I SA/Wa 937/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. S., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...] stwierdzającą nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, zajętej pod części ul. [...]. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] stwierdził nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę prawa własności przedmiotowej nieruchomości zajętej pod części ul. [...]. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, R.S. wniósł odwołanie, nie zgadzając się z ustaleniami organu I instancji oraz podnosząc kwestię związaną z odszkodowaniem. Po jego rozpatrzeniu organ II instancji stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przywołał treść art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i wyjaśnił, że nabycie na tej podstawie własności nieruchomości z mocy prawa może nastąpić, jeśli w dniu 31 grudnia 1998 r. łącznie spełnione są następujące przesłanki: - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, - nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną, - nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego. W ocenie Ministra w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały powołane wyżej przesłanki, ponieważ w dniu [...] grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego, była zajęta pod drogę publiczną (ul. [...] w W.), co organ ustalił na podstawie: uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg publicznych na [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz do dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...]), art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) - z dniem 1 stycznia 1999 r. ww. droga stała się drogą gminną, mapy z projektem podziału nieruchomości przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, na której geodeta uprawniony wskazał granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną według stanu na dzień [...] grudnia 1998 r., protokołu z ustalenia przebiegu granicy nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, zgodnego ze stanem faktycznym w terenie na dzień [...] grudnia 1998 r. Ponadto, zdaniem Ministra, przedmiotowa nieruchomość dniu [...] grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczy: pismo Naczelnika Wydziału Infrastruktury Urzędu Miasta [...] dla Dzielnicy [...] z dnia [...] lutego 2020 r., umowa powiernicza z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...] zawarta pomiędzy Gminą a Zarządem Dróg Miejskich dotycząca eksploatacji oświetlenia, znaków prześwietlonych i słupków przeszkodowych, zgodnie z aneksem Nr [...] obejmującym ul. [...]. Dodatkowo Minister podkreślił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2013 r. Dz. U. poz. 594), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji, unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną (a od 1 stycznia 1999 r. również w gaz), należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, zdaniem Ministra, że wykonując te zadania, jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ II instancji wyjaśnił, że do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią, nawet wbrew woli jej właściciela. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, pod warunkiem, że nieruchomość nie stanowiła w dniu [...] grudnia 1998 r. własności publicznej. Czynności związane z utrzymaniem danego ciągu komunikacyjnego zarządca drogi ma obowiązek wykonywać nie tylko w stosunku do samej jezdni, lecz w stosunku do całej drogi (zgodnie z jej ustawową definicją), a więc wydzielonego pasa terenu, przeznaczonego do ruchu i postoju pojazdów oraz ruchu pieszych, w ramach którego umieszczone mogą być np. chodniki, drzewa i krzewy, pobocza, rowy, obiekty inżynierskie, urządzenia techniczne. Ponadto Minister uznał, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi a nie poszczególnych działek gruntu. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Ministra należy uznać, że zarządca drogi wykonywał cyklicznie czynności faktyczne dotyczące drogi publicznej, w pasie której znajdują się przedmiotowe grunty, w okresie przed dniem 1 stycznia 1999 r. Inaczej mówiąc, skoro działka nr [...] znajdowała się w pasie drogi publicznej ul. [...] - pozostaje ona we władaniu publicznym, bowiem nie sposób jest uznać, aby władztwo publicznoprawne nie rozciągało się również na tę działkę. W kwestii odszkodowania Minister wyjaśnił, że ustalenie jego wysokości za grunt, który znajdował się we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowiący ich własności, a zajęty pod drogę publiczną, następuje w odrębnym postępowaniu administracyjnym, które toczy się według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczenie nieruchomości, a co za tym idzie nie należy do właściwości rozstrzygającego niniejszą sprawę organu. Sprawa odszkodowania jest rozstrzygana bowiem w odrębnym postępowaniu, które należy do właściwego starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu). Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sprecyzowaną pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. złożył R. S. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że nie zgadza się z nią i uważa, że jest pogwałceniem konstytucyjnego prawa własności. Podkreślił, że jak w 2017 r. kupował przedmiotową nieruchomość, zarówno on, jak i notariusz sprawdzali wypis z Rejestru Gruntów i nie było tam żadnych zapisów, a jedynymi zarówno właścicielami, jak i włodarzami całej działki byli poprzedni właściciele. Skarżący kwestionuje decyzję o zaborze bez odszkodowania części przedmiotowej działki, za której całość zapłacił dużą dla niego kwotę plus dodatkowo zapłacił podatek, a teraz Państwo chcą mu ją zabrać mimo braku jakichkolwiek zapisów w wypisie z Rejestru Gruntów. Takie postępowanie skarżący uważa za skandaliczne. Wyjaśnił, że jest w trakcie rozmów z prawnikiem (prawnik potwierdza, że w wypisie z Rejestru Gruntów powinien być zapis, jeśli prowadzone było jakiekolwiek postępowanie, a brak zapisu oznacza niepoprawność wydanej decyzji). Nadto skarżący poinformował, że zastanawia się nad zgłoszeniem sprawy mediom. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2022 r. Dz. U. poz. 329) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Zgodnie z tą regulacją prawną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, niestanowiącymi ich własności. Powołany art. 73 nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie posiłkować się ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.) i w jej przepisach szukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych. Po drugie, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zaliczenie określonej drogi do kategorii dróg gminnych, bo z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, następowało w drodze uchwały właściwej rady narodowej. Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zawarte zatem w art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (zob. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2001 r. sygn. akt I SA 513/00). W niniejszej sprawie niesporny jest fakt, że przedmiotowa droga została zaliczona do kategorii dróg publicznych, a Gmina nie była w dniu [...] grudnia 1998 r. właścicielem spornej nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie sporny jest natomiast fakt zajętości i władania w dniu [...] grudnia 1998 r. przez jednostkę samorządu terytorialnego przedmiotową nieruchomością o powierzchni [...] ha ([...] m2) oraz fakt, że przedmiotowa działka przejmowana jest bez żadnego odszkodowania. Problemy te wyznaczyły zakres postępowania dowodowego w niniejszej sprawie. W tym zakresie skarżąca Gmina powołuje się na uchwałę nr [...] Rady Narodowej Miasta z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg publicznych na terenie [...] i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz do dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...], poz. [...]), art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), na podstawie którego przedmiotowa droga z dniem [...] stycznia 1999 r. stała się drogą gminną, mapę z projektem podziału nieruchomości, przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, na której geodeta uprawniony wskazał granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, według stanu na dzień [...] grudnia 1998 r. oraz protokół z ustalenia przebiegu granicy nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, zgodny ze stanem faktycznym w terenie na dzień [...] grudnia 1998 r. Ponadto organy powołują się na pismo Naczelnika Wydziału Infrastruktury Urzędu Miasta z dnia [...] lutego 2020 r., z którego wynika, że na projektowanej działce nr [...], ul. [...] wykonywane były w dniu [...] grudnia 1998 r. czynności związane z utrzymaniem i eksploatacją drogi publicznej poprzez odśnieżanie oraz utrzymywanie przejezdności i porządku. Istniejące oświetlenie uliczne w 1998 r. zostało zmodernizowane, a konserwacja i opłaty za zużytą energię elektryczną były finansowane w całości ze środków gminnych oraz umowę powierniczą z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...], zawartą pomiędzy Gminą a Zarządem Dróg Miejskich, dotyczącą eksploatacji oświetlenia, znaków prześwietlonych i słupków przeszkodowych, zgodnie z aneksem Nr [...] obejmującą ul. [...]. W ocenie Sądu rozstrzygające znaczenie, przesądzające sporne kwestie, ma znajdująca się w aktach sprawy sporządzona przez uprawnionego geodetę mapa z projektem podziału nieruchomości, przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, na której geodeta wskazał granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, według stanu na dzień [...] grudnia 1998 r. oraz protokół z ustalenia przebiegu granicy nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, zgodny ze stanem faktycznym w terenie na dzień [...] grudnia 1998 r. Na powołanej mapie geodeta wskazał, że działka nr [...] w powołanej dacie stanowiła część drogi ulicy [...]. W ocenie Sądu uznać należy, że mapa ta wraz ze znajdującymi się w aktach sprawy, potwierdzającym jej treść oświadczeniem Naczelnika Wydziału Infrastruktury Urzędu Miasta z dnia [...] lutego 2020 r. oraz istnienie oświetlenia ulicznego, które w 1998 r. zostało zmodernizowane i było konserwowane przez Gminę, stanowią wystarczające dowody w sprawie, potwierdzające faktyczne zajęcie spornej działki pod drogę publiczną oraz fakt władania nią przez jednostkę samorządu terytorialnego. W szczególności brak jest w aktach sprawy jakiegokolwiek dowodu, na podstawie którego można byłoby kwestionować stan faktyczny wynikający z treści analizowanych dokumentów. Ewentualne przeciwne twierdzenia skarżącego w tej kwestii nie są natomiast w żaden sposób udokumentowane. Wyjaśnić przy tym należy, że znajdująca się w aktach sprawy mapa sporządzona przez uprawnionego geodetę w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 kpa, a zatem stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone przez uprawnionego geodetę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2/12) i wzruszenie jej mocy dowodowej jest możliwe wyłącznie poprzez przeprowadzenie przeciwdowodu, który negowałby prawidłowość ustaleń poczynionych przez uprawnionego geodetę. Stosownie bowiem do treści art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W myśl zaś art. 76 § 2 kpa przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4. Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 18 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2167/15, 16 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2/12, 3 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 389/10, 11 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1331/05. Oznacza to, że sporządzona w rozpatrywanej sprawie mapa jako dokument urzędowy, przy całkowitym braku dowodów przeciwnych, stanowi wystarczający dowód w sprawie, potwierdzający faktyczne zajęcie [...] m2 spornej działki pod drogę publiczną. Jak wynika z treści złożonej skargi, skarżący kwestionuje również fakt, że przejęcie tej nieruchomości następuje bez żadnego odszkodowania. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że kwestię tę reguluje art. 73 ust. 1, ust 3 i ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Z jego treści wynika, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa, jest ostateczna decyzja wojewody. Odszkodowanie, o którym mowa, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia [...] stycznia 2001 r. do dnia [...] grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Z przepisu tego wynika, że odszkodowanie w związku z przejściem własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego przysługuje właścicielowi takiej nieruchomości jedynie w przypadku, gdy złoży on odpowiedni wniosek do właściwego organu w terminie zakreślonym w ustawie Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, tj. do dnia [...] grudnia 2005 r. Ustalenie odszkodowania za zajęcie gruntu pod drogę publiczną nie następuje z urzędu, lecz jedynie na wniosek uprawnionej osoby złożony najpóźniej w dniu [...] grudnia 2005 r. Ustalony w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną termin do składania wniosków ma takie znaczenie, że nie można było skutecznie złożyć wniosku przed dniem [...] stycznia 2001 r., a po dniu [...] grudnia 2005 r. roszczenie o odszkodowanie wygasa. Termin na złożenie wniosku o odszkodowanie jest terminem zawitym prawa materialnego, co oznacza, że przed rozpoczęciem biegu tego terminu roszczenie nie istnieje, natomiast po jego upływie wygasa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 393/11 i z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 2258/11). Nie ma również prawnego znaczenia, kiedy zostanie wydana przez właściwego Wojewodę decyzja stwierdzająca nabycie przez Skarb Państwa bądź jednostkę samo-rządu terytorialnego własności nieruchomości zajętej w dniu [...] grudnia 1998 r. pod drogę publiczną. Decyzja ta ma bowiem charakter deklaratoryjny, stwierdzający istniejący stan prawny, nie zaś prawo kształtujący. Odjęcie prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne nastąpiło bowiem z mocy prawa ze skutkiem na dzień [...] stycznia 1999 r. Niezależnie od daty wydania decyzji w trybie art. 73 ust. 3 ustawy, na-stąpiła w powyższej dacie zmiana stanu prawnego (właściciela nieruchomości). Ustawodawca nie określił natomiast żadnego terminu do wydania przez Wojewodę powyższej decyzji. Decyzja Wojewody może wobec tego zapaść także po dniu [...] grudnia 2005 r., kiedy to z mocy ustawy wygasło już roszczenie byłego właściciela o odszkodowanie z tego tytułu. Taka wykładnia art. 73 ust. 4 powołanej ustawy determinowana jest orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, który kilkakrotnie badał konstytucyjność powołanego art. 73 ust. 4. W wyrokach z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt K 20/09 oraz z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07, a także we wcześniejszym wyroku z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt SK 11/02 Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie stwierdził, że omawiany art. 73 ust. 4 jest zgodny z Konstytucją. W wyroku z dnia 15 września 2009 r. sygn. akt P 33/07 Trybunał przesądził, że art. 73 ust. 4 ustawy w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i da-tą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że kwestia ograniczenia terminem zawitym możliwości zgłaszania wniosku o wypłatę odszkodowania została uznana za zgodną z Konstytucją w wyroku Trybunału z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie o sygn. akt SK 11/02, zgodnie z którym art. 73 ust. 4 ustawy nie różnicuje pozycji prawnej byłych właścicieli, ponieważ wszystkie osoby zainteresowane uzyskaniem odszkodowania były uprawnione do złożenia wniosku w takim samym okresie od [...] stycznia 2001 r. do [...] grudnia 2005 r. Skoro ustawodawca zdecydował, że wywłaszczenie nastąpiło [...] stycznia 1999 r., to każdy były właściciel nieruchomości miał możliwość zgłoszenia żądania odszkodowania w zakreślonym przez prawo terminie. Stan prawny wyraźnie bowiem wskazuje, że wystąpienie z żądaniem odszkodowania nie było uzależnione od uprzedniego wydania decyzji wojewody. Zgłoszenie wniosku w określonym przez art. 73 ust. 4 ustawy okresie było wystarczającą czynnością, by uzyskać prawo do odszkodowania za wywłaszczenie. Oznacza to, że z upływem ustawowego terminu strona traci możliwość dochodzenia przysługujących jej uprawnień do zgłoszenia żądania bez względu na okoliczności usprawiedliwiające spóźnienie zgłoszenia wniosku, nawet jeżeli są to zdarzenia niezależne od strony (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r. sygn. akt OPK 19/96, opubl. ONSA rok 1997, Nr 2, poz. 56, Lex nr 29260). Podkreślić należy, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji), co wyklucza przy-jęcie odmiennej wykładni od ustalonej przez Trybunał Konstytucyjny. Sędziowie podle-gają zaś Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Oznacza to brak pod-staw do odmowy zastosowania w sprawie sądowoadministracyjnej przepisu rangi ustawowej. Zebrany w sprawie i znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy wskazu-je zatem, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wymienione w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, czyli zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w dniu [...] grudnia 1998 r., władanie nią w tej dacie przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nie-przysługiwanie tej jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. Dlatego też Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo oceniły na podstawie całokształtu materiału dowodowego, że przesłanki wymienione w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. zostały udowodnione (art. 7, 77 i 80 kpa). W tej sytuacji Sąd uznał, że organy obu instancji w sposób dostateczny wyjaśniły powody, które legły u podstaw wydanych decyzji. W sposób wyczerpujący przedstawiły w uzasadnieniu wydanych decyzji swoje racje oraz motywy podjętych rozstrzygnięć. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2022 r. Dz. U. poz. 329) orzekł jak w sentencji. Dodatkowo wyjaśnić należy, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym zawiadomiono strony, umożliwiając im przedstawienie dodatkowych argumentów. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw na rozprawie.