II SA/Sz 778/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-09-27

Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Barbara Gebel, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, na której doszło do zniszczenia drzew i krzewów, jest stroną postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za to zniszczenie?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości, na której doszło do zniszczenia drzew i krzewów, nie jest stroną postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za to zniszczenie. Postępowanie to ma na celu ukaranie sprawcy czynu, a nie zadośćuczynienie właścicielowi. Interes prawny w takim postępowaniu ma wyłącznie sprawca zniszczenia, ponieważ kara jest nakładana w związku z naruszeniem interesu publicznego, a nie indywidualnego interesu właściciela nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Burmistrza o umorzeniu postępowania w przedmiocie zniszczenia drzew i krzewów na działce należącej do J. B., ponieważ uznano, że nie jest ona stroną tego postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca, właścicielka nieruchomości, wniosła skargę do WSA, argumentując, że jako właścicielka ma interes prawny w ustaleniu sprawcy i nałożeniu kary. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zniszczenia drzew i krzewów oddala skargę 1. Decyzją z dnia [...] nr: [...] Burmistrz W. umorzył postępowanie w przedmiocie zniszczenia drzew i krzewów na działce nr [...] obr. W., w stosunku do właścicielki nieruchomości – J. B. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"), wskazując, iż ww. nie jest stroną postępowania w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za zniszczenie drzew i krzewów. 2. Od decyzji odwołała się Skarżąca, zarzucając naruszenie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., dalej przywoływana jako: "K.p.a."), poprzez błędną jego wykładnię w zakresie uznania, że nie jest ona stroną postępowania, art. 105 1 K.p.a. poprzez uznanie, że zachodzą podstawy do umorzenia postępowania, art. 88 ust. 1 w zw. z art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r., poz. 2134, dalej przywoływana jako: "u.o.p.") w zakresie umorzenia postępowania w wyniku uznania, że Skarżąca nie jest stroną postępowania, w sytuacji gdy okoliczność ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, art. 7 i 77 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów władzy publicznej. 3. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ przywołał treść art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p., zgodnie z którą wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa lub krzewu i wskazał, że z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że w dniu 22.07.2016 r. W. B. zawiadomił Organ I instancji o tym, że L. J. dopuścił się zniszczenia drzew i krzewów oraz zieleni na działce nr [...] w W., przy granicy z działką nr [...]. Z wypisu z ewidencji gruntów wynika, że właścicielem działki nr [...] jest J. B. Pismem z dnia 02.09 2016 r. organ powiadomił W. B. - pełnomocnika J. B. oraz L. J. o wszczęciu postępowania w przedmiocie zniszczenia drzew i krzewów na działce nr [...] w W. W toku postępowania przeprowadzono oględziny w terenie oraz umożliwiono stronom wypowiedzenie się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego. Organ wskazał, że kluczowe w analizowanej sprawie jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości, na której doszło do zniszczenia krzewów jest stroną postępowania w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na podstawie cyt. przepisu art. 88 ust. 1 u.o.p. Ocena powyższego zagadnienia powinna następować w świetle art. 28 k.p.a., który określa status strony postępowania. Zgodnie z tym przepisem - stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., a następnie pozostałe przepisy tego Kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku podmiotów. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym, jak wskazał Organ, znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego, można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, tj. stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim wypadku podmiotowi nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym (por. co do pojęcia strony w postępowaniu administracyjnym - Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze PWN Warszawa 1999 r. str. 127 i nast. oraz orzeczenia NSA z 30 listopada 1993 r. sygn. akt II SA 1783/93 - niepubl., z 7 lutego 1986 r. sygn. akt II SA 2247/85 - niepubl.).  Organ podkreślił, że postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za zniszczenie drzew i krzewów ma na celu nałożenie kary na podmiot, który dopuścił się tego zniszczenia. Postępowanie to więc dotyczy interesu i obowiązku prawnego sprawcy zniszczenia i wobec tego pomiotu jest prowadzone. Wyłącznie więc podmiot, który dopuścił się zniszczenia ma interes skonkretyzowany w art. 88 ust. 1 u.o.p. w rozstrzygnięciu tego postępowania. Interes ten jest interesem prawnym, albowiem na podstawie cyt. normy prawa materialnego określony zostaje obowiązek uiszczenia kary administracyjnej za delikt administracyjny. Pozostałe podmioty mają wyłącznie interes faktyczny, albowiem nałożenie kary administracyjnej nie wpływa ani na obowiązki ani na uprawnienia tych podmiotów określone w przepisach prawa. Dotyczy to także ustaleń faktycznych poczynionych przez organ w toku postępowania, a dotyczących np. rozmiaru zniszczeń, czy osoby sprawcy. Organ podkreślił, że w sprawie tej postępowanie w sprawie zniszczenia drzew i krzewów Burmistrz W. prowadził z urzędu, zaś Skarżąca była wyłącznie osobą zawiadamiającą Organ o zaistniałym delikcie administracyjnym, co zobligowało Burmistrza do wszczęcia postępowania. Niemniej jednak nie zmieniło to charakteru postępowania, ani też zakresu stron tego postępowania. W szczególności nie wpłynęło w żaden sposób na uzyskanie przymiotu strony przez Skarżącą. Skoro stroną kontrolowanego postępowania jest wyłącznie sprawca, który dopuścił się czynu przeciwko przyrodzie, Organ miał obowiązek przyjąć, że osoba zawiadamiająca organ o zaistniałym fakcie nie ma statusu strony. Zasadne zatem było umorzenie postępowania w przedmiocie kary administracyjnej za zniszczenie drzew i krzewów wobec właścicielki nieruchomości na zasadzie z art. 105 § 1 k.p.a. 4. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia, Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie: 1) art. 28 K.p.a. w zw. z art. 88 ust. 1 pkt. 3 i art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p., poprzez jego błędną wykładnię w zakresie uznania, iż Skarżąca nie posiada w niniejszym postępowaniu statusu strony; 2) art. 9 i 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Organu I instancji, w tym przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Organu I instancji; 3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek pozwalających na umorzenie postępowania, 4) art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności związanych ze sprawą oraz w konsekwencji naruszenie zasady praworządności; 5) art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, iż w sprawie kluczowe okazuje się być ustalenie, czy właściciel nieruchomości, na której doszło do zniszczenia drzew i krzewów jest stroną postępowania w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 88 ust. 1 u.o.p. W ocenie Skarżącej, nie można przepisu art. 88 ust 1 u.o.p. rozpatrywać bez uwzględnienia zapisów art. 83 ust. 1 tej ustawy. Pierwszy ze wskazanych przepisów reguluje kwestie związane z wymierzaniem kar za usunięcie drzew i krzewów bez zezwolenia oraz niszczenie terenów zieleni. Z drugiego zaś wyraźnie wynika, iż do usunięcia drzew konieczne jest uzyskanie zgody właściciela nieruchomości na której drzewa rosną. W ocenie Skarżącej przepis ten określając krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku i zainicjowania postępowania administracyjnego w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, pośrednio zaś wskazuje również na krąg podmiotów, którym przysługuje status strony postępowania. Ustawodawca określając strony postępowania o udzielenie zgody na usunięcie drzew, wskazał wyraźnie podmioty które mają interes prawny w rozstrzygnięciu wydanym w trybie administracyjnym. Mając to na uwadze uznać należy, że właściciel jest także stroną postępowania w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. W kontekście ustalenia czy właścicielce nieruchomości, w niniejszym postępowaniu, należy przypisać status strony, okoliczność wskazana powyżej ma istotne znaczenie i potwierdza, iż zaskarżona decyzja i argumentacja w niej wskazana jest błędna. Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ponieważ z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew posiadacz nieruchomości może wystąpić jedynie w przypadku dołączenia zgody właściciela tej nieruchomości, to w sytuacji gdy posiadacz, jako strona postępowania, nie jest właścicielem nieruchomości, za stronę postępowania należy uznać zarówno jej posiadacza jak i właściciela. Skarżąca przywołała pogląd z doktryny, z którego wynika, że "postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary za wycięcie lub zniszczenie drzew i krzewów musi być poprzedzone ustaleniem, kto usunął lub zniszczył drzewa i krzewy, a skoro tak, to okoliczności związane z ustaleniami dokonanymi w tej materii będą miały miejsce w ramach prowadzonego postępowania dowodowego, a więc interes prawny w takim postępowaniu, w znaczeniu, jakie jest mu nadawane na gruncie art. 28 k.p.a., będzie ustalany na podstawie przepisów stanowiących podstawę ochrony drzew i krzewów na terenie miast i wsi. Dlatego też w każdym przypadku stronami postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej powinny być wszystkie te podmioty, które uczestniczyłyby w postępowaniu o wydanie zezwolenia na usuniecie drzew lub krzewów na podstawie art. 83 ust. 1 u.o.p. (K. Gruszecki, Wymierzanie kar pieniężnych za usuwanie bez zezwolenia lub niszczenie drzew i krzewów na terenie miast i wsi, Przegląd Prawa Publicznego 2008, nr 10, s. 86)". Oznacza to, jak wskazała Skarżąca że zgodnie z tym przepisem zawsze będą nimi właściciele nieruchomości (lub współwłaściciele, jeżeli nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności), na której rosły drzewa lub krzewy, oraz wszyscy jej ewentualni posiadacze. Podniosła dalej, że cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw (wyrok NSA z 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05). W przedmiotowej sprawie Skarżącej należy przypisać status strony, albowiem przysługuje jej interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Tylko bowiem w takim przypadku ma ona realny wpływ na przebieg postępowania administracyjnego, poprzez zgłaszanie chociażby wniosków dowodowych, czy możliwość kontrolowania wydanych decyzji i ich ewentualne zaskarżenie. Niewątpliwie również sposób rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie może mieć znaczenia dla ustalenia ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej za zniszczone drzewa i krzewy. Skarżąca, jako właścicielka nieruchomości, na której doszło do zniszczenia drzew i krzewów, posiada interes prawny w domaganiu się ustalenia sprawcy dokonanej wycinki, oraz spowodowanych przez niego szkód, w konsekwencji w przypadku jego ustalenia, a także ustalenia, iż charakter zniszczeń drzew i krzewów rosnących na gruncie skarżącej spowodował skutek w postaci uszkodzenia lub zniszczenia drzewa w rozumieniu art. 87a ust. 2, 4 i 5 u.o.p., również w tym aby na sprawcę została nałożona kara administracyjna. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby nie tylko wówczas, gdy wydaje się w nim decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby, ale także gdy rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Dostrzec tutaj trzeba, jak wskazała Skarżąca, że w postępowaniu toczącym się w trybie art. 88 omawianej ustawy, wymierzenie sprawcy kary administracyjnej musi zostać poprzedzone szeregiem ustaleń faktycznych. Ustalenia te dotyczą samego zdarzenia uzasadniającego wymierzenie kary pieniężnej, jak i identyfikacji jego sprawcy. Właściciel nieruchomości, poza przypadkiem o jakim mowa w art. 83 ust. 1a u.o.p., ma zatem bez wątpienia interes prawny w domaganiu się podjęcia przez właściwy organ administracji określonych działań mających na celu ustalenie zarówno sprawcy zachowań wskazanych w art. 87 ust. 1 u.o.p., jak i spowodowanych przez niego szkód. Na marginesie Skarżąca zauważyła, iż w toku postępowania przed Organem I instancji, traktowana była przez Organ ten jako strona, co wynika z treści kierowanych do niej (lub jej pełnomocnika) pism, czy protokołu z przeprowadzonych oględzin. Zarzut naruszenia art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Organu I instancji, został podniesiony głównie ze względu na fakt, iż Organ w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie doniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Organu I instancji. Analiza treści uzasadnienia prowadzi do wniosku, że w ogóle nie odniósł się Organ do zarzutów związanych z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego określonych w K.p.a. Okoliczność ta stanowi naruszenie zasady udzielania informacji, zasady wyjaśnienia zasadności przyjętych przez organ przesłanek, a także zasady pogłębiania zaufania obywatela do instytucji państwowych. Jak wskazała Skarżąca, w toku prowadzonego postępowania, konieczne było ustalenie czy w ramach dokonanych przycięć, doszło do uszkodzeń, bądź zniszczeń drzew oraz ustalenie czy doszło do wycięcia krzaków. Podniosła także, że fakt nierozpoznania wniosków dowodowych wnioskowanych w piśmie z dnia 19 października 2016 r., stanowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. 5. W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. 6. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a."). Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji pod kątem zgodności z prawem doprowadziła Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 6. Oś sporu w sprawie stanowi ustalenie, czy właściciel nieruchomości, na której doszło do zniszczenia krzewów jest stroną postępowania w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na podstawie art. 88 ust. 1 u.o.p. 7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., a następnie pozostałe przepisy tego Kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku podmiotów. Materialnoprawną podstawą orzekania stanowił 88 ust. 1. W myśl tego przepisu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: 1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia; 2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości; 3) zniszczenie drzewa lub krzewu; 4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa. Ust. 2 art. 88 stanowi, iż kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. 8. Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie nałożenia kary za nielegalną wycinkę drzew lub krzewów jest postępowaniem, którego jedynym celem jest ukaranie sprawcy nielegalnego czynu. Nie ma ono na celu zadośćuczynienia właścicielowi usuniętej, czy zniszczonej rośliny. Postępowanie to jest konsekwencją chronienia przez Państwo interesu publicznego, jakim jest zachowanie zasobu roślinnego w postaci drzew i krzewów. Kara nakładana w tym postępowaniu jest zatem karą nakładaną w związku z naruszeniem interesu publicznego, nie zaś w związku z naruszeniem indywidualnego interesu właściciela. Stanowisko to ma oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak np. w wyroku tego Sądu z dnia 8 marca 2007 r., (sygn. akt II OSK 428/06), podniesiono, że podmiotem mającym interes prawny w sprawie wymierzenia kary pieniężnej decyzją administracyjną, a więc stroną postępowania, jest wyłącznie ten podmiot, który dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział tę karę. Nie może natomiast być uznany za stronę w postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej inny podmiot (np. ten, na którego gruncie rosły drzewa, lub który zawiadomił organ o wycięciu drzew i domaga się zastosowania kary wobec innego podmiotu). W myśl powyższego nie ma zatem w sprawie znaczenia fakt, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez Burmistrza na skutek powzięcia wiadomości o możliwym nielegalnym działaniu od Skarżącej. 9. Ponadto, wprawdzie Skarżąca dotychczas uczestniczyła w postępowaniu, na co wskazała i co wynika z treści kierowanych do niej (lub jej pełnomocnika) pism, czy protokołu z przeprowadzonych oględzin, jednak w ocenie Sądu działanie to nie wiązało Organu tak I, jak i II instancji. W świetle utrwalonego orzecznictwa NSA nawet wadliwe doręczenie decyzji nie jest nieodwracalne w tym sensie, że nie jest równoznaczne z trwałym uznaniem interesu prawnego odbiorcy decyzji. W dalszych etapach postępowania interes ten może być weryfikowany i może być skutecznie zakwestionowany. Uczestniczenie bowiem osoby fizycznej lub prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w postępowaniu administracyjnym nie jest konieczną przesłanką nabycia przez tę osobę lub jednostkę statusu strony postępowania i odwrotnie, samo faktyczne uczestniczenie takiej osoby lub jednostki nie powoduje uzyskania statusu strony przez tę osobę lub jednostkę, jeżeli nie spełniają one przesłanek wskazanych w art. 28 K.p.a.. W wyroku NSA z dnia 10 maja 2001 r., (sygn. akt I SA 2595/99), trafnie przyjęto, że uczestniczenie jakiejś osoby (fizycznej lub prawnej) w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać, że ma materialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie. 10. W świetle powyższych rozważań należy w pełni zaakceptować działania Organów obu instancji. Ustalenie bowiem, że dany podmiot nie ma przymiotu strony, skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. Bezprzedmiotowość ta wynika z faktu, że zainteresowanym jest podmiot nie będący stroną w sprawie. Pogląd taki został zaprezentowany w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. (sygn. akt OPS 16/98) 11. W tym stanie rzeczy nie może budzić wątpliwości, że jedynym podmiotem mającym interes prawny w sprawie wymierzenia kary pieniężnej decyzją administracyjną jest podmiot, który dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział tę karę. Natomiast nie może być uznany za stronę w postępowaniu prowadzonym w sprawie wymierzenia kary pieniężnej inny podmiot np. właściciel nieruchomości czy osoba informująca organ administracji o zniszczeniu drzew i domagająca się zastosowania kary wobec innego podmiotu. Sąd podkreśla, że w wyniku wszczęcia postępowania mogło dojść jedynie do nałażenia kary na sprawcę, ewentualnie do umorzenia postępowania w razie ustalenia braku ku temu podstaw. W sprawie tej zatem za stronę nie mogła być uznana Skarżąca. Skoro tak, to nie ma ona interesu prawnego umocowującego ją do brania udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Sąd jednocześnie wskazuje, że pogląd wyrażony w tym orzeczeniu znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 981/15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 428/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 803/09, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1189/06, z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1565/09, z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1208/13; wszystkie cytowane orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). 12. Wskazać należy, iż postępowanie w sprawie zniszczenia drzew i krzewów, w analizowanej przez Sąd sprawie, prowadzone było przez Organ I instancji z urzędu, a nie na wniosek Skarżącej, co obligowało Organ do wszczęcia postępowania, ale nie zmieniło jego charakteru ani kręgu jego stron, a zwłaszcza w żaden sposób nie wpłynęło na uzyskanie przez Skarżącą przymiotu strony. Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia nie ma na celu zadośćuczynienia właścicielowi usuniętej rośliny, jedynym jego celem jest ukaranie sprawcy nielegalnego czynu. Jest ono bowiem konsekwencją chronienia przez państwo interesu publicznego jakim jest zachowanie zasobu roślinnego w postaci drzew i krzewów, w związku z czym kara w nim nałożona jest karą nakładaną w związku z naruszeniem interesu publicznego, nie zaś w związku z naruszeniem indywidualnego interesu właściciela. Sąd jednocześnie podziela argumentacją zawartą w orzeczeniu WSA w Gliwicach, w zakresie wykładni przepisu art. 88 ust. 2 u.o.p., który stanowi, iż kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Sąd ten w wyroku z 17 marca 2017 r., (sygn. akt II SA/GI 1284/16) wyjaśnił, że "zastosowana w tym przepisie alternatywa rozłączna sugeruje, że skoro inny podmiot działał bez zgody posiadacza nieruchomości, to wyłącznie on jest stroną postępowania w przedmiocie wymierzenia mu deliktu administracyjnego. W sprawie bezspornym jest fakt, że M. i H. B. dokonali usunięcia [,..]z działki nr [...] w celu budowy ogrodzenia i tego nie kwestionują. Zatem właścicielka działki nr [...] nie jest stroną tego postępowania." 13. Mając na uwadze powyższe, zarzuty sformułowane w skardze nie znajdują uzasadnienia. W szczególności wskazać należy, że przywołane w skardze stanowisko literatury jest stanowiskiem odosobnionym i sprzecznym z aktualnym stanowiskiem judykatury. 14. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło