I SA/Wa 1312/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, , po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. K. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 170/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 20.000 (dwadzieścia tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz P. K. sumę pieniężną w kwocie 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych: 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz P. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. K., reprezentowany przez radcę prawnego M. N., pismem z [...] stycznia 2021 r. (data wpływu do Sądu 18 czerwca 2021 r.) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 170/15. Skarżący wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 170/15, po rozpoznaniu jego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną przy ul. [...] w W. - stwierdził przewlekłość prowadzenia postępowania z wniosku skarżącego oraz uznał, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie zobowiązał Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, w terminie jednego miesiąca, od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem Sądu oraz wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych. Pomimo upływu ponad 5 lat organ do dnia złożenia skargi nie wykonał powyższego orzeczenia sądowego. Wskazał także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 608/16, z 16 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 42/17, z 3 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1163/17, z 26 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1384/18, z 13 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 953/19 oraz 28 kwietnia 2020r., sygn. akt I SA/Wa 278/20, już sześciokrotnie ukarał Prezydenta grzywnami w łącznej wysokości 23.000 (dwadzieścia dwa tysiące) oraz przyznał na rzecz strony skarżącej sumy pieniężne w łącznej kwocie 13.000 (trzynaście tysięcy) złotych za niewykonanie ww. wyroku. Wyjaśnił również, że pismem z [...] września 2020 r. (data wpływu do organu) wezwał organ do wykonania ww. wyroku. Wobec powyższego skarżący wniósł o wymierzenie Prezydentowi grzywny w maksymalnej ustawowej wysokości, stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wskazał, że w przedmiotowej sprawie, wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. P. K. zwrócił się do Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] - w oparciu o art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 z późn. zm.) - o przyznanie odszkodowania za działkę gruntu o powierzchni [...] sążni kwadratowych ([...] m2) położoną w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...]. W związku z koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego o prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] Wydział IV Cywilny z dnia [...] września 1991 r., sygn. akt [...] - o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K. i J. K. z domu T., o co organ wielokrotnie występował zarówno do pełnomocnika strony jak i sądu właściwego do przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, przekazanie przedmiotowej skargi - pomimo sporządzenia projektu decyzji kończącej postępowanie - nie było możliwe w ustawowym terminie. Pismem z dnia [...] lipca 2021 r. organ poinformował Sąd, że Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], odmówił P. K. przyznania odszkodowania za przejętą dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279) nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...]. Organ podkreślił, że wydanie ww decyzji było możliwe z uwagi na otrzymanie postanowienia spadkowego z dnia [...] września 1991 r., co nastąpiło [...] lipca 2021 r. W dniu [...] sierpnia 2021 r. strona skarżąca złożyła oświadczenie, że w związku z wydaniem ww decyzji, nie cofa wniesionej w niniejszej sprawie skargi podkreślając, iż jest to już siódma skarga kierowana do sądu w przedmiocie niewykonania przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 170/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 P.p.s.a, wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 lipca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 170/15, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku Skarżącego z 24 maja 2011 r., w terminie jednego miesiąca, od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] listopada 2015 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął [...] grudnia 2015 r. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już sześciokrotnie grzywny tj. wyrokiem z 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 608/16 w wysokości 1000 (tysiąc) złotych, wyrokiem z 16 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 42/17 w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych, wyrokiem z 3 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1163/17 w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych, wyrokiem z 26 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1384/18 w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych, wyrokiem z 13 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 953/19 w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych oraz wyrokiem 28 kwietnia 2020r., sygn. akt I SA/Wa 278/20 w wysokości 1000 (tysiąc) złotych. Ponadto wyrokami z 3 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1163/17, z 26 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1384/18, z 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 953/19 oraz 28 kwietnia 2020r., sygn. akt I SA/Wa 278/20, Sąd przyznał od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężne w łącznej kwocie 13.000 (trzynaście tysięcy) złotych. Pomimo powyższych wyroków wymierzających grzywnę Prezydent dopiero decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], rozpoznał wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2011 r., czyli po 10 latach od jego złożenia oraz po 6 latach od wydania wyroku IV SAB/Wa 170/15. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 15 lipca 2015 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać, iż pomimo załatwienie przez organ sprawy, koniecznym jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 20.000 (dwadzieścia tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd, oraz konieczności siedmiokrotnego angażowania sądu administracyjnego. Przy ustalaniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już pięciokrotnie Prezydentowi grzywnę w łącznej wysokości 22.000 (dwadzieścia dwa tysiące) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Jak już to było wyjaśnione wyżej, wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi (art. 154 § 3 P.p.s.a). Stąd podstaw do oddalenia skargi nie można upatrywać w wykonaniu przez Prezydenta [...] wyroku z dnia [...] lipca 2015 r., czyli wydaniu decyzji z dnia 20 lipca 2021 r., nr [...], odmawiającej P. K. przyznania odszkodowania za przejętą nieruchomość. Fakt ten miał natomiast znaczenie dla wymiaru zasądzonej przez Sąd grzywny. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem od otrzymania w dniu 2 listopada 2015 r. odpisu wyroku z 15 lipca 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 170/15 wraz z aktami administracyjnymi sprawy do jego wykonania upłynęło już 5 lat. Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej jest zasadny. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie skarżącemu kwoty 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, co uzasadnia przyznanie stronie zadośćuczynienia z tego powodu. Jednocześnie Sąd przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia wziął pod uwagę fakt, że wyrokami z 3 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1163/17, z 26 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1384/18, z 13 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 953/19 oraz 28 kwietnia 2020r. sygn. I SA/Wa 278/20, Sąd przyznał już od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężne w łącznej kwocie 13.000 (trzynaście tysięcy) złotych. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił wniosek Skarżącego o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej, przyznając w pkt 3 sentencji wyroku na rzecz skarżącego kwotę 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych. O kosztach postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 120 P.p.s.a.