II SA/Sz 1185/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zgody na lokalizację obiektu w pasie drogowym postanawia umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wywołanym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi A. H. L. A. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie odmowy udzielenia zgody na umieszczenie nośnika reklamowego w pasie drogowym. Przed wniesieniem skargi, A. H. L. A. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, do którego złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 Kpa), polegającego na nie załatwieniu w terminie licznych spraw zainicjowanych jego odwołaniami, w tym między innymi odwołaniem złożonym w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...]r. organ drugiej instancji odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, poinformował odwołującego się, że wszystkie sprawy, których wezwania dotyczą, zostały zakończone wydaniem decyzji administracyjnych, w tym zaskarżonej decyzji z dnia [...]r., Nr [...], którą wysłano w dniu [...]r, na podany przez skarżącego adres do korespondencji, tj. [...], ul. [...]. Kolegium stwierdziło, że z dokumentów którymi dysponuje wynika, iż mimo dwukrotnego awizowania przesyłek, nie zostały one odebrane w terminie. Doręczenie przedmiotowych decyzji – w ocenie organu – nastąpiło zgodnie z art. 44 Kpa, a za datę odbioru decyzji należy przyjąć dzień - 27 kwietnia 2011r. Jednocześnie ze złożeniem skargi, A. H. L. A. złożył do Kolegium pismo zawierające w swej treści m.in. żądanie doręczenia w sposób prawidłowy decyzji organu odwoławczego oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję drugoinstancyjną. Skarżący podał, że prowadzący postępowanie organ odwoławczy mylnie przyjął adres do korespondencji odwołującego. Według skarżącego w każdym ze złożonych odwołań, podał następujący adres do korespondencji: [...], ul. [...]. W takiej sytuacji skarżący wywiódł, że żądanie prawidłowego doręczenia decyzji jest uzasadnione. Odnosząc się do prośby o przywrócenie terminu, skarżący wyjaśnił, że informację o podjęciu decyzji przez organ drugiej instancji powziął z pisma tego organu z dnia 29 września 2011 r. W takiej sytuacji skarżący uważa, że nie z własnej winy (a organu drugiej instancji), nie złożył skargi w terminie, skoro organ doręczył korespondencję na nieprawidłowy adres. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę A. H. L. A. wniosło o jej odrzucenie, uznając iż skargę wniesiono z przekroczeniem trzydziesto dniowego terminu zakreślonego do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -j dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Jednocześnie z wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 3 ustawy). Przystępując do oceny zasadności wniosku A. H. L. A. należało ustalić, czy faktycznie w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminu do złożenia skargi. Bieg terminu do dokonania czynności złożenia skargi będzie bowiem miał miejsce tylko w przypadku skutecznego doręczenia stronie pisma (decyzji). Sposób doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 39 - 45 Kodeksu postępowania administracyjnego. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 kpa). Osobie fizycznej, tak jak w przedmiotowym przypadku, prowadzącej działalność gospodarczą pisma w postępowaniu administracyjnym należy doręczać tak jak każdej innej osobie fizycznej, zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1 - § 3 kpa. Zastosowanie znajdzie tu także art. 43 i art. 44 § 1 - 4 kpa. Niezależnie od tego, że doręczenie może nastąpić na podstawie art. 42 § 1 kpa dla osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą na adres siedziby prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, czy na podstawie art. 45 kpa dla przedsiębiorcy prowadzącego działalność w formie jednostki organizacyjnej, to stronie przysługuje możliwość zorganizowania doręczenia jej pism urzędowych także pod innym, wskazanym przez nią adresem, pod którym właśnie czynności odbioru będzie dokonywać upoważniona przez stronę osoba (np. pracownik, pełnomocnik). Stanowisko takie, które zasługuje na pełną aprobatę, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1650/09 (publ. LEX nr 746709). Skuteczność doręczenia dokonanego w trybie art. 44 kpa, na które powołuje się w niniejszej sprawie organ odwoławczy, zależy od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek w tym przepisie określonych, a więc niemożności doręczenia pisma adresatowi (w trybie art. 42 § 1- § 3 kpa), jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy (w trybie art. 43 kpa), pozostawienia przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym, umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję (lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 kpa) oraz upływu czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 kpa). Wszystkie te okoliczności muszą być ustalone w sposób nie budzący wątpliwości i wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki (paczki), bowiem to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich, wskazanych przez powołany przepis, warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia. Przepis ten stanowi bowiem wyjątek od zasady bezpośredniego doręczania pism adresatowi i z uwagi na ustanowienie w nim tzw. fikcji prawnej doręczenia, wymienione w nim warunki muszą być spełnione w sposób nie nasuwający wątpliwości (vide wyrok WSA w Gliwiach, z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 150/10, Lex nr 758309). W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu (art. 41 § 1 kpa). W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 kpa). Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że strona we wniosku wskazała adres do korespondencji i adres siedziby firmy. Skoro okoliczność podania dwóch adresów wystąpiła już w momencie złożenia wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, to dopóki w trybie art. 41 § 1 kpa strona nie zawiadomi organu o zmianie adresu do korespondencji, dopóty skuteczne będzie doręczenie (faktyczne lub domniemane w trybie art. 44 § 1- 4 kpa) pisma na adres do korespondencji uwidoczniony we wniosku i od tego doręczenia liczyć należy terminy czynności procesowych podejmowanych przez strony. Jeśli zatem w niniejszej sprawie domniemanie doręczenia w trybie art. 44 kpa byłoby uzasadnione, to należałoby rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu, co w świetle art. 87 § 2 ustawy wymagałoby ustalenia okoliczności uprawdopodabniających brak winy strony w uchybieniu terminu. Jeśli natomiast nie zostały spełnione warunki szczegółowo wskazane w art. 44 § 1 i 2 kpa, np. nie ma adnotacji o sposobie awizowania przesyłki, to nie można uznać doręczenia za dokonane, a zatem nie zaczął biec termin do wniesienia danej czynności i wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności jest bezprzedmiotowy. Skarżący składając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wskazał jedynie na informację, iż uległ zmianie adres jego siedziby, z tego też powodu za prawidłowe należy uznać kierowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia na adres korespondencyjny, zwłaszcza że skarżący w odwołaniu nie wskazał, że adres dla korespondencji stracił swą aktualność. Rozstrzygające znaczenie dla przedmiotowego wniosku o przywrócenie terminu ma natomiast inna kwestia, tj. ocena prawidłowości przesłania skarżącemu decyzji z użyciem paczki pocztowej, na adres korespondencyjny strony. Znajdujący się w aktach sprawy dowód doręczenia paczki pocztowej nie zawiera adnotacji o pozostawieniu przez doręczającego zawiadomienia o możliwości odbioru paczki w oddawczym urzędzie pocztowym (awizo). Dowód ten pozwala tylko na ustalenie, że paczka była dwukrotnie awizowana i zwrócona do nadawcy. Dwukrotne awizowanie przesyłki (paczki) nie jest wystarczające dla przyjęcia skutecznego doręczenia decyzji. Dowód doręczenia winien zawierać określenie miejsca pozostawienia informacji o przesyłce (paczce), tj. w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 kpa. Brak określenia tego miejsca prowadzi do wniosku, że nie nastąpiło skuteczne doręczenie zaskarżonej decyzji A. H. L. A. Z kolei nieprawidłowość doręczenia przesyłki nie jest przesłanką przywrócenia terminu. Jeśli bowiem przesyłka (paczka) nie była prawidłowo awizowana, to w takim przypadku termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu, a tym samym nie doszło do uchybienia terminu i bezprzedmiotowe jest żądanie jego przywrócenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się na bezprzedmiotowość takiego wniosku i w konsekwencji konieczność umorzenia postępowania (vide postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004r., sygn. akt OZ 841/04, Lex nr 837883, postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2010r., sygn. akt II GZ 191/10, Lex nr 663540, postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2011r., sygn. akt II FZ 92/11, Lex nr 783862; postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2011r., sygn. akt II OZ 254/11, postanowienie NSA z dnia 15 września 2011r., sygn. akt II GSK 1761/11, postanowienie NSA z dnia 28 września 2011r., sygn. akt I FZ 187/11 - dostępne w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów należało umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem A. H. L. A. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dlatego sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 64 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.