I SA/Wa 661/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. i M. J. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 661/17 w sprawie ze skarg Gminy [...], Województwa [...], A. J. i M. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 661/17, oddalił skargi Gminy [...], Województwa [...], A. J. i M. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej. Pismem z dnia 4 stycznia 2018 r. A. J. i M. J. wnieśli skargę kasacyjną od ww. wyroku. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2018 r. odrzucono skargę kasacyjną jako wniesioną z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Pismami z dnia 20 lutego 2018 r. A. J. i M. J. wnieśli zażalenie na ww. postanowienie z dnia 30 stycznia 2018 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 maja 2018 r., I OZ 488/18, oddalił zażalenie na ww. postanowienie z dnia 30 stycznia 2018 r. Do rozpoznania pozostał zatem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W jego uzasadnieniu podano, że w dniu 5 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżących otrzymał od pracownika spółki [...], [...] – A. T. informację, iż co prawda nie jest upoważnionym pracownikiem do odbioru pism adresowanych na adres Kancelarii Radcy Prawnego M. M., niemniej z uwagi na nieobecność adresata przesyłki – r.pr. M. M. odebrała korespondencję, podkreślając jednocześnie, że doręczenie wyroku z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 5 grudnia 2017 r. Pełnomocnik skarżących, z uwagi na informację, którą otrzymał od pracownika spółki, zwrócił się o dokonanie wpisu 30 - dniowego terminu na złożenie skargi kasacyjnej. W związku z tak otrzymaną informacją, pełnomocnik skarżących był przekonany, iż termin na złożenie skargi kasacyjnej wypadał na dzień 4 stycznia 2018r. W tej dacie przedmiotowa skarga została nadana w placówce pocztowej. Podano również, że pełnomocnik skarżących powziął wiadomość o uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej dopiero w dniu 13 stycznia 2018 r. albowiem tego dnia otrzymał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, a tym samym w dacie tej ustała przyczyna uchybienia ww. terminu. Wskazano także, że gdyby pełnomocnikowi skarżących, na którymkolwiek etapie udzielono prawidłowych informacji dotyczących terminu doręczenia wyroku z uzasadnieniem, wówczas z pewnością dokonałby w terminie złożenia skargi kasacyjnej. Przytoczono treść postanowienia NSA z dnia 28 lutego 2005 r., sygn. akt: FZ 645/04 i wskazano, że tożsama sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, albowiem to właśnie zawinione działanie pracownika, który nie był upoważniony do odbioru korespondencji, a następnie błędne udzielenie informacji co do rzeczywistego terminu doręczenia korespondencji, doprowadziło w konsekwencji do uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie wydanego w sprawie.. Wskazano, że pełnomocnik otrzymał od A. T. informację i zapewnienie, że otrzymał pismo w dniu jego odbioru przez T., tj. dniu 5 grudnia 2017 r. i w tym zakresie miał wszelkie podstawy ku temu, żeby uznać informację za rzetelną i prawdziwą. Okoliczności sprawy wskazują, iż przeszkoda wystąpiła tutaj niezależnie od zachowania pełnomocnika pomimo zachowania oraz należytej staranności nie był w stanie jej usunąć, a zatem okoliczności przedmiotowej sprawie wskazują, iż pełnomocnikowi nie można przypisać winy w uchybieniu terminowi do złożenia skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżących był przekonany o braku wadliwości dokonywanej czynności procesowej, albowiem z wiedzy, którą posiadał wynikało bezsprzecznie, iż termin na złożenie skargi kasacyjnej upływał w dniu 4 stycznia 2018 r. oraz w tym dniu skarga ta została nadana w urzędzie pocztowym. O wadliwości podjętej czynności pełnomocnik skarżących powziął informację dopiero w momencie otrzymania postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Podkreślono, że wszyscy pracownicy spółki otrzymują szereg instrukcji i zaleceń o przysługujących w danej sytuacji środkach zaskarżenia, rodzajach terminów, sposobów ich obliczania i odpowiedniego wpisywania do systemu Kancelarii. Podkreślono, iż w sprawie, która toczy się od 2015 r., pełnomocnik skarżących składał szereg pism i to zarówno na etapie postępowania przed organami administracyjnymi, czy to już na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Wśród szeregu pism należy chociażby wymienić odpowiedzi na skargi składane przez Województwo [...] oraz Gminę [...]. Do treści każdej ze skargi pełnomocnik skarżących dokonał właściwego, treściwego ustosunkowania. Dodano również, że w kontekście przedmiotowej sprawy nie może być mowy o niestarannym prowadzeniu swoich spraw, albowiem, w szczególności biorąc pod uwagę czas trwania postępowania, stopień jej skomplikowania oraz fakt, iż wszelkie pisma w sprawie były wnoszone w terminie, pełnomocnik skarżących zachował w pełni wymaganą należytą staranność. Niemniej, na zaistniałą sytuację w postaci uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej, pełnomocnik skarżących nie miał wpływu albowiem podjął wszelkie możliwe czynności, do których był zobowiązany i to z zachowaniem terminu jaki został mu przekazany przez osobę przekazującą mu korespondencję. Do wniosku załączono oświadczenia z dnia 20 lutego 2018 r. pełnomocnika wnoszących skargę kasacyjną i A. T., z których wynika, że nie jest ona pracownikiem Kancelarii Prawnej Radcy Prawnego M. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 P.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5) uchybienie terminowi powoduje powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. W ocenie Sądu, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, gdyż jak wynika z akt sprawy pełnomocnik wnoszących skargę kasacyjną postanowienie z dnia 30 stycznia 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej odebrał w dniu 13 lutego 2018 r., a w dniu 20 lutego 2018 r. (data stempla pocztowego) wniósł przedmiotowy wniosek. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej stwierdził należało, że nie mógł on zostać uwzględniony, gdyż strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W sprawie strona korzystała z usług profesjonalnego pełnomocnika, dlatego też to jego działanie bądź zaniechanie podlega ocenie pod kątem stwierdzenia braku winy. W orzecznictwie wskazuje się, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2011 r. o sygn. akt II GZ 439/10). W tej sytuacji podnoszona okoliczność, że pełnomocnik otrzymał od pracownika [...] Sp.p., niebędącego upoważnionym pracownikiem do odbioru pism adresowanych na adres Kancelarii Radcy Prawnego M. M., błędną informację o tym, że doręczenie wyroku z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 5 grudnia 2017 r. - nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Od pełnomocnika należycie dbającego o interesy swojego mocodawcy należy wymagać właściwego zorganizowania pracy kancelarii, zwłaszcza w zakresie odbioru korespondencji. Zaniedbania osób, którymi wielokrotnie posługuje się pełnomocnik nie mogą być uznane za brak winy w uchybieniu terminowi, bowiem to pełnomocnik ponosi wówczas ryzyko działań takich osób trzecich (por. postanowienia NSA: z dnia 26 października 2011 r., II GZ 467/11; z dnia 16 marca 2010 r., I GZ 53/10; z dnia 19 października 2005 r., I GZ 109/05; z dnia 19 października 2006 r., II GZ 120/06; z dnia 16 maja 2005 r., II GZ 37/05). Okoliczność, że korespondencja skierowana do pełnomocnika strony odebrana została przez osobę nie będącą pracownikiem jego kancelarii niewątpliwie wskazuje na brak właściwego zorganizowania pracy kancelarii. Dopuszczenie przez pełnomocnika do takiej sytuacji powoduje, że to jego obciąża i on ponosi ryzyko działania takiej osoby i nie może być to przesłanka przemawiająca za brakiem winy w uchybieniu terminu. Ponadto wskazać należy, że błędne oznaczenie daty upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w wewnętrznej dokumentacji nie jest okolicznością uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Sytuacja ta wskazuje, że przyczyną niedochowania terminu do złożenia skargi kasacyjnej była w istocie niedokładność przy obliczeniu terminu. Ta okoliczność ewidentnie wskazuje na winę pełnomocnika w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 30 października 2017 r., I FZ 250/17). Dodatkowo należy zauważyć, że w niniejszej sprawie na wcześniejszych jej etapach A. T., nie będąca pracownikiem kancelarii pełnomocnika strony, odbierała skierowaną do niego korespondencję (zawiadomienie o terminie rozprawy – data odbioru 26 września 2018 r., czy doręczenie zarządzenia z dnia 28 lipca 201 r., I SA/Wa 663/17 o wezwaniu do uzupełnienia solidarnie wpisu sądowego – data odbioru 4 sierpnia 2017 r.). Powyższe pokazuje, że pełnomocnik strony akceptował sytuację, w której korespondencja do niego adresowana odbierana jest przez osobę niebędącą pracownikiem jego kancelarii. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.