I SA/Wa 1215/12

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] maja 2012 r., którą organ utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2012 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego [...] z [...] października 1948 r. Z. K. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W wypełnionym urzędowym formularzu PPF wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i pełnoletnim synem. Źródłem dochodu gospodarstwa jest świadczenie emerytalne otrzymywane przez skarżącego ([...] zł), świadczenie emerytalne małżonki ([...] zł) oraz wynagrodzenie syna ze stosunku pracy ([...] zł). Skarżący zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o powierzchni [...] m². Wnioskodawca, jak wyjaśnił, ponosi koszty leczenia w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Niezależnie od tych kosztów partycypuje w wydatkach na utrzymanie mieszkania, w tym opłatach za media (ok. [...] zł miesięcznie). Skarżący zaznaczył we wniosku, że z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest natomiast możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oceniając wyrażony powyżej warunek zasadności przyznania prawa pomocy w kontekście przedstawionego we wniosku żądania stwierdzić należy, że nie może zostać ono uwzględnione. W toczącym się postępowaniu sądowym, którego przedmiotem jest kontrola decyzji wydanej w trybie stwierdzenia nieważności skarżący jest zobowiązany do uiszczania jednorazowo wpisu od skargi w kwocie 200 zł (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Inne opłaty sądowe, których obowiązek pokrycia uzależniony jest od wyniku sprawy, nie tylko nie przekraczają swoją wysokością wskazanej kwoty, ale są od niej znacząco niższe (100 zł). Deklarowana sytuacja materialna wnioskodawcy pozwala składającemu wniosek na partycypowanie w kosztach prowadzonego postępowania, w tym także na opłacenie kosztów zastępstwa procesowego, jeżeli udział pełnomocnika skarżący uważa za konieczny. Przyjąć bowiem należy, że dochody ([...] zł brutto) wymienionych przez skarżącego osób, należących do wspólnego gospodarstwa domowego, pozostają wystarczające, by stały się źródłem powyżej wskazanych rodzajowo wydatków. Skarżący, poza przyznaniem, że ponosi koszty leczenia oraz partycypuje w wydatkach na utrzymanie mieszkania (kwota 400 zł), nie przedstawił szczegółowego spisu wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie oraz dokumentów te wydatki potwierdzających, niemniej nie ma podstaw, by przyjąć, że kształtują się one na poziomie innym niż przeciętnym. Uznając, że w granicach zachowania minimum socjalnego podstawowe potrzeby rodziny skarżącego w sytuacji, gdy samodzielnie ponosić on będzie koszty postępowania, pozostają zabezpieczone, odstąpiono od wezwania skarżącego do ujawnienia szczegółowych informacji na temat jego sytuacji materialnej oraz sytuacji pozostałych osób wspólnie z nim zamieszkujących (informacje z urzędu skarbowego, dokumenty bankowe). Wskazanie na okoliczność pozostawania z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej nie mogło stanowić podstawy do wyłączenia uzyskiwanych przez małżonkę dochodów z budżetu gospodarstwa domowego. Wynika to z faktu, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli i z tego obowiązku nie zwalnia ich pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Koszty sądowe należy traktować, jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być wspólnie zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 61/04; 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04; 17 stycznia 2008 r., sygn. akt I FZ 599/07; 26 października 2011 r. sygn. akt II FZ 509/11; 3 listopada 2011 r. sygn. akt II OZ 1051/11). Analogiczną ocenę odnieść należy do dochodów zamieszkującego wraz ze skarżącym syna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się bowiem, że w sytuacji, gdy strona powołuje się na brak możliwości samodzielnego poniesienia kosztów postępowania, konieczne jest zbadanie, czy również przy pomocy bliskich nie jest w stanie tego uczynić (por. postanowienia z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 262/09; z 21 grudnia 2010 r. sygn. akt II OZ 1294/10). Dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy członków rodziny zobowiązanych do alimentacji względem siebie wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego, zasadnym staje się rozstrzygnięcie o możliwości przyznania składającemu wniosek pomocy z budżetu państwa. Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.