II SA/Sz 1290/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-02-16
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może zostać odmówiona, jeśli inwestycja znajduje się w sąsiedztwie obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków, ale nie jest z nimi bezpośrednio związana i nie narusza przepisów odrębnych w sposób uzasadniający odmowę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego i proceduralnego. Odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oparta na ustaleniach studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz na sąsiedztwie obiektów wpisanych do gminnej ewidencji zabytków, bez wykazania bezpośredniego naruszenia przepisów odrębnych, jest niezgodna z art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Studium nie jest aktem prawa miejscowego, a samo sąsiedztwo zabytków nie uzasadnia odmowy, jeśli inwestycja nie narusza przepisów ustawy o ochronie zabytków.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej na dachu budynku. Organ I instancji odmówił ustalenia lokalizacji, powołując się na ochronę konserwatorską układów przestrzennych i wpisanie części nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka A. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...], znak: [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz.23 ze zm.), dalej: "Kpa", art. 50-56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r., poz.778) dalej zwanej również "ustawą o p.z.p.", po rozpatrzeniu odwołania Spółki A. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], orzekającej o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Kolegium ustaliło, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że M. K. ,działający jako pełnomocnik Spółki A., w dniu 25 kwietnia 2016 r. wniósł o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej operatora na dachu budynku położonego przy [...] obr. [...] Miasta. Do wniosku dołączono m.in. kopię mapy zasadniczej z określeniem granic terenu inwestycji, kwalifikację wnioskowanego przedsięwzięcia, pełnomocnictwo od inwestora dla składającego wniosek, odpis z KRS dotyczący inwestora.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., organ I instancji, po przeprowadzeniu stosownego postępowania na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla wnioskowanej inwestycji.
Od decyzji tej w imieniu inwestora odwołanie wniósł wskazany wyżej pełnomocnik, domagając się jej uchylenia i wydania decyzji zgodnie z wnioskiem inwestora. W odwołaniu podniesiono, ż stanowisko organu I instancji jest błędne, ponieważ: 1/ teren inwestycji nie jest objęty ochroną konserwatorską, są tam jedynie bloki mieszkalne z XX i XXI wieku i nie ma tym żadnych historycznych obiektów;
2/ W. Konserwator Zabytków nie wnosił żadnych uwag do projektu decyzji,
a jego odpowiedź była uwarunkowana faktem, że organ I instancji wysłał do uzgodnienia decyzję negatywną, pomimo że powinien wysłać pozytywną; 3/ w myśl przepisów art. 56 ustawy o p.z.p., nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi, a przepis art. 1 ust. 2 ww. ustawy nie może stanowić wyłącznej podstawy do odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w myśl przepisów określonych w art. 50-56 ustawy o p.z.p., organ w postępowaniu prowadzącym do ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego zobowiązany jest dokonać następujących czynności: 1/ zbadać czy złożony wniosek spełnia wymogi art.52; braki wniosku należy uzupełnić na podstawie art. 64 ust. 2 Kpa; 2/ w oparciu
o przepisy art.53 ust. 1 ustalić krąg stron postępowania (najczęściej są to właściciele sąsiednich działek), a następnie strony te zawiadomić o wszczęciu postępowania
w sprawie w drodze obwieszczenia (art.49 Kpa); inwestora i władającego terenem objętym inwestycją, zawiadomić na piśmie; 3/ zgodnie przepisami z art. 53 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy o p.z.p. sporządzić analizę stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, oraz warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych; 4/ na podstawie wyników w/w analizy sporządzić projekt decyzji powierzając to osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego urbanistów lub architektów (art. 50 ust. 4); 5/ ocenić prawidłowość ustaleń projektu decyzji przez pryzmat przepisów odrębnych i art. 54 ustawy; 6/ zgodnie z art. 53 ust. 4 projekt decyzji poddać uzgodnieniom z organami właściwymi w zakresie tych przepisów odrębnych, które wskazano w analizie wynikającej z art. 53 ust. 3; 7 dokonać korekty projektu decyzji o ustalenia wynikające z dokonanych uzgodnień; 8/ po zakończeniu postępowania dowodowego, ale jeszcze przed wydaniem decyzji zawiadomić w drodze obwieszczenia strony postępowania o jego zakończeniu i możliwości skorzystania z przysługującego im prawa zapoznania się z zebranymi dowodami celem ustosunkowania się do niego (art. 10 w związku z art. 81 Kpa); inwestora i władającego nieruchomością objętą inwestycją zawiadomić na piśmie; 9/ decyzję wraz z załącznikiem przesłać inwestorowi i właścicielowi (użytkownikowi wieczystemu) nieruchomości, na której inwestycja będzie zlokalizowana; o wydaniu decyzji zawiadomić pozostałe strony postępowania w drodze obwieszczenia; decyzja winna spełniać przepisy określone w art. 104 Kpa.
Kolegium mając na uwadze powyższe przepisy dokonało, jak stwierdziło, wnikliwego badania materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji, zawartego w aktach sprawy i uznało, że:
1/ wniosek spełniał wymogi art. 52 ustawy o p.z.p. Wskazano w nim, że planowana inwestycja dotyczyć będzie budowy na dachu budynku konstrukcji wsporczej
o całkowitej wysokości m nad poziom dachu ( m nad poziomem terenu); montaż instalacji radio-komunikacyjnej oraz wewnętrzną instalację zasilającą;
do wniosku dołączono: załącznik graficzny w postaci kopii mapy zasadniczej,
na której zakreślono granice terenu objętego inwestycją oraz kwalifikację przedsięwzięcia sporządzoną w odniesieniu do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określającą równoważną moc promieniowaną izotropowo w osi głównej wiązki dla każdej anteny sektorowej (z wyłączeniem radiolinii), oraz położenie miejsc dostępnych dla ludności w osi głównej wiązki promieniowania każdej z anten, w określonej odległości od środka elektrycznego; do wniosku dołączono też pełnomocnictwo udzielone p. M.K. przez dwóch członków Zarządu Spółki A. W dniu 11 maja 2016 r. wniosek uzupełniono o warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej wydane przez Spółkę B.;
2/ organ ustalił strony postępowania, do których zaliczył: współużytkowników wieczystych gruntów działki, tj. S. P. i K. S. M. " " obejmującą jej członków jako mieszkańców istniejących w jej ramach osiedli budynków mieszkalnych wielorodzinnych; zawiadomienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie mieszkańców osiedla nastąpiło w drodze obwieszczenia z dnia 29 kwietnia 2016 r. wywieszonego na ścianach budynków przy [...], zaś współużytkowników gruntów działki nr [...] oraz pełnomocnika inwestora zawiadomiono pismem z dnia 29 kwietnia 2016r., czego dowodem są zwrotne poświadczenia odbioru oraz dokumentacja fotograficzna wywieszonych obwieszczeń;
3/ pismem z dnia 5 maja 2016 r. wystąpiono do organu ochrony środowiska dołączając kopię mapy i opracowanie, pn. Kwalifikacja przedsięwzięcia i stanowisko co do konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uzyskując odpowiedź z dnia 9 maja 2016 r., iż wnioskowana inwestycja nie mieści się w katalogu przedsięwzięć określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz.71);
4/ zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy o p.z.p., organ I instancji dokonał analizy warunków
i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, celem ustalenia, czy lokalizacja inwestycji i zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu są dopuszczalne. Z treści w/w analizy wynika, że teren na którym znajduje się działka inwestycyjna nr [...] obręb [...] Miasta nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta, uchwalonego przez Radę Miejską
w dniu 4 września 2014 r. uchwałą Nr XLVII/673/2014 przewidują zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, zaś funkcją uzupełniającą jest funkcja mieszkaniowa jednorodzinna oraz usługi, w tym usługi typu podstawowego; wnioskowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza granicami terenów objętych ochroną przepisami ustawy o ochronie przyrody; działka nr [...] w obrębie [...] znajduje się
w strefie ochrony konserwatorskiej układów przestrzennych, w której obowiązują procedury wynikające z przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jak również z innych przepisów dotyczących zabytków; część nieruchomości położonych przy ul. [...], ujęta jest w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta, założonej Zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Z karty kwalifikacyjnej przedsięwzięcia, załączonej do wniosku inwestora wynika, iż inwestycja nie zalicza się do grupy przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Anteny radioliniowe (radiolinie) są wyłączone z kwalifikowania przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Organ rozważył w Analizie następujące przepisy odrębne mogące mieć zastosowanie w niniejszej sprawie: ustawę Prawo budowlane, ustawę o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami; ustawę o odpadach; ustawę o ochronie przyrody; ustawy Prawo Ochrony Środowiska i Prawo telekomunikacyjne, przy czym faktycznie zastosowanie mają ustawy: o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, Prawo telekomunikacyjne. Wyniki powyższej analizy stanowią załącznik do decyzji.
5/ na podstawie w/w analizy sporządzony został projekt decyzji przez osobę uprawnioną:. W. K. członka [...] odmawiający ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego;
6/ projekt decyzji odmownej przesłano przy piśmie z dnia 6-06-2016 r. do uzgodnienia do go W. Konserwatora Zabytków, otrzymując w dniu [...] r. postanowienie znak [...] uzgadniające projekt decyzji odmawiającej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego,
7/ o zakończeniu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie i o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w terminie 7 dni, organ zawiadomił strony w drodze obwieszczenia z dnia 20 czerwca 2016 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego, jak też w Biuletynie Informacji Publicznej Miasta , obwieszczenie wywieszono również w pobliżu miejsca inwestycji, tj. na ścianie budynków przy ul. [...], zaś pismem zawiadomiono T. P. i KSM (współużytkowników wieczystych gruntów działki nr [...]), wnioskodawcę decyzji oraz właścicieli lokali mieszkalnych w sąsiedzkich budynkach wielorodzinnych poprzez skierowanie pisma do Rady Osiedla "" przy ul. [..] i Rady Nieruchomości przy KS "" na adres K. A., czego dowodem są zwrotne poświadczenia odbioru;
8/ w dniu 20 lipca 2016 r. została wydana zaskarżona decyzja.
W ocenie Kolegium decyzja organu I instancji spełnia w pełni wymogi art. 107 Kpa, gdyż zawiera m.in. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, podstawę prawną, rozstrzygnięcie, pouczenie czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo wymienił wszystkie podjęte wyżej opisane czynności procesowe wskazując, że odmowę ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oparto głównie na tym, iż w tej części miasta, w której zlokalizowana ma być wnioskowana inwestycja, znajduje się strefa ochrony konserwatorskiej układów przestrzennych, w której obowiązują procedury wynikające z ustawy o ochronie zabytków i o opiece nad zabytkami; W. Konserwator Zabytków w swym postanowieniu z dnia [..] r. podkreślił, iż przedmiotowa działka znajduje się w otoczeniu historycznej zabudowy powstałej w XIX wieku i w latach 20-tych i 30-tych XX wieku, współtworząc tu historycznie ukształtowaną przestrzeń, objętą strefą B ochrony konserwatorskiej. Dlatego planowana do realizacja stacja bazowa telefonii komórkowej, poprzez swoje gabaryty stanowić będzie dysharmonijny element dla istniejącej tu zabudowy, naruszając właściwe relacje przestrzenne, w tym obiektów ujętych w G. Ewidencji Zabytków Miasta założonej Zarządzeniem Nr [...]Prezydenta Miasta . W podsumowaniu organ stwierdził, iż po wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie i zawiadomieniu stron w drodze obwieszczenia z dnia [..] r. zamieszczonego na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego , jak też na stronie BIP Miasta oraz w pobliżu miejsca lokalizacji inwestycji (na ścianie budynków), do Urzędu wpłynęły pisma z podpisami członków Rady Nieruchomości nr kierowanego do Zarządu KSM "" , jak i do Prezydenta , w którym właściciele lokali mieszkalnych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie budynku na dachu, którego miałaby być zlokalizowana stacja telefonii komórkowej, sprzeciwili się tej inwestycji w obawie przez jej szkodliwym oddziaływaniem na ludzi.
W podsumowaniu powyższych okoliczności organ stwierdził, iż realizacja planowanej inwestycji jest sprzeczna z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co skutkowało wydaniem decyzji odmownej.
Kolegium mając na uwadze przepisy ustawy o p.z.p., w szczególności art. 56, uznało, że w sytuacji niezgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami odrębnymi, którymi są przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (co zostało potwierdzone w postanowieniu z dnia [...] r. wydanym z upoważnienia go W. Konserwatora Zabytków, przez Kierownika Delegatury ), podjęte przez organ I instancji rozstrzygnięcie jest w pełni uzasadnione.
Uznając zarzuty odwołania za niezasadne, Kolegium powołało się na postanowienie go Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i stwierdziło, że w sentencji tego aktu jednoznacznie orzeczono, iż uzgadnia się projekt decyzji odmawiający ustalenia lokalizacji wnioskowanej inwestycji celu publicznego, którą w niniejszej sprawie jest stacja bazowa telefonii komórkowej, zlokalizowana na dachu budynku, sąsiadującego bezpośrednio z zabudowa objętą ochrona konserwatora zabytków.
Nie zgadzając się z wyżej opisaną decyzją ostateczną, Spółka A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej.
Skarga oparta została na zarzucie naruszenia art. 56 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, że istnieją przepisy sprzeciwiające się inwestycji skarżącej.
Spółka A.w uzasadnieniu skargi oraz w piśmie procesowym z dnia 10 lutego
2017 r. powtórzyła argumenty podniesione uprzednio w odwołaniu od decyzji organu
I instancji.
Uznana w postępowaniu odwoławczym za stronę postępowania Rada Nieruchomości nr przy KSM "" wniosła o oddalenie skargi podzielając stanowisko, że planowana inwestycja jest sprzeczna z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została
z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego.
Jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze , poza zadeklarowaniem wnikliwego zbadania materiału dowodowego, co przejawiło się w zrelacjonowaniu podjętych przez organ I instancji czynności w kontekście wymogów wynikających z poszczególnych norm procesowych zamieszczonych w art. 50-56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uchyliło się od rzetelnej oceny tego materiału w kontekście materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia i zarzutów odwołania.
Wniosek inwestora dotyczył lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej na dachu budynku położonego przy ul. [...]działka nr [...] obr. [...] Miasta . Nie ma w aktualnym stanie prawnym wątpliwości co do tego, że budowa stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi realizację inwestycji celu publicznego. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, stacja bazowa telefonii komórkowej jest urządzeniem, które stanowi element niezbędny dla funkcjonowania sieci telekomunikacyjnej, bezpośrednio związanym ze świadczeniem usług telekomunikacyjnych. Skoro jest to zamierzenie inwestycyjne w sieci telekomunikacyjnej wykorzystywanej do świadczenia usług telekomunikacyjnych dostępnych dla ogółu użytkowników, to posiada ono status urządzenia łączności publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami i tym samym jest inwestycją celu publicznego (por. NSA w wyrokach z dnia: 4 października 2005 r., sygn. akt II OSK 495/05; 10 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 811/05; 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 521/08; 8 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 1109/08; 10 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 59/12; 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1829/12; 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 447/13; 26 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2057/13; 3 września 2015 r., sygn. akt II OSK 44/14; 6 maja 2016 r., sygn. akt II 2106/14).
W takiej zaś sytuacji, lokalizowanie przedmiotowej inwestycji wymagało, jak trafnie przyjęły to organy obu instancji orzekające w sprawie, wydania decyzji administracyjnej, stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy o p.z.p., skoro bezspornie ustalono, że dla obszaru, na którym planowana jest objęta wnioskiem stacja bazowa telefonii komórkowej, nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Konsekwencją powyższej konstatacji był obowiązek organu przeprowadzenia postępowania administracyjnego z uwzględnieniem wymagań proceduralnych określonych w art. 50-56 ustawy p.z.p. Organ odwoławczy konfrontując krok po kroku czynności organu I instancji w zestawieniu z wymaganiami wynikającymi z tych przepisów, przyjął, że prezydent wszystkie te wymogi wypełnił i w tym zakresie prawa nie naruszył.
Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko Kolegium jest tylko częściowo zasadne.
W realiach niniejszej sprawy i w kontekście zarzutów odwołania, zwrócić bowiem należało szczególną uwagę na treść art. 53 ust. 3 i ust. 4 pkt 2 ustawy i zbadać czy organ I instancji procedował oraz rozstrzygnął sprawę zgodnie z tymi przepisami.
W myśl art. art. 53 ust. 3 ustawy o p.z.p. właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy:
1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających
z przepisów odrębnych;
2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
Natomiast ust. 4 pkt 2 tego artykułu stanowi, że decyzje, o których mowa
w art. 51 ust. 1, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków
- w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków.
Z art. 53 ust. 3 ustawy o p.z.p. wynika, że w ramach rozpatrywania wniosku
o ustalenie lokalizacji inwestycji, organ ustala stan faktyczny terenu, którego dotyczy wniosek, w tym między innymi stan infrastruktury technicznej, ukształtowania terenu, jego zabudowy. Dokonuje także ustaleń, czy - a jeżeli tak, to w jakim zakresie -
będą miały do danego przypadku zastosowanie przepisy szczególne (np.: przepisy ustawy - Prawo ochrony środowiska, o ochronie przyrody, o odpadach, Prawo geologiczne i górnicze, przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami itp.). Działania te wiążą się bezpośrednio z ustaleniem statusu prawnego terenu,
na którym ma być lokalizowana inwestycja celu publicznego. Położenie terenu oraz jego status prawny wpływają bowiem na zakres i konieczność uzgodnień, o których mowa w ust. 4.
Organ I instancji, jak wynika to z uzasadnienia jego decyzji, przed jej wydaniem dokonał takiej analizy i w jej konsekwencji przyjął, że inwestycja nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jej realizacji, ponieważ nie mieści się w katalogu przedsięwzięć określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co trafnie zaakceptowało Kolegium. Zauważyć jednak trzeba, że zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy były wywody organów obu instancji na temat protestów mieszkańców, skoro ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje na etapie wydawania decyzji lokalizacyjnej udziału społeczeństwa. Stronami postępowania w przedmiocie wydania decyzji lokalizacyjnej mogą być natomiast wyłącznie podmioty spełniające przesłanki wskazane w art. 28 Kpa.
Organy obu instancji dostrzegając, że dla terenu inwestycji nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powołały się jednak na ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta , (uchwała Rady Miejskiej w dnia 4 września 2014 r. Nr XLVII/673/2014), wskazując, że zapisy studium dla analizowanego obszaru, przewidują zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, zaś funkcją uzupełniającą jest funkcja mieszkaniowa jednorodzinna oraz usługi, w tym usługi typu podstawowego, działka nr [...] w obrębie [...] znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej układów przestrzennych, w której obowiązują procedury wynikające z przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jak również z innych przepisów dotyczących zabytków; część nieruchomości położonych przy ul.[...], ujęta jest w G. Ewidencji Zabytków Miasta, założonej Zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] r.
Powyższe ustalenia legły u podstaw materialnoprawnej oceny sprowadzającej się do stwierdzenia, że realizacja planowanej inwestycji jest sprzeczna z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Z tego względu organ I instancji sporządził projekt decyzji odmownej i przesłał ją w trybie art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy
o p.z.p. do uzgodnienia mu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków.
W ocenie Sądu takie postępowanie organu I instancji było niezgodne z prawem, czego nie dostrzegło Kolegium.
Po pierwsze, zgodnie z art. 9 ust. 4 i 5 ustawy o p.z.p., studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego,
a jego ustalenia są wiążące dla organów gminy jedynie przy sporządzaniu planów miejscowych. Jak z powyższego wynika, studium nie będąc aktem prawa miejscowego, jednocześnie nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, a zatem nie może stanowić materialnoprawnej podstawy odmowy dopuszczenia przedsięwzięć inwestycyjnych (vide wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1888/07, LEX nr 470928). W rezultacie wynikające ze studium ustalenie, że działka nr [...] w obrębie [...] znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej układów przestrzennych, w której obowiązują procedury wynikające z przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nie mogło być w ogóle w niniejszej sprawie brane pod uwagę.
Po drugie, przyjęta w zaskarżonej decyzji, w ślad za analizą urbanistyczną
i ustaleniem organu I instancji okoliczność, że część nieruchomości położonych przy
ul. [...], ujęta jest w G. Ewidencji Zabytków Miasta , założonej Zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nie została poprzedzona zbadaniem, czy rzeczywiście istnieją podstawy do stwierdzenia, że planowana inwestycja jest niezgodna z przepisami szczególnymi, mimo że w odwołaniu strona wskazywała na brak ku temu podstaw prawnych. Dostrzec należało, że ze znajdującej się w aktach administracyjnych załączonej do wniosku mapy zasadniczej, na której zaznaczono teren inwestycji wraz z obszarem jej oddziaływania wynika, że teren ten nie dotyczy budynków wpisanych do G. Ewidencji Zabytków Miasta , które usytuowane są po przeciwnej stronie ulicy. Innymi słowy rzecz ujmując, budynek na którym wzniesiony ma być planowany obiekt nie podlega żadnej z form ochrony wskazanej w art. 7 ustawy o p.z.p.
Zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w decyzji ją poprzedzającej nie dokonano materialnoprawnej oceny ustalonych i wyżej wskazanej okoliczności w kontekście
art. 53 ust. 4 pkt 2, który obliguje do uzgodnienia z konserwatorem zabytków nie wszystkich inwestycji, a tylko w odniesieniu do " obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków". O tym zatem czy planowana inwestycja położona w sąsiedztwie budynków wpisanych do G. Ewidencji Zabytków Miasta wyczerpuje wyżej cytowaną przesłankę należało wypowiedzieć się w kontekście art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a nie w kontekście art. 4 pkt 6 i art. 6 ust. 1 pkt 1 lit.b, które to przywołano w tekście analizy urbanistycznej stanowiącej załącznik nr 2 do decyzji organu I instancji, co bezkrytycznie zaakceptował organ odwoławczy.
Zgodnie z art. 7 ustawy o ochronie zabytków formami ochrony są:
1) wpis do rejestru zabytków;
1a) wpis na Listę Skarbów Dziedzictwa;
2) uznanie za pomnik historii;
3) utworzenie parku kulturowego;
4) ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo
w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji
o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego.
Stosownie do art. 8 ust. 1 ww. ustawy, rejestr zabytków znajdujących się na terenie województwa prowadzi wojewódzki konserwator zabytków. Art. 9 wyjaśnia,
że do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy (ust. 1). W trybie określonym w ust. 1, do rejestru może być również wpisane otoczenie zabytku wpisanego do rejestru, a także nazwa geograficzna, historyczna lub tradycyjna tego zabytku (ust. 2). Wpis do rejestru historycznego układu urbanistycznego, ruralistycznego lub historycznego zespołu budowlanego nie wyłącza możliwości wydania decyzji o wpisie do rejestru wchodzących w skład tych układów lub zespołu zabytków nieruchomych (ust. 3). Wpisanie zabytku nieruchomego do rejestru ujawnia się w księdze wieczystej danej nieruchomości na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, na podstawie decyzji o wpisie do rejestru tego zabytku (ust. 4). Poza tym, ustawodawca wskazując na zabytki ujęte w gminnej ewidencji zabytków nie rozszerzył obowiązku uzgodnienia decyzji w przypadku planowanej lokalizacji w sąsiedztwie (bliższym lub dalszym) zabytków nieruchomych wpisanych do gminnej ewidencji zabytków. Z ustaleń organów nie wynika, aby do tej ewidencji wpisano poza wskazanymi w decyzji budynkami również ich otoczenie.
W ocenie Sądu, postanowienie W. Konserwatora Zabytków z dnia [...] r. wydane zostało bez podstawy prawnej, sąd nie stwierdził jego nieważności tylko dlatego, że z akt sprawy nie wynikało czy strona wniosła na ten akt zażalenie i czy postanowienie to pozostaje nadal w obrocie prawnym. Poza tym akt ten może być wyeliminowany z obrotu prawnego na wniosek strony (lub z urzędu) w postępowaniu o stwierdzenie jego nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 126 Kpa).
Stosowne jest wskazanie, że Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażane
w orzecznictwie (vide: wyrok NSA II OSK/11) oraz w piśmiennictwie (vide: A. D. – M. Komentarz do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, LexisNexis Wa-wa 2014 teza 8 str. 432-433 stwierdzające, że uzgodnienie, o którym mowa w art. 53 ust. 4 ustawy o p.z.p. ma sens jedynie wówczas, gdy istnieją przesłanki do wydania decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego lub warunki zabudowy.
Okoliczność, że do takiego uzgodnienia doszło w niniejszej sprawie i organ uzyskał pozytywne uzgodnienie konserwatora w odniesieniu do decyzji odmownej, nie mogła stanowić podstawy faktycznej i prawnej do jej wydania. Naruszając bowiem art. 53 ust. 3 i 4 ustawy o p.z.p. organ I instancji jednocześnie naruszył art. 56 tej ustawy stanowiący, że "Nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego".
Organ odwoławczy utrzymując w mocy wadliwą decyzję powielił błędy organu
I instancji, a przy tym naruszył art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 15 Kpa (zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego) poprzez uchylenie się od analizy istoty odwołania i wskazanych w nim zarzutów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie dokonanie oceny ustalonych faktów w kontekście wyżej przedstawionych zapatrywań prawnych sądu
i wydanie decyzji z uwzględnieniem art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Z powyższych względów należało, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec, jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach (pkt II wyroku) oparte zostało o art. 200 i 205 § 2 tej samej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło