II SA/Sz 864/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-12-01
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Maria Mysiak, Mirosława Włodarczak-Siuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie rozporządzenia uznanego za niezgodne z prawem, stanowi czynność naruszającą prawo, a jeśli tak, to czy roszczenie o zwrot podlega przedawnieniu w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odmowa zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie rozporządzenia uznanego za niezgodne z prawem krajowym i wspólnotowym, stanowi czynność naruszającą prawo. Roszczenie o zwrot takiej opłaty, jako mające charakter administracyjny, nie podlega przedawnieniu na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd administracyjny może stwierdzić bezskuteczność zaskarżonej czynności.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta o zwrot części opłaty za wydanie kart pojazdów, argumentując, że opłata została pobrana na podstawie przepisu rozporządzenia niezgodnego z prawem krajowym i wspólnotowym. Organ odmówił zwrotu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego odraczający utratę mocy obowiązującej rozporządzenia oraz na przedawnienie roszczenia. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przepisów TWE.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. II. Oddala skargę w pozostałym zakresie. III. Zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego P. J. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi P. J. na czynność Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdów I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. oddala skargę w pozostałym zakresie, III. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego P. J. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia [...] r. P. J. zwrócił się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłat za wydanie kart pojazdów oraz zwrot kwoty [...] zł tytułem nienależnie pobranej części opłaty za wydanie kart [...] pojazdów.
Pismem z dnia [...] r., znak [...] organ odmówił dokonania na rzecz wnioskodawcy zwrotu nadpłaty wskazując, iż przedmiotowe opłaty zostały pobrane w oparciu o art. 77 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) a jej wysokość została ustalona w oparciu o § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Dodatkowo organ uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. akt U 6/04 OTK –A 2006/1/3) odroczył termin utraty mocy obowiązującej przepisu § 1 ust. 1 wymienionego rozporządzenia do dnia 1 maja 2006 r., sankcjonując w ten sposób działania organów administracji podejmowane na podstawie w/w przepisu. W związku z powyższym organ uznał, że brak jest możliwości zwrotu opłaty uiszczonej w dniu rejestracji pojazdów.
Pismem z dnia [...] r. działający w imieniu P. J. pełnomocnik wezwał Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa poprzez stwierdzenie uprawnienia do otrzymania zwrotu części opłaty za wydanie [...] kart pojazdów zarejestrowanych w okresie od [...] r. do [...] r. oraz do zwrotu kwoty [...] zł tytułem nienależnie pobranej części opłat za wydanie [...] kart pojazdów.
Jak wynika z akt administracyjnych organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie pełnomocnika skarżącego w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania ([...] r.).
P. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na akt Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zwrotu części opłat za wydanie [...] kart pojazdów objętych wnioskiem z dnia [...] r. i odmowę zwrotu kwoty [...] zł tytułem nienależnie pobranej części opłat za wydanie kart pojazdów. Zaskarżonemu aktowi Prezydenta Miasta skarżący zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4 k.p.a.
II. naruszenie prawa materialnego poprzez:
1. zastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu w sytuacji, w której;
a) powołany przepis rozporządzenia jest niezgodny z przepisem art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym i z art. 92 ust. 1 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku, sygn. akt U 6/04, publ. OTK-A2006/1/3),
b) powołany przepis rozporządzenia jest niezgodny z art. 90 akapitem pierwszym Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, albowiem uiszczone przez skarżącego opłaty za wydanie kart pojazdów są objęte zakazem z powołanego art. 90 akapitu pierwszego TWE (por. postanowienie prejudycjalne Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie sygn. akt [...] P. K. vs. Gmina Miasto [...]), i to od chwili wstąpienia Polski do Unii Europejskiej, tj. od dnia 1 maja 2004 roku;
2. niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 90 akapit 1 TWE, który należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, którą należy zapłacić w danym państwie członkowskim za wydanie pierwszej karty pojazdu, która to opłata jest w praktyce nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem
w państwie pobierającym opłatę używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany (por. postanowienie prejudycjalne Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia [...] roku w sprawie sygn. akt [...] P. K. v. Gmina Miasto [...]);
3. niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 10 TWE, proklamującego zasadę lojalności, która obliguje państwo członkowskie do zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z TWE, a w szczególności związanie Państwa Polskiego "acquis communautaire" – w tym wykładnią
i stosowaniem prawa wspólnotowego, wynikającą z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości;
4. niezastosowanie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego (prawo wspólnotowe pierwotne i wtórne obowiązujące w świetle orzecznictwa ETS),
z której wynika, że krajowy organ władzy stosując prawo jest zobowiązany pominąć normę krajową w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z normą wspólnotową – a w stanie faktycznym sprawy sprzeczny z art. 90 akapit 1 TWE – przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu.
Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik strony skarżącej wniósł o:
1. zobowiązanie Prezydenta Miasta do przedłożenia danych będących
w jego posiadaniu (danych identyfikujących karty pojazdu, daty uiszczenia opłat, których zwrotu skarżący się domaga),
2. stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz stwierdzenie obowiązku Prezydenta Miasta do zwrotu P. J. części opłat za wydanie [...] kart pojazdów pobranych ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w związku z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym,
3. zasądzenie od Prezydenta Miasta na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej ([...] zł) od przedłożonego dokumentu pełnomocnictwa w postępowaniu sądowo – administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podniósł,
że skarżący wniósł opłaty za wydanie kart pojazdów w okresie przed wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 17 stycznia 2006 , na mocy którego przepis § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie opłat
za kartę pojazdu utracił moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. Utrata mocy obowiązującej § 1 ust. 1 ww rozporządzenia nie wywołała skutku wstecznego, a zatem każda z uiszczonych przez skarżącego opłat nie stała się świadczeniem pozbawionym podstawy prawnej co do kwoty [...] zł.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez zaskarżony akt art. 90 akapit pierwszy TWE, organ podniósł, że kwestię sprzeczności tego przepisu z art. 90 TWE należy rozpatrywać w kontekście normy prawnej zawartej w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP.
Dodatkowo Prezydent Miasta podniósł, że opłaty za wydanie kart pojazdów zostały uiszczone w związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą w okresie pomiędzy [...] r. a [...] r. Roszczenia o zwrot tych kwot jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zgodnie z art. 113 k.c, ulegają przedawnieniu w terminie trzech lat, przy czym bieg ich przedawnienia rozpoczyna się od dnia spełnienia świadczenia (uchwała SN z dnia [...] r., [...] ).
Przy powyższym założeniu, brak jest podstawy prawnej do zastosowania art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ
w przepisach prawa administracyjnego nie ma regulacji, z której wynikałoby uprawnienie skarżącego do otrzymania zwrotu części należności uiszczonej z tytułu opłaty za wydanie karty pojazdu. Roszczenie o zwrot tej należności powinno być dochodzone w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym, gdyż podstawa takiego roszczenia znajduje się w przepisach prawa cywilnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwanej w skrócie p.p.s.a).
Kwestią wstępną dla przedmiotu kontroli jest rozważenie dopuszczalności skierowania żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu na drogę administracyjną. Tryb ten został zaaprobowany w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 4 lutego 2008 r. (l OPS 3/07), w której stwierdzono, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W uchwale podkreślono, że obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej. Zatem obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa. Organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym że nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Dlatego odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu organ odnosi się do obowiązku wynikającego
z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem. W tej sytuacji skarga do sądu administracyjnego opiera się więc na podstawie art. 3 § 2 ust. 4 p.p.s.a. Wskazano przy tym, iż droga ta jest dopuszczalna obok możliwości dochodzenia roszczenia przed sądem powszechnym (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., III CZP 35/07). Stwierdzenie
w postępowaniu sądowoadministracyjnym, iż w oznaczonym zakresie powstaje obowiązek administracyjny strony lub nie, nie wyklucza dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia.
Uznając zatem wniesioną skargę za dopuszczalną z punktu widzenia właściwości rzeczowej sądu, w dalszej kolejności zbadać należało, czy skarga ta została złożona z zachowaniem trybu przewidzianego w treści art. 52 § 3 p.p.s.a., dając tym samym podstawę do jej merytorycznego rozpoznania. W myśl cyt. przepisu jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4 a p.p.s.a. można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Dokonując analizy załączonych do sprawy akt administracyjnych stwierdzić należało, iż powyższy wymóg został przez stronę dopełniony.
Przechodząc do merytorycznej oceny rozpoznawanej sprawy wskazać należy wpierw na materialnoprawną podstawę do określenia wysokości opłaty za kartę pojazdu. Podstawę tę stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo
o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm., dalej zwanej ustawą) oraz przepisy wydanych na jej podstawie rozporządzeń. Obowiązek uiszczenia w/w opłaty wprost określony został w treści art. 77 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym producent lub importer nowych pojazdów jest obowiązany wydać kartę pojazdu dla każdego pojazdu samochodowego wprowadzonego do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do treści ust. 3 powołanego przepisu, kartę pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niż określony w ust. 1, wydaje za opłatą i po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej, właściwy w sprawach rejestracji starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast ust. 4 pkt 2 w/w przepisu stanowi delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłat za kartę pojazdu zastrzegając, że w rozporządzeniu należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów (ust. 5).
Wykonując powyższą delegację Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie
z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137,
poz. 1310), dalej zwanego rozporządzeniem. Przewidywało ono w § 1 ust. 1, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 500 zł. Powyższe rozporządzenie zostało uchylone wprost z dniem 15 kwietnia 2006 r. na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421), gdzie w § 1 określono, że za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organ rejestrujący pobiera opłatę w wysokości 75 zł.
Kwestia pobrania opłaty za wydanie karty pojazdu była przedmiotem powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., w którym stwierdzono niezgodność § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, iż niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym polega na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty wykroczono poza zakres upoważnienia zawartego w ustawie. Rozporządzenie bowiem niezgodnie ze wskazanymi w ustawie wytycznymi w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty ustalało opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. Dlatego też § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia został uznany za niezgodny również z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydanie rozporządzeń w celu wykonania ustaw i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenie uprawnień ustawodawcy. Rozporządzenie może być bowiem wydane wyłącznie na podstawie wyraźnego, a więc nie opartego tylko na domniemaniu lub na wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy, w granicach tego upoważnienia i w celu wykonania ustawy. Trybunał uznał ponadto, że § 1 ust. 1 rozporządzenia jest niezgodny z art. 217 Konstytucji, gdyż ustanowiona w nim opłata stanowi – ze względu na niewspółmierność do rzeczywistych kosztów świadczonej usługi – daninę publiczną o charakterze podatkowym.
Jeśli chodzi o skutki tego orzeczenia, przy uwzględnieniu odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu, stwierdzić należy, iż przepis był niekonstytucyjny od samego początku jego obowiązywania. Odnosząc to do kompetencji sądu administracyjnego trzeba zważyć, iż z art. 178 Konstytucji RP wywodzi się samodzielność sądownictwa administracyjnego w ocenie konstytucyjności prawa wykonawczego. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie istnieje zgodność poglądów o uprawnieniu do takiej kontroli stosowania prawa (por. uchwała NSA z 30 października 2000 r., OPK 13/00, ONSA z 2001 r., Nr 2, poz. 63 oraz wyrok składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r., l OPS 4/05, ONSAiWSA nr 2, poz. 39). To uprawnienie sądów nie pozostaje w kolizji z rolą Trybunału Konstytucyjnego. W przypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd administracyjny jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym (por. wyrok NSA z 24 lutego 2009 r., l OSK 418/08). Tym samym określenie przez Trybunał innego, niż wynikającego z bazowej reguły walidacyjnej, momentu utraty mocy obowiązującej przepisu wykonawczego nie związuje sądu administracyjnego (por. J. Trzciński, Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2007 r., P 10/07, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2008, nr 1; także J. Trzciński, R. Hauser: Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2008, s. 70 i 85; wyrok NSA z dnia 26 maja 2009 r., II OSK 290/09, LEX nr 505239; wyrok NSA z dnia 21 maja 2009 r., II OSK 179/09, LEX nr 507638, wyrok NSA z dnia 5 maja 2009 r., II OSK 71/09, LEX 507812; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r., II OSK 1745/07, LEX nr 357511).
Sąd rozpoznając skargę podzielił stanowisko skarżącego w zakresie naruszenia przez organ przepisu prawa wspólnotowego do którego stosowania organ jest zobowiązany, tj. art. 90 akapit pierwszy Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co znajduje odzwierciedlenie w art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 91 Konstytucji RP oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny. Art. 90 TWE stanowi zaś, że żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Zgodność krajowych regulacji prawnych odnoszących się do opłat za wydanie karty pojazdu z powołanym przepisem TWE stała się przedmiotem postanowienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07 (Lex nr 354541). Trybunał ten stwierdził, że art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on opłacie, takiej jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, która to opłata w praktyce jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany.
Z tych względów orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym przede wszystkim Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznaje przedmiotowe zagadnienie jednolicie przyjmując, iż czynność polegająca na odmowie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu narusza prawo jako wydana bez podstawy prawnej (por. wyroki z dnia 18 czerwca 2008 r., l OSK 52/07; z dnia 17 września 2008 r., I OSK 1340/07, z dnia 24 lutego 2009 r., l OSK 418/08; z dnia 30 czerwca 2009 r., I OSK 939/08; z dnia 25 sierpnia 2009 r., I OSK 1238/08; z dnia 9 grudnia 2009 r., I OSK 773/09; z dnia 15 lutego 2010 r., I OSK 842/09; z dnia 17 lutego 2010 r., I OSK 590/09 oraz I OSK 591/09, publikowane w bazie orzecznictwa na stronie internetowej NSA). Prowadzi to, w oparciu o art. 146 § 1 p.p.s.a., do stwierdzenia bezskuteczność zaskarżonej czynności (punkt I wyroku).
Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o zwrot części opłat za wydanie kart pojazdów organ winien uwzględnić wyżej przedstawione stanowisko Sądu.
Orzeczenie w punkcie II sentencji wyroku znajduje umocowanie w art. 146 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na czynność, może – a więc nie ma obowiązku – uznać uprawnienie wynikające z przepisu prawa, w sprawie zwrotu opłaty. Ponadto w aktach sprawy brak jest jednoznacznych dowodów, że przedmiotowe opłaty zostały faktycznie poniesione przez skarżącego.
Skierowanie skargi do sądu administracyjnego na podstawie przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. skutkuje uznaniem, że sprawa ma charakter administracyjny, wobec czego nie mają tu zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego o przedawnieniu zawarte w art. 118. Dlatego podnoszony w odpowiedzi na skargę zarzut przedawnienia nie mógł zostać uwzględniony.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło