I SA/Wa 418/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej J. C. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku J. C. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] - utrzymało w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że w dniu [...] marca 2005 r. J. C. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., decyzja ta została doręczona stronie w dniu 17 października 2005 r. W dniu 27 października 2005 r. J. C. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2005 r. oraz o ewentualne przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, wniosek został wniesiony w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2005 r., a J. C. wniosła skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten wyrokiem z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 842/06 uchylił zaskarżoną decyzję, twierdząc, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło merytorycznie sprawę bez uprzedniego rozpatrzenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, oraz, aby rozpoznając ponownie sprawę w pierwszej kolejności rozpatrzył prośbę J. C. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ostateczne postanowienie w tej kwestii organ będzie miał na uwadze rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2005 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego Kolegium z dnia [...] kwietnia 2003 r. J. C. wystąpiła o ponowne rozpatrzenie tej sprawy, w związku z czym Kolegium postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. utrzymało w mocy swe wcześniejsze postanowienie o odmowie przywrócenia ww. terminu. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie dopatrzyło się nieprawidłowości w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...], jak również w poprzedzającym wydanie tej decyzji postępowaniu; stan faktyczny tej sprawy został wystarczająco wyjaśniony, zaś decyzja wyczerpująco uzasadniona. Odnosząc się do argumentów zawartych we wniosku z dnia 27 października 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania w każdej prawomocnie zakończonej sprawie celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia. Pogląd taki wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2002 r. II SA 2791/00, LEX nr 83 816. W niniejszej sprawie, w opinii organu, nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, nie zaistniała zatem przesłanka wznowienia postępowania określona w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Omyłki wskazanej przez wnioskodawczynię nie sposób uznać za taką przesłankę, nie mają one bowiem wpływu na rozstrzygnięcie - oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste stanowi również nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu kpa. Organ nie znalazł zatem podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie sposób także kwestionować faktu uchybienia przez stronę terminowi wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, przewidzianemu w art. 148 § 1 kpa. Nie mógł być również uwzględniony wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, że brak winy strony zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej, co w niniejszej sprawie nie wystąpiło. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin, jednakże wniosek J. C. nie spełnia tych warunków. Oznacza to brak możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. C.; zarzucając naruszenie art. 147 kpa w związku z art. 7 i 77 kpa, oraz art. 8 i 9 kpa – domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2005 r. Zdaniem skarżącej, działanie organu administracji doprowadziło do sytuacji, w której skarżąca zawiadamiając Samorządowe Kolegium Odwoławcze o ujawnieniu błędu w decyzjach i wskazując nowe istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody - w terminie wynikającym z obowiązujących przepisów - pozbawiona została prawa do zweryfikowania nowych dowodów w świetle art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Organ administracji publicznej powinien w pierwszej kolejności kierować się zasadami postępowania określonymi w art. 7, 8 i 9 kpa czuwając nad tym aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi organ powołaną podstawą prawną. 2. Podnieść przede wszystkim należy, iż niniejsza skarga była już przedmiotem badania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1299/07 skargę oddalił, twierdząc w uzasadnieniu, iż prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, a Sąd w całości podzielił jego stanowisko, że J. C. złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem 1 miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 kpa, co powoduje niemożność wznowienia postępowania. 3. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2009 r. I OSK 723/08, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r. – uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sprawa niniejsza jest ściśle związana ze sprawą o sygn. akt I OSK 610/08 i jej wynik zależy od rozstrzygnięcia w tamtej sprawie. Miał tego świadomość również i Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując się na swój wyrok I SA/Wa 1300/07, od którego wniesiona została skarga kasacyjna, rozstrzygnięta wyrokiem w sprawie I OSK 610/08. Odmowa wznowienia postępowania zaskarżonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2003 r. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego o odmowie przyznania prawa do nieruchomości warszawskiej nastąpiło z tego względu, iż organ uznał, że wniosek o wznowienie został złożony po terminie, a termin ten nie został przywrócony, bowiem postępowanie w tym przedmiocie rozstrzygnięte zostało odmownie. Pogląd organu co do braku podstaw do przywrócenia terminu podzielił Wojewódzki Sąd, oddalając skargę w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1300/07, jednak Naczelny Sąd skargę kasacyjną uwzględnił i wyrok w sprawie przywrócenia terminu uchylił, wyrokiem sygn. akt I OSK 610/08. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia jest to, że w sprawie odmowy wznowienia postępowania skarga kasacyjna także musiała zostać uwzględniona, gdyż orzeczenie dotyczące przywrócenia terminu rzutuje bezpośrednio na jej rozpoznanie, skoro przyczyną wznowienia postępowania było uznanie, iż wniosek został złożony po terminie. Zwrócić też należy uwagę, iż sprawa o wznowienie postępowania nie będzie mogła być rozpoznana zanim prawomocnie nie zakończy się postępowania z wniosku o przywrócenie terminu. 4. Tak więc obecnie przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga J. C. z dnia [...] lipca 2007 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...]. Podnieść przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dokonując zatem oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest zasadna, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja naruszają prawo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2005 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Stwierdzić należy, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że sprawa niniejsza jest ściśle związana ze sprawą I OSK 610/08 i jej wynik zależy od rozstrzygnięcia w tamtej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem w sprawie I OSK 610/08, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2009 r. skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1300/07 oddalającego skargę J. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania - uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 października 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1078/09, będąc związanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2009 r. I OSK 610/08, uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiające J. C. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania; wyrok ten stał się prawomocny od dnia 7 stycznia 2010 r. 5. Konsekwencją wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 610/08 w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania było uwzględnienie skargi kasacyjnej w sprawie odmowy wznowienia postępowania, ponieważ orzeczenie dotyczące przywrócenia terminu rzutuje bezpośrednio na sprawę dotyczącą wznowienia postępowania. . Podkreślić należy, iż sprawa o wznowienie postępowania nie będzie mogła być rozpoznana zanim prawomocnie nie zakończy się postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. 6. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę powyższe stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zgodne ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w uzasadnieniu wyroku wydanym w niniejszej sprawie. 7. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.