II SA/Wa 1205/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Danuta Kania, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi K.J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie postępowania i orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] oddala skargę. Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia przez K. J. wniosku o uzupełnienie postępowania i orzeczenia numer [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie utrzymania w mocy postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] września 2016 r. nr [...]. W treści uzasadnienia wskazanego orzeczenie organ nadmienił, że postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w K. odmówił K. J. wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnoszącego. Na powyższe postanowienie wymieniony złożył zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., który postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. K. J. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z prośbą o przywrócenie w trybie art. 58 K.p.a. terminu do wniesienia wniosku o uzupełnienie (na podstawie art. 111 w związku z art. 126 K.p.a.) postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. "o zakres pominięty z zakresu wniesionego zażalenia, co oznacza, iż sprawę rozpoznano wyłącznie w części, a znaczny jej zakres pozostawiono bez rozpoznania i załatwienia". Wnoszący stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, gdyż stosował się do pouczeń organów Policji, a zakres konieczności uzupełnienia ustalił w związku ze swoimi czynnościami po doręczeniu odpisu wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1749/16 w dniu [...] marca 2017 r., zatem w terminie nieprzekraczającym 7 dni od ustalenia podstaw wniosku. Komendant Wojewódzki Policji w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] działając na podstawie art. 58 i 59 § 1 K.p.a., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie postępowania i orzeczenia numer [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie utrzymania w mocy postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] września 2016 r. nr [...]. Organ stwierdził, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu ze względu na fakt, że sprawa dotyczy postępowania i postanowienia już skontrolowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, jak i ze względu na brak spełnienia przez K. J. ustawowych przesłanek, warunkujących możliwość przywrócenia terminu, określonych w art. 58 K.p.a. Z zachowaniem przewidzianego przepisami terminu, K. J. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia [...] maja 2017 r., nr [...]. W treści uzasadnienia postanowienia KGP z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] organ stwierdził, że K. J. w żaden sposób nie wykazał braku swojej winy w niedochowaniu omawianego terminu.  Nie wykazał zależności przyczynowo-skutkowej między powzięciem przez niego informacji o treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1749/16 a ustaniem przyczyny uchybienia terminu do wniesienia wniosku o uzupełnienie postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Zamieszczone w internetowej bazie orzeczeń (orzeczenia.nsa.gov.pl) uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1749/16 w żadnym stopniu nie odnosi się do kwestii możliwości złożenia wniosku o uzupełnienie postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Organ nie wykluczył, że to lektura treści tego właśnie uzasadnienia sprawiła, iż strona uzyskała świadomość co do tejże możliwości, lecz kwestia subiektywnego stanu świadomości prawnej zainteresowanego nie może być odczytywana jako przeszkoda do wniesienia stosownego wniosku. Organ uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]. K. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]. Skarżący stwierdził, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organów I i II instancji w zakresie zastosowania i dokonanej wykładni art. 11, art. 126 i 58 K.p.a. Organy Policji usiłowały wywieść z treści art. 58 K.p.a., iż przywrócenie terminu następuje wyłącznie w sytuacji, gdy strona wykaże brak swojej winy i udowodni winę organu. Ustawodawca zakreślił wyłącznie obowiązek uprawdopodobnienia braku winy, przekładając obowiązek udowodnienia winy organowi administracji państwa. Strona stosując się do pouczeń organu zawartych w treści orzeczenia, nie może ponosić konsekwencji wadliwego pouczenia organu. Ponadto, zdaniem skarżącego, organ nie wykazał swoich racji w treści wydanego orzeczenia, czym naruszył zasady postępowania administracyjnego. Organ winien bowiem ustalić, czy Komendant Powiatowy Policji w K. wydał orzeczenie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, czy też uchybił przepisom procedury administracyjnej. W treści odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa . Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że nie zawiera ono wad powodujących konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację organu zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o uzupełnienie postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Dodać należy, iż postanowieniem nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w K. nr [...] z dnia [...] września 2016 r. odmawiające skarżącemu wydania zaświadczenia. Stosownie do treści art. 111 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: k.p.a.) strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Kwestia przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Zgodnie z powyższymi regulacjami o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej decyduje łączne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu (1); wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (2); jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (3); we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania (4). W tym miejscu wskazać należy, że ocena tej okoliczności winna zostać dokonana w świetle ochrony praw strony (por. ww. uchwała składu 7 sędziów NSA z 19 października 2015 r., sygn. akt I OPS 1/15), a przede wszystkim zapewnienia jej gwarantowanej tak normami konstytucyjnymi, jak i przepisami prawa międzynarodowego podwójnej gwarancji ochrony praw jednostki na drodze prawa do procesu i prawa do sądu w postępowaniu administracyjnym (por. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej w brzmieniu nadanym Traktatem Lizbońskim, art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 648/12, CBOSA). Wskazuje się także, że przywrócenie terminu usprawiedliwia zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt I FSK 2179/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2210/13, CBOSA). Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w niedochowaniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08, CBOSA). Zatem o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić tego obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z przywołanych orzeczeń wynika, że miernik staranności do wykonywania czynności procesowych został określony wysoko, nawet lekkie niedbalstwo oceniane jest jako zawinione. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uzupełnienie decyzji powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Uwzględniając dorobek judykatury i literatury, przypomnieć należy, że uprawdopodobnienie jest niewątpliwie środkiem zastępczym dowodu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. W odróżnieniu od udowodnienia, uprawdopodobnienie nie musi uczynić określonego faktu pewnym. Zasadnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu dla podjęcia czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym ma na celu stworzenie w świadomości organu orzekającego przekonania o prawdopodobieństwie, wiarygodności wskazywanych przez stronę okoliczności. W odniesieniu do owego uprawdopodobnienia trafnie w orzecznictwie podkreśla się, że brak jest podstaw prawnych by przyjąć, iż "organ oprócz oceny okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę winien z urzędu wyjaśniać powody naruszenia terminu i poszukiwać przyczyn uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu" (wyrok NSA z dnia 21 marca 2012 r., II GSK 278/11, LEX nr 1137932). Jednak podkreślenia wymaga przy tym, że to do organu orzekającego, a nie do strony należy ocena, czy nastąpiło uprawdopodobnienie uzasadniające uwzględnienie wniosku, względnie, czy jest ono wystarczające. To wielokrotnie przywoływane w literaturze i orzecznictwie twierdzenie jest tutaj bardzo istotne. Strona przedstawiając materiał, którym dysponuje dla uprawdopodobnienia braku winy, nie jest w stanie przewidzieć, czy dla organu jest to materiał wystarczający - przekonywujący. W związku z powyższym ocena wiarygodności twierdzeń strony nie może być dowolna; musi opierać się na obiektywnych przesłankach. Aby uniknąć zarzutu dowolności, organ prowadzący postępowanie powinien oprzeć ocenę materiału przedstawianego przez stronę na wszechstronnej analizie, co oznacza, że nie może pominąć jakiegokolwiek elementu, ani też budować twierdzeń nie opartych o ten materiał. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że wniosek o uzupełnienie dotyczy postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2016 r. Stosownie do art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio między innymi art. 109-113 k.p.a., a zatem dopuszczalne jest złożenie wniosku o uzupełnienie postanowienia. Skarżący wskazuje jako moment ustania przyczyny w uchybieniu terminu do złożenia ww. wniosku o uzupełnienie postanowienia nr [...] datę powzięcia przez niego informacji o treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1749/16, co nastąpiło w dniu 27 marca 2017 r. Skarżący uważa zatem, iż wniosek złożony przez niego w dniu [...] marca 2017 r., złożony został z zachowaniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Koniecznym zatem jest rozważenie, czy dzień zapoznania się przez skarżącego z treścią uzasadnienia ww. wyroku WSA w Krakowie (tj. dzień 27 marca 2017 r.) jest dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie postanowienia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., utrzymującego w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w K. odmawiające wydania zaświadczenia żądanej treści. Po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1749/16, Sąd stwierdza, iż prawidłowo organy uznały, że brak jest takiej zależności pomiędzy treścią uzasadnienia tegoż wyroku a treścią postanowienia nr [...], która uzasadniałaby wniosek o uzupełnienie ww. postanowienia. Wskazanym wyrokiem WSA w Krakowie oddalił skargę na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż przedmiotem sporu była w istocie wykładnia art. 218 § 1 k.p.a. Sąd stwierdził, iż "Zgodnie z art. 218§2 kpa organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. "Postępowanie wyjaśniające" nie jest jednak równoznaczne z "postępowaniem dowodowym", o którym mowa w art. 75 kpa. Skoro w niniejszej sprawie organy administracyjne nie dysponowały danymi pozwalającymi na wydanie skarżącemu zaświadczenia o żądanej przez niego treści, tj. że w trakcie służby w MO i Policji pełnił on funkcję kierowcy pojazdów uprzywilejowanych, trafnie orzeczono w niniejszej sprawie o odmowie wydania takiego zaświadczenia, prawidłowo stosując art. 219 kpa. Z uzasadnień obu postanowień wynika przy tym jakie czynności zostały wykonane w trakcie postepowania wyjaśniającego i z jakich powodów odmówiono wydania zaświadczenia. Nie zostały więc naruszone zasady ogólne (art. 7,9 i 10 kpa) oraz art. 107§3 w zw. z art. 126 kpa." Uzasadnienie wyroku WSA w Krakowie nie zawiera zatem takich treści, które uzasadniałyby konieczność złożenia wniosku o uzupełnienie postanowienia nr [...], a co za tym idzie datę zapoznania się przez skarżącego z treścią tego uzasadnienia nie można uznać za daty ustania przyczyny uchybienia terminu w rozumieniu art. 58 § 2 k.p.a. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, organy trafnie uznały, iż wniosek o uzupełnienie postanowienia nr [...] został złożony po terminie, o którym mowa w art. 111 § 1 k.p.a., a skarżący w żadne sposób nie wykazał braku swojej winy w niedochowaniu omawianego terminu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.