniem organu I instancji wyłączona z udziału w sprawie w postępowaniu wobec Strony dotyczącym podatku od nieruchomości za 2008 rok. Strona dodatkowo twierdziła, że wskazane postanowienie nie ograniczało wyłączenia A. D.- T. z udziału w sprawie jedynie do sprawy za rok 2008.
Organy obu instancji istotnie przyznały, że wyłączenie A. D.-T. w postępowaniu wobec Strony dotyczącym podatku od nieruchomości za 2008 rok miało miejsce. Natomiast rzeczonego postanowienia w ogóle nie ma w aktach sprawy przedłożonych Sądowi. Tym samym, wobec wskazanego braku i podnoszonych zarzutów, Sąd nie ma żadnej możliwości oceny, jakie były przesłanki wyłączenia A. D.-T. z postępowania dotyczącego roku 2008 i czy rozciągały się one na postępowanie za rok 2010 jak i postępowanie wznowione. Jedyną informację w tym względzie podała Skarżąca w skardze do Sądu, wskazując, że A. D.-T. jest członkiem rodziny udziałowca Spółki - A. D.. Jednak wobec całkowitego milczenia organów w tym względzie, jest to informacja, której Sąd nie jest w stanie zweryfikować i ocenić stopnia pokrewieństwa czy spowinowacenia i związanej z tym ewentualnej konieczności wyłączenia pracownika.
Sąd wskazał także, że co prawda w aktach sprawy znajduje się metryka sprawy wznowionej, z której wynika jakich czynności w nim dokonywała A. D.-T., jednak w aktach sprawy nie ma choćby analogicznej metryki z postępowania zwykłego (wymiarowego) dotyczącego roku 2010, zakończonego decyzją z dnia [...].07.2016 r. Dodatkowo Sąd wskazał, że decyzja Burmistrza wydana na skutek wznowienia decyzja organu I instancji z dnia [...].10.2019 r. nie została do Sądu w aktach sprawy przekazana w oryginale, a jedynie w kserokopii (poświadczonej za zgodność przez pracownika organu - Głównego Specjalistę ds. podatkowych - A. D.-T.). Sąd zauważył, że ostatnia strona wskazanej decyzji gdzie powinny figurować podpisy osób wydających decyzję (biorących udział w jej wydaniu) została skopiowana w ten sposób, że te podpisy (bądź podpis?) zostały zakryte kopią zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. Wobec powyższego Sąd nie był w stanie ustalić, kto w istocie podpisał wskazaną decyzję. Tymczasem z metryki sprawy wynika, że udział w wydaniu decyzji z dnia [...].10.2019 r. miały Skarbnik K. W. i właśnie A. D.-T.. - Główny Specjalista ds. podatkowych.
Ponadto Sąd stwierdził, że wbrew wymogom płynącym z art. 210 § 4 O.p., organy - uznając, że A. D.-T. nie podlegała wyłączeniu od udziału w sprawie - nie wskazały ani konkretnych faktów, które za tym przemawiają, ani dowodów na których oparły swoje ustalenia w tym względzie, podczas gdy okoliczności sprawy w tym względzie w istocie pozostały niewyjaśnione. Organ odwoławczy oparł się w tym zakresie na gołosłownym stwierdzeniu organu I instancji, że A. D.-T. brała udział jedynie w czynnościach technicznych, organizacyjnych poprzedzających wydanie decyzji z dnia [...].07.2016 r.
Końcowo, Sąd wskazał, że organ ponownie rozpoznający sprawę, mając na uwadze powyższe stanowisko Sądu, rozważy, czy A. D.-T. podlegała wyłączeniu w postępowaniu wznowionym. Aby to uczynić, zgromadzi materiał dowodowy pozwalający ustalić, jakie dokładnie czynności wykonywała w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...].07.2016 r., jakie czynności wykonywała w postępowaniu wznowionym zakończonym w I instancji decyzją Burmistrza z dnia [...].10.2019 r., jakie relacje łączą ją z udziałowcem Spółki - A. J. D., tj. czy jest to stopień pokrewieństwa bądź powinowactwa o którym mowa w art. 130 § 1 pkt 3 O.p. oraz jakie były przyczyny wyłączenia A. D.-T. w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku za rok 2008, w tym uzyska postanowienie o jej wyłączeniu. Po dokonaniu powyższego, organ oceni, czy postępowanie wznowione może się toczyć z udziałem A. D.-T. czy też podlega ona wyłączeniu ze sprawy wznowionej. W przypadku uznania, że A. D.-T. może brać udział w postępowaniu wznowionym wszystkie powyższe dowody winny znaleźć się w aktach sprawy, a stanowisko organu w tym względzie winno być wszechstronnie uzasadnione. W przeciwnym razie organ I instancji rozpozna sprawę bez udziału A. D.-T.. Zdaniem Sądu, dopiero wyjaśnienie powyższej kwestii formalnej pozwoli organowi na merytoryczne rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania i wydanie decyzji.
Natomiast w zakresie oceny zaistnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję, Sąd wskazała, że organ ponownie rozpoznający sprawę winien odnieść się do wszystkich okoliczności/dowodów, które Spółka wskazuje jako nowe i nieznane organowi w dniu wydania decyzji i wskazać w uzasadnieniu, czy spełniają one wymóg nowości i czy były one znane organowi w dniu wydania decyzji, a jeśli nie, to jakie dowody o tym świadczą.
Decyzją z dnia [...].03.2021 r., nr [...], organ I instancji ponownie odmówił uchylenia decyzji Burmistrza z dnia [...].07.2016 r.
Powyższa decyzja została uchylona decyzją Kolegium z dnia [...].05.2021 r., nr [...], w której to organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie wykonał zaleceń WSA w Szczecinie, gdyż nie zgromadził dowodów potwierdzających, jakich czynności dokładnie dokonywała A. D.-T. w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...].07.2016 r. a jakich w postępowaniu wznowionym, przy czym w tym przypadku organ powinien uaktualnić metrykę sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, uzupełnił akta administracyjne, w tym załączył do akt sprawy metrykę dokumentów sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...].07.2016 r. a także metrykę sprawy wznowionej.
Decyzją z dnia [...].06.2021 r., nr [...], Burmistrz odmówił uchylenia w całości dotychczasowej decyzji z dnia [...].07.2016 r., wydanej w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok, z uwagi na brak istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wykluczył wystąpienie w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję z dnia [...].07.2016 r. Organ stwierdził, że w toku uprzednio prowadzonego postępowania znany mu był stan techniczny nieruchomości, jak i wskazywane przez Spółkę interpretacje podatkowe. Zauważył przy tym, że Spółka sama błędnie kwalifikuje nieruchomość, twierdząc, że nie może być tam prowadzona działalność gospodarcza, ale działalność organizacji pożytku publicznego już tak. Wyjaśnił, że wydając decyzję, organ podatkowy brał i ten argument pod uwagę.
Organ I instancji wykluczył także zaistnienie w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 3 w zw. z art. 130 § 1 pkt 6 O.p., tj. wydania decyzji przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132 O.p., a odnoszącej się do A. D.-T.. Wskazał, że wyłączenie pracownika, na które powołuje się Spółka, dotyczyło wyłącznie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok, oraz że ww. pracownik nie był wydającym decyzję a jedynie jednym z przygotowujących dokumentację, czyli dokonywał wyłącznie czynności materialno-technicznych a nie procesowych.
Organ I instancji wyjaśnił, że wydanie postanowienia z dnia [...].01.2009 r. w przedmiocie wyłączenia ww. pracownika nastąpiło wyłącznie z ostrożności. Organ wskazał też, że J. S. jest w stosunku do pracownika A. D.-T. osobą obcą, natomiast okoliczność, że wskazany pracownik jest bratanicą udziałowca Spółki – A. D., nie oznacza, że pomiędzy pracownikiem a Spółką, będącą stroną postępowania, występuje jakikolwiek stosunek pokrewieństwa czy powinowactwa (nie można utożsamiać udziałowca spółki z samą spółką), skutkujący koniecznością zastosowania art. 130 § 1 O.p.
Ponadto organ wyjaśnił, że w momencie wydawania decyzji oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania pracownik organu A. D.-T. była dłuższy okres nieobecna w pracy. Okres przerywanej nieobecności w pracy związany był ze zwolnieniem lekarskim w czasie ciąży i urlopem macierzyńskim. Zgodnie z metryką sprawy udział w czynnościach procesowych przy wydawaniu decyzji zakończył się w momencie skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Kolegium, co nastąpiło decyzją z [...].05.2016 r., nr [...] Przy czym udział ten sprowadzał się wyłącznie do przekazania dokumentacji zgromadzonej w poprzednim postępowaniu i sporządzeniu pism nierozstrzygających sprawy co do istoty na prośbę pracownika faktycznie prowadzącego postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości, który podczas nieobecności pracownika przejął prowadzenie wszystkich spraw podatkowych.
W związku z tym, że A. D.-T. nie podlega wyłączeniu i nie brała udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji z dnia [...].07.2016 r. nie podlega także wyłączeniu w toczącym się postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania podatkowego.
Na koniec organ I instancji wskazał, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu z uwagi na wszczęcie wobec Spółki postępowania karno-skarbowego, o czym Spółka została skutecznie poinformowana. Spółka mogła również brać czynny udział w postępowaniu, gdyż była informowana o wszelkich podejmowanych czynnościach. Składając wniosek o wznowienie postępowania, Spółka nie wykazała istnienia żadnej z przesłanek wznowienia, a argumenty, na które się powoływała, nie stanowiły także nowej okoliczności sprawy.
Pismem z dnia [...].06.2021 r., uzupełnionym pismem z [...].07.2021 r., Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...].09.2021 r., Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].06.2021 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy, wskazując na oceny i wytyczne wynikające z wyroku WSA w Szczecinie z dnia 2.09.2020 r., sygn. akt I SA/Sz 232/20.
W wyniku ponownej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, mając na uwadze argumentację Spółki zawartą we wniosku o wznowienie postępowania, organ odwoławczy doszedł do tożsamych wniosków co organ I instancji, a mianowicie stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa wart. 240 § 1 pkt 3 i 5 O.p., a nakazujące wyeliminowanie ostatecznej decyzji Burmistrza z obrotu prawnego.
Kolegium ustaliło, że wyłączenie, postanowieniem z [...].01.2009 r., pracownika A. D.-T. od udziału w postępowaniu podatkowym, nastąpiło na podstawie art. 130 § 3 O.p., a zatem miało charakter fakultatywny i zależało od uznania bezpośredniego przełożonego, który podjął taką decyzję "z ostrożności". Wyłączenie to nie było zatem równoznaczne z obligatoryjnym wyłączeniem pracownika od wszelkich spraw w przedmiocie podatku od nieruchomości, których stroną była Spółka.
Dalej, wskazując na załączone metryki dokumentów do sprawy "określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok" oraz "wznowienia postępowania dotyczącego określenia wysokości w podatku od nieruchomości za 2010 rok, a także akt tych postępowań, Kolegium stwierdziło, że w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 rok A. D.-T. nie podejmowała istotnych czynności procesowych, pomimo bowiem wskazania jej w metryce dokumentów w obydwu sprawach, wszelkie czynności procesowe mające znaczenie dla rozstrzygnięcia podejmowane były przez inne osoby, a czynności A. D.-T. sprowadzały się wyłącznie do podejmowania czynności technicznych i organizacyjnych. Tym samym brak było podstaw do wyłączenia A. D.-T. od udziału w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].07.2016 r. Przy czym i w tym postępowaniu ww. pracownik nie podejmował żadnych czynności procesowych, a wyłączenie materialno-techniczne i organizacyjne.
W zakresie pozostałych podniesionych Spółkę zarzutów, dotyczących decyzji z dnia [...].07.2016 r., a mających wykazać istnienie nowych okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj.: interpretacji organu I instancji z dnia [...].06.2007 r., nieuwzględnienia nieistnienia pomieszczeń, nieuwzględnienie orzecznictwa WSA, faktu uiszczania przez poprzedniego podatnika podatku z uwzględnieniem stawki charakterystycznej dla nieruchomości w złym stanie technicznym, faktu wydania przez Burmistrza decyzji o użytkowaniu nieruchomości jako rolnej, wydanie decyzji wskutek błędu i rażącego naruszenia prawa, przyjęcie nieprawidłowej powierzchni błędne i bezpodstawne przyjęcie wartości amortyzacyjnych budowli – organ odwoławczy stanął na stanowisku, że nie są one okolicznościami nowymi, które nie były znane organowi I instancji, który wydał decyzję w dniu [...].07.2016 r. Zdaniem Kolegium, argumentacja zawarta we wniosku Spółki o wznowienie postępowania w istocie stanowi polemikę z uzasadnieniem decyzji z dnia [...].07.2016 r., do której Spółka miał prawo na etapie postępowania odwoławczego. Z prawa wniesienia odwołania Spółka jednak nie skorzystała.
Końcowo, odnosząc się do kwestii błędnego oznaczenia decyzji, jak też wydania decyzji z dnia [...].07.2016 r. w warunkach przedawnienia, Kolegium wskazało, że kwestie te zostały ostatecznie rozstrzygnięte w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 20.09.2018 r., sygn. akt I SA/Sz 218/18, i zagadnienia te nie mogą być badane w sprawie wznowionej w oparciu o przepisy art. 240 §1 O.p., podobnie jak pozostałe, niezwiązane z wystąpieniem nowych okoliczności.
Pismem z dnia [...].09.2021 r., Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Kolegium z dnia [...].09.2021 r., wnosząc następująco:
"2. o uchylenie lub zamianę lub stwierdzenie nieważności, lub uzupełnienie, lub sprostowanie decyzji Burmistrza L. z [...].07.2021. przez SKO w S. (o wydanie decyzji merytorycznej) lub jeżeli SKO nie dopuszcza dokonania autokontroli to przez WSA w Szczecinie w ramach kontroli instancyjnej.
3. Wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie merytorycznej decyzji w wydanym wyroku w zakresie uchylenia lub zamiany lub stwierdzenia nieważności, lub uzupełnienia, korekty, lub sprostowania decyzji Burmistrza L. z [...].07.2021.
4. o zajęcie stanowiska przez SKO, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało podstawy (czy stanowiąca o okresie objętym, już decyzją ostateczną teoretycznie nie do przyjęcia korekta w brudnopisie z błędnymi danymi adresowymi i powierzchniowymi i wydana bez tej weryfikacji decyzja z [...].07.2016. wymierzająca podatek od wyższej powierzchni mogły być podstawą wszczęcia postępowania karnego skarbowego) czy był to pretekst do pospiesznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie dopuszczalne w takiej formie - Uchwała 7 sędziów NSA z dnia 24 maja 2021 r., sygn. I FPS 1/21.".
Skarżąca wniosła także o przeprowadzenie dowodów z treści jej pism w sprawie wytworzonych, argumentów i dowodów tam podniesionych i z dowodów do tych pism załączonych, albowiem Kolegium nie odniosło się do ich treści, tj.: pisma z [...].07.2021 r. wraz załącznikiem z [...].03.2011 r., stanowiącym o wyznaczeniu do spraw związanych z podatkiem za 2010 r. zawodowego pełnomocnika, co wskazuje na nieprawidłowe doręczenie informacji o wszczęciu postępowania karnego-skarbowego, wynikającym z tego przedawnieniu itd. Pisma; z [...].04.2021 r., [...].03.2021 r., wniosku inicjującego postępowanie I SA/Sz 232/20 i inne.
Spółka podniosła, że (cyt.) "wskazując błędy postępowania i kończącej je decyzji Burmistrza L. z [...].07.2021. w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 rok WNOSI o jakiekolwiek jej wyeliminowanie z obrotu prawnego".
W obszernym uzasadnieniu skargi Spółka zaprezentowała swoje stanowisko w sprawie, w dalszym ciągu wskazując na nieuprawniony udział A. D.-T. w prowadzonych postępowaniach, który to udział - wbrew twierdzeniom organów - nie ograniczał się wyłącznie do czynności organizacyjno-technicznych. Zdaniem Skarżącej niezależnie od okoliczności wskazywanych przez organy, skoro pracownica ta została postanowieniem wyłączona od udziału w sprawie (bez podania ograniczenia czasowego wyłączenia) i postanowienia tego "nie odwołano", to podlegała obligatoryjnemu wyłączeniu od udziału we wszystkich sprawach.
Spółka wskazała również, że WSA w Szczecinie wskazał na potrzebę rozważenia aspektu wyłączenia pracownika i to stało się jedyną podstawą wyroku z 2.09.2020 r., sygn. akt I SA/Sz 232/20, zgadzając, się z zarzutami Skarżącej, że podniosła także, że w sprawie wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności. Spółka wspomniała o zawyżonej powierzchni, upłynięciu terminu przedawnienia w skutek nieprawidłowych doręczeń w sprawie wszczęcia postępowania karno-skarbowego (nie do siedziby i miejsca działalności tylko do człowieka arbitralnie uznanego przez organ jako pełnomocnika, który ani nie wyraził aprobaty bycia, pełnomocnikiem ani pełnomocnictwa nie złożył, ponadto w czasie wysłania korespondencji o wszczęciu postępowania karnego -skarbowego adres nie należał już do Spółki z racji zbycia nieruchomości w 2010 r. o czym organ podatkowy doskonale wiedział, bo wyliczał, już podatek innemu podmiotowi), stanie technicznym, nieistnieniu niektórych pomieszczeń Aspekt istnienia przedawnienia został wspomniany w postanowieniu nr [...] Okoliczności te są nowe i także nieznane wcześniej organowi, jeżeli ten się do nich nie odnosił. Według Skarżącej chybionym jest powoływanie się w tym zakresie przez Kolegium na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20.09.2018 r., opierającym się na powielane przez Kolegium argumenty Burmistrza.
Zdaniem Skarżącej, w sprawie mają zastosowanie przesłanki wymienione
w art. 240 § 1 O.p., a w szczególności pkt 1-3 i pkt 5, a ponadto w sprawie istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, co Spółka szeroko uargumentowała.
W podsumowaniu Skarżąca wskazała na zasadnicze wady ostatecznej decyzji z dnia [...].07.2016 r., które - zdaniem Spółki - winny doprowadzić do jej wyeliminowania, a polegające w szczególności na tym, że:
1. Doręczeń dokonywano nieprawidłowo w sprawie zainicjowanej nieprawidłowo wypełnioną korektą deklaracji (dane nie odpowiadały Spółce i jej nieruchomości), tj. nie na adres zawodowego pełnomocnika radcy prawnego M. Ś. S..
2. Wszczęto postępowanie na podstawie nieprawidłowych danych z korekty deklaracji i taką też wydano decyzję z [...].07.2016 r.
3. Wszczęto postępowanie na podstawie na podstawie korekty obejmującej okres objęty decyzją ostateczną, co nie może mieć miejsca.
4. Decyzja stanowi o podatku wyliczonym od powierzchni wyższej niż powierzchnia nieruchomości Spółki co na pewno nie jest prawidłowe i daje się bardzo szybko zweryfikować poprzez porównanie decyzji z 2009 r. z 2010r. (maj-grudzień - w maju nieruchomość została zbyta), 2011 r. itd.
5. Brak doręczenia decyzji w terminie powoduje, że prawo do wydania decyzji wygasa, a zobowiązanie podatkowe w ogóle nie powstaje.
Do skargi załączono kopie: decyzji z dnia [...].02.2011 r. w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 r., zawiadomienia o wykroczeniu skarbowym z dnia [...].11.2015 r., protokołu przesłuchania świadka z dnia [...].12.2015 r., zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z [...].04.2015 r. oraz pism Burmistrza z dnia [...].08.2021 r. i z 2011 r. (data i treść pisma bardzo mało czytelne).
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej.
Pismami z dnia [...].10.2021 r., [...].10.2021 r., [...].11.2021 r. i [...].11.2021 r., zatytułowanymi "SKARGA – uzupełnienie", Skarżąca uszczegółowiła zarzuty i argumentację przedstawioną w skardze. Do pism [...].10.2021 r. i z [...].11.2021 r. Spółka dołączyła kopię pisma Burmistrza z dnia [...].10.2021 r., stanowiącą odpowiedź na wniosek innej spółki z o.o. o udostępnienie informacji publicznej, celem wykazania wysokiego stopnia zaangażowania pracownicy organu I instancji A. D.-T. w prace zmierzające do podjęcia rozstrzygnięć w sprawie.
Na zgodne stanowisko wszystkich stron postępowania sądowoadministracyjnego, zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I z dnia 4.11.2021 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. O terminie posiedzenia niejawnego wyznaczonego na dzień 2 grudnia 2021 r., oraz o możliwości przedłożenia Sądowi dodatkowego stanowiska w sprawie, poinformowano strony w dniach – 5.11.2021 r. (Kolegium) i 9.11.2021 r. (Skarżąca).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] czerwca 2021 r., którą odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie określenia L. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok.
Na wstępie wskazać należy, że wyrokiem z dnia sygn. akt I SA/Sz 232/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylając decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Burmistrza [...] w przedmiocie wznowienia postępowania
nakazał rozważyć czy A. D.-T. podlegała wyłączeniu w postępowaniu wznowionym, zgromadzić materiał dowodowy pozwalający ustalić jakie dokładnie czynności wykonywała w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2017 r., jakie czynności wykonywała w postępowaniu wznowionym zakończonym w I instancji decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] października 2019 r., jakie relacje łączą ją z udziałowcem Spółki – A. J. D., tj. czy jest to stopień pokrewieństwa bądź powinowactwa, o którym mowa w art. 130 § 1 pkt 3 O.p. oraz jakie były przyczyny wyłączenia A. D.-T. w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku za rok 2008 r., w tym nakazał Sąd włączyć postanowienie o jej wyłączeniu. Sąd wskazał, że po dokonaniu powyższego organ oceni czy postępowanie wznowione może się toczyć z udziałem A. D.-T. czy też podlega ona wyłączeniu ze sprawy wznowionej. Zdaniem Sądu dopiero wyjaśnienie powyższej kwestii formalnej pozwoli organowi na merytoryczne rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania i wydanie decyzji.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena związany jest organ i sąd ponownie rozpoznający sprawę. Jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci wskazań, co do dalszego postępowania, wyrażoną w orzeczeniu sądowym, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w drodze skargi kasacyjnej (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06; wyrok NSA z dnia 19 listopada 2020 r., I OSK 863/19; wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., II FSK 2333/18; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2020 r., II FSK 2343/18).
Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz [...] załączył do akt sprawy metrykę dokumentów sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. a także metrykę sprawy wznowionej. Burmistrz [...] wskazał na udział A. D.-T. w postępowaniu wymiarowym zakończonym decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. uchyloną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dnia [...] maja 2016 r.; na prowadzone ponownie postępowanie wymiarowe przez innego pracownika tj. U. N. a Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na charakter podejmowanych czynności podejmowanych przez A. D.-T. w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Ponadto w aktach sprawy znajduje się postanowienie z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie wyłączenia A. D. - pracownika organu podatkowego od udziału w postępowaniu podatkowym dotyczącym roku 2008. Ponadto w decyzji z dnia [...] marca 2021 r. wskazano na relacje łączące A. D.-T. z J. S. (osoba obca) oraz z A. J. D. (krewna w linii bocznej, bratanica). Tych okoliczności nie kwestionuje także Skarżąca.
Wskazać zatem należy, że art. 130-132 O.p. stanowią podstawę zastosowania pewnych szczególnych instytucji procesowych w celu zabezpieczenia pełnego obiektywizmu podczas prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji, gdy wątpliwości co do zachowania tego obiektywizmu łączą się z osobą pracownika organu (lub samego organu). I tak art. 130 O.p. wprowadza zasadę wyłączenia organu lub pracowników organu od postępowania, w którym:
1) są stroną;
2) pozostają ze stroną w takim stosunku prawnym, że rozstrzygnięcie sprawy może mieć wpływ na ich prawa lub obowiązki;
3) stroną jest ich małżonek, rodzeństwo, wstępny, zstępny lub powinowaty pierwszego stopnia;
4) stronami są osoby związane z nimi z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
5) byli świadkami lub biegłymi, byli lub są przedstawicielami podatnika albo przedstawicielem podatnika jest jedna z osób wymienionych w pkt 3 i 4;
6) brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji;
7) zaistniały okoliczności, w związku z którymi wszczęto przeciw nim postępowanie służbowe, dyscyplinarne lub karne;
8) stroną jest osoba pozostająca wobec nich w stosunku nadrzędności służbowej.
Ponadto w art. 131 i 132 O.p. wskazano przypadki wyłączenia od postępowania naczelnika urzędu skarbowego oraz wójta lub burmistrza, starosty, marszałka województwa, ich zastępcy oraz skarbnika jednostki samorządu terytorialnego.
Należy jednak zaznaczyć, że przesłanki wyłączenia, wynikające z art. 130 O.p. zostały określone szerzej, niż przesłanka wznowienia w art. 240 § 1 pkt 3 O.p. Instytucja wyłączenia może lub wręcz musi znaleźć zastosowanie zarówno w stosunku do pracownika prowadzącego postępowanie lub uczestniczącego w niektórych czynnościach procesowych, jak i do pracownika upoważnionego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Obowiązek wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu na podstawie art. 130 O.p. służy, jak wspomniano na wstępie, obiektywizmowi przy rozstrzyganiu sprawy, a więc ma zapobiec sytuacjom, w których okoliczności wskazane w art. 130 § 1 pkt 1-8 mogłyby wywrzeć wpływ na wynik postępowania. O ile jednak niewyłączenie pracownika w razie spełnienia przesłanek z w/w przepisu stanowi oczywiste naruszenie procedury podatkowej, to powyższe naruszenie obowiązków organu nie przesądza, że w każdym przypadku ta okoliczność faktycznie miała wpływ na wynik postępowania, w szczególności gdy czynności decydujących dokonuje inna osoba. Naruszenie prawa poprzez niezastosowanie przepisów art. 130-132 O.p. w sytuacji gdy istniały podstawy do ich zastosowania, stanowi zatem zawsze podstawę zarzutów, jakie strona może podnieść w odwołaniu od decyzji lub skardze do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną organu podatkowego.
Mając powyższe na uwadze zaakceptować należy stanowisko organu a zgromadzone dokumenty to potwierdzają, że A. D.-T. nie podlegała wyłączeniu od rozpoznania sprawy wznowieniowej.
Wbrew stanowisku Skarżącej z postanowienia z dnia [...] stycznia 009 r. nr [...] wynika, że od udziału w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na podstawie art. 130 § 3 O.p. została wyłączona A. D. z uwagi na pokrewieństwo, które może wywołać wątpliwości co do bezstronności i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w związku z wyłączeniem A. D. z udziału w postępowaniu w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008 r. wyznaczono innych pracowników. Oba postanowienia w jednej przesyłce doręczono Spółce dnia [...] stycznia 2009 r. Treść postanowienia nie pozostawia wątpliwości co do czasowego zakresu wyłączenia tj. postępowania dotyczącego roku podatkowego 2008. Ponadto postanowienie o wyłączeniu pracownika zgodnie z art. 130-132 O.p. stanowią podstawę zastosowania pewnych szczególnych instytucji procesowych podczas prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy zatem nie mogło to postanowienie dotyczyć postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 r. które zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r.
Nie budzi także wątpliwości stanowisko organu, że brak jest podstaw do wyłączenia A. D.-T. z udziału w postępowaniu z uwagi na więzy pomiędzy nią a A. J. D. czy J. S.. A. D.-T. jest bratanicą A. J. D. tj. 3 stopień pokrewieństwa w linii bocznej a J. S. jest osobą obcą dla A. D.-T.. Zatem brak jest podstawy do wyłączenia w oparciu o art. 130 § 1 pkt 3 O.p. gdzie mowa jest o wstępnych, zstępnych i powinowatych ale do 2 stopnia – w związku ze zmianą przepisów ustawy ordynacja podatkowa poczynając od 1 stycznia 2016 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1649), w brzmieniu do 1 stycznia 2016 r. wyłączeniu podlegał pracownik związany powinowactwem do 1 stopnia. Nie zmienia tej oceny błędne przyjęcie przez organ, że więzy jakie łączą A. D.-T. a A. J. D. to 2 stopień powinowactwa.
Odnosząc się do przesłanki wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji tj. określonej w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. organ wskazał, że w świetle załączonych do akt sprawy metryk dokumentów do sprawy "określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok" oraz "wznowienia postępowania dotyczącego określenia wysokości w podatku od nieruchomości za 2010 rok, a także akt tych postępowań, że w postępowaniu w sprawie podatku od nieruchomości za 2010 rok A. D.-T. nie podejmowała istotnych czynności procesowych a zaskarżona decyzja z dnia [...] lipca 2016 roku została wydana przez Burmistrza Gminy.
Ponadto co wynika z metryki sprawy i akt administracyjnych udział A. D. – T. w toku postępowania wymiarowego w pierwszej instancji można rozważać do czasu wydania decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. którą to decyzję uchyliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze dnia [...] maja 2016 r. Ponowne zatem postępowanie wymiarowe przed organem I instancji zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., której wzruszenia w wyniku wznowienia postępowania domaga się Spółka toczyło się – jak wynika to z metryki sprawy i akt administracyjnych z udziałem pracownika w osobie – U. N.. Zatem A. D.-T. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., która rozstrzygała w ponownie prowadzonym postępowaniu wymiarowym po decyzji Samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r.
Zgodzić się należy zatem ze stanowiskiem organu, że mając powyższe ustalenia na uwadze, A. D.-T. nie podlega wyłączeniu w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania.
Nie budzi wątpliwości, że pracownik organu administracji, który brał udział w wydaniu decyzji podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena czy spełniona jest przesłanka uzasadniająca stwierdzenie nieważności tej decyzji. Zasada praworządności wymaga aby oceny takiej w postępowaniu nadzwyczajnym dokonały inne osoby niż te, które wydały wcześniejszą decyzję. Chodzi tu o zachowanie zasady prawdy obiektywnej dającej stronie gwarancje procesowe, że osoba wydająca decyzję, nie będzie następnie brała udziału w postępowaniu nadzwyczajnym, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie jest utrwalone i zostało omówione we wcześniejszych rozważaniach. Nie mniej z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Przechodząc do rozpoznania sprawy legalności decyzji w sprawie wznowieniowej z uwagi na ocenę wpływu wskazanych przez Skarżącą przesłanek wyjaśnić zatem należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w ramach którego taką decyzję wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 240 § 1 O.p. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie i możliwość wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 O.p. służącej ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Zaznaczenia również wymaga, że przesłanki wznowienia postępowania powiązane są z kwalifikowanymi wadami procesowymi, uzasadniającymi uchylenie decyzji ostatecznej i rozstrzygnięcie sprawy w nowym, wolnym od wad "procesowych" postępowaniu administracyjnym czy podatkowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2010 r. sygn. akt I FPS 7/10; opubl. ONSA i WSA z 2011 r. nr 2, poz. 21 oraz CBOSA).
Jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jest ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. O zaistnieniu tej podstawy wznowienia postępowania można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, nie były znane organowi, który wydał decyzję i istniały w dniu wydania decyzji.
Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym nie ma znaczenia, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach. Ponadto nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., to zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte przez organ, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę.
Nowe okoliczności faktyczne, jak i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.
Kolejną przesłanką jest istnienie tych okoliczności faktycznych lub dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Ostatnią przesłanką jest to, że wspomniane okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy organ zasadnie, po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza [...], z uwagi na niestwierdzenie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 3 i 5 O.p. Przy czym Skarżąca upatruje ww. przesłanki w niniejszej sprawie: w wydaniu decyzji po upływie terminu przedawnienia przez osoby wyłączone lub te, które wyłączone być powinny, oraz że Spółce nie doręczono informacji o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, w nieuwzględnieniu w decyzji wydanej Spółce interpretacji podatkowej z [...] czerwca 2007 r.; w nieuwzględnieniu w decyzji nieistnienia pomieszczeń, orzecznictwa WSA w Szczecinie dotyczącego podatku za 2009 r., prowadzenia działalności przez Fundację Z. czy działalności rolnej; w błędnym przyjęciu wartości amortyzacyjnych budowli czy złego stanu technicznego opodatkowanych nieruchomości.
W ocenie Sądu należy przyznać rację organowi, który uznał, że ww. okoliczność była już przedmiotem analizy w postępowaniu wymiarowym, zatem brak jest możliwości przypisania tej okoliczności znaczenia o którym w mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Przypomnieć bowiem należy, że Burmistrz [...] określając decyzją z [...] lipca 2016 r. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2010 r. uznał, że:
- Fundacja Z. nie jest organizacją pożytku publicznego – na terenie wskazanej działalności tego podmiotu działała stacja paliw,
- przedstawiona dokumentacja oraz zeznania B. W. nie stanowią wystarczającej podstawy do potwierdzają złego stanu technicznego budynków, do wyłączenia z działalności czy rozbiórki budynku, gdyż taka decyzja należy do nadzoru budowlanego,
- część budynku garażowego o pow. 63,68 m2 będącego w złym stanie technicznym podlega opodatkowaniu jako budynki pozostałe,
- oględziny nie potwierdziły wyburzonego budynku, przedmiotowy budynek widnieje w ewidencji gruntów i budynków,
- interpretacja dotycząca zwolnienia od podatku od nieruchomości nie może zastosowania w niniejszej sprawie wobec ustalonego stanu faktycznego tj. ustalenia, że wskazany podmiot (Fundacja Z. ) w roku 2010 r. nie jest organizacją pożytku publicznego.
Także w ostatecznej decyzji z [...] lipca 2016 r., której uchylenia Spółka żąda, organ stwierdził, że wyłączenie pracownika w osobie A. D. dotyczyło 2008 r., jednakże organ w kolejnych postępowaniach doszedł do przekonania, że wobec braku podstaw do wyłączenia – brak przesłanki z art. 130 § 3 O.p. (brak bezpośrednich więzi rodzinnych – więzi w 2 stopniu – choć prawidłowo można mówić o 3 stopniu pokrewieństwa) nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania w sprawie podatku za rok 2010 przez A. D..
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] rozpoznając odwołanie Spółki z dnia [...] lutego 2016 r. od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. rozstrzygnęło o wątpliwościach Spółki co do skuteczności doręczenia zawiadomienia z dnia [...] grudnia 2015 r. o zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego a także o bezzasadności wszczęcia postępowania karnoskarbowego z uwagi jak podnosiła Spółka na zapłatę podatku w wyższej niż należna wysokości i braku na dzień wszczęcia tego postępowania decyzji określającej podatek od nieruchomości w innej niż wykazana w deklaracji wysokości czy zasadności wszczęcia tego postępowania.
Ponadto zarówno w ww decyzji z dnia [...] maja 2016 r. - wskazano na podstawę prawną 5 letniego a nie 3 letniego terminu przedawnienia zobowiązania w niniejszej sprawie jak i ostatecznej decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2016 r., której uchylenia w wyniku wznowienia żąda Spółka tj. wskazano na art. 21 § 3 i art. 70 § 1 O.p.
Zatem okoliczności powoływane przez Spółkę były przedmiotem oceny zarówno przez organ I instancji jak i organ odwoławczy. W świetle powyższego nie można przyjąć, że wskazana we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność była nieznana organowi. To, że została ona w postępowaniu wymiarowym oceniona odmiennie niż tego chciałaby strona, nie oznacza, że organ nie miał o niej wiedzy. Okoliczności o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. mają bowiem być nowe, co oznacza, że nie mogą wynikać z odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego. Zresztą kwestia oceny przedmiotu opodatkowania, była jedną z zasadniczych, gdyż to przecież od niej uzależniona była możliwość i wysokość opodatkowania podatnika. Zatem nie można przyjąć, że była to okoliczność nowa. Tak więc odmienna ocena faktów przez podatnika, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi, nie oznacza pomijania istotnych okoliczności faktycznych, a tym bardziej nie uzasadnia uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 26.05.2017 r. , I FSK 1070/15).
Skarżąca wskazała ponadto, że dowodami potwierdzającymi przytoczoną przez nią okoliczności ma być orzecznictwo WSA w Szczecinie w tym wyrok z dnia 13 lutego 2013 r. o sygn. akt I SA/Sz 510/12 i z dnia 2 lipca 2015 r. I SA/Sz 1188/14 dotyczący postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2009 a wskazujący na potrzebę powołania biegłego do ustalenia stanu technicznego nieruchomości.
Odnosząc się do powyższego nie sposób nie dostrzec, że Skarżąca poprzez zawarte w piśmie o wznowienie postępowania wnioski w tym poparte uchwałą NSA o sygn. akt I FPS 1/21 podejmuje próbę otwarcia na nowo postępowania wymiarowego, co nie można zaakceptować w świetle zasady stałości decyzji ostatecznej. Nadto należy dostrzec, że dowody te – którymi w ocenie Spółki są ww. wyroki WSA, które zresztą jak sama Spółka wskazała dotyczą zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. a nie 2010 r. mogły zostać zawnioskowane w toku zwykłego postępowania instancyjnego, czego w sprawie zabrakło. Należy również zwrócić uwagę, że co do zasady nie jest dopuszczalne w celu wykazania przesłanki wznowienia, żądanie przeprowadzenia dowodu we wniosku o wznowienie postępowania. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wnioski dowodowe zgłoszone w piśmie o wznowienie muszą być oceniane z uwzględnieniem konwencji tego postępowania. Organ po wznowieniu postępowania bada bowiem przedstawiane okoliczności lub dowody, które są już udostępnione organowi, bez potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z 12.06.2018 r., II FSK 1578/16). Pomijać jednak nawet powyższe, należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że okoliczności, które miały zostać dowiedzione wskazanymi dowodami, były znane organowi – Burmistrzowi [...] przed wydaniem decyzji, a więc nie są okolicznościami nowymi. A tylko nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody czyli takie, które pozwoliłyby dokonać odmiennych ustaleń w zakresie stanu faktycznego przyjętego w ostatecznej decyzji, mogły mieć znaczenie w sprawie.
Ponadto ww. orzeczenia nie mogą przemawiać za stanowiskiem Spółki jako, że podnoszone okoliczności dotyczące ustaleń w zakresie przedmiotu opodatkowania jest bez znaczenia w kontekście ustaleń dokonanych w postępowaniu wymiarowym co do roku 2010 a dotyczących zwolnienia od opodatkowania, wyłączenia z uwagi na nieistnienie budynku czy złego stanu technicznego.
Wskazać ponownie należy, że w tryb wznowienia postępowania nie może służyć ponownemu rozpoznaniu sprawy i podnoszenia argumentów i zarzutów, które mogły być przedmiotem rozpoznania w toku instancji. Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie Skarżąca nie skorzystała z możliwości odwołania się od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2016 r., której wzruszenia domaga się w trybie wznowienia postępowania. Oczywiście nieskorzystanie z prawa do odwołania nie można czynić Skarżącej zarzutu, nie mniej okoliczność ta nie stanowi przesłanki do uwzględnienia wniosku o ponowną kontrole prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia przy wymiarze podatku.
W związku z powyższym, Sąd za chybiony uznał zarzuty skargi. W niniejszymi postępowaniu nie była bowiem badana kwestia prawidłowości prowadzonego postępowania i zajętego stanowiska organu w decyzji z dnia [...] lipca 2016 r., lecz kwestia możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej w przedmiocie określenia Spółce zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. Zagadnienie dotyczące opodatkowania nieruchomości będących w posiadaniu Spółki było przedmiotem badania w innym postępowaniu, zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]
Odnosząc się do drugiej podstawy wznowienia zawartej w treści art. 240 § 1 pkt 3 O.p. wskazać należy, że ustawodawca ograniczył się do sytuacji, gdy decyzja kończąca postępowanie została wydana przez podlegającego wyłączeniu pracownika lub organ. Odmiennie niż w ww. art. 130-132 O.p.
Powyższa dystynkcja jest rezultatem rozróżnienia czynności postępowania na czynności przygotowawcze – mające na celu zebranie materiału dowodowego i ustalenie stanu faktycznego, tak, by możliwe było rozstrzygnięcie sprawy na jego podstawie, oraz na czynności decydujące – polegające na podjęciu rozstrzygnięcia sprawy. Pojęcie "wydania decyzji" należy zatem utożsamiać tylko z tym ostatnim etapem. Podstawą wznowienia postępowania może być jedynie udział pracownika (organu) podlegającego wyłączeniu w czynnościach decydujących tj. w wydaniu decyzji. Powyższe wynika bezpośrednio z brzmienia przepisu art. 240 § 1 pkt 3 O.p., który wprost dowołuje się do pojęcia "wydania decyzji". Ograniczenie możliwości zastosowania instytucji wznowienia postępowania do przypadków udziału osoby podlegającej wyłączeniu na podstawie art. 130-132 O.p. w czynnościach decyzyjnych ma jednak także głębsze uzasadnienie, związane z jednej strony z większym stopniem ryzyka faktycznego wpływu na treść decyzji okoliczności, o jakich mowa w art. 130 O.p., z drugiej z koniecznością respektowania wspomnianej na wstępie zasady trwałości decyzji ostatecznych. Należy się zgodzić z organem odwoławczym, że "na zewnątrz" decyzje zawsze wydaje organ podatkowy, działając przez pracownika upoważnionego do podpisania decyzji w imieniu organu. Osoba upoważniona do podpisania decyzji jest w imieniu organu jedyną odpowiedzialną za jej treść, stąd jej udział w końcowym etapie postępowania – czynnościach decyzyjnych, przesądza o podjęciu decyzji i o tym, że w takim a nie innym kształcie decyzja ta wejdzie do obrotu prawnego.
W przypadku osoby podpisującej decyzję, a więc ostatecznie odpowiedzialnej "na zewnątrz" za jej treść, ryzyko wpływu okoliczności, o jakich mowa w art., 130-132 O.p. jest znacznie większe – na tyle, że ustawodawca uznał za zasadne przyjęcie naruszenia obowiązku, o jakim mowa w w/w przepisach w stosunku do takiej osoby, za podstawę wznowienia postępowania. Jednocześnie należy zauważyć, że za uznaniem takiego naruszenia prawa za przesłankę wznowieniową stoi domniemanie wpływu opisanej w art. 240 § 1 pkt 3 O.p. okoliczności na wynik sprawy, a zatem dla wznowienia postępowania z tej przyczyny pozostaje bez znaczenia, czy udział osoby wydającej decyzję danym przypadku faktycznie zaważył na rozstrzygnięciu.
Wypada w tym miejscu podkreślić, że omówiona przesłanka wznowienia postępowania, podobnie jak inne wskazane w art. 240 § 1 O.p., stanowi kwalifikowaną wadę decyzji, a tylko tego rodzaju wady mogą stanowić podstawę do zastosowania wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznych i ponownego prowadzenia postępowania raz już zakończonego ostateczną decyzją. Naruszenie zasady zaufania, do której odwołuje się w skardze Skarżąca, o ile może stanowić podstawę uchylenia decyzji w trybie zwykłym, o tyle nie uchyla skutków wynikających z zasady trwałości decyzji ostatecznych i nie może prowadzić do wzruszenia ostatecznej decyzji w sytuacjach innych, niż enumeratywnie wymienione w art. 240 O.p. Jak zaś wyjaśniono powyżej, zarówno wykładnia językowa jak i celowościowa nie pozwalają na taką interpretację art. 240 § 1 pkt 3 O.p., która skutkowałaby objęciem zakresem zastosowania tego przepisu sytuacji, gdy pracownik podlegający wyłączeniu na podstawie art. 130132 o.p. brał udział w postępowaniu, ale nie wydał decyzji.
Reasumując Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie art. 240 § 1 pkt 3 O.p. mógłby znaleźć zastosowanie jedynie wówczas, gdyby wskazany pracownik A. D. T. była osobą wydającą decyzje w sprawie tj. decyzję z dnia [...] lipca 2016 r. Z akt sprawy wynika jednak jednoznacznie, że w/w pracownik nie wydał we wskazanym rozumieniu decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. Stąd zasadnie organ uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. Na takie też rozumienie podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji wskazał WSA w wyroku z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 232/20.
Mając na uwadze zarzuty skargi i zawarte w pismach procesowych z dnia [...] października 2021 r., [...] października 2021 r., [...] listopada 2021 r., [...] listopada 2021 r. wskazać można, że zarzuty Skarżącej w przeważającej mierze dotyczą przy tym (i dotyczyły na etapie postępowania podatkowego) nieprawidłowego wyliczenia Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego. Kwestionowanie prawidłowości wyliczenia podatku, czy to z przyczyn merytorycznych, czy w oparciu o art. 130 -132 O.p. było możliwe w postępowaniu odwoławczym. Natomiast warunkiem uchylenia decyzji wymiarowej w trybie wznowieniowym było wykazanie, że zaistniała jedna z przesłanek wskazanych w art. 240 § 1 O.p., a w przypadku powołania się na pkt 3 tego przepisu – wykazanie, że okoliczności, o jakich mowa w art. 130-132 O.p. zaistniały w stosunku do osoby, która wydała, a więc podpisała, decyzję w imieniu Burmistrza [...]. Skoro A. D.-T., której wyłączenia od udziału w postępowaniu domagała się Skarżąca, nie była tą osobą, to wskazana przesłanka wznowienia nie wystąpiła, zaczym nie było również podstaw do merytorycznego rozpoznania ponownie sprawy i badania prawidłowości rozliczenia podatku.
Końcowo należy stwierdzić, że wbrew opinii strony, wydana w sprawie decyzja zawiera wszystkie wymogi określone w art. 210 § 4 O.p. Organ mając na uwadze charakter postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, w sposób precyzyjny opisał dlaczego powołana przez Spółkę przesłanka nie spełnia warunków z art. 240 §1 pkt 3 i 5 O.p. bo na takie powoływała się Spółka we wniosku, jego uzupełnieniu i przypisaniu podstawy prawnej z dnia [...] sierpnia 2017 r.
Odnosząc się do wniosku dowodowego należy mieć na uwadze, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie jest co do zasady prowadzone postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 106 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego.
W art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. stwierdza się, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu sprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą zatem orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami.
Wnioskowany zatem dowód z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy organu podatkowego nie jest dowodem uzupełniającym. Stąd żądanie Skarżącej nie mogło przynieść zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło