I SA/Wa 210/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-10
Skład orzekający: Marta Kołtun - Kulik, Magdalena Durzyńska, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół z oświadczeń świadków z 1945 r. oraz podanie o przyznanie nieruchomości zamiennej mogą stanowić wystarczający dowód potwierdzający prawo do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP, zgodnie z ustawą z dnia 8 lipca 2005 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty, ponieważ przedłożone przez stronę dokumenty (protokół z oświadczeń świadków z 1945 r. oraz podanie o przyznanie nieruchomości zamiennej) nie stanowiły wystarczającego dowodu na posiadanie nieruchomości przez A. B. na dzień opuszczenia byłego terytorium RP. Mimo że protokół z 1945 r. powinien być oceniany na podstawie przepisów k.p.a., a nie ustawy z 2005 r., strona nie przedstawiła innych dowodów potwierdzających jego wiarygodność i zgodność z rzeczywistością, a podanie było jedynie oświadczeniem woli, a nie dowodem własności.Stan faktyczny
Skarżąca I. B. domagała się potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez jej babcię A. B. poza granicami RP. Organy administracji odmówiły potwierdzenia prawa, uznając, że przedłożone dowody (protokół z oświadczeń świadków z 1945 r. i podanie A. B. o nieruchomość zamienną) nie spełniają wymogów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o rekompensacie, w tym kwestionując ocenę mocy dowodowej dokumentów z postępowania przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę.
I. B. (dalej jako "skarżąca") złożyła do [...] Urzędu Wojewódzkiego wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej przez jej babcię – A. B. nieruchomości położonej na przedmieściu [...] w S. nr [...], składającej się z placu o pow. [...] m2 i domu mieszkalnego oraz dwóch chlewów. Do wniosku dołączyła potwierdzające dziedziczenie po ww postanowienia Sądu Rejonowego w B. oraz uwierzytelnione kopie: złożonego w Państwowym Urzędzie Repatriacyjnym (PUR) podania A. B. o nabycie nieruchomości zamiennej, z adnotacją: "brak jest nieruchomości zamiennej na terenie powiatu [...]", oraz oświadczenie przesłuchanych w PUR dwóch świadków z dnia [...] kwietnia 1945 r. o następującej treści: "(...) Pan N. J. s. W. i Pan Z. E. s. J. obecnie zamieszkali w B. (...) stwierdzamy, że osobiście nam znana repatriantka B. A. c. E. posiadała w m. B. – S. nr [...] dom mieszkalny 4x4 (...), dwa chlewy 4x4m i 3x2 m, (...). Plac o powierzchni [...] m2." Jak wynika z treści ww protokołu, świadkowie zostali uprzedzeni o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] na podstawie art. 2, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 1, ust. 3 pkt 2 oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm. zwanej dalej ustawą) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej k.p.a.) odmówił potwierdzenia posiadania przez I. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Organ pierwszej instancji uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż A. B. pozostawiła nieruchomość poza obecnymi granicami RP. W ocenie organu, dowód świadczący o posiadaniu przedmiotowej nieruchomości, tj. protokół zawierający oświadczenia dwóch świadków, nie posiada mocy dowodowej, gdyż nie spełnia wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ww ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.
Po rozpatrzeniu odwołania I. B. od decyzji Wojewody [...] nr [...], Minister Skarbu Państwa (dalej jako "organ") decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] ([...]) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) utrzymał w mocy ww decyzję Wojewody.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty wnioskodawcy jak i właściciele pozostawionych nieruchomości powinni spełniać łącznie wszystkie przesłanki wynikające z ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. a niespełnienie choćby jednej z przesłanek skutkuje wydaniem przez organ administracji decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Minister stwierdził, że A. B. jako obywatelka polska zamieszkiwała, a następnie opuściła w 1945 r. byłe terytorium RP (spis repatriantów, zaświadczenie Państwowego Archiwum Obwodu [...] z dnia [...].03.2011 r.). Organ odwoławczy wyjaśnił następnie, że zgodnie z przepisami "ustawy zabużańskiej" prawo do rekompensaty przysługuje osobie, która pozostawiła nieruchomość poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy do wniosku należy załączyć dowody, które świadczą o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1. Według Ministra, załączniki do wniosku w postaci protokołu z oświadczeń dwóch świadków (protokół z dnia [...] kwietnia 1945 r. spisany w obecności inspektora Rejonowego Osadnictwa PUR) i podanie A. B. do PUR w L. o przyznanie nieruchomości zamiennej, zaakceptowane przez PUR z adnotacją: "brak jest nieruchomości zamiennej na terenie powiatu [...]" jako jedyne dokumenty przedłożone przez stronę na dowód posiadania i pozostawienia przez A. B. nieruchomości na dzień opuszczenia byłego terytorium RP - nie spełniają wymogów określonych w art. 6 ust. 5 ustawy. Odmawiając im mocy dowodowej organ uznał, że na ich podstawie nie można stwierdzić, czy J. N. i E. Z. zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami RP lub w miejscowości sąsiedniej, a także czy nie są oni osobami bliskimi, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Według organu odwoławczego, przedłożone przez stronę podanie A. B. o przydzielenie nieruchomości zastępczej oraz protokół z dnia [...] kwietnia 1945 r. nie mogą zostać uznane za dokumenty urzędowe, bowiem nie były to dokumenty wydane przez Państwowy Urząd Repatriacyjny w formie określonej prawem. Wskazał, że podanie jest oświadczeniem właścicielki pozostawionej nieruchomości potwierdzonym na dowód jego przyjęcia przez urząd pieczęcią, natomiast protokół z dnia [...] kwietnia 1945 r. stwierdza jedynie złożenie oświadczeń. W konsekwencji, w ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie przedstawiono dowodów na okoliczność, iż A. B. była właścicielką przedmiotowej nieruchomości na dzień opuszczenia byłego terytorium RP.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. B., zarzucając kwestionowanej decyzji naruszenie:
- art. 107 § 1 k.p.a., art. 104 § 1 k.p.a., art. 17 pkt 2 k.p.a. i art. 20 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów poprzez brak w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego, że Dyrektor Departamentu Reprywatyzacji i Rekompensat jest upoważniony do wydawania i podpisywania decyzji administracyjnych w imieniu Ministra Skarbu Państwa,
- art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, w sytuacji gdy organ drugiej instancji dokonał oceny oświadczenia złożonego przez A. B. w postępowaniu przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym w sposób odmienny od twierdzeń strony i ustaleń dowodowych organu pierwszej instancji.
- art. 6 k.p.a., § 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w zw. z art. 29 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez podważanie wiarygodności i mocy dowodowej dokumentów urzędowych sporządzonych w postępowaniu przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym, w sytuacji gdy ustawodawca w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie uchylił lub nie uznał za bezskuteczne czynności dokonywanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie dekretu z dnia 7 października 1944 r. o utworzeniu Państwowego Urzędu Repatriacyjnego,
- art. 75 § 1, 76 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez dokonanie w zaskarżonej decyzji niezgodnych z treścią dokumentów ustaleń, że podanie A. B. (bez daty) o liczbie dziennika [...] o przyznanie nieruchomości za mienie pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego nie stanowi dowodu na okoliczność pozostawienia mienia poza obecnymi granicami państwa polskiego,
- art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nieuznanie za dowód na okoliczność pozostawienia mienia dokumentów urzędowych w postaci oświadczeń złożonych przez J. N. i E. Z. w postępowaniu przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym,
- art. 6 ust 5 w zw. z art. 29 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez stosowanie do dokumentów urzędowych w postaci oświadczeń świadków złożonych w dniu [...] kwietnia 1945 r. w postępowaniu przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym wymagań formalnych z ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., w sytuacji gdy ustawa nie zawiera przepisów przewidujących jej stosowanie do postępowań prowadzonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, w stopniu, który uzasadniałby uwzględnienie skargi.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o odmowie potwierdzenia posiadania przez I. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w B., w miejscowości S.
Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy, prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1ustawy oraz posiada obywatelstwo polskie. Stosownie zaś do art. 3 ust. 2 tej ustawy, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 ustawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 5 ust. 1 i 2, potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt SK 11/12 uznał przepis art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. w zakresie, w jakim uzależnia prawo do rekompensaty od zamieszkiwania dnia 1 września 1939 r. na byłym terytorium RP, za niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ww. przepis we wskazanym zakresie utraci moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie w dniu jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. 30 października 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1195).
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. (tzw. ustawa zabużańska) w art. 1 ust. 1 określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., dokonanego na podstawie tzw. "układów republikańskich" z 1944 r. i umów enumeratywnie w nim wymienionych. Jak wynika z treści art. 1 ust. 2, przepisy tej ustawy stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. były zmuszone po 1 września 1939 r. opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Łączne spełnienie wymogów art. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. jest konieczne i decydujące w kwestii potwierdzenia lub niepotwierdzenia prawa do rekompensaty (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: I SA/Wa 2020/05, I SA/Wa 715/08, I SA/Wa 299/10 i I SA/Wa 1512/08). Niezbędnym do potwierdzenia prawa do rekompensaty jest, by spadkodawca - pierwotny właściciel - sam był osobą uprawnioną do rekompensaty, poprzez spełnienie przesłanek wskazanych w art. 2 "ustawy zabużańskiej". W ustawie tej doprecyzowano zakres dokumentacji przedkładanej wraz z wnioskiem o potwierdzenie uprawnień, a w szczególności określono dowody, które będą mogły świadczyć o posiadaniu nieruchomości oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Załączane dokumenty mają jednoznacznie potwierdzać pozostawienie nieruchomości w związku z wojną rozpoczętą we wrześniu 1939 r.
Przepis art. 6 ust. 4 cytowanej ustawy wskazuje, że dowodami, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą być w szczególności: (1) urzędowy opis mienia, (2) orzeczenie wydane przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny, (3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw, (4) wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą o posiadaniu obywatelstwa polskiego. W przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, dowodami o których mowa w ust. 1 pkt 1 mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy: (1) zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, lub w miejscowości sąsiedniej, (2) nie są osobami bliskimi – w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 i Nr 281, poz. 2782 oraz z 2005 r. Nr 130, poz. 1087) – właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Zdaniem Sądu, prawidłowo organy administracji orzekające w niniejszej sprawie uznały, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jej babkę nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Strona przedłożyła postanowienie o stwierdzeniu nabyciu spadku po A. B. przez ojca skarżącej, tj. postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. akt [...] . Jednakże, w aktach sprawy brak jest dowodów pozwalających stwierdzić bezspornie, iż A. B. była właścicielką opisanej wyżej nieruchomości na dzień opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W odniesieniu do zarzutów skargi stwierdzić należy, że istotnie, przedstawiony przez skarżącą protokół z dnia [...] kwietnia 1945 r. sporządzony przed Państwowym Urzędem Repatriacyjnym, zawierający oświadczenia dwóch świadków, pod względem wymogów formalnych nie może być oceniany w kontekście przepisów ustawy z 2005 r., jako sporządzony ok. pół wieku przed wejściem w życie tego aktu. Posiada on zatem moc dowodową z uwagi na treść art. 75 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Nadto, stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Zasadny był zatem zarzut skargi wskazujący na niewłaściwe i niezasadne zastosowanie przepisów ustawy w stosunku do zeznań świadków złożonych dziesiątki lat wcześniej w stosunku do daty wejścia w życie ustawy. Powyższe jednak nie zmienia okoliczności, iż przedmiotowy protokół nie jest dowodem wystarczającym. Strona skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów (jak również nie złożyła stosownych wniosków dowodowych), które pozwalałyby na dokonanie ustaleń w zakresie wiarygodności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy ww oświadczeń. Podanie A. B. (bez daty) o liczbie dziennika [...] o przyznanie nieruchomości za mienie pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego, na które powołuje się skarżąca, stanowi wyłącznie oświadczenie osoby je wnoszącej, a więc, jak słusznie uznał organ, jest jedynie oświadczeniem woli (wnioskiem) poprzedniczki skarżącej a nie dowodem prawa własności. Podanie to nie zawiera potwierdzenia przez organ administracji podniesionych w nim okoliczności. W aktach sprawy znajdują się pisma: Archiwum Akt Nowych z dnia 10 kwietnia 2011 r., Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 16 stycznia 2013 r., Archiwum Państwowego w [...] z dnia 4 lutego 2011 r., a także zaświadczenie Państwowego Archiwum Obwodu [...] z dnia 9 marca 2011 r., z których wynika, że nie odnaleziono dokumentów urzędowych świadczących o posiadaniu lub pozostawieniu (orzeczenie PUR, opis mienia pozostawionego) przez A. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Podkreślić należy, że konstrukcja przepisu art. 6 ustawy nie wyklucza innych dowodów, niż w nim wymienione. Nadaje jednak określoną rangę dowodom określonym w ustawie i w tym kontekście zarówno organy rozstrzygające sprawę, jak i Sąd kontrolujący przedmiotowe rozstrzygnięcie mogą oceniać dowody przedstawione przez stronę zarówno co do ich treści, jak i wiarygodności (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1460/10). Co do zasady jednak, to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa do rekompensaty ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (wyrok NSA z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 742/10). W przypadku braku dowodów wskazanych w art. 6 ust. 4 i 6 ustawy, organ prowadzący postępowanie powinien podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, stosownie do art. 7 i 75 § 1 k.p.a. Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. nie wyklucza posiłkowego stosowania w postępowaniu o rekompensatę także innych środków dowodowych. Ustawodawca nie wyłączył w tego rodzaju sprawach stosowania przepisów k.p.a., dał jedynie dowodom wymienionym w art. 6 ust. 4 i 5 ustawy pierwszeństwo przed innymi dowodami (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 919/11 i z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt I OSK 423/12). Tym nie mniej, dowody złożone przez stronę podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie jak każdy inny dowód w typowym postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Sądu, nie dostrzegając w ustalonym stanie faktycznym przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącej, orzekające w sprawie organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów. Wniosek o przyznanie prawa do rekompensaty może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną kumulatywnie przesłanki wymienione w art. 1 i 2 "ustawy zabużańskiej". Niespełnienie chociażby jednej z nich skutkuje utratą prawa do rekompensaty. Skoro zatem nie wykazano w sposób nie budzący wątpliwości organu – prawa do nieruchomości w M. S., zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a błędne zastosowanie przepisów ustawy w stosunku do protokołu z 6 kwietnia 1945 r. nie miało wpływu na wynik sprawy.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło