II SA/Sz 867/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-10-19
Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Barbara Gebel, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić zwrotu prawa jazdy kategorii B, jeśli wobec osoby ubiegającej się o zwrot orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów, dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii B?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić zwrotu prawa jazdy kategorii B, jeśli wobec osoby ubiegającej się o zwrot obowiązuje zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kategorii AM, A1, A2 lub A. Przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami jednoznacznie zakazuje wydania prawa jazdy kategorii B w czasie obowiązywania takiego zakazu, nawet jeśli wyrok karny wyłączał z zakazu pojazdy kategorii B. Celem tych przepisów jest ochrona bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a nie sankcja karna.Stan faktyczny
Skarżący J. R. M. złożył wniosek o zwrot prawa jazdy kategorii B. Starosta odmówił wydania dokumentu, powołując się na prawomocny wyrok sądu karnego orzekający zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów kategorii B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, zakaz prowadzenia pojazdów w kategoriach AM, A1, A2 lub A uniemożliwia wydanie prawa jazdy kategorii B. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego oraz kwestionując zgodność art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami z Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi J. R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy oddala skargę
Decyzją z [...] r., numer [...] Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku J. M. z [...] r. o wydanie prawa jazdy kat. B, w oparciu o art. 12 ust.2 pkt ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz.627 ze zm.), odmówił wnioskodawcy wydania dokumentu, co oznaczałoby jego zwrot we wskazanej kategorii.
Od decyzji tej odwołał się J. R. M. zarzucając Staroście [...] naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 2 pkt 1
w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy o kierujących pojazdami. Ponadto zdaniem odwołującego się, organ pierwszej instancji dopuścił się również naruszenia art. 6 i 7 oraz 8 K.p.a., poprzez przyjęcie rozszerzającej interpretacji przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Według strony wyrok Sądu Rejonowego w B. z [...] r., sygn. akt [...], orzekł środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres [...] lat z wyjątkiem pojazdów, dla których wymagane jest prawo jazdy kat. B. Z tych też względów w odwołaniu podniesiony został zarzut naruszenia prawa materialnego, bowiem interpretując art.12 ust. 1 pkt 1-7 ustawy stwierdzić należy, że jest to przepis ogólny, który dookreśla wszelkie działania nadzorcze organów administracji publicznej podejmowane w stosunku do kierujących pojazdami (współtworzy normy prawne ustanowione w przepisach szczególnych).
Odwołujący się wyraził pogląd, iż na gruncie wymienionego prawomocnego wyroku sądu karnego bezsprzecznie nieuzasadnione byłoby faktyczne przetrzymywanie dokumentu prawa jazdy kat. B. Podkreślił fakt, iż jest rodziną zastępczą dla dwojga wnuków, które zmuszony jest dowozić do szkoły, a sam jest w złym stanie zdrowia i możliwość korzystania z uprawnień do kierowania pojazdami kat. B jest dla niego niezbędna w celu dojazdu do lekarza.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] r., numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r.,
poz. 23.), zwanej dalej "K.p.a.", art. 12 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, po rozpatrzeniu odwołania J. M., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że akta sprawy wskazują, iż [...] r. do Starosty Świdwińskiego wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. [...] r., sygn. akt [...], którym w pkt II orzeczono wobec J. M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkiego rodzaju pojazdów mechanicznych na okres [...] lat z wyjątkiem pojazdów, dla których wymagane jest prawo jazdy kat. B.
Powyższy wyrok został wydany przy uznaniu ww. za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa, tj. [...]
Przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami związane jest również
z obowiązkiem poddania się sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego (art. 49 ust. 1 pkt 3 lit.a ustawy o kierujących pojazdami).
Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art.182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. 2017 r., poz. 665), organ administracji publicznej do którego sąd przesłał orzeczenie o zakazie prowadzenia pojazdów zobowiązany jest cofnąć kierowcy uprawnienia do prowadzenia pojazdów w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
Powyższy obowiązek organ pierwszej instancji wykonał wydając [...] r. decyzję Nr [...] o cofnięciu J. M. uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat. A, T.
Kolegium podkreśliło, że fakt cofnięcia odwołującemu uprawnień do kierowania pojazdami tylko w kategoriach orzeczonych przez sąd karny nie oznacza, że kierowca ukarany za prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości ma prawo do otrzymania dokumentu w kategoriach nie wymienionych w wyroku, które dotychczas posiadał.
Zauważyło, że z brzmienia art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, które została wprowadzona ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. (Dz.U. z 2014 r., poz.970)
w art. 1 pkt 4 lit. b bezsprzecznie wynika, że przepis ust. 2 wymienionego przepisu
w nowym brzmieniu otrzymał brzmienie: "Przepis art. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także
o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: ...".
Powyższy przepis wszedł w życie 25.10.2014 r. i dotyczy osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy, tj. po 25.10.2014 r.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy wyrok sądowy wydany został
[...] r., a uprawomocnił się [...] r.
Jednocześnie Kolegium przyznało, że orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące wykładni art. 12 ust. 2 ustawy od dnia jej uchwalenia różnie się kształtowało, w tym również miała miejsce interpretacja w kształcie prezentowanym przez odwołującego się. Dlatego też, dokonano zmiany brzmienia tego przepisu w sposób precyzyjny.
Kolegium zauważyło, że w przedmiotowej sprawie odwołujący domaga się zwrotu prawa jazdy, które zostało mu zatrzymane w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 178a Kodeksu karnego. Podkreśliło, że zgodnie z art. 42 § 2 Kodeksu karnego sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów, albo pojazdów określonych kategorii, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji był w stanie nietrzeźwości.
Zdaniem Kolegium, ust. 1 i 2 art. 12 ustawy o kierujących pojazdami nie wykluczają się wzajemnie. Ust. 1 ustanawia zakaz wydania prawa jazdy, co do kategorii objętej zakazem sądowym, natomiast ust. 2 rozszerza ten zakaz o inne kategorie.
Nie sposób więc kwestionować, że wprowadzona ustawą z dnia 26 czerwca 2014. zmiana brzmienia przepisu art. 12 ust.2 ustawy o kierujących pojazdami miała na celu objęcie zakazem prowadzenia pojazdów kierowców, którzy prowadzili pojazd
w stanie nietrzeźwości nie tylko w kategoriach orzeczonych przez sąd, ale również
w pozostałych kategoriach, którymi kierowca już dysponował. Gdyby bowiem, przepis
w jego poprzednim brzmieniu obejmował także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnień w zakresie prawa jazdy określonej kategorii, to niewątpliwie wprowadzenie takiej zmiany byłoby całkowicie zbędne (wyrok WSA w Szczecinie z 30 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 895/15).
Powyższa decyzja została zaskarżona przez J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Skarżący zarzucił naruszenie:
I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 12 ust. 2 pkt 1
w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy wobec strony na mocy wyroku Sądu Rejonowego
w B. został orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych
z wyłączeniem pojazdów, dla których wymagane jest prawo jazdy kat. B, oraz nie zostały cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, a więc prawo jazdy tej kategorii powinno zostać stronie zwrócone.
II. przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez brak uchylenia decyzji w sytuacji, gdy organ I instancji naruszył następujące przepisy:
- art. 6 K.p.a., poprzez złamanie zasady praworządności i wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o rozszerzającą wykładnię przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami z całkowitym pominięciem pozostałych przepisów tej ustawy, tj. art. 104 w zw. z art. 103 ust. 3 oraz z pominięciem norm prawnokarnych odnoszących się do tego zagadnienia, tj. art. 42 K.k., w sposób godzący w podstawowe zasady prawa karnego wynikające z Konstytucji RP oraz deklaracji Praw Człowieka i Obywatela, a także w sposób wkraczający w sferę zastrzeżoną wyłącznie do kompetencji orzeczniczej sądów powszechnych, której skutkiem jest dla skarżącego dodatkowa dotkliwa sankcja w postaci odmowy wydania dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B;
- art. 7 K.p.a., polegające na naruszeniu zasady praworządności oraz zasady równorzędności interesu społecznego i słusznego interesu indywidualnego, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji wbrew słusznemu interesowi skarżącego mającego oparcie w przepisach prawa i wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. sygn. akt [...];
- art. 8 K.p.a., poprzez przekroczenie zasady zaufania do organów państwa polegające na tym, że mimo treści wyroku Sądu Rejonowego w B.
i obowiązujących w sprawie przepisów organ, mimo posiadania przez skarżącego uprawnień do prowadzenia pojazdów kat. B uniemożliwia korzystanie z tych uprawnień, poprzez odmowę wydania prawa jazdy tej kategorii, będącego jedynie dokumentem poświadczającym posiadanie przez skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B;
Ponadto na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
2 kwietnia 1997 r. i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, skarżący wniósł o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu następujących pytań prawnych:
i) Czy przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących jest zgodny z art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim odmawia zwrotu prawa jazdy w kategorii, co do której nie obowiązuje zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony wyrokiem karnym,
ii) Czy przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących jest zgodny z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim odmiennie traktuje osoby, które posiadają prawo jazdy kat. A i co do których obowiązuje zakaz prowadzenia pojazdów za wyjątkiem pojazdów, dla których wymagane jest prawo jazdy kat. B w stosunku do osób, co do których obowiązuje zakaz prowadzenia pojazdów za wyjątkiem pojazdów, dla których wymagane jest prawo jazdy kat. B i które nie posiadają prawa jazdy kat. A.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o:
1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Starosty [...] z [...] r.,
2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądem administracyjnym według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący nie zgodził się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w K..
Zdaniem skarżącego, przepis art. 12 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami ustanawia regułę ogólną, która ma zastosowanie powszechne na gruncie tej ustawy, czyli przepis znajduje zastosowanie w każdym przypadku, gdy realizacja ustawowych kompetencji przez organ administracji publicznej wiąże się z możliwością wydania prawa jazdy (wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także przywrócenie uprawnienia). Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że ustawodawca ogranicza ustawowe kompetencje organu administracji publicznej o brak prawnej możliwości wydania prawa jazdy w każdej sytuacji, gdy przedmiotem działań nadzorczych, czyli czynności faktycznych lub postępowania administracyjnego i kończącej to postępowanie decyzji, jest sprawa administracyjna, w której może być rozstrzygana kwestia o skutkach "wydania prawa jazdy".
W ocenie skarżącego, przedstawiona przez organy wykładnia art. 12 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, na gruncie kontrolowanej sprawy, wywołuje skutki prawne, które nie dają się pogodzić z zasadą proporcjonalności, zasadą państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz prawem do sądu.
Zasada proporcjonalności nakazuje organom władzy państwowej użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu, co oznacza, że organy państwowe mają osiągać cel społeczny, jak najmniejszym kosztem dla społeczeństwa oraz nie obciążać jednostek ponad konieczną potrzebę. Na gruncie postępowania administracyjnego zasadę tę wyraża art. 7 K.p.a. Zgodnie
z niekwestionowaną wykładnią powołanego przepisu organ administracji publicznej załatwiając sprawę administracyjną w formie decyzji ma obowiązek uwzględniać interes strony postępowania do granic kolizji z interesem społecznym.
Podejście to znalazło poparcie również w orzecznictwie (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 marca 2016 r. III SA/Po 900/15, Legalis numer 1469986).
Organy są związane wyrokiem sądu karnego także w aspekcie negatywnym, co oznacza brak podstaw do cofnięcia uprawnień w zakresie kat. B za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, czyli za czyn już poddany prawomocnej kontroli na zasadzie prawa do sądu - art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Na gruncie prawomocnego wyroku sądu karnego bezprawna byłaby sytuacja faktyczna przetrzymywania dokumentu prawa jazdy w zakresie kat. B (wyroki sądów administracyjnych: z 15 kwietnia 2014 r., II SA/Ke 225/14 - Legalis Numer 964026,
z 8 października 2015 r., II SA/Bk 486/15 Legalis numer 1364885, z 8 kwietnia 2014 r., II SA/Bd 2/14, z 24 czerwca 2014 r., II SA/OL 245/14).
Zdaniem skarżącego, w postępowaniu administracyjnym wywołanym wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii B organ administracji publicznej, w ramach ustawowego nadzoru nad kierowcami (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami) oraz z uwzględnieniem powierzonych ustawowych kompetencji do załatwiania spraw indywidualnych w formie decyzji, ma obowiązek zbadać dopuszczalność wydania wtórnika prawa jazdy od strony administracyjnoprawnych przesłanek posiadania dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdem kategorii B, czyli administracyjnoprawnej możności wydania dokumentu prawa jazdy w zakresie nieograniczonym prawomocnym wyrokiem karnym.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, skarżący stwierdził, że skoro w prawomocnym wyroku sąd karny orzekł o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów, dla których wymagane jest prawo jazdy kat. B, to tym samym powinno zostać mu zwrócone prawo jazdy
w zakresie tej kategorii. W przeciwnym wypadku doszłoby do niedopuszczalnej zmiany przez organ administracji publicznej prawomocnego wyroku sadowego. W ocenie skarżącego, dokonana przez ustawodawcę nowelizacja z dnia 26 czerwca 2014 r. art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami jest niezgodna z przytoczonymi
w pytaniach prawnych do Trybunału Konstytucyjnego przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze
wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawa nie naruszył.
Na wstępie należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie zebrały materiał dowodowy w stopniu umożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia i zarzuty skargi nie dotyczą tych ustaleń. Zarzuty dotyczą nieuwzględnienia podstawowych zasad postepowania administracyjnego, poprzez dokonanie niewłaściwej wykładni art. 12 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B1 lub B – w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A.
Adresatem tego przepisu jest organ administracyjny, a nie sąd karny, w związku z czym rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w sytuacji objętej hipotezą art. 12 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy należy do zakresu kompetencji tego organu i to nie objętych uznaniem administracyjnym, lecz obligujących organ do określonego postępowania w sytuacji określonej w tym przepisie.
Z powyższych przepisów ustawy o kierujących pojazdami wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, że jeżeli wobec danej osoby obowiązuje orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu karnego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A, to w tym czasie niedopuszczalne jest wydanie takiej osobie prawa jazdy kategorii B1 lub B.
W takim stanie prawnym zarzuty skargi wywodzone z art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw.
z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami nie mogły być uznane za usprawiedliwione. W sprawie skarżącego został wydany prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r., sygn. akt [...], w którym (pkt II sentencji) Sąd orzekł wobec skarżącego – na podstawie art. 42 § 2 i art. 43 § 1 Kodeksu karnego – zakaz prowadzenia wszelkiego rodzaju pojazdów mechanicznych na okres [...] lat z wyłączeniem pojazdów, dla których wymagane jest prawo jazdy kat. B. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący znalazł się w sytuacji opisanej w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami i nie zmienia tego faktu wyłączenie dotyczące pojazdów dla, których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kat. B. Dodać należy, że ta część sentencji wyroku Sądu Rejonowego w B. nie uchyla mocy obowiązującej regulacji wyrażonej w art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, które to przepisy – co należy ponownie podkreślić – w sposób jednoznaczny i bezwarunkowy zakazują organowi administracji wydania prawa jazdy kategorii B w czasie obowiązywania wobec danej osoby zakazu prowadzenia pojazdów według kategorii AM, A1, A2 lub A.
Podkreślić trzeba, że wyroki sądu karnego lub poszczególne elementy sentencji takiego wyroku mogą wywoływać autonomiczne skutki prawne w sferze prawa administracyjnego. Innymi słowy, może zdarzyć się tak, że przepis prawa administracyjnego opisuje konsekwencje prawne wydania przez sąd karny orzeczenia o określonej treści. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przewidują "rozciągnięcie" okresu, w którym nie może zostać wydane prawo jazdy kategorii B, na okres obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów według kategorii AM, A1, A2 lub A. Jeśli zatem organ administracji ustali, że wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot prawa jazdy, bądź przywrócenie uprawnień w zakresie prawa jazdy kategorii B, obowiązuje zakaz prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii AM, A1, A2 lub A to – na mocy jednoznacznego brzmienia art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami – prawo jazdy nie może zostać takiej osobie wydane. Stosowanie art.12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami przez organy administracji publicznej opiera się na zupełnie innych przesłankach – chodzi tu nie o sankcję lecz o ochronę bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Należy dodać, że zmiana stanu prawnego, tj. ustawy o kierujących pojazdami (art. 12 ust. 2), spowodowała zmianę orzecznictwa sądów administracyjnych. Obecne orzecznictwo stosuje taką wykładnię tych przepisów jaką prezentuje Sąd także w niniejszym wyroku (patrz wyroki: z 01.06.2017 r. sygn. akt II SA/Bk 258/17,
z 25.04.2017 r. sygn. akt III SA/Lu 91/17,z 23.03.2017 r. sygn. akt I OSK 2109/16,
z 07.04.2017 r. sygn. akt I OSK 2412/16).
Z powyższych powodów zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego nie mogą zostać uwzględnione.
W skardze skarżący wskazał ponadto na naruszenie przez organy administracji publicznej zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6, 7 i 8 K.p.a. Chodzi tu o zasadę praworządności, zasadę równorzędności interesu społecznego i słusznego interesu indywidualnego oraz zasadę zaufania do władzy publicznej. To, co wyróżnia zasady spośród innych norm prawnych, to ich zasadniczy charakter, który wypływa z ich treści. Innymi słowy, zasady ogólne wyznaczają pożądany wzorzec działania organu prowadzącego postępowanie i muszą być stosowane wespół z innymi, szczegółowymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, które je konkretyzują. Zasady te pełnią rolę dyrektyw interpretacyjnych w stosunku do pozostałych przepisów K.p.a., co oznacza,
że te ostatnie powinny być interpretowane tak, aby nie doznały uszczerbku wartości wynikających z zasad ogólnych.
Działanie na podstawie prawa to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Zasada praworządności nakłada zatem na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji, a następnie na zastosowaniu tego przepisu do okoliczności sprawy. Obowiązek działania na podstawie prawa (art. 6 K.p.a.), oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) sprawia, że przy rozpoznawaniu sprawy organ administracji - zwłaszcza stosując normy o charakterze sankcyjnym - nie powinien negatywnie dla strony interpretować wieloznacznych okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie okoliczności stanu faktycznego nie są w żaden sposób podważane przez stronę, zaś przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane, co zostało wyjaśnione powyżej. Bezsprzecznie też interes społeczny – ochrona bezpieczeństwa w ruchu drogowym – przeważa nad słusznym interesem strony. Nie ulega wątpliwości, iż celem ustawodawcy w ramach przyjętych rozwiązań prawnych było niedopuszczanie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji. Taką osobą jest osoba prowadząca pojazd w stanie nietrzeźwości.
W ocenie Sądu, działanie organów administracji zostało podjęte na podstawie konkretnie wskazanych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a więc było zgodne z prawem.
Sąd może wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym
w zakresie zarzutu niezgodności z Konstytucją, gdy jego wątpliwości w tym zakresie nie pozwalają na rozstrzygnięcie sprawy. W każdym przypadku jest to uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek. Odnośnie do pytań sformułowanych w skardze, Sąd wskazuje, że po pierwsze ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym jest aktem prawnym już nie obowiązującym, podobnie jak kolejne ustawy w tym zakresie z 25 czerwca 2015 r. i 22 lipca 2016 r. Obecnie obowiązująca ustawa to ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 2072). Po drugie, jak powyżej Sąd wyjaśnił przepisy zawarte w art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami są jednoznaczne i w żaden sposób nie ingerują w wydany wyrok sądu karnego, a ich cel jest zupełnie inny niż wyroku karnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie znajduje podstaw do wystąpienia
z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło