II SA/Sz 358/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. przy udziale Prokuratora [...] sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] cofnął A. S. uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B, C i E prawa jazdy w związku ze stwierdzeniem istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w wymienionym zakresie. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.) a na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) – dalej "K.p.a.", nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] Pracy Z. Centrum Leczenia i Profilaktyki Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. przeprowadzono badanie psychologiczne z udziałem A. S., w wyniku którego uprawniony psycholog orzekł o istnieniu u badanego przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii BCE prawa jazdy. Natomiast w dniu [...] Medycyny Pracy w S. przeprowadzono również badanie lekarskie z udziałem A. S., w wyniku którego uprawniony lekarz orzekł o istnieniu u osoby badanej przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Od negatywnego wyniku badania lekarskiego A. S. złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przeprowadzenie nowego badania lekarskiego w trybie odwoławczym. W dniu 5 lipca 2017 r. w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. przeprowadzono nowe badanie lekarskie w trybie odwoławczym i uprawniony lekarz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. orzekł o istnieniu u A. S. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami wyznaczając jednocześnie datę ponownego badania lekarskiego na dzień [...] r. Dalej organ I instancji podał, że treść orzeczeń, tj. psychologicznego o numerze [...] oraz orzeczenia lekarskiego o numerze [...] wydanego w trybie odwoławczym, nie pozostawia żadnych wątpliwości interpretacyjnych co do psychofizycznej zdolności A. S. do bezpiecznego kierowania pojazdami w ruchu drogowym. Zasadnym stało się zatem oraz zgodnym z przepisami prawa wykluczenie A. S. z aktywnego udziału w ruchu drogowym w charakterze kierowcy pojazdu określonego dla kategorii B, C i E prawa jazdy. W odwołaniu od tej decyzji A. S. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i pozostawienie odwołującemu nabytych uprawnień do kierowania pojazdami. Zarzucił organowi I instancji nieprawidłowe przeprowadzenie dowodu w postaci opinii lekarza M. R. - bez przeprowadzania badań psychiatrycznych, a w konsekwencji błędną ocenę tego dowodu i uznanie, że istnieją przeciwwskazania do kierowania przez niego pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że pismem z dnia 30 grudnia 2015 r. Prezydent Miasta S. zawiadomiony został przez Prokuraturę Rejonową S. P., że wobec A. S., posiadającego uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B,C,E, z powodu zaostrzenia procesu chorobowego w przebiegu [...], zachodzą poważne zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia i jego sprawności psychofizycznej jako kierującego pojazdami, co uzasadnia poddanie go badaniom lekarskim w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Prokurator wskazał, iż wątpliwości co do stanu zdrowia kierującego wynikają z opinii [...] z dnia [...] r. sporządzonej w toku postępowania [...] w sprawie Ds. [...], w której poddany został badaniu przez [...] stwierdzających istnienie choroby [...] w postaci [...] w fazie zaostrzenia choroby, która zaburza zdolność A. S. do [...] oceny rzeczywistości oraz prowadzi do podporządkowania zachowania doznaniom [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] r. organ I instancji poinformował A. S. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub barku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, C i E, gdyż uzyskał uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia A. S.. A. S. złożył wyjaśnienia w sprawie, wskazując, że [...] r. został [...], dlatego wystąpił u niego [...], którego [...] był pobyt w [...], na dowód czego przedłożył [...] Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami orzekł o skierowaniu A. S. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, wskazując, że informacje uzyskane w ramach wykonywania zadań własnych wskazują, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy ujawnione organowi przez Prokuraturę Rejonową w S.. Orzeczeniem z dnia [...] r. [...] [...] uprawniony do badań [...] w zakresie [...] na podstawie [...] przeprowadzonego w trybie art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami stwierdził istnienie przeciwwskazań [...] do kierowania pojazdami. Ponadto orzeczeniem z dnia [...] r. uprawniony lekarz stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. A. S. zakwestionował wydane orzeczenia i wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie w trybie odwoławczym badania lekarskiego. Orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami uprawniony lekarz Instytutu Medycyny Pracy stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Kolegium wskazało, że uzyskanie ostatecznego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami stanowi obligatoryjną przesłankę wydania przez Prezydenta [...] decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Organ administracji związany jest wydanym orzeczeniem i w zakresie swych kompetencji nie jest uprawniony do badania zasadności wydania przez uprawnionego lekarza orzeczenia, sposobu prowadzenia badań ani okoliczności powodujących uzyskanie przez osobę skierowaną na badania orzeczenia o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy. Dla rozpoznania sprawy istotne jest jedynie ustalenie, czy w wyniku badań uprawniony lekarz stwierdził istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami u osoby poddanej badaniu. W przypadku odwołującego się pierwsze badanie przeprowadzone zostało przez uprawnionego lekarza zatrudnionego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, badania powtórne zaś w Instytucie Medycyny Pracy w Ł.. A zatem badania przeprowadzone zostały przez podmioty uprawnione, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. W toku prowadzenia postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami organ administracji nie ma podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń, gdyż jako wydane w odrębnym postępowaniu, przez uprawnione do tego podmioty posiadające szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie, nie podlegają one weryfikacji. Związanie ostatecznym orzeczeniem lekarskim wyłącza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, dowodu co do treści zawartych w tym orzeczeniu. Nie pozwala także na kwestionowanie wydanych przez uprawnione organy orzeczeń innymi badaniami, w tym wykonanymi na prywatne zlecenie, czy podczas hospitalizacji (zwłaszcza, że sporządzone zostały one w dacie wcześniejszej niż data wydawania orzeczenia stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia istoty sprawy), a także obejmujące swym zakresem inny zakres badania niż wymagane jest do oceny istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (np. badaniami wydanymi na podstawie ustawy o transporcie drogowym). Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi bowiem dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 K.p.a. Powyższe nie wyklucza możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu co do wydanego orzeczenia lekarskiego, jednak tego rodzaju dowód musi pochodzić wyłącznie od uprawnionych jednostek służby zdrowia, co świadczy o istotnym ograniczeniu zakresu postępowania dowodowego w tego typu sprawach, prowadzonych przez organy administracji publicznej. Dowody przedłożone przez odwołującego nie są takimi dowodami, nie mogły zatem skutecznie podważyć ostatecznego orzeczenia lekarskiego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na tę decyzję A. S. zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. - poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego i uznanie, że: a. decyzja mogła zostać podjęta w oparciu tylko o jedną opinię lekarską, b. pominięcie istotnych dowodów przedkładanych przez stronę w toku postępowania, - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, że wobec skarżącego zachodzą przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych, - art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami - poprzez uznanie, że wobec skarżącego występują przeciwwskazania do kierowania pojazdami. W związku z powyższymi zarzutami, wniósł o: - na wypadek złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym - o przeprowadzenie rozprawy i przesłuchanie skarżącego w charakterze strony, - uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, - uchylenie decyzji poprzedzającej zaskarżoną, a wydaną przez Prezydenta Miasta S. w sprawie oznaczonej [...], - przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, - na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: a) A. I. P. i N. dot. możliwości prowadzenia pojazdów mechanicznych przy [...], w języku [...] b) Opinii zakładu pracy M. L. z dnia [...] r. c) Kwit kontroli drogowej [...] z dnia [...] r. d) [...] sprawozdanie z kontroli [...], e) [...] na terenie [...] z dnia [...] r. nr [...] wraz z [...], f) [...] na terenie [...] z dnia [...] nr [...] wraz z [...], g) [...] na terenie [...] z dnia [...]. wraz z [...] h) [...] nr [...] - [...] M. L., i) [...] nr [...] - [...] A. S., j) [...] nr [...]/2014 - lek. S. R., k) [...] nr [...]/2015 - lek. S. R., l) [...] nr [...] - psycholog S. W., m) [...] nr [...] - lek. H. G.-J., n) [...] nr [...] - lek. I. W., o) Wydruków z [...] wskazujących wzorowe przestrzeganie czasu pracy i bhp, p) Zaświadczenia lekarskiego z [...] r. - dr n. med. E. K., q) [...] z [...] r. - lek. B. W., r) Zdjęcia z programu [...] wykazujące wzorową technikę jazdy, s) Wydruku z programy [...] pokazującego średnią punktów z jazdy którą uzyskiwałem, t) Zaświadczenia z dnia [...] r. - dr n. med. E. K., u) Potwierdzenia uiszczenia opłaty od skargi. Wniósł również o wezwanie celem przesłuchania w charakterze świadka/biegłego Panią doktor nauk medycznych, specjalistę z zakresu [...] E. K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz wnioski w niej zawarte. W toku rozprawy Sąd postanowił oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze, albowiem sprawa został należycie wyjaśniona przez organy administracji i nie ujawniły się żadne wątpliwości wymagające uzupełniającego wyjaśnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kategorii B, C, E. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organy administracji, że w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami w dniu 5 lipca 2017 r., wydano ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B, C i E prawa jazdy. Datę następnego badania ustalono na dzień 5 lipca 2020 r. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 978), zwanej dalej "u.k.p.", starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Treść cytowanego przepisu jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie większych wątpliwości. Sformułowanie "starosta wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma bezwzględny obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 stycznia 2015 r., III SA/Kr 1589/14, LEX nr 1625650, wyrok WSA w B. z dnia [...] r., II SA/Bd 1269/14, LEX nr 1642820). Organ administracji jest bowiem związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami danej kategorii. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że orzeczenie lekarskie, o jakim mowa była w § 10 ust. 1 i 4 oraz § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badania lekarskiego kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 K.p.a., która podlega kontroli organu administracji. Aktualnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2017 r. poz. 250), zawiera w tym zakresie tożsame uregulowania, wobec czego, dotychczasowe orzecznictwo w pełni zachowało swoją aktualność. Zatem, orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnione jednostki medyczne nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonych przez te organy postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń (por. wyroki NSA z dnia 16 października 2013 r., I OSK 952/12, LEX nr 1396546, z dnia 22 czerwca 2009 r., I OSK 840/08, z dnia 17 marca 2005 r., I OSK 1273/04, z dnia 23 marca 2017 r., I OSK 2195/16; z dnia 26 lipca 2016 r., I OSK 2646/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Regulacja przewidziana w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r., a dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są badania lekarskie, sposób ich przeprowadzania i rozpoznawania odwołań, stanowi procedurę odrębną od procedury administracyjnej. Ostateczne orzeczenia lekarskie nie podlegają zatem weryfikacji tak pod względem ich treści, jak i procedowania (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2005 r., OSK 1273/04, LEX nr 189224). Badania lekarskie w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie lekarze uprawnieni, spełniający wymagania określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. i wpisani do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez marszałka województwa. Jak stanowi art. 79 ust. 2 ww. ustawy, uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego kończy etap diagnostyczno-orzeczniczy postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Orzeczenia lekarskie w przedmiotowej sprawie wydano na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Przepis § 10 rozporządzenia stanowi, że jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Taka też jednostka przeprowadziła badanie skarżącego. W myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia, uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wystawia orzeczenie lekarskie, którego wzór określają odpowiednio załączniki nr 7 i 8 do rozporządzenia. W ocenie sądu, zaskarżona decyzja, a także decyzja wydana w I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, bowiem organy dysponując ostatecznym orzeczeniem lekarskim jednostki orzeczniczej nie miały podstaw do jego kwestionowania, jak również nie miały możliwości prowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie. Zaskarżona decyzja nie narusza też przepisu prawa materialnego wskazanego w jej podstawie prawnej. Także nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione. Nie można bowiem dopuścić, ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, aby pojazdami kierowała osoba, której stan zdrowia na to nie pozwala. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było więc działaniem w interesie społecznym. Ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), skargę oddalił.