II SA/Wa 1840/19

WyrokWSA w Warszawie2020-07-22

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Andrzej Kołodziej, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie "ważnego interesu służby" (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji) wymaga wykazania braku "nieposzlakowanej opinii" i czy organ administracji prawidłowo ocenił materiał dowodowy w kontekście tej przesłanki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie "ważnego interesu służby" wymaga wykazania, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z tym interesem. Samo ustalenie braku "nieposzlakowanej opinii" nie jest wystarczające, jeśli nie zostało poparte wyczerpującym materiałem dowodowym i prawidłową jego analizą. Organ administracji naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, co doprowadziło do przedwczesnego wniosku o braku nieposzlakowanej opinii i naruszenia granic uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2019 r. o zwolnieniu ze służby. Organ pierwszej instancji zwolnił policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, wskazując na ważny interes służby i ustalenie braku "nieposzlakowanej opinii". Komendant Główny Policji utrzymał ten rozkaz w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o Policji, w tym brak należytego zebrania i oceny materiału dowodowego oraz dowolne ustalenia faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji. Zasądzono od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego A. M. kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), , Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2020 r. sprawy ze skargi A. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny i utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego A. M. kwotę 480 złotych (słownie: czterysta osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 k.p.a. w dniu [...] czerwca 2019 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] kwietnia 2019 r., którym organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 z późn. zm.) zwolnił A. M. ze służby w Policji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozkazu personalnego podał, że Komendant [...]Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. wszczął przeciwko policjantowi postępowanie dyscyplinarne. Policjantowi przedstawiono zarzut przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 58 ust. 1 tej ustawy oraz § 2 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KBP z 2004 r. Nr 1, poz. 3). Komendant [...] Policji, działając na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji w dniu [...] marca 2019 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym zawiesił policjanta w czynnościach służbowych od dnia [...] marca 2019 r. na okres 3 miesięcy. Rozkazowi został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Główny policji w dniu [...] kwietnia 2019 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym w zasadniczej części utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji. Zastępca Naczelnika Wydziału [...] Komend [...] Policji w dniu [...] marca 2019 r. wystąpił do Komendanta [...]Policji z wnioskiem o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wniosku podano, że zarzucony policjantowi czyn ma charakter szczególnie naganny i skutkuje utratą do niego zaufania przez bezpośredniego przełożonego, co uniemożliwia mu dalsze kompetentne i rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych. Komendant [...]Policji w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. zawiadomił policjanta o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Ten sam organ w dniu [...] kwietnia wydał rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji. Rozkaz ten został utrzymany w mocy przez organ odwoławczy. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Jest to jedyne i wyłączne kryterium, do wykazania którego zobowiązany jest organ administracji publicznej prowadzący postępowanie na podstawie tego przepisu. Bezspornym w sprawie jest, że w stosunku do policjanta zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne i ma to istotne znaczenie. Należy mieć bowiem na uwadze całokształt okoliczności zaistniałych w tej sprawie i wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności jemu towarzyszące i to zarówno te, które nastąpiły przed jak i po zdarzeniu, a w szczególności zachowanie policjanta wykonującego w nieuprawniony i samowolny sposób czynności służbowe na terenie podległym innej jednostki Policji, niż ta, w której policjanta pełnił służbę oraz jego postawę w dniu zdarzenia, a także w trakcie prowadzonych czynności mających na celu wyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności tej sprawy. Organ prowadzący postępowanie nie badał i nadal nie bada czy w istocie przewinienie dyscyplinarne zostało popełnione, a także czy w wyniku jego popełnienia policjant może pełnić dalej służbę, ale czy okoliczności stanowiące pewien ciąg zdarzeń zależnych oraz niezależnych od woli policjanta, spowodowały konieczność wykluczenia go z szeregów formacji, z uwagi na ważny interes służby. Podkreślenia wymaga fakt, że policjant w dniu [...] lutego 2019 r. podjął czynności służbowe w czasie wolnym od służby, polegające na przeprowadzeniu kontroli drogowej i badaniu trzeźwości kierowców z wykorzystaniem służbowego sprzętu transportowego. Uznano, że policjant świadomie podjął działania kwalifikowane jako niezgodne z przepisami prawa, a także zasadami etyki służbowej. Istotny jest fakt nieuprawnionego podjęcia takich czynności. Takie zachowanie umożliwia jednoznaczna ocenę postawy moralnej i etycznej policjanta. Podstawą do zwolnienia policjanta ze służby było ustalenie braku przymiotu nieposzlakowanej opinii. Fakt ten potwierdzały okoliczności towarzyszące zdarzeniu polegającym na samowolnym podjęciu czynności służbowych poza obszarem podległym Komendzie [...] Policji, bez zgody i wiedzy przełożonego, bez poinformowania kierownika lub dyżurnego tej jednostki o podjętych działaniach, a także z wykorzystaniem sprzętu służbowego. Biorąc pod uwagę zaistniałe okoliczności oraz stan faktyczny i prawny sprawy, w pełni zasadnym było zwolnienie policjanta ze służby, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i nadanie przez organ pierwszej instancji rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności. A. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2019 r. Pełnomocnik skarżącego we wniesionej skardze zarzucił organowi, że naruszył następujące przepisy: 1. art. 6-11, art. 77 § 1, art. 133, art. 107 § 3, art. 108 k.p.a., poprzez: a) utrzymanie w mocy rozkazu personalnego organu pierwszej instancji, pomimo nie przeprowadzenia postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie; b) zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie, co doprowadziło do naruszenia zasady prawdy materialnej i obowiązku działania organu pierwszej instancji na podstawie przepisów prawa, jak również wbrew ustawowemu obowiązkowi należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych dowodów; c) zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; d) rażące naruszenie art. 7 i art 77 k.p.a., poprzez nie rozpoznanie zarzutów sformułowanych w odwołaniu od rozkazu personalnego organu pierwszej instancji, w szczególności odnośnie dowolnych ustaleń faktycznych, jak również nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie; e) przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się organy administracji publicznej, przy załatwieniu sprawy; f) dokonanie przez organ odwoławczy dowolnych i sprzecznych z ustaleniami organu pierwszej instancji, w szczególności w zakresie celu wykonywanych przez skarżącego czynności w dniu [...] lutego 2019 r. g) nadanie zaskarżonemu rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku ku temu podstaw. 2) art. 25 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez dowolne i sprzeczne z prawidłową oceną zgromadzonych w sprawie dowodów uznanie, skarżący nie ma przymiotu nieposzlakowanej opinii oraz zachowania zasady etyki zawodowej; 3) art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez utrzymanie w mocy rozkazu personalnego organu pierwszej instancji, pomimo braku podstaw do zwolnienia skarżącego ze służby; 4) art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez nie zasięgnięcia opinii wydanej przez właściwą organizację związkową, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Pełnomocnik skarżącego podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego organu pierwszej instancji. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i potrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzkie sąd administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu, skarga jest uzasadniona. Na wstępie podać należy, że ustawodawca w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U z 2020 r. poz. 360 ze zm.) zróżnicował przesłanki zwolnienia policjantów ze służby. Zasadniczym podziałem jest podział na przesłanki obligatoryjne i fakultatywne. Przesłanki obligatoryjne są to zdarzenia, których wystąpienie nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Natomiast przesłanki fakultatywne jedynie uprawniają organ do wydania takiej decyzji zwolnienia. Oznacza to, że ich zaistnienie może, ale nie musi skutkować zwolnieniem policjanta ze służby Decyzje wydawane na podstawie przesłanek fakultatywnych wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne oznacza przewidziane obowiązującymi przepisami uprawnienie organu administracji wydającego decyzję do wyboru rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne zachodzi wówczas, gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy. Przesłanki fakultatywne mają to do siebie, iż ocena konieczności ich zastosowania należy właśnie do uznania administracyjnego organu. Powoduje to ograniczoną kontrolę sądową. Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji publicznej, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych". Sądy administracyjne w tego typu sprawach badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Sądy nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów Policji i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej". Innymi słowy organ Policji ma prawo wyboru zastosowania prawnych konsekwencji pewnych zachowań policjanta lub zdarzeń z jego udziałem według swej oceny. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zgodnie z którym, policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. rne zdarzenie, ale suma drobnych, niepozornych zachowań, które powodują, iż policjant nie jest zdatny do pełnienia służby. NSA w wyroku z dnia 4 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1607/16 stwierdził, że prawidłowe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (...) wymaga wykazania, że rozwiązanie z policjantem stosunku służbowego nastąpiło z uwagi na ważny interes służby. Ustawa o Policji nie zawiera definicji pojęcia "ważny interes służby". W orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjmuje się, że przy interpretacji tego pojęcia należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status policjantów. funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę w tym zakresie może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, co wymaga by funkcjonariusz dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie kontynuował w niej służby. Orzecznictwo sądowe powiązało rozważanie zawartości pojęciowej "ważnego interesu" w związku z art. 25 ust. 1, art. 27 i art. 1 ust. 1 ustawy o Policji. NSA stwierdził bowiem w wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1806/16, że "Pojęcie "ważnego interesu służby" należy odczytywać łącznie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2067), który stawia warunek, aby służbę w Policji pełniły osoby o nieposzlakowanej opinii. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa, same muszą przestrzegać prawa. Winny więc to być osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o łamanie prawa, czy norm współżycia społecznego". Nieposzlakowana opinia, to ogólna ocena w sferze etycznej przy uwzględnieniu zachowania się danej osoby zarówno w jej życiu prywatnym, jak i zawodowym – tak stwierdził NSA w wyroku o sygn. akt I OSK 977/16. Istotnym jest to, że służba w Policji prowadzi do świadomego i dobrowolnego ograniczenia własnego życia prywatnego. Dlatego pewne czyny, nawet popełnione poza służbą, mogą być przesłanką do uznania, iż ważny interes formacji przemawia za usunięciem policjanta z jej szeregów. Z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika, że podstawą do zwolnienia skarżącego ze służby "było ustalenie braku przymiotu nieposzlakowanej opinii". W ocenie składu orzekającego takie stanowisko organu nie znajduje uzasadnienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, jego analizie i jest co najmniej przedwczesne. Zgodnie z art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) organ powinien w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego należy ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Jak wyjaśniono m. in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 8 maja 2018 r. (sygn. II SA/Bd 140/18, LEX nr 2493301), zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich faktów mających znaczenie prawne dla danej sprawy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Swobodna ocena dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a., nie może przekształcić się w samowolę i musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego. Organ powinien m. in.: ocenić poszczególne dowody z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej łączności (może odmówić wiary poszczególnym dowodom, ale dopiero po ich wszechstronnym rozpatrzeniu, z wyjaśnieniem przyczyny takiej oceny) oraz ustalić istnienie okoliczności faktycznych zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (por. m. in. wyrok WSA we Wrocławiu z 4 grudnia 2007 r., sygn. III SA/Wr 282/07, LEX nr 460733). Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. Wyniki oceny materiału dowodowego powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (por. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 19 kwietnia 2018 r., sygn. VII SA/Wa 1816/17, LEX nr 2493906). W wyroku WSA w Warszawie z 10 marca 2008 r. (sygn. V SA/Wa 2966/07, LEX nr 501036) zwrócono uwagę, że zdarzenia przyszłe i niepewne, a w szczególności przypuszczenia i twierdzenia o charakterze prognostycznym, nie mogą stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Mogą mieć oczywiście pewien wpływ na to rozstrzygnięcie, ale tylko w razie ich uprawdopodobnienia zgodnie z zasadami logiki, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego. Podkreśla się, że uznaniowy charakter decyzji (np. w przypadku tzw. decyzji ulgowych) nie jest równoznaczny z uznaniowością w przedmiocie oceny istnienia (bądź nie) przesłanek stanowiących podstawę orzekania. Organ powinien w tym zakresie kierować się obiektywnymi kryteriami i dokonać oceny na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowy, przy czym powinna to być ocena spełniająca wszystkie wymagania z art. 80 k.p.a. (por. wyrok WSA w Opolu z 23 maja 2018 r., sygn. I SA/Op 79/18, LEX nr 2504565). Z akt sprawy wynika, że Komendant [...] Policji postanowieniem z nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne i został mu przedstawiony zarzut nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta określonych w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. 58 ust 1 tej ustawy oraz w § 2 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjantów (Dz. U. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3). Ten sam organ rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych od dnia [...] marca 2019 r. na okres trzech miesięcy. W tym samym dniu do Komendanta [...] Policji wpłynął wniosek Zastępcy Naczelnika Wydziału [...] K[...]P o wszczęcie postępowania w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby. Komendant [...] Policji w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. poinformował skarżącego o wszczęciu wnioskowanego postępowania administracyjnego. Analizując powyżej opisaną sekwencję zdarzeń nie sposób nie zauważyć brak konsekwencji w działaniu organu i chaos decyzyjny. W tym miejscu podać należy, że celem postępowania dyscyplinarnego jest ustalenie okoliczności uzasadniających odpowiedzialność dyscyplinarną policjanta, wyjaśnienie okoliczności i przyczyn popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej oraz nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej i orzeczenia kary współmiernej do zaistniałego czynu policjanta. Oczywiście dopuszczalne jest równoczesne prowadzenie postępowania dyscyplinarnego i postępowania administracyjnego. Skoro organ Policji zdecydował się na takie działanie, to miał ma obowiązek podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (por. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 17 stycznia 2008 r., sygn. II SA/Bk 649/07, LEX nr 509178). Obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie można przerzucić go na stronę. W sytuacji, gdy strona przedstawia jakiś materiał dowodowy, organ ma obowiązek go ocenić. Powinien także uzupełnić ten materiał, ale tylko wtedy, gdy okaże się to konieczne (wyrok NSA z 19 maja 2010 r., sygn. I OSK 163/10, LEX nr 595239). W razie wątpliwości co do treści żądania strony, które wpłynęło do organu, na organie ciąży obowiązek ustalenia, jaki charakter ma to żądanie (por. m. in. wyrok WSA w Olsztynie z 27 marca 2018 r., sygn. II SA/Ol 982/17, LEX nr 2472072). Podkreślić się, że uchybienie przez organ wymaganiom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce tylko wtedy, gdy –wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy – nie ustala on faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub nakładającej na nią obowiązek (wyrok NSA z 6 marca 2018 r., sygn. II OSK 1174/16, LEX nr 2469167). Organ nie ma obowiązku poszukiwania dodatkowych dowodów, jeżeli zebrał już wyczerpujący materiał dowodowy, pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Krakowie z 16 kwietnia 2018 r., sygn. III SA/Kr 1142/17, LEX nr 2486974). W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający i nie dający podstaw do przyjęcia, że skarżący utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Należy podkreślić, że przyznana organom administracji swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza dowolności. W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji tzw. uznania administracyjnego organ administracji obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach sprawy wyniki tego badania. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego jest więc ograniczona do badania prawidłowości postępowania organów, których wynikiem jest podjęcie decyzji administracyjnej. Należy wyraźnie zaakcentować, że rozstrzygnięcie podjęte w ramach uznania administracyjnego powinno być szczególnie przekonująco, wyczerpująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku decyzji uznaniowej organ zobowiązany jest w sposób czytelny, umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Istotą uznania jest to, że ustawodawca, wprowadzając do przepisu pojęcie nieostre, przerzuca na władzę wykonawczą konieczność wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią. Odmienne postępowanie narusza zasady postępowania administracyjnego, a zwłaszcza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów oraz zasadę przekonywania strony (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2211/04, LEX nr 154626). Takie też obowiązki spoczywały na organach Policji rozpoznających niniejszą sprawę, którym jednak organy te nie sprostały. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy Policji naruszyły granice uznania administracyjnego, poprzez naruszenie wskazanych w skardze przepisów postępowania. Również uzasadnienia wydanych przez te organy decyzji cechują się wysokim stopniem ogólnikowości i odstają od wzorca prawidłowego uzasadnienia, jakie ustanawia art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż organ odwoławczy utrzymał w mocy wadliwy prawnie rozkaz personalny organu pierwszej instancji. Rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany jest do uzupełnienia materiału dowodowego, a w szczególności w zakresie okoliczności związanych z przedmiotowym zdarzeniem, roli skarżącego w tym zdarzeniu w sytuacji gdy uczestniczył w nim inny policjant. Te okoliczności zostały przez organ całkowicie pominięte w prowadzonym postępowaniu zakończonym zaskarżonym rozkazem personalnym. Ponadto organ wystąpi o opinię do związku zawodowego policjantów, którego członkiem był skarżący. Biorąc jednak pod uwagę nieprawidłowości opisane na wstępie niniejszych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 p.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżony rozkaz personalny, jak i utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji. Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. zasądził na rzecz skarżącego od organu Policji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło