I SA/Wa 1694/18

Dnia 13 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2018 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Postanowieniem z [...] lipca 2018 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kpa po rozpatrzeniu zażalenia S. P., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] maja 2018 r. znak [...], w którym odmówiono wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2013 r. w części dotyczącej działki nr [...] wskazując, że S. P. nie jest stroną w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania uzależnione jest m.in. od tego czy pochodzi on od strony postępowania. Organ podniósł, że w postępowaniu dotyczącym komunalizacji z mocy prawa uprawnienia strony posiadają tylko Skarb Państwa jako właściciel mienia, gmina, która to mienie przejmuje oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące o tym, że w dniu 1 lipca 2000 r. to im, a nie Skarbowi Państwa przysługiwało prawo własności do skomunalizowanego mienia. Stanisław Perec nie przedstawił dokumentów potwierdzających aby na dzień 1 lipca 2000 r. przysługiwało mu prawo własności działki nr [...], którą na podstawie decyzji komunalizacyjnej nabyła Gmina T. Potwierdzeniem braku tytułu własności do działki [...] jest to, że S. P. jest dopiero w trakcie postępowania o zasiedzenie tej nieruchomości. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł w dniu [...] sierpnia 2018 r. S. P. (data stempla pocztowego). Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: - błędną interpretacje i niewłaściwe zastosowanie art. 28 kpa poprzez uznanie, że w postępowaniu dotyczącym komunalizacji przymiot strony nie przysługuje skarżącemu podczas gdy będąca przedmiotem postępowania komunalizacyjnego nieruchomość była własnością rodziców skarżącego przed przejściem na własność Skarbu Państwa, co winno stanowić podstawę do uznania, że skarżącemu przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Skarżący wskazał, ze był przekonany, że aktem notarialnym, którego odpis przedłożył, nabył przedmiotową nieruchomość na własność od Skarbu Państwa, tymczasem została mu sprzedana sąsiednia nieruchomość aniżeli działka siedliskowa. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z [...] czerwca 2013 r. stwierdzającej, że z dniem 1 lipca 2000 r. Gmina T. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości rolnej Skarbu Państwa oznaczonej jako działka [...] o powierzchni [...]ha.arkusz [...] obręb: P. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie jest uzasadniona Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2012 r. poz. 1187 z późn. zm.) brak jest przepisów szczególnych, które ograniczałyby krąg stron postępowania prowadzonego w trybie art. 13 ust. 2 tej ustawy wyłącznie do Skarbu Państwa i gminy występującej o stwierdzenie nabycia nieruchomości rolnej z mocy prawa. Nie jest zatem wykluczony udział w tym postępowaniu innego podmiotu, który wykaże, że ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. w tym, aby być stroną tego postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że interes prawny w postępowaniu dotyczącym nabycia nieruchomości rolnych w trybie powołanej ustawy może mieć nie tylko podmiot legitymujący się tytułem prawnym do tej nieruchomości (przekreślającym tytuł Skarbu Państwa), lecz także podmiot, który ma roszczenie do Skarbu Państwa o nabycie prawa własności lub użytkowania wieczystego tej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2015 r., II OSK 324/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyjmuje się więc, że prawo strony służy także innym podmiotom, które wykażą taki przymiot, w szczególności tym, które roszczą sobie prawo do gruntu objętego dotychczasową decyzją (przykładowo komunalizacyjną - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1716/10, publ. jw.). Interes prawny może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążącym się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje on więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym (p.m.in. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1957/11, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 74/12, i cytowane tam orzecznictwo, dostępne jw.). Dlatego zagadnienie interesu prawnego, którego legitymacja procesowa jest pochodną, powszechnie w doktrynie i orzecznictwie uważane jest za zagadnienie o charakterze materialnoprawnym, bowiem warunkujący przymiot strony w postępowaniu administracyjnym interes prawny, zależny jest od istnienia przepisu materialnoprawnego, z którego można go wywieść (p. przykładowo wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1220/11 i z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 176/11, publ. jw. W konsekwencji stroną postępowania w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] czerwca 2013 r., w której stwierdzono nabycie z mocy prawa, przez Gminę T., własności nieruchomości Skarbu Państwa położonych w obrębach P., R., R. w trybie art. 13 ust 2 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa mógłby być jedynie podmiot, poza Skarbem Państwa i gminą (którzy posiadają uprawnienia strony z mocy prawa), który powołałaby się na dokument świadczący o tym, że w dniu 1 lipca 2000 r. przysługiwało mu prawo własności do skomunalizowanego mienia lub podmiot, który ma roszczenie do Skarbu Państwa o nabycie prawa własności lub użytkowania wieczystego tej nieruchomości. Skarżący S. P. prawem własności ani innym prawem rzeczowym do opisanej nieruchomości się nie legitymuje. Nie złożył żadnego dokumentu, który potwierdzałby mu przysługiwanie prawa do tej nieruchomości. Jedynym argumentem skarżącego przemawiającym za istnieniem po jego stronie prawa do tej nieruchomości, było toczące się postępowanie o jej zasiedzenie przed sądem powszechnym, które nie zostało zakończone i które takiego tytułu skarżącemu obecnie nie daje. Nie skuteczne jest również powoływanie się przez skarżącego na błąd w chwili podpisywania aktu notarialnego o zakupie nieruchomości sąsiadującej. Niemniej jednak zwrócić należy uwagę, że z treści tego aktu wprost wynika jaka nieruchomość była przedmiotem obrotu. Skoro zatem skarżącemu nie przysługiwał do spornej nieruchomości jakikolwiek tytuł prawno rzeczowy, to interesem prawnym w rozumienie art. 28 kpa, w rozpoznawanej sprawie skarżący się nie legitymował. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi