II SA/Sz 754/10
WyrokWSA w Szczecinie2011-02-09
Skład orzekający: Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej działki, który nie był stroną postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, posiada interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w tej sprawie?Ratio decidendi
Właściciel sąsiedniej działki, który nie był stroną postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej tej nieruchomości. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji może wszcząć tylko podmiot legitymowany, którego interes prawny jest bezpośrednio związany z decyzją i wynika z przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
M.A. i K.J. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy dotyczącej przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego działki nr [...] w prawo własności na rzecz współużytkowników wieczystych tej działki. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że M.A. i K.J. nie byli stronami postępowania i nie posiadają interesu prawnego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa i niewłaściwe ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę M.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmowną wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...]. Przyznał radcy prawnemu A.J. zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności I. oddala skargę II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego A. J. kwotę [...] zł ( słownie: [...] ) obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej.
Pismem z dnia [...] M.A. oraz K.J., powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 1 ust. 1, 2, 3, 5 pkt 2 a, art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. Nr 123, poz. 781 ze zm.) zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] wydanej w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego gruntu położonego w [..] o łącznej powierzchni [...] ha w prawo własności na rzecz H.S. i E.S. – dotychczasowych współużytkowników wieczystych tej działki do ½ części oraz na rzecz Z.P. i S.P. – dotychczasowych współużytkowników tej działki do ½ części.
Zdaniem wnioskodawców, powyższa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem narusza prawo własności osób trzecich poprzez
m.in. pozbawienie ich dostępu do drogi publicznej, do urządzeń technicznych, jak również narusza ich prawo do dysponowania nieruchomością.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 157 § 3 Kpa - po rozpatrzeniu wniosku A.J., reprezentującego M.A. i K.J. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] działka nr [...] w prawo własności.
Organ uzasadnił w decyzji, że z akt sprawy wynika, iż M.J. ani K.J. nie byli stronami w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją z dnia [...] dotyczącą przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo własności działki nr.[...], dokonanego na wniosek E. i H.S. oraz S. i Z.P.. Zdaniem Kolegium, właściciele działki sąsiedniej nr [...] natomiast nie mają własnego interesu prawnego lub obowiązku, o którym orzeka się w drodze decyzji, gdyż nie byli stronami zwykłego postępowania, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. W myśl art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie mając przymiotu strony w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nie są oni również stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, gdyż nie mają własnego interesu prawnego. Definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego, ustawodawca wskazał wyraźnie na powiązanie określonego podmiotu z interesem prawnym. Chodzi tu zatem nie o interes faktyczny, dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes prawny, to jest taki, który wynika
z określonego przepisu prawnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Co do skutków ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Kolegium uznało, iż nie dotyczą one chronionego prawem interesu wnioskodawców jako właścicieli innej działki nr [...], gdyż przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności dokonane zostało w odniesieniu do działki nr [...] i na rzecz jej współużytkowników wieczystych. Kolegium stwierdziło również, że nie zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia przedmiotowej decyzji Burmistrza [...] z urzędu.
W dniu [...] A.J., działając w imieniu M.J. oraz K.J. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ponowne rozpatrzenia sprawy.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 1 i 3 Kpa - po rozpatrzeniu ww. wniosku - utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...], odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego gruntu w prawo własności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło na wstępie uzasadnienia, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 Kpa) i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad nieważności, wskazanych w art. 156 § 1 Kpa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest postępowaniem szczególnym, które wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Organ ustalił, że M.A. oraz K.J. nie byli stronami w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] wydaną w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...], na wniosek E. i H.S. oraz S. i Z.P..
Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji jest nową sprawą w stosunku do załatwianej w postępowaniu zwykłym, co oznacza, że w ramach postępowania nadzwyczajnego mogą wystąpić również inne strony oprócz tych, które brały udział w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. W doktrynie i w orzecznictwie trafnie wskazuje się, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Inaczej mówiąc takie osoby, które wykażą swój interes prawny w unieważnieniu takiej decyzji. Nie jest bowiem tak, że podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją nie może jej potem kwestionować w postępowaniu nadzwyczajnym. Jednak w takim przypadku zawsze organ prowadzący postępowanie nieważnościowe winien ustalić, czy podmiot występujący z wnioskiem o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego ma interes prawny w podważeniu tej decyzji. W tym miejscu organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych tj. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r, sygn. I OSK 1066/07; wyrok NSA z dnia 18 września 2008 r., sygn. I OSK 1207/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2008 r., sygn. VII SA/Wa 237/08; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. II SA 2164/92; wyrok NSA z dnia 25 września 2008 r., sygn. II OSK 1058/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2006 r., sygn. VII SA/Wa 1383/05; wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2008r., sygn. II OSK 1921/06.
Kolegium oceniło następnie, że M.A. oraz K.J., nie mając przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza Miasta i Gminy [...], zakończonym decyzją z dnia [...], nie są również stronami w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, gdyż nie posiadają własnego interesu prawnego.
Według organu, skarżący nie wykazali istnienia w danej sprawie swojego interesu prawnego lub obowiązku. Skoro M.A. i K.J. nie byli stronami postępowania zwykłego, to również skutki stwierdzenia nieważności decyzji ich nie dotyczą, tak więc nie mogą być stronami w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...]. Nie mogą zatem uczestniczyć w postępowaniu weryfikacyjnym jako strony tego postępowania, gdyż nie wykazali swojego interesu prawnego. Ponadto, Kolegium oceniło, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności z urzędu.
M.A. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej:
1) naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 28, art. 61 § 4, art. 77 § 1, art. 107 § 3,
art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie o pozostawienie
w obrocie prawnym decyzji, które rażąco naruszają prawo i zasady współżycia społecznego,
2) naruszenie art. 21 pkt 1, art. 31 ust. 3, art. 32 pkt 1, art. 64 w zw. z art. 2
i Konstytucji RP,
3) rażące naruszenie art. 140, art. 222 § 2, art. 434 Kc,
4) rażące naruszenie art. 1 ust. 1, 2, 3 i 5 pkt 2a, art. 2 ust. 3 ustawy
o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, poprzez ich pominięcie,
5) rażące naruszenie art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 8, art. 10 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2, art. 26 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu z nieruchomości,
6) § 14 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad
i trybu ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, rozgraniczania i podziału nieruchomości,
7) rażące naruszenie art. 5 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), poprzez ich niezastosowanie,
8) rażące naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.
o samorządzie gminnym, poprzez ich pominięcie,
9) rażące naruszenie art. 6 ust. 4 pkt 5, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 36 ust. 1 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15, poz. 139 ze zm.), poprzez ich pominięcie,
10) rażące naruszenie art. 1, art. 3 pkt 4, art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 8 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz. 99) poprzez ich pominięcie,
11) naruszenie art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zdaniem skarżącej, decyzja SKO w sprawie odmowy wszczęcia postępowania stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego zostały oparte na błędach w ustaleniach faktycznych
w sprawie przyjętych za podstawę decyzji odmownej z naruszeniem przepisów prawa administracyjnego, materialnego i ustaw oraz Konstytucji RP. Zgodnie z zasadami procedury organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy art. 77 Kpa, aby ustalić stan prawny i faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a w szczególności dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego. Organ krzywdząco ocenił, iż wnioskodawcy nie mogą być stroną w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca wskazała, że art. 28 Kpa opiera się na dwóch normach i stanowi, że stroną jest każdy kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 12 stycznia 1994 r. II SA 2164/92, ONSA 1995, nr 1, poz. 32, stroną jest nie tylko strona postępowania zwyczajnego, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca powołała się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 2 marca 2007 r., II OSK 347/06, LEX Nr 340207, zgodnie z którym nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 Kpa, które można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. W każdej sprawie tą kwestię należy rozważyć indywidualnie, odpowiadając sobie na pytanie, jakiego interesu prawnego czy faktycznego, mogłyby dotyczyć skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji. W ocenie skarżącej, nie do przyjęcia jest wykładnia przepisów w decyzjach SKO, które oparte są na schematyzmie i rutynie. Powołane orzecznictwo w decyzjach SKO odnosi się do odmiennych sytuacji niż to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Organ, odmawiając wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji, powinien wnikliwie zbadać i ocenić istnienie wszelkich okoliczności stanu faktycznego i prawnego w sprawie mogących wpływać na interes prawny wnioskodawców. W tym analizując i gromadząc cały materiał dowodowy od momentu podziału działki nr [...] i przekształcenia prawa użytkowania wieczystego do obecnego stanu faktycznego i prawnego. Tymczasem SKO automatycznie przyjęło, że M.A. takiego interesu nie ma, gdyż nie była stroną decyzji podziałowej i decyzji zniesienia współwłasności. Dokonany podział i zniesienie współwłasności użytkowania wieczystego z pominięciem właściciela działki [...] spowodował brak możliwości dokonywania przeglądów technicznych, napraw i obsługi budynku, dostępu do drogi publicznej ul [...], gdzie poprzedni właściciel jak i obecny działki [...] korzystali z dojazdu od prawie [...] lat przez działkę [...], która powstała w wyniku podziału działki [...]. SKO nie przeanalizowało wpływu zaskarżonych decyzji na otoczenie, w tym na nieruchomość sąsiednie – wnioskodawców, a zatem całkowicie zasadny jest zarzut naruszenia dyspozycji art. 7 i 77 § 1 Kpa, a w konsekwencji art. 107 § 3 Kpa.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko
w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia [...] ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej radca prawny A.J. podtrzymała wszystkie twierdzenia
i zarzuty podniesione w skardze M.A. i wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zachodzi naruszenie przepisów postępowania poprzez bezpodstawne pozbawienie skarżącej przymiotu strony postępowania nadzwyczajnego lub stwierdzenie nieważności ww. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zachodzą przesłanki wskazane w treści przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa tj. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo, pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego nieopłaconej pomocy prawnej oświadczając, że opłaty nie zostały zapłacone zarówno w całości jak i w części. Pełnomocnik podkreślił w piśmie, że stronami postępowania o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności są wszyscy użytkownicy wieczyści danej nieruchomości. Nieruchomość skarżącej powstała wskutek podziału nieruchomości oznaczonej nr [...]. Jej użytkowanie jest nadal ściśle związane ze sposobem korzystania i użytkowania obecnych działek sąsiednich.
Na rozprawie w dniu [...]. ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik radca prawny A.J. podtrzymała skargę wskazując, że M.A. posiada interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji
o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, którego upatruje w przepisach prawa budowlanego lub w innych przepisach utrzymania dotyczących utrzymania nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...], odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia
[...] wydanej w sprawie przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] w prawo własności na rzecz H.S. i E.S. – dotychczasowych współużytkowników wieczystych tej działki do ½ części oraz na rzecz Z.P. i S.P – dotychczasowych współużytkowników tej działki do ½ części.
W wyniku kontroli legalności ww. decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozstrzygając niniejszą sprawę, stanęło na stanowisku, że M.A. i K.A. nie byli uprawnieni do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa wyżej, albowiem nie byli stroną w postępowaniu. Natomiast skarżąca wywodzi swój interes prawny do występowania w sprawie jako właściciel działki [...] sąsiadującej z działką [...] której dotyczy decyzja o przekształceniu prawa przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Dokonany podział i zniesienie współwłasności użytkowania wieczystego z pominięciem właściciela działki [...] spowodowały brak dostępu z działki skarżącej do drogi publicznej oraz dalsze konsekwencje z tym związane.
Tak więc podstawową, sporną kwestią występującą w sprawie jest zagadnienie legitymacji procesowej M.A., czyli uprawnienia do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] o przekształceniu na rzecz prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
Stosownie do art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ administracji publicznej, przed przystąpieniem do oceny merytorycznej wniosku, w pierwszej kolejności bada kwestie formalne warunkujące dopuszczalność wniosku, a więc ustala m.in., czy podmiot składający żądanie posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Tylko podmiot posiadający legitymację prawną ma bowiem prawo domagać się podjęcia przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia sprawy. Stroną na mocy art. 28 Kpa jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną norma prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 629/97).
Należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że stroną postępowania nadzwyczajnego, jest nie tylko strona postępowania zwyczajnego, ale każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie nadzwyczajne. Przy czym wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji skutecznie może złożyć podmiot, jeżeli z przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zwykłego wynika, że domagający się weryfikacji decyzji, w tym postępowaniu, ma interes prawny.
Osoba domagająca się stwierdzenia nieważności decyzji powinna więc wykazać interes prawny we wszczęciu postępowania.
Materialnoprawną podstawę decyzji z dnia [...] stanowią przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. Nr 123, poz. 781 ze zm.). Postępowanie zakończone ww. decyzją zostało wszczęte na wniosek współużytkowników wieczystych działki gruntu nr [...] położonej w [...] o powierzchni [...] ha, którym przepisy powołanej ustawy przyznały uprawnienie, po spełnieniu określonych ustawą przesłanek, do wystąpienia o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej działki. Podmiotami legitymowanymi do żądania wszczęcia postępowania w ww. sprawie byli wyłącznie współużytkownicy wieczyści działki nr [...] tj. E. i H.S oraz S. i Z.P.. M.A. nie była ani właścicielem ani użytkownikiem wieczystym działki [...] i tym samym nie miała przymiotu strony w tym postępowaniu. Ponadto, w świetle przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności nie może być uznana za stronę postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki w prawo własności tej działki osoba, która ma tytuł do innej, sąsiedniej działki. Udział w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania w prawo własności konkretnej nieruchomości jest uprawnieniem związanym z prawem do tej nieruchomości. Tak więc nietrafny jest pogląd skarżącej, że posiada interes prawny do występowania w sprawie jako właściciel działki [...] sąsiadującej z działką [...], której dotyczy decyzja o przekształceniu prawa przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Niesłuszne jest również stwierdzenie skarżącej, że jej interes prawny w sprawie wynika z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, albowiem przepisy te nie miały zastosowania w sprawie dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki w prawo własności.
Zdaniem Sądu, za prawidłowe należy uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że skarżąca nie posiadała interesu prawnego
w postępowaniu zwykłym dotyczącym przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jak również skarżąca nie wykazała istnienia własnego interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 Kpa, w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...]. Podkreślić należy, że unieważnienie wskazanej decyzji nie wpłynęłoby w żaden sposób na sytuacje prawną skarżącej.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów ustaw, o których mowa w skardze M.A.. Nie stwierdził również naruszenia przez organ administracji zasad postępowania administracyjnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu niewszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności Sąd uznał, że zarzut ten nie jest on usprawiedliwiony. Wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy w przekonaniu organu zachodzą okoliczności uzasadniające przeprowadzenie tego postępowania, a w niniejszej sprawie organ nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I wyroku skargę oddalił
na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W punkcie II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a., zgodnie z którym wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków oraz przepisy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)
Stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c powołanego wyżej rozporządzenia, stawka minimalna za prowadzenie sprawy w pierwszej instancji wynosi 240 zł, którą Sąd przyznał pełnomocnikowi uwzględniając podwyższenie kwoty o stawkę podatku
od towarów i usług przewidzianą za tego rodzaju czynności w przepisach o podatku
od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłat.
W rozpoznawanej sprawie, ustanowiony radca prawny złożył wniosek
o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawna udzieloną z urzędu skarżącej. Wniosek jest zasadny, bowiem koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło