II SA/Sz 62/22
WyrokWSA w Szczecinie2022-04-07
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele sąsiedniej nieruchomości, którzy nie zostali uznani za strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, mają interes prawny do żądania wznowienia tego postępowania, jeśli twierdzą, że inwestycja będzie oddziaływać na ich nieruchomość?Ratio decidendi
Sąd uznał, że aby uzyskać status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a tym samym legitymację do żądania wznowienia postępowania, konieczne jest wykazanie interesu prawnego wynikającego z przepisów prawa materialnego, które wprowadzają ograniczenia w zabudowie terenu sąsiedniego. Samo twierdzenie o negatywnym oddziaływaniu inwestycji (np. hałas, zwiększony ruch) nie jest wystarczające, jeśli nie wynika z konkretnych przepisów prawa budowlanego lub innych przepisów odrębnych wprowadzających takie ograniczenia. W przypadku braku takiego interesu prawnego, postępowanie wznowieniowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Właściciele sąsiedniej działki (skarżący) domagali się wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę dla sąsiedniej inwestycji wielorodzinnej, twierdząc, że inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na ich nieruchomość. Organy administracji uznały, że skarżący nie posiadają statusu strony, ponieważ ich działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu zgodnie z definicją Prawa budowlanego. W konsekwencji umorzono postępowanie wznowieniowe. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując brak przyznania im statusu strony i umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi K. P. i P. P. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], Starosta Powiatowy w G., po rozpatrzeniu wniosku z daty wpływu do organu [...] marca 2021 r., zatwierdził projekt budowalny i udzielił pozwolenia na budowę dla K. Spółka z o.o.
z siedzibą w D. (zwany dalej: "inwestorem"), dla zamierzenia obejmującego budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z instalacjami: kanalizacji sanitarnej, elektroenergetyczną, pompy ciepła, oraz budowę instalacji kanalizacji deszczowej z trzema zbiornikami bezodpływowymi na wody opadowe o łącznej pojemności V = 45 m3, muru oporowego oraz schodów zewnętrznych z pochylniami dla osób niepełnosprawnych, zlokalizowanych na terenie działki nr [...], obr. G. [...].
K. P. i P. P. (zwani dalej: "wnioskodawcami" lub "skarżącymi"), właściciele działki nr [...], obr. G. [...], wystąpili do Starosty Powiatowego
w G. (zwany dalej: "organem I instancji) z wnioskiem z dnia [...] lipca 2021 r.
o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją organu z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] domagając się uchylenia tej decyzji i wydania nowej decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie uznając, że żądającym wznowienia postępowania administracyjnego nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją organu z dnia [...] maja 2021 r. o pozwoleniu na budowę.
Postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. Wojewoda Z.,
w wyniku rozpatrzenia zażalenia wnioskodawców, uchylił postanowienie organu
I instancji z dnia [...] lipca 2021 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia
[...] maja 2021 r.
Decyzją z dnia [...] października 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.") oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., zwanej dalej: "p.b.") organ I instancji umorzył postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2021 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, że jako powód wznowienia postępowania administracyjnego wnioskodawcy wskazali przyczynę wymienioną art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wyjaśniając jednocześnie, że o wydaniu decyzji objętej wznowieniem postępowania administracyjnego uzyskali wiedzę w dniu [...] czerwca 2021 r. Planowana inwestycja bezpośrednio oddziałuje na ich nieruchomość, a tym samym wnioskodawcy winni mieć status strony postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę. Wnioskodawcy domagali się wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2021 r., gdyż nie zostali uznani za strony postępowania w tej sprawie.
Organ I instancji przytoczył brzmienie art. 28 ust. 2 p.b. i wyjaśnił następnie,
że wnioskodawcy nie zostali uznani za strony postępowania w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę, ponieważ obszar oddziaływania obiektu został określony w granicach działki nr [...], obr. G. [...]. Wskazał nadto, że usytuowanie projektowanych budynków wielorodzinnych nie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr [...], obr. G. [...] a tym samym obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie rozciąga się na działkę wnioskodawców.
Według organu I instancji, usytuowanie planowanych budynków wielorodzinnych spełnia wymogi wynikające z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm., zwanego dalej: "rozporządzaniem z dnia 12 kwietnia 2002 r."), gdyż zatwierdzony projekt budowlany przewiduje usytuowanie budynków wielorodzinnych ścianami z oknami i drzwiami w odległości 30 m od budynku mieszkalnego jednorodzinnego i 17 m od granicy działki nr [...], mierzone w poziomie, w miejscu ich najmniejszego oddalenia. Budynki wielorodzinne nie będą przesłaniały innych budynków mieszkalnych. Nie zostały naruszone przepisy § 13 i § 60 ww. rozporządzenia, dotyczące naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku oraz czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych budynku na działce nr [...]. Odległość projektowanego parkingu od granicy działki nr [...] oraz od okien budynku mieszkalnego zostały zachowane - zgodnie z § 19 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia.
Jak zauważył organ, przedmiotowa inwestycja nie jest wymieniona jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Podsumowując organ stwierdził, że działka wnioskodawców nie znajduje się obszarze oddziaływania przedmiotowych budynków wielorodzinnych, tak więc w myśl art. 28 ust. 2 p.b., właściciele tej działki nie posiadają przymiotu strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Wnioskodawcy, zastępowani przez radcę prawnego, wnieśli odwołanie
od wskazanej decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2021 r.
Wydanej decyzji zarzucili naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 ust. 2 p.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieprzyznanie przymiotu strony wnioskodawcom, będących właścicielami działki nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką objętą wnioskiem o pozwolenie na budowę, a tym samym znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu,
2. prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 20 p.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, iż działka wnioskodawców nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego, pomimo iż prawidłowa ocena indywidualnych cech projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu prowadzi do wniosku, że działka nr [...] pozostaje w strefie oddziaływania planowanej inwestycji,
3. prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3
pkt 20 p.b., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji obejmuje działkę wnioskodawców tylko w sytuacji, w której dane oddziaływanie przekracza prawem dozwolone normy, podczas gdy przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiedniej przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich,
4. postępowania, tj. art. 28 k.p.a., poprzez odmówienie wnioskodawcom przymiotu strony, podczas, gdy postępowanie dotyczy ich interesu prawnego,
5. postępowania, tj. art. 151 § 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a., poprzez uznanie wznowionego postępowania za bezprzedmiotowe i umorzenie postępowania wznowieniowego mimo, że przedmiotowe postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe i organ był zobowiązany do ustalenia czy w niniejszej sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia, na którą powoływali się wnioskodawcy oraz był zobowiązany wydać w tym zakresie merytoryczne rozstrzygnięcie w trybie art. 151 § 1 k.p.a.,
6. postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego oraz zaniechanie wyczerpującego uzasadnienia decyzji i ograniczenia uzasadnienia jedynie do lakonicznych twierdzeń, że nieruchomość wnioskodawców nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji i wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego, podczas gdy organ był zobowiązany szczegółowo uzasadnić rozstrzygnięcie decyzji i powołać się przy tym na poszczególne dowody zebrane w toku postępowania.
Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], wydaną
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 82 ust. 3 p.b., Wojewoda Z. (zwany dalej: "organem II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2021 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ II instancji powołał się na argumentację wnioskujących o wznowienie postępowania administracyjnego, którzy podnosili między innymi, że błędnie określono obszar odziaływania inwestycji, zaś realizacja inwestycji spowoduje znaczne zwiększenie natężenia ruchu, hałasu, liczby mieszkańców oraz spowoduje inne negatywne oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie. Zaznaczył, że ustalenie we wznowionym postępowaniu, iż wnioskodawcom nie przysługuje legitymacja do skutecznego żądania wznowienia postępowania powoduje, że dalsza weryfikacja ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest możliwa.
Następnie organ II instancji powołał się na przepis art. 28 ust. 2 p.b., który określa kto jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę oraz art. 3 pkt 20 p.b., definiujący obszar oddziaływania obiektu. Wyjaśnił, że obszar oddziaływania ustala się na podstawie przepisów odrębnych, które z uwagi na cechy obiektu budowlanego wprowadzają ograniczenia w zabudowie terenu.
Jak zauważył organ II instancji, decyzją o pozwoleniu na budowę objęto budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych, czterokondygnacyjnych (3 pełne kondygnacje oraz 4 kondygnacja jako poddasze użytkowe), o wysokości 14 m i łącznej powierzchni zabudowy [...] m2. Ponadto planuje się wykonanie instalacji zewnętrznej kanalizacji sanitarnej bytowej, instalacji zewnętrznej elektroenergetycznej, zewnętrznych jednostek pomp ciepła wraz z instalacją zewnętrzną czynnika grzewczego pomp ciepła. Z uwagi na brak kanalizacji deszczowej, odprowadzanie wód opadowych z nawierzchni utwardzonych, przed wejściami do budynków i z dachów budynków, do czasu realizacji sieci kanalizacji deszczowej, odbywać się będzie do zbiorników bezodpływowych. Zaopatrzenie w wodę z projektowanej sieci wodociągowej zlokalizowane będzie
w przyległej drodze, przy czym przyłącze wodociągowe, jak i projekt zmiany przebiegu sieci wodociągowej kolidującej z zamierzeniem budowlanym stanowi przedmiot odrębnego opracowania. Dla przedmiotowej inwestycji uzyskano zgodę na lokalizację dwóch zjazdów.
Organ II instancji wskazał, że na terenie działki inwestycyjnej obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. w obrębach nr [...] miasta G., przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w G. Nr [...]
z dnia [...] kwietnia 2005 r. (zwanego dalej: "planem miejscowym"). Działka inwestycyjna położona jest na terenie elementarnym oznaczonym w planie miejscowym symbolem [...] Tereny oznaczone wskazanym symbolem przeznaczone są w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną (§ 50 ust. 1 pkt 1 planu miejscowego). Organ II instancji uznał, że przedmiot inwestycji wpisuje się w określone w planie miejscowym przeznaczenie terenu.
Według ustaleń organu II instancji, działka inwestycyjna graniczy od strony północnej i wschodniej odpowiednio z działką nr [...] stanowiącą ulicę M.
i działką nr [...] stanowiącą ulicę O., od strony zachodniej z działkami zabudowanymi nr [...], a od strony południowej z działkami nr [...] i nr [...], przeznaczonymi w planie miejscowym pod drogi publiczne - ciągi piesze. Projektowane budynki zlokalizowano we wschodniej części działki. Odległości budynków od granic działki wynoszą: od strony południowej 5,2 m, od strony północnej 7,86 - 10,52 m, od strony zachodniej 12,86 - 24,70 m, od strony wschodniej 4 m. Projektowane budynki w stosunku do zabudowy zlokalizowanej na działkach nr [...] (działka wnioskodawców)i nr [...] usytuowane są w odległości ponad 20 - 25 m. Od strony zachodniej zaprojektowano miejsca postojowe, które usytuowane zostały w odległości ponad 4 m od granicy działki i ponad 10 metrów od zabudowy istniejącej na sąsiednich działkach, w tym działki nr [...].
Według organu II instancji, mając na uwadze usytuowanie obiektów na działce inwestycyjnej i ich wysokość, nie można stwierdzić aby projekt zagospodarowania terenu nie był zgodny z przepisami rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. W przedmiotowej sprawie zachowano normy określające usytuowanie budynku w stosunku do granic działki budowlanej (§ 12 rozporządzenia), określające odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej (§ 19 rozporządzenia), nie zachodzi zjawisko przesłaniania i zacieniania (§ 13 i § 60 rozporządzenia).
Jednocześnie, według ustaleń organu, teren, którego dotyczy projekt nie jest objęty ochroną konserwatorską, jest położony poza obszarem NATURA 2000, poza granicami terenów górniczych, poza obszarem szczególnego zagrożenia powodzią, obszarem zagrożenia powodziowego, poza terenami narażonymi na erozję i osuwanie się mas ziemnych. Przedsięwzięcie nie zalicza się do mogących pogorszyć stan środowiska, w tym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie jest obiektem szkodliwym ani uciążliwym, nie powoduje promieniowania elektroenergetycznego, nie powoduje zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby oraz emisji zanieczyszczeń gazowych. W zakresie emisji hałasu, organ II instancji wskazał, że zgodnie z projektem budowlanym projektowane pompy ciepła powietrze-woda, pracujące w układzie kaskadowym, zapewniają nieprzekroczenie norm hałasu na granicy działki oraz przy oknach projektowanych budynków. Projektuje się dwa układy po 3 jednostki zewnętrzne typu Monoblok (dla każdego budynku osobny układ pomp ciepła). Jednostki umieszczone będą w specjalnie wydzielonym miejscu, zabezpieczone przed dostępem osób nieuprawnionych, ogrodzone przegrodą. Poziom mocy akustycznej pojedynczej jednostki wynosi 55 dB. Poziom ciśnienia akustycznego na poziomie 40 dB w odległości 5,5 m. Poziom ciśnienia akustycznego na poziomie 35 dB w odległości
9,8 m. Układy pomp ciepła umiejscowione zostały w zachodniej części działki inwestycyjnej w odległości ok. 10 m od jej granicy, oraz w odległości ponad 40 m
w stosunku do granicy działki nr [...]. Organ zauważył, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112) dopuszczalny poziom hałasu w zabudowie jednorodzinnej wynosi 50 dB w porze dnia oraz 40 dB w porze nocnej, zaś w zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego 55 dB w porze dnia i 45 dB
w porze nocnej. Poza terenem inwestycji, jak i w miejscu projektowanych obiektów nie występuje zatem przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu. Pogorszenie klimatu akustycznego może występować jedynie chwilowo podczas odszraniania jednostek zewnętrznych w okresie zimowym oraz na etapie realizacji przedsięwzięcia.
Organ II instancji, po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, nie stwierdził aby działka nr [...], stanowiąca współwłasność wnioskodawców, znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. Brak jest bowiem przepisu prawa, który z uwagi na zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym, wprowadziłby ograniczenia w zabudowie działki nr [...]. Przepisu takiego nie wskazali również wnioskodawcy. Nie ma podstaw do przyznania wnioskodawcom statusu strony, a w konsekwencji przyznania legitymacji procesowej do skutecznego żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę.
Następnie organ II instancji nadmienił, że ustawodawca ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) zmienił definicję obszaru oddziaływania obiektu. Obecnie wszelkie wynikające z przepisów odrębnych ograniczenia w zagospodarowaniu terenu nie mają znaczenia dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu. Jak wskazał ustawodawca w uzasadnieniu ustawy zmieniającej, cyt.: "Inne formy ograniczenia zagospodarowania terenu niż zabudowa (np. hałas, spaliny) wykraczają poza zakres przedmiotowy Prawa budowlanego. (...) Ograniczenia w zabudowie są jednoznaczne do ustalenia. O przyznaniu statusu strony postępowania nie ma zatem znaczenia, że w wyniku realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej nastąpi zwiększenie natężenia ruchu pojazdów, hałasu, pogorszenie stanu środowiska, ograniczenie prywatności dla sąsiedniej zabudowy jednorodzinnej. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że w wyniku realizacji inwestycji nastąpi immisja nieprzyjemnego zapachu, dojdzie do zmniejszenia ciśnienia wody w sąsiednich nieruchomościach, zaś budowa zbiorników bezodpływowych spowoduje ryzyko zalania sąsiednich nieruchomości.
Ponadto organ II instancji zaznaczył, że projekt budowlany sporządzony został przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej
do projektowania bez ograniczeń, aktualne na dzień sporządzenia projektu. Osoba ta złożyła oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organ II instancji podniósł ponadto, że w ramach stosowania obowiązujących przepisów prawa, w tym aktów prawa miejscowego, jakimi są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, organy nie dokonują oceny kształtowania polityki przestrzennej. Jedynie przepisy prawa materialnego administracyjnego, nie zaś regulacje prawa cywilnego dotyczące między innymi ochrony własności, stanowią podstawę wyznaczenia kręgu stron postępowania.
Organ II instancji podniósł, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych,
w przypadku, gdy po wznowieniu postępowania okaże się, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony, to wznowione postępowanie - wobec niedopuszczalności wznowienia z wniosku osoby niebędącej stroną - podlega umorzeniu na podstawie art. 105 k.p.a.
Według organu II instancji, wszelkie podniesione zarzuty odwołania, tj. naruszenie art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 p.b. oraz art. 28, art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i w związku z art. 107 § 1 i 3, art. 151 § 1 k.p.a. w związku z art. 149 § 2 i art. 105 § 1 k.p.a., nie zasługują na uwzględnienie.
K. P. i P. P., zastępowani przez radcę prawnego, wystąpili
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z dnia [...] listopada 2021 r., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz
o rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2021 r.
Wydanej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 ust. 2 p.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nieprzyznanie przymiotu strony skarżącym, będących właścicielami działki nr [...], bezpośrednio sąsiadującej z działką objętą wnioskiem o pozwolenie na budowę, a tym samym znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu,
2. prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 20 p.b., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, iż działka skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu budowlanego, pomimo iż prawidłowa ocena indywidualnych cech projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu prowadzi do wniosku, iż działka nr [...] pozostaje w strefie oddziaływania planowanej inwestycji,
3. prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 ust. 2 w zw.
z art. 3 pkt 20 p.b., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji obejmuje działkę skarżących tylko w sytuacji,
w której dane oddziaływanie przekracza prawem dozwolone normy, podczas gdy przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiedniej przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich,
4. postępowania, tj. art. 28 k.p.a, poprzez odmówienie skarżącym przymiotu strony, podczas, gdy postępowanie dotyczy ich interesu prawnego,
5. postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez zaniechanie przedstawienia w uzasadnieniu decyzji wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego oraz zaniechanie wyczerpującego uzasadnienia decyzji i ograniczenia uzasadnienia jedynie do lakonicznych twierdzeń, że nieruchomość skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji i skarżący nie posiadają interesu prawnego, podczas gdy organ był zobowiązany szczegółowo uzasadnić rozstrzygnięcie decyzji i powołać się przy tym na poszczególne dowody zebrane w toku postępowania,
6. postępowania, tj. art. 151 § 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a., poprzez uznanie wznowionego postępowania za bezprzedmiotowe i umorzenie postępowania wznowieniowego, mimo że przedmiotowe postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe i organ był zobowiązany do ustalenia, czy w niniejszej sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia, na którą powoływali się skarżący oraz był zobowiązany wydać w tym w zakresie merytoryczne rozstrzygnięcie w trybie art. 151 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi, odnosząc się do twierdzeń organu o spełnieniu wymogów w zakresie norm usytuowania budynku w stosunku do granic działki oraz odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej, skarżący wskazali, że organ nie wyjaśnił w sposób precyzyjny skąd wywodzi, iż normy te zostały zachowane. W przypadku odległości budynku od granic działki, skarżący zauważyli, że według wskazań organu od strony wschodniej odległość ta znajduje się na granicy wymaganych norm, mając na względzie, że wynosi 4 m. Odnośnie miejsc parkingowych nie wskazano jaka ilość miejsc parkingowych została zaprojektowana wobec tego, nie można przesądzić, że wymagane parametry odległości zostały zachowane, mając
na względzie, że inwestycja obejmuje dwa budynki czteropiętrowe z 42 mieszkaniami. W przypadku, gdy ilość miejsc parkingowych wynosiłaby co najmniej 11, odległość 4 m od granicy działki nie byłaby wystarczająca. Jednocześnie skarżący zauważyli, że w obu przypadkach parametry zbliżone są do minimalnych wymaganych norm co zwiększa ryzyko negatywnego oddziaływania na sąsiednie nieruchomości.
Według skarżących, oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie o wskazane wyżej ustalenie jawi się jako niewłaściwe, gdyż sam fakt spełnienia nawet powołanych warunków nie może zostać uznany za wystarczający celem przesądzenia o braku oddziaływania przez planową inwestycję na nieruchomości sąsiednie. Skarżący podnieśli, że ustalenie obszaru oddziaływania w niezrozumiały sposób nastąpiło bez udziału skarżących, a także innych właścicieli działek sąsiednich, którzy wbrew stanowisku organu mieli w tym postępowaniu interes prawny. W sprawie nie brały udziału podmioty posiadające ewentualne sprzeczne interesy, aniżeli interes inwestora, przez co o obiektywnym ustaleniu obszaru oddziaływania inwestycji nie może być mowy.
Skarżący argumentowali, że obszar oddziaływania winien zostać wyznaczony
w oparciu o wszystkie ustalone przez organ, przy uwzględnieniu rodzaju i charakterystyki planowanego obiektu budowlanego, przepisy odrębne, które wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie znajdującego się w jego otoczeniu terenu. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. - wbrew stanowisku organu - należą nie tylko przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale także inne przepisy odrębne. Z całą pewnością zaś takimi przepisami odrębnymi są także m.in. przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, a także prawa cywilnego (wyroki: NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r., II OSK 899/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. II SA/Łd 467/18; wyrok WSA w Olsztynie z 17 lutego 2020 r. sygn. II SA/Ol 938/19). Skarżący uważają, że stroną postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę może być, np. właściciel sąsiedniej nieruchomości z projektowanym obiektem jeżeli w wyniku planowanej inwestycji zwiększone zostanie natężenie hałasu (immisja hałasu).
W ocenie skarżących, przepis art. 28 ust. 2 p.b., obowiązujący od
[...] lipca 2003 r., miał na celu ograniczenie kręgu osób uznawanych za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, lecz nie wyłączył z zasady z kręgu stron właścicieli nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji. Nieruchomości te z zasady znajdują się bowiem w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b.
W niniejszej sprawie, według skarżących, oceniając ich interes prawny należało więc ustalić, czy planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać na teren nieruchomości stanowiącej ich własność, niezależnie od tego, czy oddziaływanie to jest sprzeczne, czy też nie jest sprzeczne z prawem. Uprawnienie do bycia stroną nie musi prowadzić do wykluczenia realizacji inwestycji, ma natomiast zabezpieczyć ochronę sprzecznego z interesem inwestora, interesu właściciela nieruchomości sąsiedniej. Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji powinien mieć możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową konkretnej działki zostaną zachowane, oraz czy jego prawa nie zostaną naruszone. Dodatkowo wskazali, że ustawodawca w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., wprowadził obowiązek projektowania i budowania obiektów budowlanych w sposób zapewniający poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
Skarżący podnieśli, za uzasadnieniem wyroku NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1899/13, że przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Przymiot strony właściciela nieruchomości sąsiedniej w stosunku do działki inwestora może wynikać z ochrony przysługującemu mu prawa własności. Według skarżących, w niniejszej sprawie planowana inwestycja niewątpliwie znacząco ograniczy prywatność na działce skarżących z uwagi na wybudowanie budynków wielorodzinnych czteropiętrowych, spowoduje emisję hałasu z uwagi na zwiększenie natężenia ruchu pieszych oraz pojazdów. Jednocześnie udział w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego innych podmiotów, jako stron postępowania, poza inwestorem nie oznacza że niemożliwe będzie uzyskanie pozwolenia na budowę obiektu i że tym samym dojdzie do ograniczenia prawa do zabudowy nieruchomości. Planowana budowa budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z potrzebnymi instalacjami, oraz muru oporowego a także sposób zagospodarowania terenu inwestycji niewątpliwie spowoduje utrudnienie w korzystaniu z nieruchomości przez skarżących, a tym samym prowadzić będzie do ograniczenia możliwości zagospodarowania tej nieruchomości. Organ wydając zaskarżoną decyzję, zdaje się powyższe okoliczności pominął, nie dostrzegając poza przepisami techniczno-budowlanymi, chociażby zagadnienia ochrony prawa własności.
Jak uzasadniali skarżący, działka nr [...] sąsiaduje z działką nr [...], należącą do skarżących bezpośrednio. Tak bliska odległość od placu budowy będzie miała niewątpliwie wpływ na znaczące oddziaływanie na nieruchomość. Wskazali na znaczące zwiększenie natężenia ruchu i hałasu w okolicy z uwagi na powstanie dwóch czteropiętrowych budynków mieszkalnych, bezsprzecznie tak istotne zwiększenie liczby mieszkańców osiedla, w tym wzmożony ruch samochodowy zmieni dotychczasowy charakter cichej okolicy na bardziej ruchliwą, jak również wpłynie na zanieczyszczenie powietrza. Z uwagi na planowaną w budynkach wielorodzinnych liczbę 42 mieszkań, problemem będą z pewnością również miejsca parkingowe, których w otoczeniu będzie ograniczona ilość. Powyższe wpływać będzie na utrudniony przejazd do nieruchomości sąsiednich jak również wywoływać konflikty sąsiedzkie. Ponadto fakt wybudowania budynków czteropiętrowych spowoduje zaciemnienie działki nr [...] oraz ograniczy prywatność jej właścicieli z uwagi na okna i balkony skierowane w stronę posesji. Wybudowanie natomiast kanalizacji deszczowej z trzema zbiornikami bezodpływowymi powoduje ryzyko zalania sąsiednich nieruchomości co także należy traktować jako istotne oddziaływanie na nieruchomość. Ponadto inwestycja spowoduje immisje nie tylko w postaci hałasu, ale również nieprzyjemnego zapachu oraz może wpłynąć na ciśnienie wody w sąsiednich nieruchomościach.
Według skarżących, również istotne jest, że planowana zabudowa nie będzie stanowiła kontynuacji funkcji, parametrów, cech, czy też zagospodarowania terenu już istniejącej zabudowy. Planowana inwestycja spowoduje zmianę charakteru osiedla z uwagi na wybudowanie budynków wielorodzinnych wśród dotychczas istniejących wyłącznie domów jednorodzinnych. Jeżeli dochodzi jakiekolwiek przewidziane przepisami szczególnymi oddziaływanie, które zdaniem organów jest według norm prawa dopuszczalne, to zawsze właściciele tych sąsiednich nieruchomości (oraz pozostałe osoby spełniające podmiotową przesłankę z art. 28 ust. 2 p.b.) powinni mieć możliwość zgłoszenia swoich zastrzeżeń na etapie rozpoznawania sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę. Skarżący uważają, że bez wątpienia powinni zostać potraktowani jako strony postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę na sąsiedniej działce.
Brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do prawidłowego załatwienia sprawy, był – zdaniem skarżących - również sprzeczny z art. 7 k.p.a. W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, w którym jako strona został uznany wyłącznie wnioskodawca - inwestor, organ z pewnością winien był dokładnie przeanalizować, czy planowana inwestycja nie naruszy interesów osób trzecich, a przy odpowiedzi przeczącej, winien szczegółowo swoje stanowisko uzasadnić. W treści zaś uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ w sposób lakoniczny i wybiórczy odniósł się do przedstawionej przez wnioskodawców kwestii przez co nie można uznać, iż organ zbadał ostatecznie całokształt okoliczności sprawy, a co za tym idzie, że prawidłowo ustalił krąg podmiotów posiadających w jej toku status strony. Skarżący jak i inni właściciele sąsiednich działek nie mieli możliwości wypowiedzenia się odnośnie planowanej inwestycji i przedstawienia swojego punktu widzenia, co nie jest zasadne mając na uwadze, że te osoby najbardziej odczują skutki inwestycji.
Zdaniem skarżących, rozstrzygnięcie decyzji organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania jest nieprawidłowe. W sytuacji, gdy po wznowieniu postępowania organ administracji doszedł do przekonania, iż nie występują przesłanki do wznowienia postępowania, przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. że podmiot zgłaszający wniosek o wznowienie postępowania nie ma przymiotu strony, powinien zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Takie stanowisko prezentował m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt. II OSK 1286/09 oraz z dnia 19 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1406/10 i z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2509/10.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie z dnia [...] lutego 2022 r., uczestnik postępowania K. Spółka z o.o. w D. , w pełni poparł argumentację organu w odpowiedzi na skargę i wniósł o oddalenie skargi, jako oczywiście nieuzasadnionej. Uczestnik nie zgodził się na rozpoznanie sprawy w trybie zdalnym, a właściwym do rozpoznania sprawy powinna być rozprawa tradycyjna. Wskazał, że ewentualnie sprawę można rozpoznać na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej, dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną.
Dokonana przez Sąd kontrola sprawy według wyżej przedstawionego kryterium legalności działań organu administracji publicznej nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), po uprzednim skierowaniu jej do takiego trybu przez Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarządzeniem z dnia 1 marca 2022 r.
Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji umarzającej postępowanie prowadzone w trybie wznowienia postępowania administracyjnego w stosunku
do decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Organ uznał bowiem, że wnioskującym o wznowienie postępowania administracyjnego nie przysługiwał przymiot strony postępowania zwykłego.
Sąd pragnie wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.") bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).
We wstępnej fazie postępowania organ bada wyłącznie, czy wniosek
o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej przesłance z art. 145 lub art. 145a bądź art. 145b k.p.a., czy został złożony przez stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Organ ma obowiązek zbadania, czy zachowane są warunki formalne podania, czy wnioskujący dochował terminu złożenia wniosku, a także ocenia dopuszczalność podmiotową i przedmiotową wznowienia postępowania.
Podstawą postępowania wznowieniowego jest zawsze zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) może zakończyć postępowanie w przypadkach, gdy brak legitymacji do żądania wszczęcia postępowania jest oczywisty, a zatem gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego jest po stronie żądającego wszczęcia postępowania brak interesu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 933/14). Jeśli istnieją natomiast wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to organ winien wydać postanowienie, o jakim mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Jeżeli zaś organ wyda postanowienie o wszczęciu postępowania i dopiero w kolejnej fazie postępowania dostrzeże, że zachodziły podstawy do wydania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania, a więc gdy wznowienie postępowania
z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych było niedopuszczalne, bądź gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, powinien umorzyć takie wadliwie wznowione postępowanie.
Stronami postępowania wznowieniowego są podmioty, które uczestniczyły
w postępowaniu zwykłym jak i podmioty, które powinny uczestniczyć, lecz nie brały
w nim udziału. Stosownie do art. 28 k.p.a., stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny lub obowiązek wyznaczają normy prawa materialnego. Treścią pojęcia "interes prawny" jest prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym. Cechami tego "interesu" jest to, że jest on konkretny, indywidualny i aktualny.
Problematykę strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę reguluje art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2020 r., poz. 1333 ze zm., zwanej dalej: "p.b."), który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Przy ustalaniu, czy dany podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze kategorie podmiotów wyszczególnionych w art. 28 ust. 2 p.b. oraz właściwie rozumiany obszar oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. (Dz.U. poz. 471) zmieniającą ustawę – p.b. z dniem 19 września 2020 r., przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Powyższe przepisy należy powiązać w stosowaniu z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., zgodnie z którym zasadą procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora.
W kontrolowanej sprawie administracyjnej, jako przesłankę wznowienia postepowania administracyjnego, skarżący wskazali art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie ze wskazanym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Kwestia powzięcia informacji o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę przez skarżących w dniu [...] czerwca 2021 r. nie jest w sprawie sporna. W konsekwencji organy podanie skarżących z dnia [...] lipca 2021 r. o wznowienie postępowania administracyjnego, uznały za złożone w terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy organ prawidłowo umorzył postępowanie wznowieniowe, albowiem uznał, że skarżący nie są stronami postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b., gdyż nieruchomość skarżących nr [...], obr. G. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, której dotyczy decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca K. Spółkę z o.o. w D. pozwolenia budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z instalacjami: kanalizacji sanitarne elektroenergetyczną, pompy ciepła, oraz budowę instalacji kanalizacji deszczowej z trzema zbiornikami bezodpływowymi na wody opadowe o łącznej pojemności V = 45 m3, muru oporowego oraz schodów zewnętrznych z pochylniami dla osób niepełnosprawnych, zlokalizowanych na terenie działki nr [...], obr. G. [...]
Sąd wskazuje, że zarzut pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu może być postawiony skutecznie tylko wówczas, gdy danemu podmiotowi rzeczywiście przysługiwał status strony.
Sporną na gruncie sprawy kwestię posiadania przez skarżących interesu prawnego w żądaniu wznowienia postępowania administracyjnego należy poprzedzić wyjaśnieniem, że znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 p.b. oznacza, że przez to oddziaływanie naruszone zostają konkretne przepisy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane czy też sanitarne, z których określony podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2012, sygn. akt II OSK 2375/10). Należy przyznać rację stanowisku skarżących, że art. 28 ust. 2 p.b. nie wymaga, aby dla posiadania przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę podmiot wskazujący swój interes prawny musiał wykazać, że został on naruszony. Należy jednak postawić w badaniu interesu prawnego strony domagającej się udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nacisk na wyraźne sprecyzowanie przez ten podmiot konkretnego przepisu prawa administracyjnego, mogącego wykluczać bądź ograniczać zagospodarowanie (użytkowanie) działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 403/21). Sąd uznaje za konieczne podkreślenie, że obszar oddziaływania obiektu jako teren w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie, nie może być wyznaczony na podstawie samej tylko treści przepisów cywilnoprawnych, dotyczących ochrony prawa własności. Potrzeba tej ochrony musi znajdować swoje źródło
w przepisie prawa pozostającym w związku z przedmiotem sprawy, w tym przypadku
z zamierzeniem budowlanym, a więc np. w przepisach techniczno-budowlanych.
Istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 ust. 2 p.b., nie jest więc uzależnione od tego czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, lecz czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2097/20, czy z dnia 1 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 3317/18). Przedmiotowe oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, należy ustalić zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z art. 3 pkt 20 p.b., w którym nie jest mowa o wszelkich ograniczeniach dla sąsiednich terenów, ale wyłącznie o tych, które wprowadzają związane z planowanym obiektem ograniczenia w zabudowie dla sąsiednich terenów.
W ocenie Sądu, prawidłowo organ uznał, że na gruncie sprawy brak jest przepisu prawa, który z uwagi na zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym wprowadziłby ograniczenia w zabudowie działki skarżących nr [...], inwestycją realizowaną na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2021 r., nr [...].
Sąd zauważa, że skarżący w postępowaniu administracyjnym jak i w skardze ograniczyli się do wskazania naruszenia w sprawie art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. w zw. art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., oraz przepisów odnoszących się do trybu wznowienia postępowania administracyjnego, jednakże przepisów tych nie powiązali z konkretnymi normami prawa materialnego, z których można wywieść interes prawny skarżących, który legitymuje ich do udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją. Skarżący powołując się na ochronę praw własności nie wskazali żadnego przepisu prawa cywilnego, który w odniesieniu do planowanej inwestycji ograniczał im swobodne korzystanie z ich nieruchomości. Ograniczeń takich nie wprowadzają przepisy art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. Określają one bowiem jedynie granice prawa własności, których przekroczenie może być podstawą roszczeń przewidzianych przez prawo cywilne. Dochodzenie roszczeń o charakterze cywilnym, może nastąpić w postępowaniu przed sądem cywilnym nie zaś przed organami administracji oraz sądami administracyjnymi. Przymiotu strony postępowania nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na otoczenie, lecz wyłącznie oddziaływanie w sposób określony w art. 3 pkt 20 p.b. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 724/20). Uwzględniając brzmienie art. 3 pkt 20 p.b., skarżący, zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika winni byli wykazać, że poprzez planowaną inwestycję dojdzie do ograniczenia prawa do zabudowy ich nieruchomości. Jednakże w tej mierze nie podnieśli jednak konkretnego i zasadnego argumentu.
W zaistniałej sytuacji, nie można postawić organom obu instancji dowolności
w ocenie sprawy, które skoncentrowały swoje ustalenia w możliwości przyznania skarżącym statusu strony postępowania na podstawie przepisów wskazanych
w uzasadnieniu decyzji. Jak np. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.). Organy ustaliły że zachowano normy określające usytuowanie budynku w stosunku do granic działki budowlanej (§ 12 rozporządzenia), określające odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej (§ 19 rozporządzenia). Organ badał zachowanie tych odległości w świetle przepisów prawa budowlanego, uwzględniając w tej mierze dane wskazane w dokumentacji projektowej dołączonej do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Twierdzenia skarżących co do rzeczywistej ilości planowanych miejsc postojowych, zostały oparte na przypuszczeniach, a przy tym skarżący nie powiązali tego zarzutu z możliwym ograniczeniem zabudowy ich nieruchomości. Podnoszona przez skarżących kwestia zapewnienia miejsc parkingowych mogłaby być uznana za zasadną jedynie wówczas, gdyby skarżący wykazali, że odległość inwestycji od zabudowy na działce skarżącej jest odmienna od przyjętej przez organy.
Wbrew wywodom skargi ustalenia organu oparte na dokumentacji projektowej nie potwierdzają też zarzutu, że planowaną inwestycją zachodzi zjawisko przesłaniania i zacieniania nieruchomości skarżących (§ 13 i § 60 rozporządzenia). Ponadto z dokonanych przez organ ustaleń z uwagi na normy rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112), wynika, że poza terenem inwestycji nie występuje przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu w zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego 55 dB w porze dnia i 45 dB w porze nocnej.
Wywody skarżących dotyczące zachowania odległości nowej zabudowy
do wymaganych czy odnoszące się do zachowania norm hałasu, nie mogły zatem podważyć prawidłowości ww. ustaleń organu. Skarżący argumentacji skargi nie poparli jakimkolwiek uzasadnionym twierdzeniem, że obszar oddziaływania planowanego obiektu wykracza poza obszar działki inwestora, a ponadto, że możliwe jest negatywne oddziaływanie tej inwestycji na ich nieruchomość w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. Stąd zarzuty skargi we wskazanej mierze nie zasługiwały na uwzględnienie.
Należy zarazem mieć na uwadze, że obszar planowanej inwestycji objęty jest postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. w obrębach nr [...] miasta G., przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w G. Nr [...] z [...] kwietnia 2005 r. Działka inwestycyjna położona jest na terenie elementarnym oznaczonym w planie miejscowym symbolem [...] Tereny oznaczone symbolem [...] przeznaczone są w ww. planie pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną (§ 50 ust. 1 pkt 1 planu miejscowego). W zaistniałej sytuacji organ II instancji prawidłowo uznał, że przedmiot inwestycji wpisuje się w określone w planie miejscowym przeznaczenie terenu. Na etapie kontrolowanego postępowania wznowieniowego, jak i w skardze, skarżący nie wykazali, że w świetle postanowień ww. uchwały, decyzja o pozwoleniu na budowę narusza interes prawny skarżących. Sąd podkreśla zarazem, że rozpatrujący sprawę o pozwolenie na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej, ani sąd administracyjny kontrolujący decyzję tego organu, nie jest uprawniony do kwestionowana przyjętego w planie miejscowym sposobu zagospodarowania terenu. Kwestie dotyczące przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy, wykraczają poza granice sprawy o pozwolenie na budowę. Stąd zastrzeżenia skarżących co do tego, że planowana zabudowa nie będzie stanowiła kontynuacji funkcji, parametrów cech czy też zagospodarowania już istniejącej zabudowy pozostają poza sferą oceny zgodności
z prawem wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd uznaje za trafne stanowisko organu II instancji, iż zmiana definicji obszaru oddziaływania art. 3 pkt 20 p.b. spowodowała, że obecnie wszelkie wynikające z przepisów odrębnych ograniczenia w zagospodarowaniu terenu nie mają znaczenia dla ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji. Inne formy ograniczenia terenu niż zabudowa, np. hałas, spaliny wykraczają poza zakres przedmiotowy badania oddziaływania inwestycji w świetle art. 3 pkt 20 p.b.
Ograniczenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, nie może być aktualnie utożsamiane z następstwem tego rodzaju, jak wzrost obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu budowlanego, gdyż fakt tzw. "immisji pośrednich" z jednej nieruchomości na inną, może rodzić określone roszczenia cywilnoprawne, lecz nie daje praw strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. (wyrok też wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2011/11).
W takiej sytuacji, nie mogły na gruncie sprawy odnieść zamierzonego przez skarżących skutku wywody odnoszące się do: możliwości zwiększonej immisji hałasu, zapachu, zwiększenie ruchu pojazdów i pieszych, zaopatrzenia nieruchomości w wodę o odpowiednim ciśnieniu czy zalania nieruchomości sąsiednich w związku z realizacją planowanej inwestycji, ograniczenia prywatności na działkach sąsiednich względem inwestycji. Mogą one świadczyć jedynie o interesie faktycznym. Ten jednak nie uzasadnia (tj. nie ma oparcia w przepisach prawa) przyznania skarżącym przymiotu strony
w sprawie administracyjnej objętej żądaniem wznowienia postępowania administracyjnego.
Podsumowując, skoro skarżący nie wykazali, że posiadają interes prawny
do udziału w postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2021 r., albowiem nieruchomość skarżących znajduje się poza obszarem oddziaływania nieruchomości inwestycyjnej (zachowane pozostały wszelkie przewidziane prawem odległości od planowanej zabudowy, inwestycja nie ogranicza prawa do zagospodarowania działki skarżących), to prawidłowo organy obu instancji uznały, że postępowanie administracyjne wznowieniowe powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe. Sąd nie podziela stanowiska skarżących i powołanego na jego poparcie orzecznictwa z którego wynika, że w zaistniałej sytuacji organ winien wydać decyzję na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., a nie na podstawie art. 105 k.p.a. Stwierdzenie na etapie postępowania wyjaśniającego, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek osoby nie mającej interesu prawnego wyczerpuje przesłankę bezprzedmiotowości postępowania, uzasadnia wydanie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela bowiem pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. II OSK 1158/10, stwierdził, że nie jest wyłączone stosowanie w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania, art. 105 § 1 i 2 k.p.a. – to znaczy, że możliwe jest umorzenie postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 585). Jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania będzie jego wszczęcie na wniosek podmiotu, który nie posiadał w sprawie interesu prawnego.
Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wywody ujęte łącznie, Sąd uznał, że zarzuty skargi o wydaniu zaskarżonej decyzji w naruszeniem norm prawa procesowego i materialnego, w skardze wskazanych, okazały się chybione. Sąd nie będąc związany zarzutami wnioskami i powołaną podstawą prawną nie stwierdził tego rodzaju naruszeń prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji, które nakazywałyby uwzględnienie skargi.
Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną oddalił.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło