I SA/Wa 338/15

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożonego przed wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 338/15 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A. B. po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. I OSK 2414/15 oddalającego jego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 338/15, którym Sąd I instancji oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, wyrażając zamiar wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku z dnia 14 maja 2015 r., wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca wskazał we wniosku, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł (netto). Taka wysokość dochodu, jak podał, nie pozwala mu na poniesienie przyszłych kosztów postępowania zainicjowanego skargą o wznowienie postępowania sądowego. Wnioskodawca wskazał, że ponosi koszty dojazdów do pracy ([...] zł), zakupu wyżywienia ([...] zł), mieszkania ([...] zł), kupna odzieży oraz innych środków codziennego utrzymania ([...] zł). Do wniosku wnioskodawca dołączył kopię umowy o pracę na czas określony ([...].01.2016 r. – [...].08.2018 r.) na stanowisku [...] w systemie równoważnego czasu pracy. Zarządzeniem z dnia 29 listopada 2016 r. wnioskodawca został zobowiązany w związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało uznane za niewystarczające do oceny jego aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy, poprzez przedstawienie: kopii składanych deklaracji podatkowych z ostatnich dwóch lat, zaświadczenia wydanego przez A. sp. z o.o. w L. potwierdzającego aktualne zatrudnienie wnioskodawcy wraz z podaniem średniego wynagrodzenia z ostatnich dwóch miesięcy, wyciągu ze wszystkich posiadanych przez składającego wniosek rachunków bankowych, lokat lub innych instrumentów finansowych wraz z pełną historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy, informacji, czy wnioskodawca pozostaje zatrudniony, prowadzi działalność zawodową lub pełni jakiekolwiek funkcje, które mają na celu uzyskiwanie dochodów, oświadczenia właściciela nieruchomości stanowiącej deklarowany adres zamieszkania wnioskodawcy (ul. [...], O.) o stałym zamieszkiwaniu wnioskodawcy pod tym adresem oraz ponoszeniu kosztów eksploatacyjnych we wskazanej we wniosku wysokości, a także informacji o zarejestrowanych na wnioskodawcę pojazdach. Powyższe wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu [...] grudnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 103), jednakże do dnia rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostało wykonane. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. sygn. [...] Sąd Rejonowy w O. [...] Wydział [...] przekazał równolegle złożony w Sądzie Rejonowym w O. wniosek A. B. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 338/15. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Uwzględniając, że żądanie przyznania prawa pomocy wnioskodawca łączy z zamiarem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 338/15, nie budzi wątpliwości dopuszczalność merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku w odniesieniu do warunków przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W świetle powołanego przepisu, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie powinno budzić wątpliwości, że wykazanie przez wnioskodawcę wystąpienia wskazanej wyżej przesłanki faktycznej opiera się na określeniu sytuacji majątkowej zainteresowanego w oparciu o zobiektywizowane kryteria dotyczące jego możliwości płatniczych, a nie wyłącznie na podstawie subiektywnego nastawienia wnioskodawcy do swojej sytuacji materialnej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za ugruntowane uznaje się w związku z tym zapatrywanie, że wnioskodawca, formułując żądanie przyznania prawa pomocy, w celu jego poparcia jest zobowiązany przedstawić pełną informację o swojej sytuacji materialnej w sposób wskazany w formularzu PPF, a gdyby to okazało się niewystarczające, stosownie do art. 255 p.p.s.a., przedłożyć dodatkowe dokumenty i złożyć wyjaśnienia. W przypadku, gdy wnioskodawca nie spełni powyższego zobowiązania, odstępując od przedstawienia jakichkolwiek wyjaśnień albo odnosząc się do nich wybiórczo, przyjąć należy, że zachodzi sytuacja uniemożliwiająca ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej zainteresowanego (por. postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2015 r. sygn. II OZ 1324/15). W postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. II OZ 260/11 Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że uchylenie się przez stronę, na której ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy od przedstawienia na wezwanie sądu określonych dokumentów i oświadczeń, powoduje, że strona powinna się liczyć się z tym, że sąd nie będzie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do uwzględnienia jej wniosku, który w takiej sytuacji pozostanie oddalony. Powyższe zapatrywanie dotyczące kierunku nadawanej wykładni art. 246 § 1 w związku z art. 255 p.p.s.a. należy uznać za jednolite i utrwalone (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. I OZ 286/16; postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. I OZ 1083/13; postanowienie NSA z dnia 28 maja 2013 r. sygn. II OZ 400/13; postanowienie NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. II OZ 417/11). Zwrócenie uwagi na podniesioną kwestię, a więc na to, że odmowa przyznania prawa pomocy może być spowodowana niejako przyczynami procesowymi leżącymi po stronie zainteresowanego uzyskaniem uprawnienia (niemożnością ustalenia sytuacji materialnej zainteresowanego) ma związek ze stwierdzeniem, że w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca uchybił nałożonemu na niego obowiązkowi uzupełnienia złożonego wniosku. Niewątpliwym zaś pozostaje, że zakres przedmiotowy doręczonego wnioskodawcy wezwania odnosi się do istotnych informacji z punktu widzenia wymogu ustalenia jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Obejmują one bowiem informacje pozwalające ustalić rzeczywiste dochody wnioskodawcy i stan posiadanych oszczędności, dotyczą ustalenia tego, czy wnioskodawca faktycznie pozostaje zatrudniony, a także czy prowadzi również innego rodzaju działalność zawodową. Skierowane do wnioskodawcy wezwanie nie służyło przy tym jedynie uzupełnieniu brakujących informacji o sytuacji materialnej, ale przede wszystkim miało na celu określenie faktycznego obrazu stanu majątkowego z powodu powstania wątpliwości, czy złożone oświadczenie, nawet w zakresie podanych w nim szczątkowych informacji, odpowiada rzeczywistości. Z tego względu zaniechanie zastosowania się do wezwania oznacza, że wnioskodawca nie doprowadził do potwierdzenia sformułowanego we wniosku oświadczenia, którego zasadniczym elementem było twierdzenie, że żądanie przyznania prawa pomocy jest spowodowane nieposiadaniem jakichkolwiek środków na poniesienie kosztów postępowania. W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.