I SA/Sz 912/16

Dnia 21 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpatrzeniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia 30 grudnia 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi R.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma T. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia 29 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków otrzymanych w ramach umowy o dofinansowanie na realizację projektu wraz z odsetkami p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania decyzji. R.K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma T. (zwany dalej "Skarżącym"), pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na wyżej opisaną decyzję Zarządu Województwa [...] , utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia 30 grudnia 2014 r. nr[...] , którą orzeczono zwrot od Skarżącego środków otrzymanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 na podstawie umowy o dofinansowanie nr[...] , zawartej w [...] w dniu 27 grudnia 2010 r. na realizację projektu pn. " [...] ", w kwocie [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Następnie, w związku z otrzymaniem upomnienia z dnia 10 sierpnia 2016 r. nr[...], pismem z dnia 22 sierpnia 2016 r., Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 30 grudnia 2014 r. do czasu rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Uzasadniając złożony wniosek, Skarżący podniósł, że przedmiot sprawy ma skomplikowany charakter, a wyegzekwowanie zwrotu dotacji wraz z odsetkami przed rozpoznaniem skargi przez Sąd doprowadziłoby do pokrzywdzenia Skarżącego. Tym bardziej, że - jak wskazał we wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych złożonym w niniejszej sprawie - nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych ani w części, ani w całości, bez istotnego uszczerbku dla kosztów utrzymania siebie i dla prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Skarżący wskutek ww. decyzji nie otrzymał pozostałej kwoty dotacji w wysokości [...] zł, a otrzymaną dotację w kwocie [...] zł prawdopodobnie będzie musiał zwracać z odsetkami ustawowymi od roku 2011, jeśli jego skarga do Sądu okazałaby się bezzasadna. Skarżący wskazał, że w związku z realizowanym przedsięwzięciem wydatkował ponad [...] zł, nie wliczając kwoty ponad [...] zł za usługi firm consultingowych, które to wydatki miały zostać mu refinansowane, ale zapewne nigdy nie będą. Z tego powodu sytuacja finansowa Skarżącego jest trudna i zarobione środki przeznacza on na spłatę kredytów, podatki, ubezpieczenia społeczne i wynagrodzenia dla pracowników. Co najważniejsze, Skarżący, mając nadzieję, że otrzyma dotację europejską w kwocie [...] złotych, stworzył stałych 15 nowych miejsc pracy, jest to praca całoroczna, a nie tylko sezonowa w okresie wakacyjnym, tak jak to bywa w nadmorskiej turystyce. Skutkiem zwrotu dotacji będzie zaś konieczność ograniczenia prowadzonej działalności gospodarczej i następnie likwidacja stworzonych miejsc pracy. Wszystkie umowy o pracę zostaną pracownikom wypowiedziane, a Skarżący będzie zatrudniał jedynie sezonowo i na określone wydarzenia np. Bal Sylwestrowy, jedynie na umowy cywilnoprawne. Reasumując, Skarżący podniósł, że jeżeli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zostanie pozytywnie rozpatrzony i będzie prowadzone postępowanie egzekucyjne, wówczas będzie on zmuszony wypowiedzieć wszystkim zatrudnionym pracownikom umowy o pracę, tym bardziej, że kończy się sezon i tak naprawdę pracownicy będą potrzebni dopiero na następny sezon, od maja/czerwca, za ok. 8 miesięcy. Do ww. wniosku Skarżący nie załączył żadnych dokumentów. Dokumenty obrazujące jego sytuację finansową, majątkową i osobistą Skarżący przedłożył natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. I tak, w oświadczeniu o stanie majątkowym Skarżący podał, że posiada dom o powierzchni [...] m2 (o wartości [...] zł), mieszkanie o powierzchni[...] m2 (wartość [...] zł), budynek zakwaterowania turystycznego o powierzchni [...] m2 (wartość [...] zł), samochód osobowy [...] zł), samochód osobowy [...] (wartość [...] zł). Innego majątku w postaci oszczędności, papierów wartościowych innych praw majątkowych nie wykazał. W rubryce formularza dotyczącej dochodów Skarżący podał, że z działalności gospodarczej otrzymuje dochód w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Jako wydatki i zobowiązania wykazał: trzy kredyty inwestycyjne w kwotach [...] zł, [...] zł, [...] zł, kredyt na rachunku w kwocie [...] zł, raty leasingu w kwocie [...] zł, opłaty stałe w kwocie [...] zł. Ponadto, wykonując wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, Skarżący nadesłał: 1) oświadczenie, z którego wynika, że skarżący mieszka (pobyt stały) w miejscu prowadzonej działalności gospodarczej, tj.[...] ; koszty związane z utrzymaniem stanowią koszty działalności gospodarczej, Skarżący nie prowadzi oddzielnego gospodarstwa domowego, jest kawalerem; wraz ze Skarżącym w pensjonacie [...] mieszkają jego rodzice, a otrzymywane emerytury przeznaczają na leki i świadczenia medyczne; Skarżący otrzymał od dziadków nieruchomość, w której jest prowadzona działalność pod nazwą [...] a obroty na podstawie kasy fiskalnej są wliczane do ogólnych obrotów [...] natomiast w części mieszkalnej przy ul. [...] mieszka sezonowo personel; 2) kopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 r., z której wynika, że Skarżący posiada mieszkanie (o powierzchni[...] m2), budynki związane z działalnością gospodarczą ([...] m2), grunty ([...] m2); 3) kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2015 (PIT-36L) oraz informacje PIT/B, w którym wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł; 4) wyciąg z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r.; 5) wyciąg z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia 2016 r. do września 2016 r., w której wykazano, przychody w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł; 6) kopie dokumentów związanych z wydatkami na działalność gospodarczą – deklaracje ZUS za okres [...] , listy płac za okres [...] ; 7) wyciągi z rachunków prowadzonych w Banku [...] – bieżącego, pomocniczego, związanego ze spłatą kredytów inwestycyjnych i obrotowego, z konta walutowego (w EUR) za okres od 01.05.2016 r. do 31.10.2016 r., saldo końcowe rachunku bieżącego na 31.10.2016 r. wynosiło [...] zł (obroty – uznania [...] zł, obciążenia [...] zł). Powyższe dokumenty Sąd uwzględnił przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.(...) Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zgodnie natomiast z art. 61 § 5 p.p.s.a. postanowienie, w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłanką wstrzymania jest wykazanie – uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1841/09). Tymczasem w niniejszej sprawie takich właśnie konkretnych zagrożeń płynących z wykonania ww. decyzji Skarżący nie wykazał. Wśród okoliczności uzasadniających potrzebę wstrzymania wykonania decyzji wymienił on ograniczenie prowadzonej działalności gospodarczej i w konsekwencji - zwolnienie całego personelu. Jakkolwiek w orzecznictwie istotnie wskazuje się, że ryzyko zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej czy groźba redukcji zatrudnienia może świadczyć o spełnieniu przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I FZ 570/15), to jednak w niniejszej sprawie okoliczności takiej Skarżący nie dowiódł. Przeciwnie, z akt sprawy wynika, że Skarżący prowadzi pensjonat w miejscowości nadmorskiej oraz bar. Działalność tę należy ocenić jako prowadzoną na szeroką skalę, o czym świadczą wysokość przychodów deklarowanych za 2015 r. i do września 2016 r., (odpowiednio [...] zł) oraz obroty i saldo rachunku bankowego w okresie od 01.05.2016 r. do 31.10.2016 r. (kwota uznań [...] zł, kwota obciążeń [...] zł, saldo końcowe [...] zł). Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów i wskazanych danych nie wynika, aby Skarżącemu groziła niewypłacalność. Poza tym Skarżący posiada znaczny majątek (nieruchomości o dużej wartości, jak i wartościowe ruchomości), który wykorzystuje w prowadzonej działalności gospodarczej. Argumentacja Skarżącego, jak i znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie wskazują zatem, aby wyegzekwowanie orzeczonej kwoty zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami miało doprowadzić do wyrządzenia Skarżącemu niepowetowanej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ochrona tymczasowa, jaką jest wstrzymanie wykonania decyzji nie służy zaś zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami jej wykonania, lecz jedynie przed takimi skutkami, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Tymczasem konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Poza tym powstała w ten sposób ewentualna szkoda ma charakter restytucyjny, gdyż wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie (por. postanowienie Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2016 r., sygn. akt I FZ 188/16). Należy także zauważyć, że nie można zarzutów odnoszących się do kwestionowanego aktu lub czynności utożsamiać z podstawami wniosku o wstrzymanie jego wykonania. Wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest pismem innym od skargi w rozumieniu procesowym i podlega odrębnemu uzasadnieniu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in.: z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 217/08; z 6 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 473/11; z 14 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 176/13). Rozpatrując taki wniosek, Sąd ocenia jedynie, czy w istocie wskazana przez stronę szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dokonuje wówczas oceny zasadności skargi, gdyż ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności. Oceny takiej sąd administracyjny dokonuje bowiem dopiero, wydając wyrok w rozpatrywanej sprawie (art. 132 p.p.s.a.). Przedstawiona w skardze argumentacja, mająca w ocenie Skarżącego uzasadniać uwzględnienie skargi, nie ma zatem wpływu na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W świetle powyższego uznać zatem należało, że Skarżący nie uprawdopodobnił, iż wystąpiły przesłanki do przyznania mu ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. Wszystkie powołane orzeczenia dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.