I SA/Sz 939/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-02-07
Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata dodatkowa za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania może być pobierana, jeśli miejsca postojowe są oznakowane wyłącznie znakiem pionowym D-18, a nie łącznie znakami pionowymi i poziomymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że znak pionowy D-18, informujący o sposobie korzystania z drogi, ma decydującą rolę w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju, nawet jeśli brakuje znaków poziomych. W związku z tym, parkowanie w miejscu oznakowanym znakiem D-18, bez uiszczenia opłaty, skutkuje obowiązkiem zapłaty opłaty dodatkowej. Orzeczenie NSA z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt II GPS 2/17, potwierdza, że choć miejsca płatnego postoju powinny być oznakowane podwójnie (pionowo i poziomo), to znaki pionowe mają rolę decydującą.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował zasadność prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat dodatkowych za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Głównym zarzutem było to, że miejsca postojowe nie były prawidłowo wyznaczone, ponieważ brakowało znaków poziomych, a jedynie znaki pionowe D-18. Organy administracji oraz sąd uznały, że znak pionowy D-18 jest wystarczający do uznania miejsca za wyznaczone do postoju, a tym samym do pobierania opłat.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym i odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] – wydanym na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm. – dalej "K.p.a.");
- art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm. – dalej "u.p.e.a.");
- art. 13 ust. 1 pkt 1 , art. 13b ust. 1, art. 13f ustawy z dn. 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r poz. 2222 ze zm. – dalej "u.d.p.");
- § 58 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych
i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 170, poz. 1393 ze zm. – dalej "rozporządzenie z dnia 31 lipca 2002 r.")
- pkt 5, pkt 5.2.18, pkt 5.2.50. załącznika Nr 1 oraz pkt 1.2, pkt 5.2.4, pkt 5.2.5,
pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2 załącznika Nr 2 do rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r. Nr 220, poz. 2181 – dalej odpowiednio "Załącznik Nr 1 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.", "Załącznik Nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.");
- § 4, § 5 ust. 1 pkt 1, § 6 ust. 4, 8 i 9 oraz § 7 uchwały Rady Miasta S.
Nr [...] z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania, stanowiącej załącznik do obwieszczenia Nr [...] Rady Miasta S. z dnia 26 maja 2014 r w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Z. z 2014 r poz. 2364 ze zm.) – dalej "uchwała RM S. Nr [...] z dnia 25.06.2012 r." – w wyniku po rozpatrzeniu zażalenia D. D. (dalej "Zobowiązany", "Skarżący") – Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej także "Kolegium") utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 02.01.2018 r., znak: [...], w części dotyczącej uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] (w całości) oraz nr [...] w zakresie zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia [...]. oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie.
W uzasadnieniu wyżej opisanego zaskarżonego postanowienia Kolegium wyjaśniło, co następuje.
Prezydent Miasta S., występując w przedmiotowej sprawie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, wystawił wobec zobowiązanego D. D. tytuły wykonawcze nr [...] i [...] z dnia 17.05.2016 r. obejmujące należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] nr rej. [...] w dniach [...] r. w łącznej kwocie [...]zł oraz koszty upomnienia w kwocie [...]zł.
Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, oraz uchwałę Rady Miasta S.: Nr [...] z dnia 25.06.2012 r.
Odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone Zobowiązanemu w dniu 30.06.2016 r.
Pismem z dnia 06.07.2016 r. Zobowiązany zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, czyniąc za podstawę wniesionych zarzutów: nieistnienie obowiązku, brak wymagalności obowiązku oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a mianowicie, nie wskazanie właściwej podstawy prawnej, z której wynika obowiązek (art. 27 § 1 pkt 6) oraz niewskazanie daty doręczenia upomnienia, względnie niewskazanie podstawy prawnej do braku obowiązku doręczenia tego upomnienia (art. 27 § 1 pkt 12). Zobowiązany
z ostrożności podniósł również zarzut wynikający z treści art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. - brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, a w uzasadnieniu zarzutów dodatkowo podniósł, że żadna z dróg, o których mowa w upomnieniu nie jest drogą publiczną
w rozumieniu art. 13 ust. 1 w związku z art. 1 i następne ustawy o drogach publicznych.
Postanowieniem z dnia [...] r., znak: WEA- [...], Prezydent Miasta S. uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz odmówić umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny rozpatrzył zarzut nieistnienia obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.
Na skutek zażalenia Zobowiązanego Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w S. postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. ponownie uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny rozpatrzył zarzut nieistnienia obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi Zobowiązanego w dniu 21.07.2017 r., który z zachowaniem ustawowego terminu złożył nań zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], uchyliło zaskarżone postanowienie
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji wskazując,
że Prezydent Miasta S. powinien dokonać oceny, biorąc pod uwagę stan faktyczny istniejący w dniach 28.02.2014 r. r. oraz [...] r, czy miejsce postoju pojazdu marki [...] nr rej. [...] wyznaczone było znakami pionowymi, w tym znakiem D-18 oraz znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2 pkt 5.2.4,
pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2, tj. m.in. znakiem P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy" - do rozporządzenia z dnia 3.07.2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.
Kolegium zwrócił nadto uwagę, że Organ I instancji powinien odnieść się również do zarzutu Zobowiązanego, że żadna z dróg, o których mowa w Upomnieniu, nie jest drogą publiczną w rozumieniu art. 13 ust. 1 w związku z art. 1 i następne ustawy
o drogach publicznych.
Prezydent Miasta S., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...]:
1) uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w całości oraz
w części dotyczącej zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia [...] r.
o godz. [...] na ul. [...], objętego tytułem wykonawczym nr [...] oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie,
2) uznał za uzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku, objętego tytułem wykonawczym [...], w części dotyczącej zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia [...] r. o godz. [...] na ul. [...] oraz umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie.
Prezydent Miasta S. (jako organ egzekucyjny I instancji) rozpatrzył zarzut nieistnienia obowiązku, braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz niespełnienia
w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku Organ I instancji stwierdził,
że zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Zgodnie z art. 13b ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, organ właściwy do zarządzania ruchem drogowym w uzgodnieniu z zarządcą drogi wyznacza w strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone na postój pojazdów. Wyjaśnił przy tym, że zagadnienie "wyznaczenia" w strefie płatnego parkowania miejsc przeznaczonych na postój pojazdów za pomocą odpowiednich znaków drogowych zostało uregulowane w przepisach wykonawczych do ustawy prawo o ruchu drogowym tj.: w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31.07.2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego
i warunków ich umieszczania na drogach.
Organ I instancji wyjaśnił także, że zgodnie z § 58 ust. 4 ww. rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r., wjazd do strefy płatnego postoju oznacza się znakiem D-44 (strefa płatnego parkowania). Natomiast wyjazd ze strefy płatnego parkowania jest oznaczony znakiem D-45 (koniec strefy płatnego parkowania). Znak D-44 umieszcza się na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym została ustalona strefa płatnego parkowania. W strefie płatnego parkowania określonej znakami D-44 i D-55 miejsca do postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi D-18 (parking)
- pkt 5.2.18 załącznika Nr 1 do ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. oraz znakami poziomymi – liniami: znakiem P-18 (stanowisko postojowe),
P-19 (linia wyznaczająca pas postojowy), P-20 (stanowisko postojowe zastrzeżone "koperta") i P-24 (miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej) - pkt 5.2.4, pkt 5.2.5,
pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
3 lipca 2003 r. Znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych w tej strefie mają, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, charakter znaków informacyjnych. Nie określają one obowiązku uiszczenia opłaty za postój
w miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa.
Dalej Organ I instancji wskazał, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą w składzie siedmiu sędziów w dniu 9.10.2017 r., sygn. akt IIGPS 2/17 – "(...) miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D –18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba z podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu
art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych." W ocenie organu I instancji
z powyższego wynika, iż opłaty mogą być pobierane jedynie od kierowców, którzy zostawiają swoje samochody w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonych do tego miejscach. Według siedmioosobowego składu płatne miejsca postojowe co do zasady powinny być wyznaczone znakami pionowymi i liniami poziomymi, ale to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co Sąd pokreślił, należałoby przypisać rolę decyzyjną w wyznaczeniu miejsca płatnego parkowania.
Organ I instancji także nadmienił, że z analizy dokumentów zgromadzonych
w niniejszej sprawie wynika, że nie wszystkie zdarzenia nieopłaconych postojów
w strefie płatnego parkowania zarejestrowane przez kontrolujących miały miejsce
w miejscach oznaczonych znakiem pionowym D-18 (parking). Z tego powodu wierzyciel wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w części dotyczącej zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia [...]. o godz. [...] na ul. [...]. Organ egzekucyjny zaś uznał zarzut nieistnienia obowiązku w ww. zakresie za uzasadniony i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie.
Organ egzekucyjny I instancji wskazał również, że zdarzenie nieopłaconego postoju objęte tytułem wykonawczym nr [...], tj. z dnia [...] r. o godz. [...] na ul. [...], miało miejsce w miejscu oznaczonym znakiem D-18. Wskazują na to zdjęcia przedmiotowego pojazdu wykonane przez kontrolujących i wydruk zdjęcia
z oficjalnej strony Geoportal (www.geoportal.gov.pl) z naniesionymi granicami drogi publicznej oraz miejscem postoju pojazdu. Organ egzekucyjny powołał się nadto na stanowisko wierzyciela co do zdarzeń nieopłaconego postoju, objętych tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] r., a który wyjaśnił, że postoje powyższe miały miejsce przed wejściem w życie zmian do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., czyli przed datą 14.02.2014 r. Tym samym przepisy rozporządzenia zmieniającego nie mogły mieć zastosowania do stanu faktycznego przed wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego. Wymóg oznakowania miejsc postoju znakami w strefie płatnego parkowania nie obowiązywał w stanie prawnym w dniach [...] r., wobec czego tytułu wykonawczy nr [...] podlega egzekucji i jest wymagalny. W związku z tym Organ egzekucyjny uznał za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego
nr [...] w całości oraz w części dotyczącej zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia [...] r. o godz. [...] na ul. [...], objętego tytułem wykonawczym [...] oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie.
W zakresie podnoszonego przez Zobowiązanego zarzutu, że żadna z dróg, o których mowa w upomnieniu, nie jest drogą publiczną w rozumieniu art. 13 ust. 1 w związku z art. 1 ustawy o drogach publicznych, Organ egzekucyjny I instancji powołał się na stanowisko wierzyciela, który stwierdził, że w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy
o drogach publicznych zawarto ogólną regułę, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów na drogach publicznych
w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala Rada Gminy (Rada Miasta)
na podstawie art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Organ wskazał, że Rada Miasta S. uchwałą Nr [...] z dnia 25.06.2012 r., wydaną na podstawie
art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b i art. 13f ustawy o drogach publicznych, ustaliła strefę płatnego parkowania, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposób ich pobierania. Załącznik do tej uchwały zawiera wykaz ulic zaliczonych do strefy płatnego parkowania. W niniejszej sprawie nieopłacone postoje pojazdu zobowiązanego miały miejsce na ul. [...], [...]. Zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miasta S. z dnia 30.10.2000 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg powiatowych
w Mieście S., ulice te należą do tej kategorii dróg. Dodatkowo, w ocenie organu egzekucyjnego, regulacje prawne związane z wydanymi uchwałami Rady Miasta odnośnie sposobu zaliczenia drogi do wykazu dróg publicznych nie mogą być rozpatrywane w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji. W zakresie badania zgodności uchwał Rady Miasta S.
z przepisami prawa właściwy jest Wojewoda jak i Sąd Administracyjny (art. 91-93
i art. 101 ustawy o samorządzie gminnym). Ponadto, w oparciu o art. 52 i art. 53 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosowne skargi może wnieść Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Dlatego w tym zakresie wierzyciel uznał twierdzenia Zobowiązanego za nieuzasadnione.
Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku, Organ egzekucyjny I instancji powołał się na pogląd C. K., autora Komentarza do ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto, Organ wskazał, że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wynika z mocy samego prawa. Z art. 13 ust. 1 i art. 13 f ustawy o drogach publicznych wynika, że obowiązek uiszczenia wynikłych z tych przepisów opłat powinien być realizowany niezwłocznie po wystąpieniu stanu faktycznego (zaparkowanie w strefie płatnego parkowania, nieuiszczenie opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego powstaje obowiązek uiszczenia danej opłaty. W konsekwencji Organ egzekucyjny stwierdził, że termin do wykonania przez zobowiązanego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej upłynął najpóźniej w dniu stwierdzenia przez pełniących swoje obowiązki inspektorów obecności samochodu na obszarze strefy płatnego parkowania bez dowodu uiszczenia opłaty parkingowej (wyrok NSA z dnia 12.06.2007 r.)
Rozpatrując zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., Organ I instancji wskazał, że istotą upomnienia jest wezwanie adresata do uregulowania należności w nim wymienionych (w terminie
7 dni licząc od dnia doręczenia upomnienia, do kasy lub na rachunek bankowy wierzyciela) oraz zamieszczenie pouczenia, że w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym powyżej terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia wyżej wymienionych należności,
co w konsekwencji spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami egzekucji. Organ egzekucyjny wskazał przy tym, że w aktach przedmiotowej sprawy znajduje się dowód doręczenia upomnienia nr [...] z dnia [...] r., zawierającego
m.in. wyszczególnienie ulic, na których dokonywano parkowania, zgodnie z którym powyższe upomnienie uważa się za skutecznie doręczone w dniu 30.04.2014 r. zgodnie z art. 42 k.p.a. Tym samym zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia Organ I instancji uznał za nieuzasadniony.
Odnośnie zaś zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Organ I instancji wyjaśnił, że przepis art. 27 § 1 u.p.e.a. określa elementy, które powinien zawierać każdy tymi wykonawczy m.in. wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku oznacza podanie aktu prawnego – gdy podstawą egzekucji jest przepis – z którego wprost wynikają określone obowiązki lub – w przypadku gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej – koniecznym jest w tytule wykonawczym powołanie tej decyzji. W przedmiotowych tytułach wykonawczych w rubryce E3 wskazano,
że należność powstała z mocy prawa, a w rubryce E1 wskazano ustawę z dnia
21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz w rubryce E4 numery i daty uchwał Rady Miasta S.. Są to informacje wymagane i wystarczające. Jak wskazał Organ,
w omawianym przypadku w sprawach tych nie wydaje się decyzji administracyjnych.
Odnośnie nie dołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, Organ I instancji poinformował, że ustawą z dnia 11.10.2013 r.
o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych znowelizowano ustawę o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji. Przedmiotowa nowelizacja dotyczy m.in. art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. -zniesiono obowiązek zamieszczania na tytule wykonawczym odcisku pieczęci urzędowej wierzyciela, dodano art. 27 § 1 pkt 12, zgodnie z którym na tytule wykonawczym należy wskazać datę doręczenia upomnienia oraz uchylono art. 27 § 3, w konsekwencji czego nie jest konieczne dołączanie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia.
Końcowo w uzasadnieniu postanowienia Organ I instancji wskazał, że wierzyciel badając zarzut zbadał jego zasadność w zestawieniu ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami, które w przypadku prowadzonego postępowania stanowią zawiadomienie inspektora strefy płatnego parkowania o nieopłaconym postoju, upomnienie oraz tytuły wykonawcze. Wobec braku innych dowodów w sprawie
w oparciu o zgromadzone dokumenty Organ uznał zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. za nieuzasadniony.
Zobowiązany, reprezentowany przez pełnomocnika, w zakreślonym prawem terminie złożył zażalenie na powyższe postanowienie Prezydenta Miasta S.
w części dotyczącej uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie tytułów wykonawczych:
- [...] w całości,
- [...] w części dotyczącej zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia [...] r. Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego przed Organem I instancji w całości.
Zobowiązany w uzasadnieniu zażalenia podniósł m.in., że istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do wykładni przepisów ustawy o drogach publicznych, a w szczególności art. 13b ust. 1, a zwłaszcza tego, w jaki sposób winno zostać prawidłowo wytyczone "wyznaczone miejsce" postojowe. Zobowiązany zaznaczył, że zgodnie z jego najlepszą wiedzą postój jego pojazdu miał miejsce każdorazowo w miejscach innych niż wyznaczone miejsce parkingowe w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, ale zgodnie z ustawą prawo o ruchu drogowym. Zobowiązany nie miał możliwości zaparkowania w miejscach wytyczonych albowiem Prezydent Miasta S. zaniechał ich wyznaczenia przy użyciu odpowiednich znaków drogowych przewidzianych m.in. przepisami rozporządzenia. W tej sytuacji, zdaniem Zobowiązanego, nie miał on obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania (dalej "SPP"). Zobowiązany przytoczył swoją argumentację odnośnie interpretacji ww. przepisów ustawy o drogach publicznych. Poddał analizie art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Zobowiązany zwrócił uwagę, że opłatę za postój pobiera się wyłącznie za pozostawienie pojazdu w SPP w "wyznaczonym miejscu". Z uwagi na brak definicji ustawowej tego określenia Zobowiązany odwołał się do jego wykładni językowej, brzmienia art. 13b ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowy cli warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach zawierającego dyrektywy
w zakresie wyznaczania ww. miejsc. Zobowiązany nadmienił, że reguły rozporządzenia w części 5 pkt 5.2.50 wskazują, że w strefie oznakowanej znakiem D-44 miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi określonymi
w pkt 5.2.18 załącznika Nr 1 do rozporządzenia oraz znakami poziomymi określonymi
w załączniku nr 2 do rozporządzenia w: pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2. Chodzi odpowiednio o: znak pionowy D-18 "Parking" wraz ze stosowną tabliczką T wskazującą kierunek postoju pojazdu oraz znaki poziome P-18 "miejsce postojowe",
P-19 "linia krawędziowa wyznaczająca miejsce postojowe". Z powyższego, zdaniem Zobowiązanego, wynika, że aby miejsce postojowe w SPP stanowiło "miejsce wyznaczone", to miejsce takie musi zostać oznakowane łącznie znakami poziomymi oraz pionowymi, a nie wyłącznie znakiem pionowym. Dopiero po spełnieniu powyższych dwóch przesłanek mamy do czynienia z "miejscem postojowym", od którego ustawa zezwala pobierać opłatę wskazaną w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Wykładnia a contrario przytoczonych regulacji prowadzi zaś do uznania, że brak wyznaczenia miejsc postojowych na zasadach przewidzianych wyżej powoduje,
że miejsca takie nie mogą zostać zakwalifikowane jako miejsca spełniające wymogi płatnych stanowisk parkingowych w SPP. W ocenie Zobowiązanego, reguły powyższe znajdują zastosowanie również do postojów pojazdów w SPP sprzed nowelizacji ww. rozporządzenia, tj. z dnia 12.11.2013 r. oraz 15.11.2013 r. Zgodnie bowiem z art. 13b ust. 6 pkt 2 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym ustawy na dzień sprzed nowelizacji rozporządzenia, zarządca drogi był również zobligowany do wyznaczenia w SPP miejsc przeznaczonych na parkowanie pojazdów. W wyżej wskazanych datach postoju pojazdu Zobowiązanego reguły załącznika Nr 2 rozporządzenia w cz. 5.2.4. również nakazywały wyznaczać miejsca postojowe za pomocą m.in. znaku P-18 "stanowisko postojowe". Zdaniem Zobowiązanego, samo oznaczenie SPP znakami D-44, ale także D-18 przy jednoczesnym zaniechaniu wyznaczenia miejsc parkingowych, tj. przy użyciu znaków poziomych, jest w świetle powyższych reguł niewystarczające. W celu potwierdzenia swojego stanowiska zobowiązany powołał się na orzecznictwo NSA – wyrok z dnia 21.06.2016 r., sygn. akt
II GSK 233/15, z dnia 25.11.2014 r., sygn. akt II GSK 1684/13, z dnia 10.12.2015 r., sygn. akt I OSK 2356/15, z dnia 17.02.2016 r., sygn. akt I OSK 2931/15. Zobowiązany powołał się także na akty organów administracji publicznej wskazując, że prezentowane przez mego stanowisko znajduje i w nich odzwierciedlenie, tj. pismo Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 14.04.2015 r. oraz uchwała Rady Miasta S. z dnia 18.10.2016 r. Nr [...], w której uznała za zasadną skargę Zobowiązanego na bezprawne działania Prezydenta Miasta S., wyrażające się pobieraniem opłat za postój pojazdu w miejscach niewyznaczonych, objętych również tytułami wykonawczymi nr [...], [...] i [...] Podobnie uchwała Rady Miasta z dnia 06.09.2016 r. (XXII/532/16). Zobowiązany powołał się również na najnowszą uchwałę NSA z dnia 09.10.2017 r., sygn. akt II GPS 2/17, zawierającą rozważania dotyczące prawidłowego wyznaczenia miejsca postojowego w rozumieniu art. 13b ustawy, na którą również powołuje się organ. W ocenie Zobowiązanego, stanowisko organu jest nieprawidłowe albowiem pomija część uzasadnienia uchwały. Wskazując na fragmenty ww. uchwały Zobowiązany stwierdził, że bez wątpienia nie jest wystarczające oznaczenie miejsca postojowego w SPP wyłącznie za pomocą znaków poziomych. NSA, w opinii Zobowiązanego, nie przychyla się jednak do stanowiska, zgodnie z którym miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem pionowym (D-18), to miejsca spełniające wymagania miejsca wyznaczonego
w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy. NSA wręcz przeciwnie podaje, że: "[...] miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi P-18". NSA przyjmuje, że znak D-18 pełni "rolę decydującą" w wyznaczeniu takiego miejsca, podnosząc jednakże, że znak ten pełni jedynie rolę informacyjną. To zaś, zdaniem Zobowiązanego, powoduje, że znak ten nie konstytuuje odprowadzania opłaty od postoju w SPP, lecz pełni rolę służebną i wskazującą przy realizacji obowiązku wytyczeniu "wyznaczonych miejsc" parkingowych, od których można (z mocy samego prawa) pobierać opłatę postojową w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Zobowiązany skonstatował, że każde prawidłowo wytyczone "wyznaczone miejsce" postojowe w SPP musi być oznaczone zarówno znakiem pionowym jak i poziomym. Zobowiązany z ostrożności podtrzymał swoje stanowisko, że żadna z dróg, na których miał miejsce postój pojazdu zobowiązanego nie jest drogą publiczną w rozumieniu
art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 i n. ustawy o drogach publicznych. Zobowiązany nadto podtrzymał swoje stanowisko, że to organ egzekucyjny, a nie zobowiązany powinien wykazać, że postój pojazdu zobowiązanego nastąpił w miejscach wyznaczonych
w rozumieniu ustawy. Wskazał, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną m.in. przez art. 77 § 1 k.p.a. jest obowiązek wszechstronnego zebrania
i przeprowadzenia postępowania dowodowego, a który to obowiązek obciąża organ
a nie Zobowiązanego jako stronę. Zobowiązany nadmienił również, że organ powinien wziąć pod uwagę zarówno okoliczności świadczące na korzyść jak i niekorzyść zobowiązanego, czego jednak nie uczynił. Zobowiązanemu nie zostały przedłożone żadne dowody uprawniające twierdzić, że jego pojazd był postawiony w miejscach wyznaczonych. Brak zaś precyzyjnego ustalenia tej okoliczności przez Organ wyklucza w opinii zobowiązanego możliwość naliczenia jakichkolwiek opłat przewidzianych
w ustawie, w tym opłaty dodatkowej. Końcowo Zobowiązany stwierdził, że jeżeli organ nie dowiódł, że Zobowiązany miał obowiązek uiszczania opłat za postój w SPP, choćby przez przedłożenie stosownej dokumentacji zdjęciowej, to zdaniem Zobowiązanego należy przyjąć, że nie dysponuje dowodami pozwalającymi uznać, że postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie winno zostać niezwłocznie umorzone. Na koniec Zobowiązany wskazał, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie, w tym wyrażone w poprzednich zażaleniach w zakresie, w jakim pozostają aktualne.
Zaskarżonym wyżej opisanym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie
z dnia 02.01.2018 r. w części dotyczącej uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] (w całości) oraz nr [...] w zakresie zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia [...]. oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie.
Kolegium wyjaśniło, że w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany, kwestionując prowadzenie postępowania egzekucyjnego, może wnieść zarzuty
z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w przepisie art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrywania zarzutów.
W rozpatrywanej sprawie – jak dalej wskazało Kolegium - Zobowiązany zgłosił zarzuty nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., oraz z ostrożności zarzut braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanemu upomnienia co do należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi.
Następnie Kolegium przytoczyło przepis art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21.03.1985 r o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r poz. 2222 ze zm.), zgodnie z którym korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 1).
Z kolei w myśl art. 13f ustawy o drogach publicznych, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową.
Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (art.13f ust. 2 ustawy o drogach publicznych)
Korzystając z upoważnienia przewidzianego w cytowanym art. 13b ust. 3 i 4 oraz art. 13f ust. 2 ustawy o drogach publicznych, Rada Miasta S. uchwałą Nr [...] z dnia 25.06.2012 r. ustaliła strefę płatnego parkowania, opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta S. oraz sposób ich pobierania.
Zgodnie z § 4 ww. uchwały, opłaty za parkowanie w strefie uiszcza się z chwilą rozpoczęcia parkowania poprzez:
1) wykup biletu w urządzeniu kasującym przy użyciu monet o nominałach 10 gr,
20 gr, 50 gr, 1 zł, 2 zł, i 5 zł lub karty strefowej;
2) wykup abonamentu,
3) wniesienie opłaty zryczałtowanej,
4) wysłanie wiadomości tekstowej SMS.
Bilet, abonament (nalepka), dowód uiszczenia opłaty zryczałtowanej (nalepka), identyfikator usługi SMS (nalepka) umieszcza się za przednią szybą pojazdu samochodowego w sposób umożliwiający kontrolę wniesionej opłaty.
Na podstawie bilem wykupionego w urządzeniu kasującym można parkować w całym obszarze strefy. Po uiszczeniu opłaty za parkowanie urządzenie kasujące dokona automatycznego przekraczania wysokości uiszczonej opłaty na okres parkowania w podstrefach, zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1.
Oplata abonamentowa za parkowanie w podstrefie A upoważnia do parkowania w całej strefie (§ 6 ust. 4, 8 i 9).
W myśl § 7 za nieopłacone parkowanie pobiera się opłatę dodatkową w wysokości:
1) 50 zł,
2) 30 zł, jeżeli opłata dodatkowa zostanie wniesiona w ciągu 7 dni od dnia nieopłaconego parkowania.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku Kolegium wskazało,
że Zobowiązany oparł przede wszystkim na twierdzeniu, że postój należącego do niego pojazdu odbył się każdorazowo w miejscach innych niż wyznaczone miejsce parkingowe.
Kolegium wskazało przy tym, że przepis art. 13 ust. 1 w związku z art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych statuuje generalny obowiązek ponoszenia przez korzystających z dróg publicznych opłat, w tym z tytułu postoju w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. W myśl zaś art. 13b ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi wyznacza w strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone na postój pojazdów.
Dalej Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z treścią obowiązującego w dacie zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia [...] r. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego
i warunków ich umieszczania na drogach – dla wskazania strefy, w której w ciągu całej doby lub w określone dni tygodnia lub w określonych godzinach za postój pobierana jest opłata, stosuje się znak D–44 ("strefa parkowania"). Znaki D–44 umieszcza się na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do strefy płatnego parkowania – zgodnie
z załącznikiem Nr 1 pkt 5.2.50.
W strefie oznakowanej znakiem D–44, miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi D–18, określonymi w pkt 5.2.18 oraz znakami poziomymi, określonymi w załączniku Nr 2 do rozporządzenia
w: pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2.
Jak wskazało Kolegium, na tle tych ostatnich przepisów prawnych pojawiła się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, tj. czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D–18 i jednego ze znaków poziomych, np.
P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak – pionowy lub poziomy. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 09.10.2017 r., sygn. II GPS 2/17, wskazał, że w tej interpretacji należy uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika Nr 1). Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika Nr 2).
W świetle tych przepisów prawnych, zdaniem NSA, miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D–18 i znakami poziomymi typu P–18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Kolegium – na podstawie znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego: zdjęcia pojazdu o nr rej. [...], wykonanego w dniu zdarzenia nieopłaconego postoju, tj. w dniu [...]. na ul. [...], zdjęcia powołanej ulicy ze znakiem drogowym pobranym ze strony Google Maps (www. google.pl/maps), wydruku z portalu Geoportal z zaznaczonym miejscem postoju (parkowania) pojazdu oraz miejscem położenia znaku pionowego D-18 - ustaliło, że miejsce, w którym zaistniało zdarzenie nieopłaconego postoju znajdowało się na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania i było wyznaczone znakiem pionowym D-18 jako miejsce przeznaczone do postoju pojazdów.
Znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych (D-18) w tej strefie mają, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.), charakter znaków informacyjnych. Nie kreują one obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa. Bez znaczenia dla obowiązku uiszczenia opłaty była natomiast okoliczność, że miejsce to, mając na względzie bezpieczeństwo uczestników ruchu oraz ułatwienie w korzystaniu z parkingu, nie było jednocześnie oznaczone liniami poziomymi P-18.
Dalej, Kolegium odwołało się do przepisów, które obowiązywały w czasie zdarzeń nieopłaconego postoju zarejestrowanych w dniach 12.11.2013 r. oraz 15.11.2013 r.
Wskazało, że zgodnie z treścią obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach – dla wskazania strefy, w której w ciągu całej doby lub w określone dni tygodnia lub w określonych godzinach za postój pobierana jest opłata, stosuje się znak D–44 ("strefa parkowania"). Znaki D–44 umieszcza się na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do strefy płatnego parkowania – zgodnie z załącznikiem Nr 1 pkt 5.2.50.
Natomiast w celu oznaczenia miejsca przeznaczonego do postoju pojazdów stosuje się znak D–18 "parking". Jeżeli miejsce takie zostało specjalnie zbudowane poza drogą, to znak D–18 stosuje się i umieszcza zgodnie z zasadami dotyczącymi znaków oznaczających obiekt. Znak D-18 stosuje się do oznaczenia początku odcinka chodnika, na którym dopuszczono postój pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 2,5 t.
W razie potrzeby wskazania określonego sposobu parkowania pojazdów na drodze, pod znakiem D-18 umieszcza się odpowiednią odmianę tabliczki T–30, podającą sposób ustawiania pojazdów, np. postój całego pojazdu na chodniku równolegle do krawężnika, postój całego pojazdu na chodniku skośnie do krawężnika etc – zgodnie z załącznikiem Nr 1 pkt 5.2.18.
Kolegium wskazało przy tym, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku zapadłym w sprawie II GSK 3447/15 wyraźnie zaakcentował, że obowiązek poniesienia opłaty tytułem zaparkowania pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pojawia się w momencie pozostawienia pojazdu w wyznaczonym do tego miejscu na terenie tej strefy, co wyklucza jednocześnie pobór tej opłaty za postój pojazdu w każdym innym miejscu strefy, poza miejscem do tego przeznaczonym. Nie ma zatem możliwości poboru opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego poza miejscem do tego wyznaczonym znajdującym się w obszarze strefy. Odróżnić należy sytuację, w której pojazd został zaparkowany w strefie płatnego parkowania, ale w miejscu niewyznaczonym do parkowania, od sytuacji, w której zaparkowano pojazd w strefie płatnego parkowania w miejscu w tym celu wyznaczonym.
NSA w cytowanym wyroku wskazał również, że z treści art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych wynika, że utworzenie strefy płatnego parkowania wiąże się z obowiązkiem wyznaczenia w tej strefie miejsc dla parkowania pojazdów, a opłaty pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym w strefie płatnego parkowania miejscu, stosownie do treści art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że w odniesieniu do zdarzeń z dnia 12.11.2013 r. na Jagiellońskiej oraz z dnia 15.11.2013 r. na ul. [...], ze zdjęć pojazdu o nr rej. [...] wykonanych przez kontrolerów strefy płatnego parkowania w dniach zdarzeń nieopłaconego postoju, uzyskanych w drodze postępowania uzupełniającego przez organ odwoławczy kserokopii map ulic ul. [...] oraz [...], wykonanych ze stałej organizacji ruchu dla oznakowania granic stref oraz granic podstref płatnego parkowania w S., z których wynika, że znak D–44 został umieszczony na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym została ustalona strefa płatnego parkowania, wydruków ze strony Geoportal z zaznaczonym miejscem postoju pojazdu, uzyskanych z urzędu powszechnie dostępnych danych – zdjęć ul. [...] oraz [...] ze znakami drogowymi D–18 z września 2011 r. pobranych ze strony Goggle Maps (https://www.google.pl/maps), wynika, że miejsca, w których zaistniały zdarzenia nieopłaconego postoju w dniach [...] r. oraz [...] r., znajdowały się na drogach publicznych, w strefie płatnego parkowania wyznaczonej znakami D–44, w miejscach wyznaczonych znakiem pionowym D–18 jako miejsca przeznaczone do postoju pojazdów, nadto, miejsce postojowe na ul. [...] wyznaczone było znakami poziomymi P–18.
W tym stanie rzeczy, Kolegium uznało, że pojazd Zobowiązanego zaparkowany był w dniach wskazanych w zaskarżonej części postanowienia na drogach publicznych w miejscach wyznaczonych w granicach strefy płatnego parkowania, przeznaczonych do postoju pojazdu, bez uiszczenia należnej opłaty. Nadto, w nawiązaniu do wywodów zawartych w piśmie stanowiącym uzupełnienie zażalenia, Kolegium wskazało,
że w jego ocenie fotografie wykonane w dacie zdarzenia przez kontrolerów, zdjęcia ulic pobrane ze strony Google Maps, wydruki z portalu Geoportal, mapy ulic wykonane ze stałej organizacji ruchu dla oznakowania granic stref oraz granic podstref płatnego parkowania w S., w sposób wystarczający dokumentują fakty postoju pojazdu zobowiązanego w strefie płatnego parkowania na wyznaczonym miejscu bez uiszczenia opłaty parkingowej. Podkreślono przy tym, że Zobowiązany nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność, że przedmiotowe znaki pionowe w momencie postoju pojazdu były usunięte, uszkodzone, przesunięte czy zasłonięte.
Dlatego – zdaniem Kolegium – zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania okazał się być nieuzasadniony albowiem pojazd zobowiązanego zaparkowany był w ww. dniach na drodze publicznej w miejscu wyznaczonym w granicach strefy płatnego parkowania, przeznaczonym do postoju pojazdu, bez uiszczenia należnej opłaty.
Sumując, Kolegium stwierdziło, że nie znalazło podstaw do kwestionowania ustaleń Organu I instancji.
Następnie Kolegium, odnosząc się do zarzutu co do braku wymagalności obowiązku, wyjaśniło, że obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania oraz opłat dodatkowych za nieopłacony postój pojazdu w tej strefie wynika bezpośrednio z przepisów prawa cytowanych wyżej i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej powstaje w następstwie zdarzenia zaparkowania samochodu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia stosownej opłaty za parkowanie w SPP. Dlatego, mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, opisywany we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszego postanowienia, uznać należało, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej niewątpliwie powstał. Z tych powodów, Kolegium uznało zarzut braku wymagalności obowiązku również za chybiony.
Dalej, odnosząc się do zarzutu, że postój pojazdu zobowiązanego nie miał miejsca na drodze publicznej w rozumieniu art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 i następne ustawy o drogach publicznych, Kolegium wyjaśniło znaczenie pojęć użytych w powołanych wyżej przepisach, posługując się definicjami ustawowymi zawartymi w ustawie z dn. 21 marca 1985 r o drogach publicznych.
Wyjaśniło, że "drogami publicznymi" są drogi zaliczone na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg (droga gminna, powiatowa, wojewódzka, krajowa), z których może korzystać każdy, zgodnie z ich przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ww. ustawy). Wskazało, że jak słusznie wskazał Organ I instancji, Rada Miasta S. uchwałą Nr [...] z dnia 30.10.2000 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg powiatowych w Mieście S. ustaliła,
że ul. [...], [...] należą do tej kategorii dróg.
Kolegium zgodziło się również z Organem I instancji, że kwestie związane z wydanymi uchwałami Rady Miasta odnośnie sposobu zaliczenia drogi do wykazu dróg publicznych nie mogą być rozpatrywane w trybie zarzutów zgłaszanych w postępowaniu egzekucyjnym.
Następnie odnosząc się do zarzutu co do braku uprzedniego doręczenia upomnienia, Kolegium wyjaśniło, że w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Upomnienie może być uznane za dokonane, jeżeli zostało doręczone zobowiązanemu. Z akt przedmiotowej sprawy wynika natomiast,
że Zobowiązany w dniu 30.04.2014 r. pokwitował odbiór upomnienia Nr [...] z dnia [...] r. zawierającego wyszczególnienie ulic i dat, na których został zarejestrowany nieopłacony postój pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Zatem, zdaniem Kolegium, zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
Jeżeli natomiast chodzi o zarzut niespełnienia przez tymi wykonawczy wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a., Kolegium wskazało, że przepis art. 27 § 1 u.p.e.a. określa elementy, które powinien zawierać każdy tytuł wykonawczy, m.in. wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. Wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku oznacza podanie aktu prawnego – gdy podstawą egzekucji jest przepis – z którego wprost wynikają określone obowiązki lub – w przypadku zaś, gdy egzekwowany obowiązek wynika z decyzji administracyjnej – koniecznym jest w tytule wykonawczym powołanie tej decyzji. Wskazanie podstawy prawnej obowiązku należy zatem rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o podanie aktu prawnego, na podstawie którego wydano decyzję lub też wystarczające jest powołanie samej decyzji (por. wyroki NSA: z dnia 27.02.2007 r., sygn. akt II FSK 304/06; z dnia 8.12.2006 r., sygn. akt II FSK 1121/06; z dnia 27.04.2011 r., sygn. akt II OSK 749/10 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na strome http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Jak wskazało Kolegium, w tytułach wykonawczych nr [...] oraz [...], będących przedmiotem kontroli, w części E tytułu w poz. 1 wpisano art. 13f ustawy z dnia 21.03.1985 r o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2013 r, poz. 260), zaś w poz. 4 uchwałę Nr [...] z dnia 25.06.2012 r. Rady Miasta S..
Tytuł wykonawczy prawidłowo opisuje podstawę prawną, z której wynika egzekwowany obowiązek, a zatem zasadna jest konstatacja, że tytuł ten pozwala organowi egzekucyjnemu na prawidłowe przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, a w jego ramach samej egzekucji opłat dodatkowy za nieopłacony postój pojazdu. Nadto, wbrew twierdzeniom Zobowiązanego, w części E tytułu wykonawczego poz. 9 wskazano datę doręczenia upomnienia, tj. 30.04.2014r.
Zatem, zdaniem Kolegium, zarzut niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.pe.a. nie znajduje uzasadnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11.04.2018 r. w całości, utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 02.01.2018 r. w części dotyczącej uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych: [...] (w całości) oraz SI [...] w zakresie zdarzeń nieopłaconego postoju z dnia [...] r., Zobowiązany, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w postępowaniu, zarzucił zaskarżonemu postanowieniu w szczególności:
1) obrazę prawa materialnego art. 13 ust. 1 pkt 1 w zw. Z art. 13b ust. 1 ustawy z dnia 21.3.1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. Nr 2013, poz. 260 – dalej także "u.d.p.") przez jego rażąco niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że na terenie strefie płatnego parkowania (dalej SPP), wyznaczonej w trybie art. 13b ust. 3 u.d.p., właściwie oznaczonym miejscem postojowym, przeznaczonym do parkowania pojazdu, jest miejsce wytyczone wyłącznie za pomocą znaków pionowych, w tym D-18, podczas gdy opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w SPP, w wyznaczonym miejscu (co zaś musi nastąpić poprzez koniunktywne zastosowanie znaków D-18 ORAZ [...] etc.), a nie w miejscu niewyznaczonym lub nieprawidłowo oznaczonym, w tym oznaczonym tylko za pomocą jednego zestawu znaków (pionowych lub poziomych),
2) obrazę prawa materialnego art. 13b. ust. 1 u.d.p. w związku z częścią 5 pkt 5.2.50 załącznika Nr 1 oraz pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2 załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego u warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. Nr 220, poz. 2181) przez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że na terenie SPP istniejący z mocy prawa obowiązek ponoszenia opłaty za postój pojazdu należy wywodzić tylko i wyłącznie z ustawionego przy drodze znaku D-18, podczas gdy przepisy ustawy o drogach publicznych oraz przepisy wykonawcze wyraźnie wskazują, że obowiązek taki można wywodzić tylko i wyłącznie przy łącznym zastosowaniu znaków: pionowego D-18 oraz [...] i innych,
3) obrazę prawa procesowego art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu postanowienia nierozstrzygającego w sposób merytoryczny istotnej kwestii, jaka wyłoniła się w toku prowadzonego postępowania, podczas gdy organ podatkowy II instancji (tak wskazano w skardze) winien był rozstrzygnąć powyższą kwestię w sposób merytoryczny, a w szczególności poprzez rozpoznanie wszystkich zarzutów podniesionych przez Skarżącego,
4) obrazę prawa procesowego art. 77 §1 K.p.a. przez jego rażąco niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że to na Skarżącym, a nie organie spoczywa obowiązek wykazania, iż w miejscach postoju pojazdu Skarżącego w zakresie zdarzeń, objętych tytułami wykonawczymi wydanymi w sprawie, były zamontowane odpowiednie znaki drogowe, w tym znaki D-18, [...] etc., podczas gdy w toku postępowania administracyjnego, w przeciwieństwie do postępowania cywilnego, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w szczególności ustalić, czy postój pojazdu Skarżącego miał miejsce na obszarze oznaczonym znakami D–18 oraz P–18 lub innymi, względnie poza tym obszarem, a co zaś powinno nastąpić na podstawie dokumentacji zdjęciowej – dokumentującej nie tylko faktyczne miejsce postoju pojazdu skarżącego, ale również potwierdzającej istnienie znaków wyznaczających początek miejsc parkingowych, która to kwestia zarówno przez organ I oraz II instancji nie została rozstrzygnięta,
5) obrazę prawa procesowego art. 77 §1 K.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na wysłużeniu się w toku postępowania dowodowego zdjęciami z portalu Google Maps Street View oraz ogólnikowymi informacjami z portalu Geoportal, podczas gdy zakres obowiązku zbierania materiału dowodowego przewidzianego przez treść tego przepisu obejmuje w szczególności ustalenie, czy w miejscu postoju pojazdu Skarżącego w datach zdarzeń, objętych tytułami wykonawczymi, istniały odpowiednie znaki drogowe, a w szczególności znaki rozpoczynające miejsca postojowego, w tym znak D-18, a to ze względu na fakt, iż znaki te mogły wyblaknąć, zostać rozmyte/uszkodzone/zamalowane/usunięte/odwrócone etc., czego zaś organ I i II instancji nie rozstrzygnął, a dodatkowo z uwagi na fakt, iż zdjęcia z portalu Google Maps są zdjęciami archiwalnymi, albowiem takowe zostały wykonane w latach wrzesień 2011- lipiec 2014 r., a zatem znacznie przed datami postojów pojazdu Skarżącego.
W tym zakresie (pkt 4 i 5 powyżej) Skarżący podnosi zarzut nierozpoznania istoty sprawy.
6) obrazę prawa materialnego art. 13f u.d.p. przez przyjęcie, że zasadne jest zastosowanie wobec Skarżącego opłaty dodatkowej, o jakiej mowa w tym przepisie, podczas gdy Skarżący nie miał obowiązku uiszczenia opłaty, o jakiej mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p.
Uzasadniając zarzuty skargi, w pierwszej kolejności Skarżący przypomniał w przebieg postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o numerach: [...] i [...], po czym wskazał, że zaskarżone postanowienie nie zasługuje, ażeby ostać się w obowiązującym porządku prawnym, a to ze względów następujących.
W pierwszej kolejności Skarżący wskazał, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni przepisów ustawy o drogach publicznych, a w szczególności art. 13b ust. 1, a zwłaszcza tego w jaki sposób winno zostać prawidłowo wytyczone "wyznaczone miejsce" postojowe.
Na wstępie zaznaczył, że w realiach niniejszej sprawy, zgodnie z najlepszą wiedzą zobowiązanego postój Jego pojazdu miał miejsce każdorazowo w miejscach innych niż wyznaczone miejsce parkingowe w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, ale zgodnie z ustawą - Prawo o ruchu drogowym. Zobowiązany nie miał możliwości zaparkowania w miejscach wytyczonych, albowiem Prezydent Miasta S. zaniechał ich wyznaczenia przy użyciu odpowiedników znaków drogowych przewidzianych min. przepisami rozporządzenia.
W takiej też sytuacji zobowiązany nie miał zatem obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie w SPP, a to z przyczyn opisanych niżej.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za "postój pojazdów samochodowych [...] w strefie płatnego parkowania" (dalej: "SPP"). Obowiązek powyższy konkretyzuje jednak przepis art. 13b ust. 1 u.d.p., który wyraźnie stanowi, że: "opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.
Analizując powyższe – zdaniem Skarżącego - należy zwrócić uwagę na dwie istotne kwestie:
Po pierwsze - opłatę za postój pobiera się wyłącznie za pozostawienie pojazdu w SPP w "wyznaczonym miejscu".
Przepisy ustawy nie wskazują wyraźnie co należy rozumieć przez "wyznaczone miejsce". W tym celu należy posiłkować się wykładnią językową ww. określenia, która sprowadza do słownikowego brzmienia słowa "wyznaczać", co zaś oznacza: "określić granice, bieg czegoś, za pomocą linii lub znaków" (Słownik Języka Polskiego PWN: http://sjp.pwn.pl) (tak też: wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2356/15).
Prawomocny w tym względzie jest art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p., który wskazuje, iż "organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi: wyznacza w SPP miejsca przeznaczone na parkowanie [...]". Przepis ten sugeruje za: em, iż chodzi przede wszystkim o wyznaczenie, za pomocą stosownych znaków, czy symboli miejsc parkingowych dla pojazdów. Obowiązek ten narzuca również przepis art. 12a ust. 1 u.d.p., który nakłada na organ właściwy do zarządzania ruchem w szczególności obowiązek wyznaczenia miejsc przeznaczonych na postój pojazdów.
Dyrektywy w zakresie wyznaczania takich miejsc określone zostały zaś w znowelizowanym z dniem 14.2.2014 r. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego u warunków ich umieszczania na drogach (Dz.U. Nr 220, poz. 2181) – dalej "rozporządzenie z dnia 3 lipca 2003 r."
Reguły rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w części 5 pkt 5.2.50 wskazują, że "w strefie oznakowanej znakiem D–44 (tj. w SPP — przyp. mój,") wyznacza się znakami pionowymi określonymi w pkt 5.2.18 załącznika Nr 1 do rozporządzenia ORAZ znakami POZIOMYMI określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w pkt 5.2.4, pkt 5.2.5, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2". Przerzucając enigmatyczne odniesienia Rozporządzenia do niniejszej sprawy wskazać należy, iż chodzi odpowiednio o: znak pionowy D–18 "Parking" wraz ze stosowną tabliczką T, wskazującą kierunek postoju pojazdu ORAZ znaki poziome P–18 – "miejsce postojowe", P–19 – linia krawędziowa wyznaczająca miejsce postojowe.
Ustawodawca w oparciu o wszystkie powyższe przepisy implikuje zatem, iż aby miejsce postojowe w SPP stanowiło "miejsce wyznaczone" to miejsce takie musi zostać oznakowane łącznie znakami poziomymi oraz pionowymi, a nie wyłącznie znakiem pionowym. Dopiero po spełnieniu powyższych dwóch przesłanek mamy do czynienia
z "miejscem wyznaczonym", od którego ustawa zezwala pobierać opłatę wskazaną
w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p.
Wykładnia a contrario przytoczonych regulacji prowadzi zaś do uznania, iż brak wyznaczenia miejsc postojowych na zasadach przewidzianych wyżej powoduje,
że miejsca takie nie mogą zostać zakwalifikowane jako miejsca spełniające wymogi płatnych stanowisk parkingowych w SPP.
Reguły powyższe znajdują zastosowanie również do postojów pojazdów w SPP sprzed nowelizacji ww. rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r., tj. z dnia 12.11.2013 r. oraz 15.11.2013 r.. Zgodnie bowiem z art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p., w brzmieniu obowiązującym ustawy na dzień sprzed nowelizacji rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r., zarządca drogi był również zobligowany do wyznaczenia w SPP miejsc przeznaczone na parkowanie pojazdów.
W wyżej wskazanych datach postoju pojazdu zobowiązanego reguły załącznika nr 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r. w cz. 5.2.4. również nakazywały wyznaczać miejsca postojowe za pomocą m.in. znaku P–18 "stanowisko postojowe".
Samo oznaczenie SPP znakami D–44, ale także D–18, przy jednoczesnym zaniechaniu wyznaczenia miejsc parkingowych, tj. przy użyciu znaków poziomych (z czym na terenie SPP w S. mamy do czynienia na przeważającej ilości ulic), jest w świetle powyższych reguł niewystarczające.
Skarżący przy tym przytoczył - jak wskazał - nadal aktualne orzeczenia NSA:
a) Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21.6.2016 r. (sygn. II GSK 233/15) wprost wskazał, iż stanowisko zakładające, iż: "w strefie płatnego parkowania opłaty za parkowanie można pobierać na całym wydzielonym obszarze strefy, a nie w wyznaczonych miejscach" stanowi obrazę przepisów art. 13b ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p.
Jak podnosi dalej NSA w przytoczonym wyroku: "Z regulacji prawnych zawartych w ustawie o drogach publicznych wynika obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania. Obowiązek ten ustanowiony w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. został doprecyzowany w art. 13b ust. 1 stanowiącym, że opłaty pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z treści obu ww. przepisów wynika, że utworzenie strefy płatnego parkowania wiąże się z obowiązkiem wyznaczenia w tej strefie miejsc dla parkowania pojazdów, a opłaty pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym w strefie płatnego parkowania miejscu, stosownie do treści art. 13b ust. 1 u.d.p. Nie do zaakceptowania jest stanowisko, iż cała strefa płatnego parkowania może być uznana za "miejsce wyznaczone" w rozumieniu przepisu art. 13b ust. 1 u.d.p.".
(b) Identyczne niemal stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 25.11.2014 r. (sygn. II GSK 1684/13):
"Z regulacji prawnych zawartych w ustawie o drogach publicznych wynika obowiązek ponoszenie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania. Obowiązek ten ukształtowany art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy został doprecyzowany w art. 13b ust. 1 stanowiącym, w zakresie istotnym dla rozważanego problemu, że opłaty pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania w wyznaczonym miejscu. Z treści obu przepisów wynika zatem, że utworzenie strefy płatnego parkowania wiąże się z obowiązkiem wyznaczenia w tej strefie miejsc dla parkowania pojazdów i za parkowanie w wyznaczonym w strefie płatnego parkowania miejscu pobiera się opłaty, stosownie do treści art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z tego względu należy odróżnić sytuację, w której pojazd został zaparkowany w strefie płatnego parkowania, ale w miejscu niewyznaczonym do parkowania (np. na przejściu dla pieszych) od sytuacji, w której zaparkowano pojazd w strefie płatnego parkowania w miejscu w tym celu wyznaczonym
(c) Argumentacja Skarżącego podparta jest również następującymi wyrokami NSA:
- wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2015r. (sygn. akt I OSK 2356/15), gdzie podkreśla się, iż: "w powszechnym rozumieniu wyrażenie "wyznaczyć" oznacza "wytyczyć coś, określić granice, bieg czegoś za pomocą linii, znaków" (Słownik języka polskiego, PWN, Warszawa 1994). Wyznaczone miejsce jest to więc wydzielona za pomocą linii bądź znaków powierzchnia określonego terenu. Wyrażenie "wyznaczone miejsce" użyte w przepisie art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych oznaczają zatem wyznaczone za pomocą linii bądź znaków odpowiednie stanowisko przeznaczone na postój pojazdów samochodowych.
Odczytując treść art. 13b ust. 1 ww. ustawy analizowanego zwrotu nie można pomijać. Stanowiłoby to bowiem dokonywanie wykładni tekstu prawnego wbrew zakazowi per non est – czyli w taki sposób, że pewien jego fragment uznany został za zbędny, a więc niezawierający treści normatywnej.
Wprowadzając powyższy wpis do przepisu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych ustawodawca postanowił, je opłata za postój w strefie płatnego parkowania moje być pobierana wówczas, gdy postój pojazdu samochodowego realizowany jest w miejscu wyznaczonym do parkowania. Przyjąć przy tym należy, że postój pojazdu mieści się w zakresie treściowym parkowanie pojazdu (por. wyrok TK z 27 stycznia 2004 r., P9/03). Tym samym wyłączona jest możliwość pobierania opłaty za postój w innym niż wyznaczone miejsce.".
- wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014 r. (sygn. akt II GSK 1684/13), w którym wskazuje się, że: "z regulacji prawnych zawartych w ustawie o drogach publicznych wynika obowiązek ponoszenie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania. Obowiązek ten ukształtowany art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy został doprecyzowany w art. 13b ust. 1 stanowiącym, w Zakresie istotnym dla rozważanego problemu, je opłatę pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania w wyznaczonym miejscu. Z treści obu przepisów wynika zatem, że utworzenie strefy płatnego parkowania wiąże się z obowiązkiem wyznaczenia w tej strefie miejsc dla parkowania pojazdów i za parkowanie w wyznaczonym w strefie płatnego parkowania miejscu pobiera się opłaty, stosownie do treści, art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych".
- wyrok NSA z dnia 17 lutego 2016 r. (sygn. akt I OSK 2931/15), gdzie NSA podzielił stanowisko, iż "zgodnie z przepisami art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych pobieranie opłat za parkowanie winno dotyczyć tylko parkowania w wyznaczonych do tego miejscach strefy płatnego parkowania, a nie każdego parkowania w strefie [...]".
Stanowisko zobowiązanego znajduje odzwierciedlenie także w aktach organów administracji publicznej.
- Minister Infrastruktury i Rozwoju w piśmie z dnia 14.4.2015 r., sygn. [...] - odpowiedź na zapytanie Wojewody P., wskazuje m.in., iż: określenie SPP to nie jest to samo co wyznaczone miejsce, zaś opłaty za postój w SPP pobiera się tylko za postój w wyznaczonym miejscu, jak również iż SPP powinna być oznaczona zgodnie z rozporządzeniem z dnia 3 lipca 2003 r.
Całość stanowiska Ministra znajduje się w aktach sprawy.
Powyżej prezentowane stanowiska pozostają aktualne również w świetle najnowszej argumentacji organu.
- w dniu 18.10.2016 r. Rada Miasta S. w drodze uchwały Nr [...] uznała za zasadną skargę Zobowiązanego na bezprawne działania Prezydenta Miasta S., wyrażające się pobieraniem opłat za postój pojazdu w miejscach niewyznaczonych, objętych również tytułami wykonawczymi [...], [...], [...] W uchwale wskazano m. in., iż:
- Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego na posiedzeniu 13 października 2016 r. Komisja Gospodarki Komunalnej, Rewitalizacji i Ochrony Środowiska RM postanowiła podjąć wniosek do Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w S. oraz Prezesa Spółki NiOL o dostarczenie informacji (fotograficznej) na temat każdego z miejsc postojowych w SPP wymienionych przez Skarżącego (w upomnieniach), czy byty oznaczone znakami poziomymi w wymienionych datach zawiadomień o nieopłaconych postojach. Po otrzymaniu odpowiedzi na ww. wniosek Komisja odbyła ponowne posiedzenie w tej sprawie w dniu 18 października 2016 roku. Komisja zapoznała z nadesłaną dokumentacją fotograficzną, gdzie każde zdarzenie zaparkowania pojazdu przez Skarżącego zostało zarejestrowane przez pracownika SPP. Na zdjęciach widać było wyraźnie, że "wyznaczone miejsca" postoju w Strefie Płatnego Parkowania nie posiadały (w podanych datach i ulicach parkowania pojazdu przez Skarżącego) wymalowanych znaków poziomych, Za przeważający i uzasadniony zarzut skargi Komisja uznała naruszenie przepisów art. 13b ust 1 w związku z art 13b ust 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że w strefie płatnego parkowania opłaty za parkowanie można pobierać na całym wydzielonym obszarze strefy, a nie w wyznaczonych miejscach. Komisja podzielając orzeczenie z dnia 21.06.2016 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego (H GSK 233/15 - Wyrok NSA) stwierdziła, że cała strefa płatnego paskowania nie może być uznana za "miejsce wyznaczone" w rozumieniu przepisu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Oprócz tego, że granice SPP wyznaczają znaki drogowe pionowe D–44 /początek strefy) i znak D–45 (koniec strefy) zastosowane winno być także oznakowanie poziome w postaci wyrysowanych linii dla każdego miejsca postojowego w strefie.
Po analizie złożonej skargi i przedstawionych wyjaśnieniach skargę należy uznać za uzasadnioną.
Kopię skargi oraz uchwały znajdują się w aktach sprawy. Podobnie: uchwała RM S. z dnia 6.9.2016 r. (XXII/532/16).
Następnie Skarżący wskazał, że podsumowaniem powyższej argumentacji pozostaje najnowsza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.10.2017 r. (sygn. II GPS 2/17), zawierającą rozważania dot. prawidłowego wyznaczenia miejsca postojowego w rozumieniu art. 13b ustawy, na którą powołuje się zresztą organ.
Po pierwsze zaznacza się, iż organ interpretuje treść uzasadnienia ww. wyroku na sposób mający na celu potwierdzenie, za "wszelką cenę" lansowanego przez organ stanowiska, zgodnie z którym wystarczające jest oznaczenie "wyznaczonego miejsca" wyłącznie znakiem pionowym, co organ zdaje się przypisywać użyciu w jednej z tez ww. wyroku określeniu "rola decydująca".
Na marginesie przypomnieć należy, iż początkowo organ wywodził obowiązek uiszczania opłaty za postój z wyłącznie wskutek oznaczenia SPP znakami D-44 i D-45 w zw. z art. 13 ust, 1 pkt 1 u.d.p.
Stanowisko organu, po raz kolejny jest nieprawidłowe. Na potwierdzenie powyższego zasadne jest przytoczyć pominięte przez organ części uzasadnienia uchwały II GPS 2/17. Nie sposób bowiem interpretować tego rozstrzygnięcia z pominięciem następujących tez:
1. "[...] Naczelny Sąd Administracyjny w składnie powiększonym przychyla się do tego stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, które głosi, że opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym do tego miejscu (w szczególności w wyroku z 10 grudnia 2015 r., I OSK 2356/15). Rzeczywiście nie można odmówić art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych
Znaczenia normatywnego i ustalać miejsca płatnego postoju jedynie na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (cała strefa płatnego parkowania). "
2. "Analiza przytoczonego we wniosku Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego orzecznictwa sądów administracyjnych pozwala również Zauważyć, że do powstawania wątpliwości w zakresie interpretacji i stosowania art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych przyczynia się w dużym stopniu brak dostatecznie jasnego stanowiska co do znaczenia określenia: wyznaczenie miejsc postoju w strefie płatnego parkowania".
3. "Ustawodawca nakazuje organowi właściwemu do zarządzania ruchem wyznaczenie w tej strefie, w uzgodnieniu z zarządcą drogi, miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, w tym stanowisk przeznaczonych na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową (art. 13b ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych). Ten organ moje również wyznaczyć w strefie płatnego parkowania Zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 6 pkt 2 ustawy). Można dodać, je posłużenie się przez ustawodawcę w tej regulacji różnymi pojęciami – "ustalenie" strefy płatnego parkowania i "wyznaczenie" miejsc płatnego postoju, a także rozdzielenie tych kompetencji między różne podmioty, potwierdza tezy, że ustalenie strefy płatnego parkowania nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc płatnego postoju. Nie cały zatem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty. "
4. "Miejsca i stanowiska postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych w przepisach wykonawczych do ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o mchu drogowym (Dz. U. z 2G17 r., poz. 128): w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z31 lipca 2002 r. w sprawie Znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r., poz. 1393) i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r., Nr 220, poz. 2181)."
5. "Natomiast w strefie płatnego parkowania określonej znakami D-44 i D-55 miejsca do postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi D-18 "parking" oraz znakami poziomymi – liniami: znakiem P-18 "stanowisko postojowe", P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy", P-20 "stanowisko postojowe zastrzeżone "koperta" i P-24 "miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej" (pkt 5.2.50, załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003r.).".
6. "Na tle tych przepisów prawnych pojawia się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, stanowiącego, świetle art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych przesłankę poboru opłaty za parkowanie w takim miejscu. W szczególności chodzi o to, czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak – pionowy lub poziomy. Spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym,
że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne. W tej interpretacji należałoby jednak również uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1). Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2)".
7. "W świetle omawianych przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D–18 i znakami poziomymi typu P–18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane
w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych."
Na kanwie powyższego – jak dalej wskazał Skarżący – nie podlega sporom,
iż niewystarczające jest oznaczenie miejsca postojowego w SPP wyłącznie z pomocą znaków poziomych.
NSA w żadnej części analizowanej uchwały nie przychyla się jednak do stanowiska, zgodnie z którym miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem pionowym (D-18) to miejsca spełniające wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy. NSA wręcz przeciwnie podaje, że: "[...] miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D–18 i znakami poziomymi typu P–18". Interpretacja odmienna byłaby nadużyciem.
NSA przyjmuje wszak, iż znak D–18 pełni "rolę decydującą" w wyznaczeniu takiego miejsca, podnosząc jednakże, iż znak ten pełni jedynie rolę informacyjną. To zaś powoduje, iż znak ten nie konstytuuje obowiązku odprowadzania opłaty od postoju w SPP (bo takowy wynika z mocy samego prawa), lecz pełni rolę służebną i wskazującą przy realizacji obowiązku wytyczeniu "wyznaczonych miejsc" parkingowych, od których można pobierać opłatę postojową.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Skarżącego skonstatować trzeba, bez cienia wątpliwości, iż każde prawidłowo wytyczone "wyznaczone miejsce" postojowe
w SPP musi być oznaczone zarówno znakiem pionowym, jak i poziomym. Jak trafnie zresztą podnosi NSA w cyt. uchwale "przepisy prawne nie wykluczają możliwości wyznaczenia w strefie płatnego parkowania miejsc bezpłatnego postoju". Te zaś mogą zostać oznakowane wyłącznie na sposób alternatywny znakami pionowymi albo poziomymi w rozumieniu przepisów zacytowanego zarówno przez Skarżącego, jak
i NSA Rozporządzenia.
Tym samym Skarżący podtrzymuje swoje stanowisko oraz związaną z tym argumentację.
Z daleko idącej ostrożności Skarżący podtrzymuje stanowisko dotyczące tego,
iż żadna z dróg, na których miał miejsce postój pojazdu Skarżącego nie jest drogą publiczną w rozumieniu art. 13 ust. 1 w związku z art. 1 i następne u.d.p.
Drogą publiczną zgodnie z art. 1 u.d.p. jest droga zaszeregowana na podstawie ustawy do jednej z kategorii dróg (droga gminna, powiatowa, wojewódzka, krajowa),
z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem [...]. Dodatkowym wymogiem zaliczenia drogi do jednej z kategorii jest uwzględnienie jej w stosownym wykazie, co w przypadku dróg ujętych w Upomnieniu powinno nastąpić w drodze uchwały powziętej przez Radę Miasta S. (vide: art. 6 i 7 u.d.p.).
Analiza przepisów ustawy u.d.p., w tym zwłaszcza art. 6 i 7, nie pozwala uznać, iż wystarczające jest zaliczenie drogi do jednej z kategorii poprzez wyłącznie wskazanie jej przebiegu, jako odcinka od punktu x do y, czy poprzez podanie jej nazwy.
Właściwym sposobem zaliczenia drogi do wykazu dróg publicznych, jest powzięcie stosownej uchwały wskazującej konkretne działki gruntu, wraz ze stosownymi nr ewid., na których to działkach taka droga jest położona. Odwołać bowiem się trzeba do art. 4 pkt 2 u.d.p. (słowniczek ustawowy), który wskazuje, iż drogą jest "budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym". Pasem drogowym jest zaś: "wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad, jak i pod jego powierzchnią".
O zasadności powyższego zarzutu świadczy przede wszystkim to, iż Rada Miasta S., niemal co roku podejmuje uchwały zaliczające konkretne działki (wraz ze wskazaniem ich nr ewid. lub nr KW).
Tymczasem, zgodnie z wiedzą Skarżącego, brak jest takich uchwał w odniesieniu do dróg objętych Upomnieniem, zaś one same ujęte są w stosownych wykazach jedynie poprzez wskazanie ich przebiegu, a to w ramach analizowanych przepisów jest niewystarczające. Twierdzenia Skarżącego pozostają w tym zakresie aktualne.
Skarżący podtrzymuje swoje stanowisko, iż to organ egzekucyjny, a nie Skarżący winien wykazać, iż postój jego pojazdu nastąpił w miejscach wyznaczonych w rozumieniu ustawy.
Zgodnie bowiem z naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną min. przez pryzmat art. 77 §1 K.p.a., obowiązkiem organów administracji publicznej jest wszechstronne zebranie i przeprowadzenie postępowania dowodowego.
Organ winien wziąć pod uwagę zarówno okoliczności świadczącego na korzyść, jak i niekorzyść ubezpieczonego, czego jednak nie uczynił. Skarżącemu nie zostały przedłożone żadne dowody uprawniające twierdzić, iż jego pojazd był postawiony w miejscach wyznaczonych w rozumieniu art. 13b ust. 1 u.d.p. Skarżący podkreśla, iż jego pojazd był każdorazowo zaparkowany zgodnie z obowiązującymi przepisami drogowymi.
Nie podlega zaś sporom, iż wedle stanu na dzień wystawienia ww. tytułów wykonawczych na obszarze co najmniej 60 % dróg objętych SPP w S. nie ma prawidłowo wyznaczonych miejsc postojowych.
Brak precyzyjnego ustalenia tej okoliczności przez organ (np. w drodze fotografii, w toku postępowania wyjaśniającego) wyklucza możliwość naliczenia jakichkolwiek opłat przewidzianych w ustawie, w tym opłaty dodatkowej (tak: Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10.1.2012 r., sygn. I SA/Bd 722/11).
Tym samym to organ egzekucyjny winien był dowieść, iż Skarżący miał rzekomo obowiązek uiszczania opłat za postój w SPP, chociażby poprzez przedłożenie stosownej dokumentacji zdjęciowej. Jeśli organ tego nie uczynił należy przyjąć, iż nie dysponuje dowodami pozwalającymi uznać, iż postój pojazdu skarżący obwarowany był obowiązkiem opłaty w ramach SPP. W konsekwencji powyższego postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie winno zostać niezwłocznie umorzone.
Co więcej, Skarżący podnosi również, iż niewystarczające jest powoływanie się przez organ na treść strony www.geoportal.gov.pl, albowiem prezentowane w nim informacje często pozostają nieaktualizowane. Powyższe odnosi się przede wszystkim do znaków pionowych umieszczonych na drogach, które bywają usuwane, w wyniku różnego rodzaju prac (w tym budowlanych, remontów), uszkadzane np. w wyniku kolizji drogowych, przesuwane, zasłaniane etc.
Zadaniem organu jest zgodnie z art. 77 K.p.a. wykazać, iż przedmiotowe znaki pionowe (ale także poziome) znajdowały się na konkretnych ulicach i w konkretnych datach, w których nastąpił postój pojazdu skarżącego, a o których mowa w zaskarżonych tytułach wykonawczych.
Powyższe winno nastąpić chociażby na podstawie stosownych zdjęć wykonanych nie później niż w dacie zdarzeń opisanych w treści zaskarżonego postanowienia. Brak takiego materiału dowodowego winien skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do tych zdarzeń.
Przyjęcie zatem, iż uwidocznione w portalu Geoportal/Google Maps Street View znaki (w miejscach zdarzeń opisanych tytułami wykonawczymi) istniały, jest tylko i wyłącznie założeniem organu, a nie stwierdzeniem faktów, co powinno nastąpić w toku postępowania dowodowego, tak jak wynika wyraźnie z treści art. 77 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, które - jak wskazało Kolegium - szczegółowo uzasadniło.
Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skarga jest niezasadna, nie znajduje bowiem usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 30.04.2014 r. doręczono Skarżącemu dokument pod nazwą "Upomnienie" Nr [...] z dnia 24.04.2014 r., tj. wezwanie do zapłaty należności w łącznej kwocie [...]zł (w tym koszty upomnienia) z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu m-ki [...] o nr rej. [...] w S. w następujących dniach i miejscach: w dniu [...] r. przy ulicy [...] - godz. [...]; w dniu [...] r. przy ulicy [...] – godz. [...]; w dniu [...] r. przy ulicy [...] – godz. [...]; w dniu [...] r. przy ulicy [...] – godz. [...], przy czym upomnienie to zwierało pouczenie, że w przypadku nieuregulowania ww. należności w terminie 7 dni, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu ściągnięcia tej należności w trybie egzekucji administracyjnej. Upomnienie to przy odbiorze osobiście podpisał Skarżący (w dniu 30.04.2014 r.), jednak pozostało bez żadnej reakcji Skarżącego jako zobowiązanego.
Wobec braku dobrowolnego uregulowania należności wskazanej w ww. Upomnieniu, w dniu 30.06.2016 r. wszczęto w stosunku do Skarżącego postępowanie egzekucyjne przez doręczenie Skarżącemu tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o numerach: [...] i [...], wystawionych przez wierzyciela - Prezydenta Miasta S., wraz z zawiadomieniem z dnia 20.06.2016 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, stosownie do art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.
Pismem z dnia 06.07.2016 r. (nadanym listem poleconym w dniu 07.07.2016 r.) zatytułowanym "Zarzuty zobowiązanego" Skarżący, działający przez pełnomocnika – wobec zajęcia rachunku bankowego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze – zgłosił zarzuty przewidziane w art. 33 § 1 u.p.e.a., tj. nieistnienie egzekwowanego obowiązku – (pkt 1 in fine), brak wymagalności obowiązku (pkt 2), niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj. niewskazanie właściwej podstawy prawnej, z której wynika obowiązek (art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) oraz niewskazanie daty doręczenia upomnienia względnie niewskazanie podstawy prawnej do braku obowiązku doręczenia tego upomnienia (art. 27 § 1 pkt 12 u.p.e.a.). Nadto, z daleko idącej ostrożności Skarżący podniósł zarzut braku doręczenia upomnienia co do należności objętych tytułami wykonawczymi (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Końcowo Skarżący wniósł o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości oraz zwrot wyegzekwowanych kwot.
Z powyższego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały złożone z zachowaniem 7 - dniowego terminu przewidzianego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.
Prezydent Miasta S. (będący organem egzekucyjnym i wierzycielem) jako Organ egzekucyjny I instancji, ostatecznie postanowieniem z dnia [...] r. rozpatrzył zarzuty Skarżącego wniesione ww. pismem z dnia 06.07.2016 r., uznając je za nieuzasadnione, z wyjątkiem obowiązku objętego tytułem wykonawczym o nr [...] w części dotyczącej zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia [...] r. o godz. [...] na ulicy [...], i w tym zakresie umorzył postępowanie. Rozstrzygnięcie to Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Organ odwoławczy) zaakceptowało zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. utrzymując je w mocy.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że procedura egzekucyjna przewidziana w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), co do zasady nie służy ustaleniu bądź określaniu obowiązków zobowiązanego, a jedynie wykonaniu tych obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej, a więc ma zastosowanie dopiero w sytuacji, gdy zobowiązany nie wykona dobrowolnie obowiązku (tutaj: wynikającego z mocy prawa) i wówczas zachodzi podstawa do przymusowego egzekwowania tego obowiązku według reguł przewidzianych powołaną wyżej ustawą u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 09.05.2013 r., I SA/Ol 152/13, wyrok ten oraz orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, celem tego postępowania, przy uwzględnieniu ochrony praw zobowiązanego w określonych przepisami u.p.e.a. sytuacjach, jest jednak zaspokojenie dochodzonych roszczeń wierzyciela, a nie badanie zasadności dochodzonego przez wierzyciela roszczenia (obowiązku zobowiązanego).
Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których podstawy są ściśle określone przez ustawodawcę, a zatem stanowią zamknięty katalog, który przewidziany jest w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź niezasadności, czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn ściśle wskazanych w ww. art. 33 u.p.e.a. Obowiązuje przy tym siedmiodniowy termin do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem zaskarżenia, który służy ochronie zobowiązanego w fazie wszczęcia tego postępowania. Oznacza to, że na dalszych etapach postępowania egzekucyjnego nie można podnosić nowych zarzutów, nawet przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Postępowanie w przedmiocie rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się tylko w ramach zakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich wniesienie. Na skutek wniesionych zarzutów uruchamiane jest postępowanie przewidziane w art. 34 u.p.e.a. Obowiązkiem zobowiązanego jest wskazanie podstawy zarzutu, a więc faktu lub prawa mieszczącego się w zakresie podstaw określonych przepisem art. 33 u.p.e.a. Wskazanie podstawy zarzutu, a zatem jego treść, wiąże organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 16.02.2016 r., II FSK 3862/13, i powołane tam orzecznictwo).
Wobec przedstawionej wyżej funkcji postępowania egzekucyjnego i odrębnego trybu rozpoznawania zarzutów zobowiązanego, szczególnie podkreślić należy, że w ramach tego postępowania co do zasady nie podlegają rozpoznaniu zarzuty, które winny być podniesione w ramach zwykłej procedury odwoławczej, realizowanej poza postępowaniem egzekucyjnym. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.
W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, pierwszorzędne znaczenie ma w niniejszej sprawie egzekucyjnej ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego co do uznania za nieuzasadnione zarzuty egzekucyjne w zakresie nieistnienia obowiązków dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o numerach: [...] i [...], wystawionych przez wierzyciela – Prezydenta Miasta S., a następnie co do braku wymagalności tych obowiązków.
Odnosząc się do treści zarzutów, które organ egzekucyjny zasadnie uznał jako nieuzasadnione – z wyjątkiem obowiązku objętego tytułem wykonawczym o nr [...] w części dotyczącej zdarzenia nieopłaconego postoju z dnia [...] r. o godz. [...] na ulicy [...], w zakresie którego postępowanie egzekucyjne umorzono, stosownie do zasady zakazu orzekania na niekorzyść skarżącego przewidzianej w art. 134 P.p.s.a. – odnośnie braku wymagalności obowiązku wskazanego w ww. tytułach wykonawczych, zwrócić należy uwagę, że w judykaturze zgodnie przyjmuje się, że egzekucja administracyjna jest dopuszczalna, gdy łącznie spełnione zostaną podmiotowe i przedmiotowe warunki jej prowadzenia. Do przesłanek podmiotowych zalicza się wszystkie wymogi związane z uczestnikami tego postępowania. Przez pojęcie przesłanek przedmiotowych rozumie się dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na egzekwowany obowiązek, jego charakter prawny. W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 in fine u.p.e.a.), a dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma tylko charakter formalny. W szczególności organ egzekucyjny nie może uwzględnić z urzędu tego rodzaju okoliczności uzasadniających umorzenie egzekucji, które mogą być zgłoszone wyłącznie w zarzutach zobowiązanego (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) lub też wynikać z żądania wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 2 lub 9 w związku z § 4 u.p.e.a. – por. wyrok NSA z dnia 13.12.2012 r., II FSK 945/11; wyrok NSA z dnia 02.10.2009 r., II FSK 689/08).
Przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., mają charakter formalny. Jako przykłady takich zarzutów wskazuje się w orzecznictwie na dopuszczalność egzekucji sądowej w stosunku do danego obowiązku czy też niemożność jej prowadzenia z uwagi na posiadany przez zobowiązanego immunitet. Niedopuszczalność ta musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (por. wyrok NSA z dnia 26.08.2011 r., II FSK 461/10).
Wychodząc z powyższych założeń Sąd stwierdził, że zarzuty, zarówno co istnienia obowiązku, jak i braku jego wymagalności, nie zasługują na uwzględnienie w świetle niepodważonych ustaleń organu, znajdujących oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, jak i racjach prawnych, których skarżący w żaden sposób nie podważył w sposób wymagany przepisami u.p.e.a., tj. nie przedstawił dowodów stwierdzających wykonania, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, stosownie do art. 45 u.p.e.a.
Jak wyżej wskazano, nie budzi wątpliwości w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach badanej sprawy egzekucyjnej, że w dniu 30.04.2014 r. skutecznie doręczono Skarżącemu dokument pod nazwą "Upomnienie" Nr [...] z dnia 24.04.2014 r., tj. wezwanie do zapłaty należności w łącznej kwocie [...]zł z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu m-ki [...] o nr rej. [...] w S. w wyżej wskazanych dniach, miejscach oraz godzinach pod rygorem wszczęcia egzekucji administracyjnej w przypadku nieuregulowania żądanej należności w terminie 7 dni. Upomnienie to przy odbiorze osobiście podpisał Skarżący.
Zatem zarzut co do braku doręczenia upomnienia jest całkowicie bezpodstawny.
Poza sporem jest, że Skarżący nie podjął żadnych działań prawnych w odpowiedzi na ww. Upomnienie, jak też, że żądanej tym Upomnieniem należności nie uregulował dobrowolnie aż do dnia wszczęcia egzekucji w badanej sprawie (tj. do dnia doręczenia ww. tytułów wykonawczych – w dniu 30.06.2016 r.), a nadto nie wykazał, że twierdzenia organu co do zdarzeń objętych ww. tytułami wykonawczymi są nieprawdziwe.
Co istotne, również w zażaleniu na postanowienie Organu I instancji, jak i w skardze, do tych okoliczności Skarżący w ogóle nie odnosi się, natomiast całkowicie koncentruje się na kwestionowaniu istnienia dochodzonych w egzekucji obowiązków wskazanych w ww. tytułach wykonawczych z uwagi na fakt błędnego przyjęcia przez organ, że Skarżący miał obowiązek uiścić opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania (dalej "SPP"), stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych (u.d.p.), mimo braku "wyznaczonego miejsca" łącznie znakami pionowymi
i poziomymi, stosownie do art. 13b ust. 1 "u.d.p." w związku z załącznikiem Nr 1 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.
Zatem, nie budzi wątpliwości, że Skarżący parkował w SPP pojazd m-ki [...] o nr rej. [...] w S. w wyżej wskazanych dniach, miejscach oraz godzinach, tej bowiem okoliczności nie kwestionuje, jednakże uważa, że nie ma obowiązku uiszczenia opłaty, gdyż wskazane w skardze orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz najnowsza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.10.2017 r. , sygn. II GPS 2/17, wskazują na prawidłowy sposób wyznaczania miejsc postojowych, tj. konieczność określania "wyznaczonego miejsca" w SPP zarówno znakami pionowymi jak i poziomymi. Zatem, Skarżący prezentuje stanowisko, że wskazane orzeczenia stanowią dla Skarżącego podstawę (prawo) do parkowania samochodu w strefie płatnego parkowania, jednakże nie ma obowiązku regulowania należności z tego tytułu (jak inni obywatele), gdyż miejsca w tej strefie nie były właściwie oznakowane.
A zatem, istota sporu sprowadza się ustalenia, czy stanowisko organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu odpowiada prawu, a mianowicie, że dla prawidłowego określenia w SPP "wyznaczonego miejsca", o jakim mowa w art. 13b ust 1 u.d.p., konieczne jest łączne zastosowanie znaków pionowych jak i poziomych.
W tak zakreślonych ramach sporu Sąd przyznał rację Organowi odwoławczemu.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania.
W myśli zaś art. 13b ust. 1 opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.
Zgodnie natomiast z art. 13b ust. 6 u.d.p., organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi: 1) wyznacza w strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone na postój pojazdów, w tym stanowiska przeznaczone na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową; 2) może wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo.
Wskazać przy tym należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych co do wykładni przepisu art. 13 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 13b ust. 1 u.d.p. było niejednolite. W jednych orzeczeniach Sądy zajmowały stanowisko, że opłatę za postój pojazdów pobiera się w całej strefie płatnego parkowania, z kolei w innych orzeczeniach, że nie w całej strefie płatnego parkowania, lecz w odpowiednio wyznaczonym miejscu w tej strefie.
Konsekwencją tej niejednolitości orzeczeń jest uznanie, że na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zobowiązany może wnieść zarzut nieistnienia obowiązku, w którym jako podstawę wskazuje, że parkował w strefie płatnego parkowaniu, lecz nie na miejscu wyznaczonym (por. wyrok NSA z dnia 20.12.2012 r., II GSK 1852/11) – tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Spór w powyższym zakresie rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą podjętą w składzie siedmiu sędziów z dnia z dnia 09.10.2017 r., sygn. akt II GPS 2/17, wskazując na prawidłowe rozumienie "wyznaczonego miejsca" do postoju pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania, tj. czy prawidłowe określenie "wyznaczonego miejsca" podlegającego opłacie, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p., wymaga zastosowania łącznie dwóch znaków: pionowego D-18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak – pionowy lub poziomy. Ta sporna kwestia – która jest istotą sporu w niniejszej sprawie – była przedmiotem ww. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego o zwiększonym składzie z dnia 09.10.2017 r., sygn. II GPS 2/17, który w jej sentencji wskazał, że:
"Zgodnie z art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1440, z późn. zm.) opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu.", zaś w jej uzasadnieniu nadto wyjaśnił, że:
"Na tle tych przepisów prawnych pojawia się kwestia ustalenia prawidłowego rozumienia "wyznaczenia" miejsca postoju w strefie płatnego parkowania, stanowiącego, świetle art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych przesłankę poboru opłaty za parkowanie w takim miejscu. W szczególności chodzi o to, czy prawidłowe wyznaczenie miejsca płatnego postoju wymaga zastosowania dwóch znaków: pionowego D–18 i jednego ze znaków poziomych, np. P-18, czy też wystarczający jest tylko jeden znak – pionowy lub poziomy. Spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym,
że "w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi" wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne. W tej interpretacji należałoby jednak również uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według omawianych załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 3 lipca 2003 r. znaki informacyjne pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg (pkt 5 załącznika nr 1). Znaki poziome dróg służą zaś zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg (pkt 1.2. załącznika nr 2).
W świetle omawianych przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to, co do zasady, miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D–18 i znakami poziomymi typu P–18. Niemniej jednak to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom, co trzeba podkreślić, należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju. Uzasadniałoby to stwierdzenie, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych.".
Konieczne jest przy tym podkreślenie, że przepis art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej "P.p.s.a") nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 08.07.2014 r., II GSK 1518/14). Jeżeli zatem skład orzekający w sprawie nie stwierdzi zasadności uruchomienia trybu przewidzianego w art. 269 P.p.s.a. - co ma miejsce w niniejszej sprawie - to obowiązany jest respektować stanowisko wyrażone w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 04.02.2015 r., II OSK 1632/13). Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny to stanowisko respektować. Oznacza to, że ww. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.10.2017 r., sygn. II GPS 2/17, nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA.
W kontekście powołanej uchwały NSA i przedstawionej w niej wykładni przepisów prawa, znajdujących zastosowanie także w badanej sprawie, nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że skoro "decydującą rolę" w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju należy przypisać znakom pionowym, to przyjąć należy, że wystarczającą podstawą – w przypadku braku znaku poziomego lub jego zatarcia – do uznania za "wyznaczone miejsce" płatnego postoju, jest istnienie znaku pionowego, co ma przełożenie na okoliczności faktyczne występujące w badanej sprawie, a tym samym uzasadnia, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zauważyć przy tym należy, że organy w badanej sprawie nie zajęły stanowiska odmiennego od stanowiska NSA wyrażonego w ww. uchwale II GPS 2/17.
Nie zakwestionowały bowiem wskazanej przez NSA zasady, zgodnie z którą opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój
w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu, jak i zasady wyznaczania miejsc płatnego postoju w strefie płatnego parkowania podwójnym oznakowaniem, tj. zarówno ww. pionowym jak i poziomym. Wskazały jedynie, w myśl wykładni NSA, że znakom pionowym należy przypisać decydującą rolę w wyznaczaniu miejsca płatnego postoju jako, że znaki te informują o sposobie korzystania z drogi. W rozpoznawanej zaś sprawie, z dokumentacji zdjęciowej odzwierciedlającej zdarzenia objęte opłatą dodatkową wynikało, że każdy z objętych opłatą dodatkową postojów odbywał się
w miejscu bezpośredniego sąsiedztwa posadowionego znaku pionowego D–18 "parking", który to znak wyznacza w istocie miejsce do parkowania, jak i znakami poziomymi P-18 (na ulicy [...]).
Poza tym, podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
w wyroku z dnia 27 czerwca 2018 r., I SA/Gl 282/18, zasadnie wskazał, że:
"(...) pkt 5.2.4. (zdanie pierwsze) załącznika nr 2 rozporządzenia z 2003 r. stanowi, że: "Znak P-18 "stanowisko postojowe" (rys. 5.2.4.1.) stosuje się w celu wyznaczenia miejsc postoju na części jezdni i chodnika oraz na wydzielonych parkingach bez ustalonych konstrukcyjnie stanowisk", po czym dalej wskazał, że: "W pkt 1.2 tegoż załącznika zawarte jest także ogólne wskazanie, że znakowanie poziome dróg ma na celu: zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnienie ruchu pojazdów i ułatwienie korzystania z drogi.
Z powyższego wynika, że prawodawca dopuszcza zaniechanie wykorzystania znaków poziomych jedynie wówczas, gdy ich funkcję zastępuje konstrukcyjne ustalenie stanowisk na wydzielonych parkingach".
Podkreślić należy, że sporne postoje pojazdu Skarżącego miały miejsce na ulicach w centrum S., objętych SPP (niesporne). Organ zarządzający ruchem na drodze, którymi na podstawie art. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260) są: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych
i Autostrad w odniesieniu do dróg krajowych (organ ten może powierzyć zarządzaniem ruchem na drogach krajowych marszałkowi województwa), marszałek województwa – na drogach wojewódzkich, starosta - na drogach powiatowych i gminnych, prezydent miasta – na drogach publicznych położonych w miastach na prawach powiatu,
z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest organem, do którego adresowane są normy związane z prawidłowym oznakowaniem drogi. W niektórych przypadkach organ zarządzający ruchem na drodze nie jest tożsamy z organem – zarządcą drogi, który to w myśl art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3 u.p.d. jest organem uprawionym do pobierania opłaty za postój w SPP oraz opłaty dodatkowej. Wskazać należy, że ustawiony pionowy znak D–18 (parking) wyznacza miejsce postoju nie tylko w SPP, ale też poza nią.
Co istotne w spornej kwestii, decydująca rola znaków pionowych dla wyznaczenia miejsca postoju wynika chociażby w sytuacji, gdy poziome znaki na drodze uległy zatarciu czy też są pokryte śniegiem. Znaki poziome P–18 "stanowisko postojowe" (wyznacza miejsce przeznaczone do postoju pojazdów), czy [...]–19 "linia wyznaczająca pas postojowy" (wyznacza pas przeznaczony na postój pojazdów wzdłuż krawędzi jezdni lub oddziela od niej zatokę postojową), w istocie porządkują sposób parkowania pojazdów na drodze. W przypadku, gdy oznaczenie poziome wskazuje na sposób parkowania pojazdów wzdłuż krawędzi drogi lub w poprzek drogi, to naruszenie tych oznaczeń przez korzystającego z drogi, np. zaparkowanie pojazdu wzdłuż krawędzi drogi a nie w poprzek drogi, jak wyrysowane są miejsca postojowe, nie stwarza sytuacji, w której korzystający z drogi nie ponosi stosownej opłaty za postój
w SPP.
Podzielić zatem należy stanowisko Kolegium, że na podstawie znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego: zdjęcia pojazdu o nr rej. [...] wykonanego w dniu zdarzenia nieopłaconego postoju, tj. w S. w dniu [...] r. na ulicy [...], zdjęcia powołanej ulicy ze znakiem drogowym pobranym ze strony Google Maps (www. google.pl/maps), wydruku z portalu Geoportal z zaznaczonym miejscem postoju (parkowania) pojazdu oraz miejscem położenia znaku pionowego D–18 potwierdza, że miejsce, w którym zaistniało zdarzenie nieopłaconego postoju znajdowało się na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania i było wyznaczone znakiem pionowym D–18 jako miejsce przeznaczone do postoju pojazdów.
Także odnośnie do zdarzeń nieopłaconego postoju z dnia [...] r. na ulicy [...] oraz z dnia [...] r. na ulicy [...] zasadnie Kolegium stwierdziło, że ze zdjęć pojazdu o nr rej. [...], wykonanych przez kontrolerów strefy płatnego parkowania w dniach wskazanych zdarzeń nieopłaconego postoju, uzyskanych w drodze postępowania uzupełniającego przez organ odwoławczy, kserokopii map ulic [...], wykonanych ze stałej organizacji ruchu dla oznakowania granic stref oraz granic podstref płatnego parkowania w S., z których wynika, że znak D-44 został umieszczony na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym została ustalona strefa płatnego parkowania, wydruków ze strony Geoportal z zaznaczonym miejscem postoju pojazdu, uzyskanych z urzędu powszechnie dostępnych danych – zdjęć ulic [...] ze znakami drogowymi D–18 z września 2011 r., pobranych ze strony Goggle Maps (https://www.google.pl/maps), wynika, że miejsca, w których zaistniały zdarzenia nieopłaconego postoju w dniach 12.11.2013 r. oraz 15.11.2013 r., znajdowały się na drogach publicznych, w strefie płatnego parkowania wyznaczonej znakami D–44, w miejscach wyznaczonych znakiem pionowym D-18 jako miejsca przeznaczone do postoju pojazdów, nadto miejsce postojowe na ulicy [...] wyznaczone było znakami poziomymi P–18.
Wobec tego uznać należało, że pojazd Skarżącego (niesporne) zaparkowany był w ww. dniach na drogach publicznych, w miejscach wyznaczonych w granicach strefy płatnego parkowania, przeznaczonych do postoju pojazdu, bez uiszczenia należnej opłaty. Nadto, zgodzić się należało z Kolegium, że fotografie wykonane w dacie zdarzenia przez kontrolerów, zdjęcia ulic pobrane ze strony Google Maps, wydruki z portalu Geoportal, mapy ulic wykonane ze stałej organizacji ruchu dla oznakowania granic stref oraz granic podstref płatnego parkowania w S., w sposób wystarczający dokumentują fakty postoju pojazdu Skarżącego w strefie płatnego parkowania "w wyznaczonym miejscu", za które Skarżący nie uiścił opłaty parkingowej. Trafnie przy tym Kolegium zauważyło, że Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność, że przedmiotowe znaki pionowe w momencie postoju pojazdu były usunięte, uszkodzone, przesunięte czy zasłonięte.
Słusznie Kolegium przy tym wskazało, że znaki dotyczące strefy płatnego parkowania i miejsc postojowych (D–18) w tej strefie mają, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.), charakter znaków informacyjnych. Nie kreują one obowiązku uiszczenia opłaty za postój w miejscach wyznaczonych tymi znakami, lecz informują, że w tych miejscach taki obowiązek istnieje z mocy prawa. Bez znaczenia dla obowiązku uiszczenia opłaty była natomiast okoliczność, że miejsce to, mając na względzie bezpieczeństwo uczestników ruchu oraz ułatwienie w korzystaniu z parkingu, nie było jednocześnie oznaczone liniami poziomymi P–18.
W związku z tym zarzut skargi co do nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania jest całkowicie bezpodstawny, organ bowiem w sposób nie budzący wątpliwości wykazał wskazanymi wyżej dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, że pojazd Skarżącego zaparkowany był w ww. dniach na drodze publicznej, w miejscu wyznaczonym w granicach strefy płatnego parkowania, przeznaczonym do postoju pojazdu, jednakże bez uiszczenia należnej opłaty.
Podkreślić przy tym należy, że obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania oraz opłat dodatkowych za nieopłacony postój pojazdu w tej strefie wynika bezpośrednio z przepisów prawa (art. 13 ust.1 pkt 1 w związku z art. 13b ust.1 u.d.p.) i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej powstaje w następstwie zdarzenia zaparkowania samochodu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia stosownej opłaty za parkowanie w SPP. Dlatego, mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy sprawy uznać należało, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej niewątpliwie powstał, istnieje (nie został wykonany dobrowolnie) i jest wymagalny (wraz z upływem 7-dniowego terminu do zapłaty dochodzonej należności wskazanej w ww. Upomnieniu z dnia 24.04.2014 r.). Z tych powodów, zarzut braku wymagalności obowiązku również uznać należało za bezpodstawny.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że postój pojazdu Skarżącego nie miał miejsca na drodze publicznej w rozumieniu art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 i następne u.d.p., wyjaśnić należy, uwzględniając definicje ustawowe zawarte w ustawie o drogach publicznych, że dogami publicznymi są drogi zaliczone na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg (droga gminna, powiatowa, wojewódzka, krajowa), z których może korzystać każdy, zgodnie z ich przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ww. ustawy). Jak słusznie wskazało Kolegium za Organem I instancji, Rada Miasta S. uchwałą Nr [...] z dnia 30.10.2000 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg powiatowych w Mieście S. ustaliła, że ulice: [...] [...] należą do tej kategorii dróg.
Co istotne jednak w kontekście zarzutów sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zasadnie także Organy obu instancji zwróciły uwagę, że kwestie związane ze sposobem zaliczenia drogi do wykazu dróg publicznych nie mogą być rozpatrywane w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co wyżej już szczegółowo wyjaśniono.
Nadto, odnosząc się do zarzutu co do braku spełnienia wymogów w ww. tytułach wykonawczych, określonych w art. 27 u.p.e.a, a mianowicie, brak wskazania podstawy prawnej, z której wynika obowiązek (art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano już, że podstawę prawną prowadzenia egzekucji odróżnić należy od podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku. O ile przez podstawę prawną wszczęcia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym, natomiast podanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku, gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to ta decyzja winna zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika. Przepis prawa musi w tej ostatniej sytuacji jednoznacznie określać rodzaj i zakres egzekwowanego obowiązku (zob. wyroki NSA: z dnia 3 lipca 2013 r., II FSK 2229/11; z dnia 22 maja 2014 r., II FSK 1473/12 - dostępne w CBOSA).
W stanie faktycznym badanej sprawy, wierzyciel (Prezydent Miasta S.) w ww. tytułach wykonawczych wskazał jako podstawę prawną obowiązku przepis art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 2690), rodzaj należności – opłata dodatkowa za nieopłacony postój w SPP nr rej. [...], zakreślił podstawę obowiązku jako "z mocy prawa", wskazał też uchwałę RM S. Nr [...] z dnia 25.06.2012 r., a następnie datę doręczenia upomnienia – 30.04.2014 r. oraz datę powstania należności pieniężnej. W tychże tytułach wykonawczych wskazano również, że dochodzone należności są wymagalne i podlegają egzekucji administracyjnej na podstawie wskazanych przepisów prawa.
Zdaniem Sądu, obowiązki te, objęte ww. tytułami wykonawczymi, nie powinny być przedmiotem oceny w sprawie egzekucyjnej, chyba że wystąpiłyby okoliczności przewidziane w art. 45 u.p.e.a. pozwalające na odstąpienie od czynności egzekucyjnych, a mianowicie, zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśniecie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych, albo gdy zachodzi błąd co osoby zobowiązanego. Jak wynika z akt sprawy, żadna z tych okoliczności nie wystąpiła w badanej sprawie. Wobec tego Organy egzekucyjne zasadnie oceniły zarzuty Skarżącego co do istnienia i wymagalności obowiązku jako nieuzasadnione, zasadnie bowiem przyjęły, że podstawę prawną egzekwowanego obowiązku stanowią przepisy obowiązujące w dacie zarejestrowania ww. zdarzeń nieopłaconego postoju.
A zatem, prowadzenie egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie jest co do zasady dopuszczalne, bowiem w momencie wszczęcia egzekucji dochodzony w stosunku do Skarżącego obowiązek istniał, był wymagalny i wynikał z mocy prawa, zaś organ egzekucyjny nie miał podstaw, aby na etapie tego postępowania egzekucyjnego podważać treść tytułu wykonawczego przez badanie zasadności dochodzonego w toku egzekucji obowiązku nałożonego na Skarżącego z mocy prawa, zaś Skarżący nie przedstawił żadnego innego dowodu skutkującego koniecznością odstąpienia organu egzekucyjnego od czynności egzekucyjnych w badanej sprawie, a następnie umorzenia postępowania egzekucyjnego, skoncentrował się tylko na obowiązkach organu i swoich uprawnieniach, zamiast podjąć inicjatywę dowodową przez współpracę z organem.
Stąd, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko organu egzekucyjnego (Organu odwoławczego) co do braku podstaw prawnych do umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie egzekucyjnej w stosunku do Skarżącego, z wyjątkiem obowiązku dotyczącego zdarzenia nieopłaconego postoju w dniu 28.02.2014 r., w zakresie którego postępowanie egzekucyjne w stosunku do Skarżącego zostało umorzone. Podkreślić ponownie należy, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji są powszechnie uznawane za szczególny środek zaskarżania, charakterystyczny tylko i wyłącznie dla postępowania egzekucyjnego w administracji. Przede wszystkim należy podkreślić brak dewolutywności tego środka zaskarżenia, który rozpatrywany jest przez organ egzekucyjny prowadzący postępowanie. Te szczególne unormowania powodują, że zarzuty są środkiem prawnym przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku. Po upływie siedmiodniowego terminu zobowiązany może jedynie skorzystać z możliwości obrony przed egzekucją poprzez przedstawienie organowi egzekucyjnemu dowodów stwierdzających m.in. wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku w trybie art. 45 u.p.e.a. Nie stanowią one zatem środka prawnego, który byłby w każdym czasie alternatywny lub konkurencyjny dla innych instytucji przewidzianych prawem możliwych do wdrożenia po upływie terminu z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Uchybienie terminu do wniesienia zarzutów powoduje ich bezskuteczność, co – jak wyżej wskazano – nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu skargi co do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Skarżący nie sprecyzował tego zarzutu w uzasadnieniu skargi, co determinowało ustosunkowanie się do tego zarzutu.
W kontekście powyższego zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania również uznać należało za nieuzasadnione.
W ocenie Sądu, zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W aktach sprawy znajdują się zdjęcia pojazdu samochodowego o nr rej. [...], wykonane w dniach zdarzeń nieopłaconego postoju, wydruki zdjęć ulic ze znakami pionowymi D–18 ze strony Google Maps (www.google.pl/maps) oraz wydruki zdjęć miejsc postoju z portalu Geoportal (www.geoportal.gov.pl) z zaznaczonym miejscem ustawienia znaku D–18 (dla postoju przy ulicy [...]), kserokopii map ulic [...], wykonanych ze stałej organizacji ruchu dla oznakowania granic stref oraz granic podstref płatnego parkowania w S., z których wynika, że znak D–44 został umieszczony na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do obszaru, na którym została ustalona strefa płatnego parkowania. Zdaniem Sądu, przedstawione dowody wystarczające są dla uznania, że przedmiotowy pojazd Skarżącego parkował w SPP w miejscach wyznaczonych. Nadto, jak słusznie zauważyło Kolegium, strona Geoportal została założona przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii w celu udostępnienia obywatelom, przedsiębiorcom oraz administracji publicznej informacji przestrzennej z urzędowych rejestrów gwarantujących jej jakość, aktualność i wiarygodność. Natomiast okoliczność, że zdjęcia ulic z widocznymi znakami pobrane z Google Maps były wykonane wcześniej niż data zdarzenia nieopłaconego postoju nie świadczy, że znaków tych nie było w dacie zdarzeń nieopłaconych postojów. Zatem słusznie Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw by uznać, że znaki te – wbrew gołosłownym twierdzeniem Skarżącego – mogły zostać rozmyte/uszkodzone/zamalowane/usunięte/odwrócone, gdyż Skarżący nie zaoferował żadnych dowodów, które by o tym świadczyły.
Sumując, Sąd stwierdził, że zarzuty skargi są niezasadne, Sąd bowiem kontrolując zaskarżone postanowienie co do zgodności z prawem nie stwierdził by Organ egzekucyjny w badanej sprawie egzekucyjnej dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uchylenia zaskarżonego aktu wymaga ustawodawca w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i b) P.p.s.a.
W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło