I SA/Wa 1967/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. B. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 487/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz E.B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) E.B. pismem z [...] sierpnia 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 lutego 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 487/17. W pkt 1 wskazanego orzeczenia Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip.[...], dz. ew. nr [...], z obrębu [...]- w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Następnie wyrokiem z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1707/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę 1.000 zł z tytułu niewykonania opisanego uprzednio wyroku, a ponadto stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W obecnie złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze E. B. wniosła o: - uwzględnienie skargi i wymierzenie Prezydentowi [...] - na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. - grzywny w wysokości 3.000 zł, - na podstawie art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. - stwierdzenie, że niewykonanie wyroku, bezczynność Prezydenta [...] - miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. - o przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz E.B. sumy pieniężnej w kwocie 4.000 zł. - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Strona skarżąca uzasadniła, że pomimo wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie bezczynności oraz orzeczenia tego Sądu z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1707/18, wymierzającego grzywnę za niewykonanie uprzednio zapadłego rozstrzygnięcia, Prezydent nie podjął czynności w sprawie, które zmierzały do jej załatwienia. Skarżąca podniosła, że zarówno grzywna, jak również suma pieniężna na jej rzecz, stanowią instrument dochodzenia prawa do rozpoznania jej sprawy w rozsądnym terminie. W sprawie został skompletowany cały materiał dowodowy umożliwiający wydanie rozstrzygnięcia. Zachowanie organu powinno spotkać się z restrykcjami pozwalającymi skuteczne zdyscyplinowanie go, a wymierzenie grzywny oraz orzeczenie o konieczności zapłaty na rzecz skarżącej kwot we wskazanym wymiarze, stanowić będzie adekwatną dolegliwość dla Prezydenta [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o oddalenie skargi. Opisał przebieg postępowania oraz wskazał, że pismem z 30 sierpnia 2019 r, przekazał właściwej komórce zlecenie wykonania opracowania geodezyjnego, lecz termin zrealizowania tego dokumentu nie został ustalony. Obecnie prowadzona jest analiza zgromadzonej dotychczas dokumentacji. Dodał, że z uwagi na obowiązek, wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 kpa., wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także bardzo dużą ilość wpływających spraw, związanych z działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279), których waga, stopień skomplikowania oraz złożoność okoliczności, koniecznych do ustalenia w toku tych postępowań - nie pozwoliło na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na rozpatrzenie. Następnie w piśmie procesowym z 2 października 2019 r. organ poinformował, że postanowieniem z [...] września 2019 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego ww. nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", bowiem strona skarżąca zgłosiła wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 487/17 w pkt 1 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr hip. [...], dz. ew. nr [...] z obrębu [...]- w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 orzeczenia). Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 9 maja 2018 r., co wynika z akt sądowych sprawy sygn. akt I SAB/Wa 487/17, jednak dotąd organ sprawy nie rozstrzygnął. Skoro zaś Prezydent, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, uprzednio wymierzoną grzywnę z tytułu niewykonania wyroku z 1 lutego 2018 r. Zważywszy na wymiar uprzednio orzeczonej grzywny (1000 złotych), jak również okres jaki upłynął od jej nałożenia (rok), skład orzekający ocenił, że adekwatną w tych okolicznościach faktycznych będzie grzywna w wysokości 2000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozpoznając jednocześnie sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia zarówno okres prowadzonego postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, jak też to, że pomimo wydania orzeczenia wymierzającego grzywnę z tytułu niewykonania wyroku, organ nadal sprawy nie zakończył i w istocie nie zintensyfikował czynności w taki sposób, aby wywiązać się z nałożonego na niego obowiązku. Pomimo zwrotu akt sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1707/18 31 lipca 2019 r., organ podjął czynność w sprawie dopiero 30 września 2019 r., gdy wydał postanowienie, zawieszające prowadzone postępowanie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią żadnego usprawiedliwienia jego bezczynności i niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego przez tak długi okres. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Mimo jednak kwalifikowanego charakteru zaistniałej zwłoki i bezskuteczności uprzednio wymierzonych sankcji, Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej. Ta bowiem poza funkcją represyjną i dyscyplinującą, ma przede wszystkim znaczenie kompensacyjne, stanowiąc swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Ma ona więc - jak wskazuje się w orzecznictwie - zrekompensować skarżącemu stratę, jaką poniósł on na skutek bezczynności organu (por. wyroki NSA z: 16.05.2017 r. sygn. akt I OSK 2934/16; 7.09.2017 r. sygn. akt I OSK 798/17, 16.02.2018 r. sygn. akt I OSK 1161/16, wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest bowiem w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Wymaga on zatem do jej uwzględnienia wykazania przez stronę występującą z wnioskiem istnienia przyczyn przyznania takiej sumy z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki w orzekaniu, ale też istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17, wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 292/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 268/17, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17, wyrok NSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17). Tymczasem w niniejszej sprawie tego rodzaju argumentacji skarga jest pozbawiona. Stąd w części obejmującej to żądanie, podlega ona oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.