I SA/Wa 294/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj sędzia WSA Magdalena Durzyńska Protokolant specjalista Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skarg Miasta Stołecznego Warszawy oraz M. T., I. T. i C. J. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 16 listopada 2022 r. nr KR III R 24/21 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. oddala skargę Miasta Stołecznego Warszawy; 3. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz M. T., I. T. i C. J. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 16 listopada 2022 r. nr KR III R 24/21 Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a) w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2021 r. poz. 795; dalej: ustawa z dnia 9 marca 2017 r.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: k.p.a.) w związku z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 276; dalej: dekret warszawski) w związku z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 29 ust. 1 pkt 3a) w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w związku z art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego w związku z art. 38 ust. 1 i art. 2 pkt 4) ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 31 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 9 marca 2017 r. 1. stwierdziła nieważność decyzji Burmistrza Gminy Warszawa-Centrum z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001 w części dotyczącej udziału wynoszącego 846432680/10000000000, należącego do I. T. i C. J., w prawie użytkowania wieczystego w zabudowanym gruncie o powierzchni 601 m2, położonym w Warszawie przy ulicy [...], opisanym w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]; 2. stwierdziła nieważność decyzji Burmistrza Gminy Warszawa-Centrum z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001 w części dotyczącej udziału wynoszącego 56576975/1000000000 w prawie użytkowania wieczystego przysługującego każdorazowo właścicielom lokalu nr 23 opisanego w księdze wieczystej KW nr [...], którymi obecnie są na zasadach współwłasności: I. T. i C. J.; 3. stwierdziła w pozostałym zakresie wydanie decyzji Burmistrza Gminy Warszawa- Centrum z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001 z naruszeniem prawa; 4. nałożyła na M. T. (PESEL: [...]) obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w kwocie 3 638 744 zł (słownie: trzy miliony sześćset trzydzieści osiem tysięcy siedemset czterdzieści cztery złote 00/100) na rzecz Skarbu Państwa. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Postanowieniem z dnia 13 października 2021 r. Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej: Komisja), działając na podstawie art. 15 ust. 2 i 3 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. wszczęła z urzędu postępowanie rozpoznawcze w sprawie o sygn. KR III R 24/21 w sprawie decyzji Burmistrza Gminy Warszawa-Centrum z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001 w przedmiocie ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], opisanej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Na podstawie zebranego materiału dowodowego Komisja ustaliła, że nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...] uregulowana była w dawnej księdze wieczystej ozn. d. nr. hip. [...] o pow. 981,60 m2. Obecnie składa się z zabudowanej budynkiem mieszkalnym frontowym działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 462 m2 uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] oraz zabudowanej budynkiem mieszkalnym oficyny działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 601 m2 uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...]. Budynek przy ul. [...] w Warszawie wybudowany został w 1910 r. W czasie wojny ocalał. Zaraz po wojnie został w całości zamieszkały. W 1947 r. dokonano podziałów mieszkań. Budynek ma trwałą konstrukcję i lokalizację stałą (pismo Urzędu Dzielnicy Śródmieście z dnia 21 lutego 1997 r. - akta miejskie). Powyższy grunt w Planie Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Dzielnicy Warszawa - Śródmieście przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową o charakterze śródmiejskim. Zgodnie z zaświadczeniem Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 6 września 1947 r. r. Nr 11174/47 tytuł własności nieruchomości warszawskiej oznaczonej nrhip. [...] położonej na gruncie dziedzicznym, zawierającej pow. 981,60 m2 uregulowany był jawnym wpisem na imię M. K. w jednej połowie i D. K. w drugiej połowie na mocy aktu z dnia 9 marca 1946, nr rep. 551 i na podstawie wniosku z dnia 20 sierpnia 1946 r. Nieruchomość położona przy ul. [...] była objęta działaniem dekretu warszawskiego. Z dniem 21 listopada 1945 r., to jest z dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego, grunty nieruchomości warszawskich, w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 powołanego dekretu przeszły na własność Gminy m.st. Warszawy, a od dnia 13 kwietnia 1950 r., tj. z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Objęcie przedmiotowego gruntu w posiadanie przez Gminę nastąpiło w dniu 16 czerwca 1947 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 5 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy. W dniu 16 grudnia 1947 r. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 dekretu warszawskiego został złożony przez dawne właścicielki hipoteczne M. K. i D. K. Decyzją z dnia 24 lutego 1956 r., Nr: ST/TN-15W/85/55 Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie odmówiło przyznania M. K. i D. K. prawa własności czasowej nieruchomości położonej przy ul. [...]. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 31 sierpnia 1998 r. nr 05.053-R-l 59/97 stwierdził, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia 24 lutego 1956 r. nr ST/TN-15W/85/55 w określonej w aktach notarialnych części dotyczących sprzedanych lokali nr 1,4, 6, 6A, 8, 8A, 11, 12, 14, 15, 20, 21, 22A, 23A, 25 i 28 oraz udziałów w przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach służących do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, zostało wydane z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jego nieważność. Decyzją Wojewody Warszawskiego z dnia 5 maja 1992 r., nr 23848 na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 i Nr 43, poz. 253) w zw. z art. 5 ust. 1 tej ustawy stwierdzono nabycie przez Dzielnice Gminę Warszawa - Śródmieście w Warszawie z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej Warszawa - Śródmieście obręb ewidencyjny [...] nr działki ewidencyjnej [...] uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...]. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 48, poz. 195) grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Gminy Warszawa-Centrum. W budynku oficyny, przed dniem wydania decyzji, sprzedany został jeden lokal mieszkalny o numerze 20 wraz z udziałem wynoszącym 0,0270 części budynku i jego urządzeń. Umową sprzedaży w formie aktu notarialnego Rep. A nr 12554/2000 z dnia 13 października 2000 r. zawartą przed K. L., notariuszem w Warszawie stawający: M. T. i Z. N. działający w imieniu i na rzecz D. L., Z. K., W. K. i Z. K.2 sprzedali M. T. oraz C. i Z. N. całe należne im udziały w prawach i roszczeniach wynikających z dekretu warszawskiego o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości oznaczonej jako działka gruntu [...] w łącznym udziale wynoszącym 0,973 części - w udziałach następujących: 3/4 w częściach nabyli Z. i C. N., w 1/4 części nabyła M. T. W takich samych częściach Z. i C. N. oraz M. T. zakupili udział wynoszący 0,973 części w całej nieruchomości budynkowej za łączną kwotę 118 500 złotych. Umową sprzedaży w formie aktu notarialnego Rep. A nr 13569/2000 z dnia 14 listopada 2000 r. zawartą przed J. R., notariuszem w Warszawie stawający: Z. i C. N. sprzedali M. T. całe należne im udziały wprawach troszczeniach wynikających z dekretu warszawskiego o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nieruchomości oznaczonych jako działki gruntu [...] w łącznym udziale wynoszącym 0,72975 części i 4/11 w łącznym udziale 0,51 części za łączną kwotę 280 000 złotych. Decyzją z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001 Burmistrz Gminy Warszawa-Centrum w pkt I sentencji orzekł o ustanowieniu użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego 0,9730 części gruntu oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej KWNr [...], położonego w Warszawie przy ul. [...] na rzecz M. T. Wskazano również w tym punkcie, że grunt, do którego ustanawia się prawo użytkowania wieczystego zabudowany jest budynkiem mieszkalnym oficyny o pow. użytkowej wynoszącej 1.105,26 m2, murowanym, 5-kondygnacyjnym, wybudowanym przed 1945 rokiem, posiadającym 16 lokali mieszkalnych, budynek ten w 0,9730 części zgodnie z art. 5 dekretu warszawskiego stanowi odrębną od gruntu nieruchomość pozostającą własnością następcy prawnego dotychczasowych współwłaścicieli hipotecznych z wyłączeniem sprzedanego najemcy aktem notarialnym 1 lokalu mieszkalnego o nr 20 wraz z udziałem wynoszącym 0,0270 części budynku i jego urządzeń, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców. W pkt II. sentencji decyzji ustalono "czynsz symboliczny" z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w pkt I decyzji w wysokości 5675 zł (słownie złotych: pięć tysięcy sześćset siedemdziesiąt pięć) - stanowiący 0,3% ceny gruntu. Wskazano również w tym punkcie, że wysokość "czynszu symbolicznego" może ulec zmianie w przypadku zmiany zarządzenia Prezydenta m. st. Warszawy nr 1531/98 z dnia 2 lutego 1998 roku w sprawie ustalenia wysokości "czynszu symbolicznego" za użytkowanie wieczyste gruntów przejętych na rzecz Państwa w trybie dekretu warszawskiego - stanowiących własność Gminy Warszawa-Centrum. Aktem notarialnym z dnia 22 listopada 2001 r. Rep. A nr 13135/2001 zawarto umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Na mocy powyższej umowy Miasto Stołeczne Warszawa oddało w użytkowanie wieczyste nieruchomość położoną przy ul. [...], stanowiącą działkę nr [...] z obrębu [...] na rzecz M. T. Po wydaniu decyzji reprywatyzacyjnej doszło do wyodrębnienia kolejnych lokali o nr: 19, 27, 22, 18, LU 30, 29, 24, 17, 31, 23, 26 i 26a. W tym względzie dokonano następujących czynności prawnych i zawarto: 1. Umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży z dnia 4 sierpnia 2003 r. Rep A nr 6982/2003, dotyczącą lokalu nr 19, w której beneficjentka decyzji dokonała sprzedaży tego lokalu na rzecz M. S. za kwotę 364 000 zł; 2. Umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży z dnia 29 maja 2003 r. Rep. A nr 4896/2003, dotyczącą lokalu nr 27, w której beneficjentka decyzji dokonała sprzedaży tego lokalu na rzecz K. L. za kwotę 300 000 zł; 3. Umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu z dnia 26 czerwca 2003 r. Rep. A nr 8528/2003, dotyczącą lokalu nr 22; 4. Umowę sprzedaży oraz oświadczenie o ustanowieniu hipoteki z dnia 19 listopada 2004 r. Rep. A nr 15885/2004, dotyczącą lokalu nr 22, w której beneficjentka decyzji dokonała sprzedaży tego lokalu na rzecz M. K. za kwotę 230 000 zł; 5. Umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży z dnia 9 czerwca 2003 r. Rep. A nr 5226/2003, dotyczącą lokalu nr 18, w której beneficjentka decyzji dokonała sprzedaży tego lokalu na rzecz L. C. i J. C. za kwotę 407 854 zł; 6. Umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży z dnia 9 grudnia 2004 r. Rep. A nr 16902/2004, dotyczącą lokalu nr 30, w której beneficjentka decyzji dokonała sprzedaży tego lokalu na rzecz L. C. i J. C. za kwot 29 500 zł; 7. Umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży z dnia 8 sierpnia 2005 r. Rep. A nr 9818/2005, dotyczącą lokalu nr 29, w której beneficjentka decyzji dokonała sprzedaży tego lokalu na rzecz C. B. za kwota transakcji - 150 000 zł; 8. Umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży z dnia 27 marca 2006 r. Rep. A nr 3526/2006, dotyczącą lokalu nr 24, w której beneficjentka decyzji dokonała sprzedaży tego lokalu na rzecz W. D., J. D., T. D., A. D. i A. D. za kwotę 740 545 zł; 9. Umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży z dnia 5 stycznia 2006 r. Rep. A nr 17/2006, dotyczącą lokalu nr 17, w której beneficjentka decyzji dokonała sprzedaży tego lokalu na rzecz [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. za kwotę 471 450 zł; 10. Umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży z dnia 12 stycznia 2006 r. Rep. A nr 406/2006, dotyczącą lokalu nr 31, w której beneficjentka decyzji dokonała sprzedaży tego lokalu na rzecz L. C. i J. C. za kwotę 21 000 zł; 11. Umowę ustanowienia odrębnej własności lokali i ich sprzedaży z dnia 29 października 2013 r. Rep. A nr 1680/2013, dotyczącą lokali nr 26 i 26A, w której beneficjentka decyzji dokonała sprzedaży tych lokali na rzecz A. Z. i U. Z. za odpowiednio kwotę 469 585 zł i 624 435 zł; Obecnie właścicielami tych lokali są: M. S. (lokal nr 19), J. G. (lokal nr 20), K. A. (lokal nr 27), I. T. (lokal nr 22), A. O. (lokal nr 18), L. C. i J. C. (LU 30), C. O., Z. O. (lokal nr 29), A. D., A. D.2, T. D., W. D., J. D. (lokal nr 24), [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. (lokal nr 17), L. C., J. C. (lokal nr 31), M. T. (lokal nr 23), U. Z. (lokal nr 26) i A. Z. (lokal nr 26a). Aktem notarialnym z dnia 15 września 2021 r. rep. A nr 24471/2021 M. T. darowała swojej córce I. T. wolny od wszelkich obciążeń udział wynoszący 42321634/1000000000 części we współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] oraz wolny od wszelkich obciążeń udział wynoszący 14 części we współwłasności lokalu nr 23 wraz z prawami związanymi z jego własnością. Z lokalem tym związany jest udział wynoszący 56576975/1000000000 części we współwłasności w przedmiotowej nieruchomości. Tym samym aktem notarialnym M. T. darowała swojej wnuczce C. J. wolny od wszelkich obciążeń udział wynoszący 42321634/1000000000 części we współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] oraz wolny od wszelkich obciążeń udział wynoszący !4 części we współwłasności lokalu nr 23 wraz z prawami związanymi z jego własnością. Zgodnie z operatem szacunkowym z dnia 13 kwietnia 2022 r., sporządzonym przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego M. S., wartość rynkowa 0,973 części prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanego jako działka gruntu [...], dla której Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o nr [...] według stanu i wartości na dzień wydania decyzji reprywatyzacyjnej z dnia 30 marca 2001 r., wynosiła 2.812.477 zł, natomiast wartość rynkowa udziału wynoszącego 0,9730 w budynku mieszkalnym, posadowionym na działce nr [...] według stanu na dzień wydania decyzji reprywatyzacyjnej z dnia 30 marca 2001 r., wynosiła 1 910 125 zł. Zatem łączna wartość nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] według stanu i cen na dzień 30 marca 2001 r. wynosiła 4 72 602 zł. W ocenie Komisji decyzja Burmistrza Gminy Warszawa-Centrum z dnia 30 marca 2008 r. nr 28/2001, wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ doszło do zbycia praw i roszczeń, a w konsekwencji przyznania statusu strony postępowania dekretowego nabywcy tych praw i roszczeń. Przepis art. 1 dekretu warszawskiego stanowi, że wszelkie grunty usytuowane na obszarze m.st. Warszawy przeszły z dniem 21 listopada 1945 r. na własność gminy m.st. Warszawy. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 powołanego dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, następcy prawni będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Burmistrz Gminy Warszawa-Centrum w decyzji reprywatyzacyjnej nr 28/2001 z dnia 30 marca 2001 roku ustanowił prawo użytkowania wieczystego do dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] położonej przy ulicy [...] w Warszawie, w udziale wynoszącym 0,9730 części gruntu o powierzchni 601 m2 oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu warszawskiego w całości na rzecz M. T. Natomiast osobie tej nie można przyznać statusu strony w postępowaniu dekretowym na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego w związku z art. 28 k.p.a. Postępowanie z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego wszczyna się na żądanie strony, zaś stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest osoba lub jednostka, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednym z najczęstszych problemów występujących w sprawach dekretowych jest ustalenie aktualnego kręgu stron postępowania. Ponieważ treść art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego przymiotu strony postępowania - to ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego, którą w tej sprawie jest norma zawarta w art. 7 dekretu warszawskiego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym w sprawach dotyczących legitymacji formalnej stron w postępowaniu wywołanym wnioskiem z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego podkreślono, że gdy przyznanie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej to oznacza to, że zastosowanie do tej decyzji mają przepisy art. 28 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego określające podmiotowy zakres przyznania tego prawa wyłącznie dotychczasowemu właścicielowi lub jego spadkobiercom. Zatem do kręgu osób uprawnionych do bycia stroną w postępowaniu z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego nie należą osoby, które nabyły prawa i roszczenia do danej nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnej. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 sierpnia 2022 r. sygn. I OSK 2034/20, który wskazał, że: Należy przy tym odróżnić skutki prawne czynności cywilnoprawnej od podmiotowości w prawie administracyjnym. Nie zawsze bowiem skutki czynności cywilnoprawnej powodują powstanie praw podmiotowych w sferze prawa administracyjnego. Dzieje się tak tylko wtedy, gdy ustawodawca wyraźnie to unormował. Przesądzono zatem bezsprzecznie kwestię, że umowy cywilnoprawne dotyczące przeniesienia praw i roszczeń do dawnych nieruchomości nie legitymowały - w rozumieniu prawa administracyjnego osób wskazanych w tych umowach, jako nabywcy praw i roszczeń - w rozumieniu prawa cywilnego - do skutecznego ubiegania się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu warszawskiego. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 29 sierpnia 2022 r. sygn.: I OSK 2875/20, IOSK 707/20 i IOSK 1717/20. ’ Argumentację zawartą w ww. wyrokach, Komisja w całej rozciągłości podzieliła i uznała za własną również w niniejszej sprawie. Obowiązująca powołana wyżej materialnoprawna norma nie przewiduje, aby można uzyskać status strony w postępowaniu dekretowym na skutek umowy cywilnoprawnej. W konsekwencji powyższego, w ocenie Komisji, skoro w stanie faktycznym sprawy dawnymi współwłaścicielkami hipotecznymi były M. K. i D. K., to prawo do bycia stroną w postępowaniu dekretowym przysługiwało wyłącznie ich spadkobiercom, a nie osobie, która w wyniku zawartych umów sprzedaży roszczeń sporządzonych w formie aktów notarialnych w 2000 r., która w drodze umów cywilnoprawnych nabyła prawa do tej nieruchomości. Zatem, Burmistrz Gminy Warszawa- Centrum w sposób wadliwy uznał, że beneficjentką decyzji reprywatyzacyjnej jest nabywca praw i roszczeń do przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy notarialnej zawartej w dniu 13 października 2000 r. i w dniu 14 listopada 2000 r. Tymczasem, osoba te nie mogła skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego określonego w decyzji reprywatyzacyjnej. Uznanie tych umów za skuteczną podstawę, w rozumieniu prawa administracyjnego, do przyznania prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców osób wskazanych w umowie cywilnoprawnej, stanowi rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego w związku z art. 28 k.p.a. To wyczerpuje przesłankę stwierdzenia nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4) ustawy z 9 marca 2017 r. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 9 marca 2017 r. jeżeli decyzja reprywatyzacyjna wywołała skutki prawne, o których mowa w art. 2 pkt 4, Komisja stwierdza jej wydanie z naruszeniem prawa i wskazuje okoliczności, z powodu których nie można jej uchylić albo stwierdzić nieważności. W myśl zaś art. 30 ust. 1 pkt 4) ustawy Komisja wydaje m.in. decyzję, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 4) jeżeli decyzja reprywatyzacyjna została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Komisja nie kwestionuje faktu, że w przedmiotowej sprawie w konsekwencji wydania decyzji reprywatyzacyjnej z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001 doszło - w odniesieniu do budynku położnego działce nr [...] - do wyodrębnienia lokali i sprzedaży części z nich (tj. 11 lokali) przez beneficjenta na rzecz osób trzecich. W ocenie Komisji, decyzja reprywatyzacyjna wywołała w tym zakresie nieodwracalne skutki prawne, zawarte w art. 2 pkt. 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Zgodnie z tym przepisem przez nieodwracalne skutki prawne należy rozumieć stan prawny powstały wskutek przeniesienia prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej na osobę trzecią, o ile nie nastąpiło ono nieodpłatnie lub na rzecz nabywcy działającego w złej wierze, lub zagospodarowania nieruchomości warszawskiej na cele publiczne, o których mowa wart. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65). W przedmiotowej sprawie, w konsekwencji wydania decyzji reprywatyzacyjnej z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001, beneficjentka decyzji po ustanowieniu użytkowania wieczystego, dokonał ustanowienia odrębnej własności lokali mieszalnych nr 19, 27, 22, 18, LU 30, 29, 24, 17, 31, 26 i 26a, a następnie sprzedała przedmiotowe lokale wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej. Powyższe transakcje w zakresie sprzedaży lokali wywołały nieodwracalne skutki prawne, gdyż nastąpiły po ustanowieniu na rzecz beneficjenta, prawa użytkowania wieczystego. Wobec przytoczonych powyżej okoliczności, Komisja była zobligowana stwierdzić wydanie decyzji Burmistrza Gminy Warszawa-Centrum z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001 z naruszeniem prawa, w zakresie dotyczącym 11 lokali o numerach: nr 19, 27, 22, 18, LU 30, 29, 24, 17, 31, 26 i 26a, znajdujących się w budynku posadowionym na działce nr [...], które zostały zbyte lub darowane przez beneficjenta decyzji na rzecz osób trzecich. Inaczej rzecz się ma, co do udziałów przysługujących córce beneficjentki tj. I. T. i wnuczce beneficjentki tj. C. J. wynoszących po 42321634/1000000000 części we współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] i lokalu nr 23 o powierzchni 64,93 m2, dla którego prowadzona jest księga wieczysta przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, X Wydział Ksiąg Wieczystych nr [...], z którego własnością lokalową jest związany udział wynoszący 56576975/1000000000 części we współwłasności nieruchomości wyżej wskazanej. W dniu 15 września 2021 roku m.in. wyżej wskazane udziały i lokal zostały przekazane przez beneficjentkę M. T. w umowie darowizny zawartej w formie aktu notarialnego po połowie swojej córce tj. I. T. i wnuczce tj. C. J. Dyspozycja przepisu art. 2 pkt 4) a contrario ustawy z dnia 9 marca 2017 roku wyraźnie wskazuje, że instytucja nieodwracalnych skutków prawnych nie zaistnieje w przypadku stanu prawnego powstałego wskutek przeniesienia prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej na osobę trzecią, jeśli nastąpiło ono nieodpłatnie. Wobec powyższego Komisja stwierdziła, że w powyżej wskazanym zakresie tj. w udziale łącznie wynoszącym 846432680/10000000000 (suma udziałów wynoszących po 423216340/10000000000) i w udziale wynoszącym 56576975/1000000000 części w przedmiotowej nieruchomości nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Według Komisji w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki determinujące konieczność stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy Warszawa-Centrum, wskazane w art. 156 § 1 pkt 2) k.p.a., ponieważ Burmistrz Gminy Warszawa-Centrum, wydając decyzję z dnia 30 marca 2001 roku rażąco naruszył art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego. Powyższe obligowało Komisję do uznania, że weryfikowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze powyżej wskazane wady kwalifikowane Komisja doszła do konstatacji, że decyzja Burmistrza Gminy Warszawa-Centrum z dnia 30 marca 2001 roku, nr 28/2001 w części dotyczącej pkt I. sentencji w zakresie udziału wynoszącego łącznie 84643268/10000000000 części przedmiotowej nieruchomości i w zakresie udziału wynoszącego 56576975/1000000000 wprawie użytkowania wieczystego przysługującego każdorazowo właścicielom lokali nr 23 opisanego w księdze wieczystej KW nr [...], którymi obecnie są na zasadach współwłasności: I. T. i C. J. należało wyeliminować z obrotu prawnego, o czym Komisja orzekła w pkt 1. i 2. sentencji decyzji. Ze względu na wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych poprzez odpłatne zbycie wyodrębnionych lokali mieszkalnych na rzecz osób trzecich, Komisja była zobligowana do stwierdzenia wydania decyzji Burmistrza Gminy Warszawa-Centrum z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001 z naruszeniem prawa na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 4) ustawy z 9 marca 2017 r. w pozostałym zakresie, o czym Komisja orzekła w pkt 3. sentencji decyzji. Ponadto Komisja postanowiła nałożyć obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia na M. T. jako beneficjentkę decyzji reprywatyzacyjnej. Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy, zakres zwrotu równowartości nienależnego świadczenia określa Komisja, przy czym nie ustala zakresu, wartości ani obowiązku zwrotu nakładów na rzecz osób, o których mowa w ust. 1. Równowartość obejmuje wartość korzyści uzyskanych przez te osoby z powodu władania lub rozporządzenia w zamian nieruchomości warszawskiej lub jej części, w szczególności cenę, czynsz lub inne pożytki, według wartości przyjętej w stosunkach miejscowych lub w stosunkach danego rodzaju z dnia wydania decyzji przez Komisję, a w razie trudności albo niemożności ustalenia tej wartości - średnią wartość korzyści tego rodzaju w kwartale kalendarzowym poprzedzającym wydanie decyzji według stawek ustalanych dla celów podatkowych, jednakże nie niżej wartości uzyskanych korzyści. Jak wynika z art. 31 ust. 3 ustawy, w zależności od okoliczności sprawy, w szczególności stopnia przyczynienia się przez osobę, o której mowa w ust. 1, do wydania decyzji reprywatyzacyjnej, Komisja może nałożyć obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia w wysokości niższej niż wynikająca z ust. 2. Zgodnie z treścią art. 31 ust. 4a ustawy, w decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2) -4), Komisja, nakładając obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, o którym mowa w ust. 1, wskazuje termin zwrotu, nie krótszy niż 30 dni od dnia wydania decyzji. Od podlegającej zwrotowi równowartości nienależnego świadczenia, nieuiszczonej w terminie wskazanym w decyzji, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie, o których mowa w art. 481 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320). Jak stanowi art. 31 ust. 5 ustawy, do zabezpieczenia i egzekucji należności, o których mowa w ust. 1-3, stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności sprawy, Komisja uznała za zasadne określenie wysokości zwrotu równowartości nienależnego świadczenia od M. T. na kwotę 3 638 744 zł (słownie: trzy miliony sześćset trzydzieści osiem tysięcy siedemset czterdzieści cztery złote 00/100). Kwota ta stanowi uzyskane w drodze umowy sprzedaży korzyści finansowe (3 808 369 zł), obniżone o koszty, jakie M. T. poniosła tytułem nabycia praw i roszczeń do nieruchomości hipotecznej (169 625 zł). Ponadto przeniesienie roszczeń do nieruchomości warszawskiej było zdaniem Komisji rażąco sprzeczne z interesem społecznym - nastąpiło w zamian za świadczenie rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości warszawskiej - przesłanka z art. 30 ust. 1 pkt 5) ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Komisja uznała, że Burmistrz Gminy Warszawa-Centrum naruszył art. 7 k.p.a. z uwagi na to, że w postępowaniach dotyczących przedmiotowej nieruchomości pominięto współużytkownika wieczystego nieruchomości, będącego właścicielem wyodrębnionego lokalu w przedmiotowym budynku. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 30 marca 2001 r., tj. w dniu wydania przez organ decyzji, współużytkownikiem wieczystym przedmiotowej działki był właściciel wyodrębnionego lokalu nr 20. Do opisanego naruszenia doszło, pomimo że w uzasadnieniu organ sam wskazał, że w budynku oficyny został sprzedany aktem notarialnym lokal mieszkalny wraz z udziałem 0,0270 części budynku. Skargi na decyzję Komisji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: Miasto Stołeczne Warszawa oraz M. T., I. T. i C. J. Miasto Stołeczne Warszawa zaskarżyło pkt. 4 decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów, tj. art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 76 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. art. 38 ust. 1 ustawy w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 2 i 3 i ust 4 ustawy, poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego sprawy w postaci wypisów z księgi wieczystej nr [...], decyzji komunalizacyjnej Wojewody Mazowieckiego nr 23848 z dnia 5 maja 1992 r., umowy z dnia 22 listopada 2001 r. o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste (za Rep. A Nr 13135/2001), czego wynikiem było błędne ustalenie, że podmiotem, na rzecz którego winien nastąpić zwrot równowartości nienależnego świadczenia, orzeczony mocą pkt. 4. zaskarżonej decyzji nr KR III R 24/21, jest Skarb Państwa, podczas gdy prawidłowa ocena tego materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że podmiotem uprawnionym z tytułu zwrot równowartości nienależnego świadczenia jest wyłącznie Miasto Stołeczne Warszawa jako podmiot, który był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dacie wydania decyzji reprywatyzacyjnej nr 28/2001 z dnia 30 marca 2001 r., i z którego majątku i którego kosztem doszło do wzbogacenia beneficjenta decyzji reprywatyzacyjnej nr 28/2001 z dnia 30 marca 2001 r. W oparciu o tak sformułowany zarzut strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i zasądzenie kosztów postępowania. M. T., I. T. i C. J. zaskarżonej decyzji zarzuciły: 1. naruszenie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. 2017 r. poz. 718 z późn. zm. - zwanej dalej ustawą o Komisji) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (dz. U. Nr 50, poz. 279; zwany dalej dekretem warszawskim) poprzez bezpodstawne stwierdzenie wydania decyzji Burmistrza Gminy Warszawa-Centrum z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001 jako wydanej z naruszeniem prawa (a w części nieważność) w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu ozn. jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...], wskutek błędnego uznania przez Komisję, iż w postępowaniu administracyjnym przed Prezydentem m. st. Warszawy, prowadzonym na podstawie art. 7 i ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego, o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (prawa własności czasowej) do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w Warszawie, M. T. nie przysługuje interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa i w konsekwencji Burmistrz Gminy Warszawa - Centrum nie mógł przyznać na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego, w sytuacji gdy M. T. przysługiwał interes prawny do bycia stroną w w/w postępowaniu administracyjnym; 2. naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego poprzez jego błędną wykładnię tj. poprzez błędną wykładnię pojęcia "następca prawny dawnego właściciela", które według organu należy rozumieć jako osoby, które wstąpiły w ogół praw i obowiązków w drodze dziedziczenia, w sytuacji gdy nie ma podstaw do stosowania wykładni zawężającej pojęcia następca prawny; 3. naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego poprzez jego błędną wykładnię tj. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że użytkowanie wieczyste w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego może być ustanowione jedynie na rzecz dotychczasowego właściciela bądź jego spadkobierców; 4. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności niewyjaśnienie przez organ kiedy sprzedający (spadkobiercy przeddekretowych właścicieli nieruchomości), otrzymali pełną kwotę za sprzedaż roszczeń do nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] w Warszawie, oraz jakie dodatkowe świadczenia otrzymali w sytuacji gdy dokładne ustalenie warunków sprzedaży roszczeń do przedmiotowej nieruchomości wpływa na ustalenie czy przeniesienie roszczeń do nieruchomości warszawskiej nastąpiło za świadczenie rażąco niewspółmierne, niedopuszczenie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka D. L., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 5. naruszenie przepisu art. 30 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt. 3a ustawy o Komisji - poprzez bezpodstawne stwierdzenie wydania decyzji Burmistrza Gminy Warszawa- Centrum z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001 jako wydanej z naruszeniem prawa (a w części nieważność), wskutek błędnego uznania przez Komisję, iż świadczenie wzajemne otrzymane przez zbywców roszczeń dekretowych było rażąco niewspółmierne do wartości nieruchomości warszawskiej; 6. naruszenie przepisu art. 30 ust. 1 pkt 4a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt. 3 ustawy o Komisji - poprzez bezpodstawne stwierdzenie wydania decyzji Burmistrza Gminy Warszawa- Centrum z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001 jako wydanej z naruszeniem prawa (a w części nieważność), wskutek błędnego uznania, że zostały naruszone prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, tj. właściciela lokalu nr 20 , a to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy Burmistrz Gminy Warszawa-Centrum prawidłowo ustalił, że właściciel lok. nr 20 nie był stroną postępowania; w konsekwencji 7. naruszenie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o Komisji poprzez nałożenie obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, w sytuacji gdy decyzja Burmistrza Gminy Warszawa-Centrum z dnia 30 marca 2001 r. nr 28/2001 była prawidłowa. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. W uzupełnieniu skargi z dnia 6 czerwca 2023 r. M. T. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. art. 31 ust. 4a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 795; dalej "ustawa o Komisji") w zw. z art. 107 § 1 pkt 6) z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej "k.p.a.") w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez nieokreślenie w zaskarżonej decyzji terminu zwrotu równowartości nienależnego świadczenia co skutkuje wadliwością rozstrzygnięcia i uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji oraz zasady przekonywania; 2. art. 31 ust. 2 ustawy o Komisji w zw. z art. 409 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.; dalej "KC") w zw. z art. 107 § 1 pkt 6) k.p.a. poprzez niedokonanie w zaskarżonej decyzji ustaleń czy w momencie ustalenia wysokości równowartości nienależnego świadczenia skarżąca wciąż była wzbogacona, w sytuacji gdy ustalenie równowartości nienależnego świadczenia nie następuje w oderwaniu od przepisów KC; bez ustalenia czy skarżąca dalej pozostawała wzbogacona, w świetle art. 409 KC nie można było ustalić wysokości nienależnego świadczenia, na którym opiera się wymiar równowartości nienależnego świadczenia; 3. art. 31 ust. 3 ustawy o Komisji poprzez pominięcie wskazanej instytucji, niezbadanie oraz nieuwzględnienie, że skarżąca nie przyczyniła się do wydania decyzji Prezydenta m.st. Warszawy, do której odnosi się zaskarżona decyzja Komisji i tym samym zastosowanie mogła i powinna znaleźć instytucja miarkowania wysokości równowartości nienależnego świadczenia; 4. art. 31 ust. 4 ustawy o Komisji poprzez niepełne i wadliwe odniesienie się wyłącznie do okoliczności czy w niniejszej sprawie zaistniał "interes społeczny" pozwalający odstąpić od nałożenia obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia oraz braku odniesienia się do drugiej przesłanki wyłączającej tj. do "interesu obywatela". W piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2023 r. M. T. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 29 ust. 1 pkt 3 a) ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 795; dalej "ustawa o Komisji") w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4) ustawy o Komisji poprzez uznanie, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i wobec tego należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy: - po pierwsze, charakter naruszeń stwierdzonych przez Komisję nie pozwalał na przyjęcie kwalifikacji prawnej przez nią przyjętej, tj. opisane w decyzji Komisji naruszenia prawa przez decyzję reprywatyzacyjną spełniają przesłankę wzruszalności decyzji reprywatyzacyjnej o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4a) ustawy o Komisji, a nie w art. 30 ust. 1 pkt 4) ustawy o Komisji, - po drugie, należało przyznać pierwszeństwo merytorycznemu załatwieniu sprawy przez Komisję, a nie stwierdzeniu nieważności, w szczególności gdy stan faktyczny na to pozwalał, tj. w sytuacji stwierdzenia przez Komisję naruszeń wskazanych w decyzji należało wydać decyzję zawierającą rozstrzygnięcie wskazane w art. 29 ust. 1 pkt 2) lub 3) ustawy o Komisji, a nie w art. 29 ust. 1 pkt 3a) ustawy o Komisji; jednocześnie podstawa wzruszalności decyzji reprywatyzacyjnej o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4a) ustawy o Komisji została sformułowana w sposób wyraźny i jednoznaczny i jak wynika z treści zaskarżonej decyzji - wprost pokrywający się ze stwierdzonymi przez Komisję naruszeniami; tym samym. oczywiście błędna kwalifikacja prawna w tym zakresie wypełnia przesłankę nieważności decyzji w postaci rażącego naruszenia prawa; 2. naruszenie art. 31 ust. 3 ustawy o Komisji, poprzez nieuwzględnienie zupełnego braku przyczynienia się Skarżącej do wydania decyzji reprywatyzacyjnej i tym samym nałożenie kary pieniężnej w związku z wadliwymi działaniami administracji wydającymi decyzję reprywatyzacyjną, co stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji RP; 3. naruszenie art. 7a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej "k.p.a.") w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy w sprawie istnieją wątpliwości co do treści przepisów prawa i ich prawidłowej interpretacji. W piśmie z dnia 18 września 2023 r. skarżąca zakwestionowała prawidłowość wyliczonej przez Komisję kwoty podlegającej przez nią zwrotowi. W odpowiedzi na powyższe pisma Komisja nie podzieliła argumentacji w nich podniesionych i podtrzymała stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2023 r. sprawy z powyższych skarg zostały połączone do wspólnego rozpoznania i orzekania oraz prowadzenia pod sygn. akt I SA/Wa 294/23. W załączniku do protokołu rozprawy z dnia 4 czerwca 2024 r. M. T. dokonała podsumowania zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę M. T., I. T. i C. J. za zasadną. Natomiast skarga Miasta Stołecznego Warszawy w zaskarżonej części decyzji okazała się niezasadna. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa, tj. art. art. 29 ust. 1 pkt 3a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w związku z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 29 ust. 1 pkt 3a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego w związku z art. 38 ust. 1 i art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. oraz art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3a Komisja wydaje decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji reprywatyzacyjnej lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych. Z kolei w art. 30 ust. 1 pkt 1-8 ustawy wskazano przesłanki pozwalające na wydanie przez Komisję decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-4, w tym przesłankę gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 4). W rozpoznawanej sprawie Komisja, jako podstawę rozstrzygnięcia, wskazała m.in. art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust. 1 (zakres stosowania przepisów k.p.a.) ustawy oraz w związku z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy. Komisja zarzuciła kwestionowanej decyzji reprywatyzacyjnej rażące naruszenie prawa tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, czyli wystąpienie przesłanki z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. z uwagi na to, że prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało przyznane osobie nie posiadającej legitymacji następcy prawnego w postępowaniu dekretowym, ponieważ doszło do zbycia praw i roszczeń, a w konsekwencji przyznania statusu strony postępowania dekretowego nabywcy tych praw i roszczeń. Zdaniem Sądu stanowisko zaprezentowane przez Komisję w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest błędne, gdyż przesłanka wskazana przez Komisję skutkująca uznaniem, że decyzja reprywatyzacyjna obarczona jest wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. -rażące naruszenie prawa nie wystąpiła. Postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 1987 r., III SA 1134/96, ONSA 1998/3/101, wyrok NSA z dnia 29 maja 2013r., II OSK 267/12, wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II OSK 2352/14). Oceny legalności decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności, dokonuje się zatem, co do zasady, tylko i wyłącznie na podstawie zamkniętego materiału dowodowego, tj. materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji podlegającej kontroli - takich, którymi dysponował organ wydając kwestionowaną decyzję. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej odnosząc się do zawartej w tym przepisie przesłanki stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się także słuszny pogląd, że nie każde naruszenie prawa, nawet oczywiste, może być uznane za rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O tego rodzaju naruszeniu decydują bowiem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z 27 października 2015 r., II OSK 397/14, Lex nr 1987244). Oczywistość naruszenia prawa polega natomiast na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi zatem o spór o wykładnię prawa, gdyż odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2016 r. II OSK 2868/14, Lex nr 2119359). Jeżeli natomiast przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., II OSK 404/08, Lex nr 505307). W świetle powyższego, odnosząc się do stanowiska Komisji, która powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 707/20, 1717/20, I OSK 2034/20 i I OSK 2875/20, zaprezentowała pogląd o braku legitymacji nabywcy praw i roszczeń w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, należy podnieść, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji reprywatyzacyjnej z dnia 30 marca 2001 r. nie było rozbieżności orzeczniczych co do statusu nabywców praw i roszczeń dekretowych w tego rodzaju postępowaniach. Należy zauważyć, że w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2003 r. sygn. akt III CZP 6/03 Sąd Najwyższy zaakceptował praktykę obrotu prawami i roszczeniami dekretowymi wskazując, że jest to prawo majątkowe, dziedziczne i zbywalne. Przez wiele lat orzecznictwo sądowe akceptowało singularnych nabywców praw i roszczeń dekretowych jako strony w postępowaniach administracyjnych toczących się w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 344/99; 22 stycznia 2003 r., sygn. akt I SA 1788/02; 25 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 220/09; 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1893/11; 8 kwietnia 2015 r., sygn. I OSK 1322/13; 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2214/16 oraz 7 marca 2019 r., sygn. I OSK 1772/18, a ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. w wyrokach z: 23 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1811/11; z 13 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 489/11 oraz z 16 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 959/19). Ponadto, to, że przewidziane w dekrecie uprawnienie do uzyskania przez byłego właściciela, prawa użytkowania wieczystego (pierwotnie wieczystej dzierżawy, zastąpionej następnie prawem własności czasowej) ma charakter prawa majątkowego, dziedzicznego i zbywalnego było także powszechnie akceptowane w doktrynie (np. M. Gdesz, 1.5. Przyznanie prawa wieczystej dzierżawy (prawo zabudowy) [w:] Rewindykacja gruntów warszawskich. Zagadnienia administracyjnoprawne, Warszawa 2012; H. Ciepła, R. M. Sarbiński, K. Sobczyk-Sarbińska, 5.2.2. Legitymacja czynna [w:] H. Ciepła, R. M. Sarbiński, K. Sobczyk-Sarbińska, Roszczenia przysługujące byłym właścicielom tzw. gruntów warszawskich. Sposób ich dochodzenia w postępowaniu administracyjnym i sądowym, Warszawa 2013; Ł. Bernatowicz, IV. Ogólne problemy reprywatyzacji w świetle polskiego ustawodawstwa i praktyki 2. Tryb dochodzenia roszczeń [w:] Reprywatyzacja na przykładzie gruntów warszawskich, Warszawa 2015). Kwestia ta nie budziła również wątpliwości Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 19 lipca 2016 r. (sygn. KP 3/15), wskazał: "Nie ulega wątpliwości, że prawo przyznane w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu ma charakter majątkowy. O tym, że ustawodawca nie traktuje tego prawa jako ściśle związanego z osobą "dotychczasowego właściciela", bezpośrednio dotkniętego wywłaszczeniem, świadczy przyznanie uprawnienia jego "następcom prawnym", co znaczy, że prawo to jest zarówno dziedziczne, jak i zbywalne". Powyższe, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, a które zostało także zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z dnia 26 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 3005/22, które skład obecnie orzekający podzielił, wskazuje na to, że skoro przed 2022 r. nie było rozbieżności w wykładni treści art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 28 k.p.a., to nie można przyjąć, jak uczyniła to Komisja – opierając się jedynie na wskazanych orzeczeniach NSA z 2022 r. – że wydając w 2001 r. decyzję reprywatyzacyjną Prezydent rażąco naruszył prawo. Istotne w realiach niniejszej sprawy jest bowiem to, że nawet ewentualnie zarysowana rozbieżność wykładni danego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nie może skutkować przyjęciem, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Wobec tego, że stwierdzenie nieważności decyzji mogą powodować jedynie najcięższego kalibru jej wady w orzecznictwie sądowym wskazuje się na konieczność szczególnie ostrożnego korzystania z tej instytucji i ograniczenie jej stosowania tylko do sytuacji wyjątkowych i w szczególnie uzasadnionych przypadkach (np. wyrok NSA z 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 902/09, wyrok NSA z 9 września 2010 r., sygn. akt I OSK 372/10). W związku z powyższym, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zagadnienie odmiennej wykładni art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, w szczególności pojęcia "prawnego następcy właściciela", ukształtowanej ponad 20 lat po wydaniu kwestionowanej decyzji nie może być postrzegana w kategoriach oczywistego, "widocznego na pierwszy rzut oka" naruszenia prawa, czy działania wbrew nakazowi bądź zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa. Trudno bowiem skutecznie zarzucić Prezydentowi, że w 2001 r. wydając decyzję reprywatyzacją rażąco zignorował zarówno treść art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 28 k.p.a., jak i powszechnie wówczas przyjęty sposób rozumienia tychże przepisów prawa. W sprawach z zakresu gruntów warszawskich Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie bowiem podnosił, że takie, a nie inne rozumienie przepisu prawa nie może być kwalifikowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z: 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 661/19, 23 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 3186/19). Wprawdzie w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2024 r., sygn. I OPS 1/23, stwierdzono, że: "Stronie umowy przelewu wierzytelności określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279, ze zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.) do uzyskania prawa użytkowania wieczystego w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 powołanego dekretu.", a Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest uchwałą tą związany, to jednak należy podnieść, że przedmiotowa uchwała nie skutkuje automatycznym przyjęciem poglądu, że dotychczas wydane decyzje na rzecz nabywców praw i roszczeń z dekretu rażąco naruszają przepisy art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Wszak uchwała składu 7 sędziów NSA z 10 kwietnia 2024 r., sygn. I OPS 1/23, obowiązuje na przyszłość – do współcześnie rozpatrywanych wniosków o przyznanie prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej w drodze decyzji wydawanej na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Podkreślić należy, że w uzasadnieniu uchwały I OPS 1/23 – w przeciwieństwie do sierpniowych orzeczeń NSA z 2022 r. – nie zawarto poglądu o tym, że przyznanie praw strony osobie wskazanej w umowie nabycia wierzytelności dekretowych, jako nabywcy tychże praw i roszczeń, stanowiło rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł jedynie do przekonania, że w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu umowa nabycia wierzytelności dekretowej nie stanowi normatywnego źródła interesu prawnego w byciu stroną uprawnioną do uzyskania prawa do gruntu warszawskiego w postępowaniu administracyjnym. Umowa ta kształtuje bowiem stosunki prawne pomiędzy jej stronami poza postępowaniem administracyjnym, a w szczególności po zakończeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, wydaniem stosownej decyzji. Majątkowy charakter wierzytelności dekretowej określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu nie został jednak przez NSA zakwestionowany. Wierzytelność ta, w powołanym art. 7 ust. 1 i 2, doznaje jednak podmiotowego ograniczenia w postępowaniu administracyjnym służącym wydaniu decyzji o przyznaniu prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej tylko byłemu właścicielowi, jako dotkniętemu skutkami dekretu warszawskiego. Jest to zatem kolejna – zdaniem Sądu – istotna okoliczność, którą należy uwzględnić przy ocenie zasadności kwalifikacji przez Komisję decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta jako dotkniętej wadą nieważności. Warto powołać się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, w którym Trybunał podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od reguły trwałości ostatecznych decyzji (art. 16 § 1 k.p.a.). Trybunał przewidział możliwość następczej akceptacji niektórych skutków wadliwej decyzji. Trybunał wskazał, że tylko w szczególnych okolicznościach, gdy przemawia za tym inna zasada konstytucyjna, jest dopuszczalne odstąpienie od zasady bezpieczeństwa prawnego. Precyzując pojęcie "szczególnych okoliczności", Trybunał stwierdził, że obejmują one sytuacje nadzwyczaj wyjątkowe, gdy ze względów obiektywnych zachodzi potrzeba dania pierwszeństwa określonej wartości chronionej bądź znajdującej oparcie w przepisach Konstytucji. Wyjątkowość sytuacji nakazuje dokonanie oceny pod tym względem w każdej z osobna sytuacji, jako że trudno jest tu o wypracowanie ogólniejszej, uniwersalnej reguły. Trybunał podkreślił też, że prawomocne rozstrzygnięcia organów mają za sobą konstytucyjne domniemanie wynikające z zasady praworządności. Podważenie prawomocności musi każdorazowo być przedmiotem skrupulatnego ważenia wartości. Zdaniem Sądu, podobnie jak w powołanym wyżej wyroku z 26 kwietnia 2024 r., przyjęta przez Komisję optyka postrzegania kwestii zmiany sposobu wykładni art. 7 dekretu przy ocenie decyzji reprywatyzacyjnych wydanych w przeszłości (przed ową zmianą), w efekcie prowadziłaby do destabilizacji stanu prawnego ukształtowanego decyzją ostateczną i naruszenia praw nabytych z decyzji ostatecznej, co z pewnością nie leży w interesie publicznym. Godziłoby to również w konstytucyjny standard wyrażający się w zasadach zaufania obywateli do państwa oraz ochrony praw nabytych. Reasumując, Sąd uznał, że Komisja, wydając zaskarżoną decyzję, naruszyła przepisy art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Komisja ponadto ustaliła, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r., gdyż przeniesienie roszczeń do nieruchomości warszawskiej nastąpiło w zamian za świadczenie rażąco niewspółmierne do wartości przedmiotowej nieruchomości, co w konsekwencji oznacza rażącą sprzeczność z interesem społecznym. Jednak należy zauważyć, że Komisja powołała się na tę przesłankę jedynie w uzasadnieniu decyzji, nie stanowiła ona podstawy wydania decyzji, w związku z czym zasadności rozstrzygnięcia Komisji w tym zakresie Sąd nie ocenia. Komisja stwierdziła również, że Prezydent m.st. Warszawy naruszył prawo strony, tj. właściciela lokalu mieszkalnego nr 20 i współużytkownika wieczystego nieruchomości do czynnego udziału w postępowaniu, które to naruszenie wyczerpało przesłankę określoną w art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z 9 marca 2017 r. Powyższe naruszenie w ocenie Sądu pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie Prezydenta, ponieważ stanowi przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 par. 1 pkt 4 k.p.a. i zarzut ten może być podniesiony wyłącznie przez zainteresowaną stronę. (art. 147 k.p.a.) Jeśli chodzi o zarzuty skarżącej M. T. dotyczące zasadności i prawidłowości nałożenia na nią przez Komisję w zaskarżonej decyzji obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, to w tym zakresie dokonywanie kontroli w ocenie Sądu jest przedwczesne z uwagi na fakt wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego w całości. Sąd jedynie na marginesie wskazuje, że zgodnie z art. 31 ust. 4a ustawy z 9 marca 2017 r. w decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-4 Komisja nakładając obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, o którym mowa w ust. 1, wskazuje termin zwrotu, nie krótszy niż 30 dni od dnia wydania decyzji. W zaskarżonej decyzji termin nie został wskazany. Jeśli chodzi o skargę Miasta Stołecznego Warszawy dotyczącą wadliwego rozstrzygnięcia Komisji w zakresie nakazania zwrotu nienależnego świadczenia na rzecz Skarbu Państwa zamiast na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy, które było właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dacie wydania decyzji reprywatyzacyjnej, to Sąd uznał go za niezasadny, co skutkuje koniecznością odniesienia się do niego, biorąc w szczególności pod uwagę okoliczność, że z ustawy z 9 marca 2017 r. w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że dysponent Funduszu Reprywatyzacyjnego, który reprezentuje Skarb Państwa, na podstawie prawomocnych decyzji przekazanych przez Komisję zapewnia ich wykonanie poprzez wypłatę odszkodowań lub zadośćuczynień, o których mowa w art. 33 ustawy. Przepis art. 33 ustawy stanowi o Skarbie Państwa, a nie o Mieście Stołecznym Warszawa, jako podmiocie zobowiązanym do wypłaty odszkodowania lub zadośćuczynienia. Stąd wniosek, że Komisja prawidłowo uznała, że podmiotem, na rzecz którego winna być zwracana równowartość nienależnego świadczenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 ustawy, jest właśnie Skarb Państwa. Ponadto, wyjaśnić należy, że na podstawie art. 2 ustawy z dnia 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa, ustawy o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1709, dalej również jako "ustawa z dnia 17 września 2020 r.") dokonano zmiany brzmienia art. 56 ustawy o komercjalizacji, w ten sposób, że wprowadzenie do wyliczenia otrzymało brzmienie (dodaną treść normatywną oznaczono kursywą pochyłą): "Z przychodów uzyskanych ze zbycia akcji lub udziałów należących do Skarbu Państwa tworzy się państwowy fundusz celowy pod nazwą Fundusz Reprywatyzacji, na rachunku którego są gromadzone środki pochodzące ze sprzedaży 5% akcji należących do Skarbu Państwa w każdej ze spółek powstałych w wyniku komercjalizacji, środki z tytułu świadczeń należnych Skarbowi Państwa, o których mowa w art. 31 ust. 1, art. 31a oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2018 r. poz. 2267 oraz z 2020 r. poz. 1709), a także odsetki od środków na rachunku Funduszu, z przeznaczeniem na cele związane z zaspokajaniem roszczeń byłych właścicieli mienia przejętego przez Skarb Państwa oraz wypłatę odszkodowań lub zadośćuczynień, o których mowa w art. 33 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa, poprzez:". W ust. 1 art. 56 ustawy o komercjalizacji dodano również m.in. pkt 2a o treści: "2a) wypłatę odszkodowań lub zadośćuczynień, o których mowa w art. 33 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa". Z kolei, w ust. 6 po pkt 1 dodano pkt 1a w brzmieniu: "1a) wypłaty odszkodowań lub zadośćuczynień, o których mowa w ust. 1 pkt 2a,". W konsekwencji przyjętych rozwiązań legislacyjnych ustawodawca wprowadził także przepisy intertemporalne, zgodnie z którymi w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Komisja przekaże środki, o których mowa w art. 32 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, na rachunek Funduszu Reprywatyzacji, o którym mowa w art. 56 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (art. 5 ustawy z dnia 17 września 2020 r.). Jak zatem sam ustawodawca uznał: "Gromadzenie środków na wypłatę powyższych świadczeń na rachunku bankowym oraz przyznanie prawa do zarządzania tymi środkami przez m.st. Warszawa należy ocenić, w tej sytuacji jako powodujące konflikt interesów, a tym samym niecelowe. Przedmiotowa regulacja przewidując przekazywanie środków pochodzących z egzekwowania należności wynikających z orzeczeń Komisji na rachunek Funduszu Reprywatyzacji, rozwiązuje omawiany problem konfliktu interesów, co może niewątpliwie przyczynić się do szybkości wypłaty tych środków, w drodze odszkodowań oraz zadośćuczynień dla pokrzywdzonych bezprawnymi działaniami lokatorów nieruchomości warszawskich." (uzasadnienie projektu ustawy z dnia 17 września 2020 r.). Wskazać też należy, że uchylony ustawą z dnia 17 września 2020 r. przepis art. 32 ustawy stanowił w pierwotnym brzmieniu, że dochody z tytułu świadczeń, o których mowa w art. 31 ust. 1, art. 31a oraz art. 39 ust. 3, należne m.st. Warszawie wykorzystuje się wyłącznie na wypłatę odszkodowania lub zadośćuczynienia, o którym mowa w art. 33. Przepis art. 32 ustawy został uchylony z dniem 20 października 2020 r. Od tego momentu w przepisach ustawy brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej dla uzasadnienia stanowiska, że należności, o których mowa powyżej winny trafiać na rachunek Miasta Stołecznego Warszawy. Również skarżący nie wskazuje takiej podstawy, a zatem należy przyjąć, że jego stanowisko nie jest oparte na obowiązujących przepisach prawa, z nich bowiem wynika, że obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, jak słusznie rozstrzygnęła Komisja, należało orzec na rzecz Skarbu Państwa, a dokładnie na rachunek Funduszu Reprywatyzacyjnego, którego dysponentem jest minister właściwy do spraw finansów publicznych (art. 56 ust. 2 ustawy o komercjalizacji). Fundusz Reprywatyzacji został utworzony jako państwowy fundusz celowy, posiadający wyodrębniony rachunek bankowy (§ 2 rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej Funduszu Reprywatyzacji (Dz.U. z 2005 r. Nr 138, poz. 1160). Jak z kolei wynika z § 3 ust. 1 pkt 1 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 stycznia 2021 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania w zakresie wypłaty odszkodowań oraz udzielania dotacji celowych i pożyczek ze środków Funduszu Reprywatyzacji ( Dz.U. z 2021 r., poz. 60), podstawę do wypłaty odszkodowania lub zadośćuczynienia, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2a ustawy o komercjalizacji, stanowi ostateczna i prawomocna decyzja Komisji, o której mowa w art. 34 ust. 7 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r. poz. 2267 oraz z 2020 r. poz. 1709). Wraz z dokumentami, o których mowa w ust. 1, Przewodniczący Komisji przedstawia dysponentowi Funduszu informacje i dokumenty niezbędne do dokonania wypłaty odszkodowania lub zadośćuczynienia, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2a ustawy (§ 3 ust. 4 ww. rozporządzania z 4 stycznia 2021 r.). Zgodnie zaś z art. 34 ust. 1 ustawy, odszkodowanie lub zadośćuczynienie, o którym mowa w art. 33, Komisja przyznaje w drodze decyzji, na wniosek osoby, o której mowa w tym przepisie (czyli osobie zajmującej lokal w nieruchomości warszawskiej w dniu wydania decyzji reprywatyzacyjnej, której dotyczy ostateczna decyzja, o której mowa w art. 29 ust. 1, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę). Stosownie zaś do art. 34 ust. 7 ustawy, decyzja Komisji, o której mowa w ust. 1, od której nie złożono sprzeciwu, staje się ostateczna i prawomocna po upływie terminu do jego złożenia. Odpis takiej decyzji doręcza się z urzędu dysponentowi Funduszu Reprywatyzacji, o którym mowa w art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników (Dz. U. z 2021 r. poz. 425). Sąd uznał za niezasadne odnoszenie się do przedstawionego podczas rozprawy w dniu 4 czerwca 2024 r. przez pełnomocnika Komisji poglądu, że w sprawie niniejszej może znaleźć zastosowanie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na to, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej był art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc rażące naruszenie prawa, a nie skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną. Tym niemniej nie można uznać, że w dacie wydania decyzji reprywatyzacyjnej skarżąca M. T. nie była stroną postępowania, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że w tamtym czasie nie było rozbieżności w orzecznictwie co do legitymacji nabywców roszczeń w postępowaniu dekretowym. Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika Komisji złożonego podczas rozprawy w dniu 4 czerwca 2024 r. o odrzucenie pism skarżącej M. T. stanowiących uzupełnienie skargi, a więc złożonych po upływie terminu do złożenia skargi, Sąd uznał go za niezasadny. Jak wynika bowiem z treści art. 45 p.p.s.a. strona jest uprawniona do składania pism w postępowaniu sądowym obejmującym wnioski i oświadczenia składane poza rozprawą. Pisma w postępowaniu sądowym są zatem zdefiniowane przez wskazanie, od kogo mogą pochodzić, oraz przez określenie ich treści. Przez pisma procesowe w ścisłym tego słowa znaczeniu należy rozumieć pisma wnoszone przez strony do sądu bądź w celu wszczęcia postępowania, bądź w jego toku w związku ze sprawą, jak w niniejszej sprawie. Ponownie rozpatrując sprawę niniejszą Komisja zobligowana będzie do wzięcia pod uwagę przedstawionego wyżej stanowiska Sądu i wydania decyzji odpowiadającej prawu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję Komisji, o czym orzekł w punkcie pierwszym wyroku, orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi Miasta Stołecznego Warszawy w punkcie drugim wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.