II SA/Sz 225/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Starosta K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] cofnął W. P. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B prawa jazdy w związku ze stwierdzeniem na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w wymienionym zakresie. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.). Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy o kierujących pojazdami, skierował stronę na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w związku z uzasadnionymi podejrzeniami co do stanu zdrowia. W wyniku tego badania przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. w dniu [...] r. lekarz uprawniony do badania kierowców stwierdził u strony istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi między innymi w zakresie kategorii B prawa jazdy. W tej sytuacji, zgodnie z treścią art. art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, obowiązkiem organu było wydanie decyzji o cofnięciu posiadanych uprawnień. W odwołaniu od tej decyzji W. P. podniosła, że sprawa jest w toku, zajmuje się nią sąd apelacyjny. Ponadto, na podstawie przeprowadzonych testów prawo jazdy zostało zawieszone na rok czasu, a nie cofnięte. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało w uzasadnieniu decyzji, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami precyzyjnie wskazują, w jakich okolicznościach i przy spełnieniu jakich przesłanek następuje cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Wydanie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy, uzasadnia wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień. Orzeczeniem lekarskim nr [...] wydanym przez uprawnionego lekarza w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy, u odwołującej się stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Odwołująca się nie podniosła, by wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego zgodnie z treścią zawartego w orzeczeniu lekarskim pouczenia, zatem orzeczenie to ma charakter ostateczny (art. 79 ustawy o kierujących pojazdami). Wydawana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami decyzja nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że w sytuacji zaistnienia przesłanki określonej w tym przepisie, organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję zgodnie z jego dyspozycją. Organy wydające decyzję w przedmiocie cofnięcia uprawnień są związane treścią orzeczeń lekarskich wydanych na podstawie art. 79 tej ustawy. Ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji pod względem ich treści, jak i trybu procedowania, w postępowaniu dotyczącym cofnięcia uprawnień. W sprawie wydano ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. stwierdzające istnienie u strony przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, dlatego organ I instancji był zobowiązany cofnąć uprawnienia. Uzasadniało to utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na tę decyzję W. P. podniosła ten sam zarzut co w odwołaniu, tzn., że prawo jazdy w wyniku badania zostało jej zawieszone, a nie cofnięte. Ponadto sprawa toczy się w sądzie apelacyjnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu skarżącej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii B. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organy administracji, że w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami w dniu [...] r., wydano ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające istnienie u skarżącej przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami między innymi w zakresie kategorii B prawa jazdy. Datę następnego badania ustalono na dzień [...] r. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978), zwanej dalej "u.k.p.", starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Treść cytowanego przepisu jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie większych wątpliwości. Sformułowanie "starosta wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma bezwzględny obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2015 r., III SA/Kr 1589/14, LEX nr 1625650, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 grudnia 2014 r., II SA/Bd 1269/14, LEX nr 1642820). Organ administracji jest bowiem związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami danej kategorii. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że orzeczenie lekarskie, o jakim mowa była w § 10 ust. 1 i 4 oraz § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badania lekarskiego kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 K.p.a., która podlega kontroli organu administracji. Aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2017 r. poz. 250), zawiera w tym zakresie tożsame uregulowania, wobec czego, dotychczasowe orzecznictwo w pełni zachowało swoją aktualność. Zatem, orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnione jednostki medyczne nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonych przez te organy postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń (por. wyroki NSA z dnia 16 października 2013 r., I OSK 952/12, LEX nr 1396546, z dnia 22 czerwca 2009 r., I OSK 840/08, z dnia 17 marca 2005 r., I OSK 1273/04, z dnia 23 marca 2017 r., I OSK 2195/16; z dnia 26 lipca 2016 r., I OSK 2646/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Regulacja przewidziana w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r., a dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są badania lekarskie, sposób ich przeprowadzania i rozpoznawania odwołań, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają zatem weryfikacji tak pod względem ich treści, jak i procedowania (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., OSK 1273/04, LEX nr 189224). Badania lekarskie w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni, spełniający wymagania określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. i wpisani do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez marszałka województwa. Jak stanowi art. 79 ust. 2 ww. ustawy, uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Podkreślić należy, że osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p., z czego skarżąca nie skorzystała. W. P. nie złożyła odwołania od orzeczenia lekarskiego wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r., stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, wobec czego stało się no ostateczne. Kopię orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli nie został złożony wniosek o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy etap diagnostyczno-orzeczniczy postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Orzeczenia lekarskie w przedmiotowej sprawie wydano na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Przepis § 10 rozporządzenia stanowi, że jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Taka też jednostka przeprowadziła badanie skarżącej. W myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia, uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wystawia orzeczenie lekarskie, którego wzór określają odpowiednio załączniki nr 7 i 8 do rozporządzenia. W ocenie sądu, zaskarżona decyzja, a także decyzja wydana w I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, bowiem organy dysponując ostatecznym orzeczeniem lekarskim jednostki orzeczniczej nie miały podstaw do jego kwestionowania, jak również nie miały możliwości prowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie. Zaskarżona decyzja nie narusza też przepisu prawa materialnego wskazanego w jej podstawie prawnej. Także nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione. Nie można bowiem dopuścić, ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, aby pojazdami kierowała osoba, której stan zdrowia na to nie pozwala. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było więc działaniem w interesie społecznym. Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego w skardze, że uprawnienia powinny być cofnięte na czas określony, należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Zatem, jeżeli w wyniku ponownego badania lekarskiego, zostanie wydane orzeczenie nie stwierdzające istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami u skarżącej, będzie ona mogła cofnięte uprawnienie odzyskać. Ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), skargę oddalił.