II SA/Wa 2034/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Janusz Walawski (spr.), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Komendanta Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Powietrznych z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oddala skargę Dowódca Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] z dnia [...] marca 2003 r. o wypowiedzeniu A. Z. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z powodu zmniejszenia stanu etatowego w jednostce wojskowej, w której pełnił służbę i braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi ww. w dniu 16 września 2004 r. wydał wyrok o sygn. akt II SA 2883/03, którym uchylił powyżej określone decyzje i określił, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Po uprawomocnieniu się tego wyroku, A. Z. został przywrócony do zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] grudnia 2004 r. ww. złożył do Dowódcy [...] wniosek o wypłatę zaległych należności pieniężnych wraz z odsetkami za 2004 r. Powyżej określony organ w dniu [...] stycznia 2005 r. wydał decyzję nr [...] , którą przyznał A. Z. odsetki ustawowe za zwłokę w wypłacie należnych świadczeń pieniężnych za okres od dnia [...] lutego 2004 r. do dnia [...] grudnia 2004 r. Dowódca [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. uchylił powyżej określoną decyzję. Dowódca [...] pismem z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] poinformował A. Z., że brak jest podstaw do wypłaty odprawy związanej ze zwolnieniem ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w dniu 18 lipca 2006 r. wydał postanowienie o sygn. akt IV SA/Wr 825/05, którym odrzucił skargę ww. na powyżej określone pismo, uznając, że jest ono decyzją organu pierwszej instancji, a tym samym skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia. Powyższe postanowienie zostało poddane kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1785/06 oddalił skargę kasacyjną A. Z. Komendant Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Powietrznych, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] z dnia [...] lipca 2005 r. w części odmawiającej wypłaty świadczenia pieniężnego w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji uznał wniesione odwołanie za bezzasadne, podając, iż uznanie, że wypłacenie odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nie podlega potrąceniu, doprowadziłoby do sytuacji wypłacenia jednocześnie, uposażenia z tytułu nieprzerwanej służby wojskowej, jak i z tytułu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zdaniem organu, potrącone świadczenia pieniężne nie przysługiwało A. Z., bowiem w dniu ich wypłaty brak było podstaw do ich przyznania. Decyzja Komendanta Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Powietrznych stała się przedmiotem skargi wniesionej przez ww. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący we wniesionej skardze zarzucił, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył prawo materialne, a w szczególności art. 77 w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 103 tej ustawy w zw. z art. 87 i art. 91 Kodeksu pracy, które miało wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego, z obowiązujących przepisów prawa nie wynika obowiązek zwrotu świadczenia w przypadku uchylenia decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, jak również, że odprawa przysługuje tylko raz. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 326/09, po rozpoznaniu skargi A. Z. na decyzję nr [...] Komendanta Centrum Wsparcia Teleinformatycznego z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie zwrotu odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, że sprawa wypłaty należności pieniężnych wraz z odsetkami wynikających z reaktywowanego stosunku służbowego żołnierza zawodowego, nie jest załatwiana w drodze decyzji administracyjnej. W związku z powyższym decyzja organu pierwszej instancji w tym przedmiocie została wydana bez podstawy prawnej, zaś decyzja zaskarżona utrzymuje w mocy decyzję nieważną. W takiej sytuacji zachodzi konieczność stwierdzenia nieważności obu wydanych w sprawie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Komendanta Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Powietrznych, na powyżej określony wyrok, w dniu 27 października 2010 r. wydał wyrok o sygn. akt I OSK 733/10, którym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podał m.in., że Sąd Najwyższy w dniu 18 listopada 2009 r. sygn. akt II PZP 7/09 podjął uchwałę, że w sprawach o roszczenia żołnierza zawodowego o potrąconą część uposażenia i o odsetki za zwłokę w wypłacie uposażenia droga przed sądem powszechnym jest niedopuszczalna, chyba że uprzednio organ administracji wojskowej lub sąd administracyjny uznały się w tych sprawach za niewłaściwe (art. 2 § 3 i art. 191 kpc); wówczas właściwy jest sąd pracy. Jednocześnie podkreślił, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w sprawach określonych w tej ustawie, a więc również w sprawach dotyczących zasad otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych właściwe organy wojskowe są zobowiązane do wydawania decyzji administracyjnych. Forma decyzji daje się wyprowadzić z ustawy w sposób dorozumiany. W związku z tym właściwym sądem do rozpoznawania skarg od tych decyzji jest sąd administracyjny. Dodatkowo wskazał, iż w niniejszej sprawie rozważana jest nie tyle kwestia wypłaty uposażenia po przywróceniu żołnierza do służby, która to czynność jest w istocie czynnością techniczną, lecz kwestia ustalenia wysokości tego uposażenia po przywróceniu do służby, a więc w sytuacji, gdy przez pewien czas faktycznie tej służby nie pełnił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z tym za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy powtórzyć, iż zaskarżona przez A. Z. decyzja Komendanta Centrum Wsparcia Teleinformatycznego Sił Powietrznych z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy miała charakter decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 kpa, od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy należy wskazać, iż ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych określa między innymi zasady otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierza zawodowego (art. 1 pkt 4 ustawy), normując te zagadnienia kompleksowo, m. in. wymienia jakie świadczenia i z jakiego tytułu przysługują żołnierzowi zawodowemu. Zgodnie z art. 71 ust. 1 i art. 73 cytowanej ustawy żołnierze zawodowi otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne, tj.: zasiłki na zagospodarowanie; dodatkowe uposażenie roczne; nagrody i zapomogi; nagrody jubileuszowe; należności za podróże i przeniesienia służbowe; gratyfikacje urlopowe; dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego; należności związane z pełnieniem zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa; należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oraz świadczenia na wypadek śmierci żołnierza zawodowego. W dalszych przepisach ustawa konkretyzuje warunki, w jakich żołnierzom zawodowym przysługują określone powyżej świadczenia. W niniejszej sprawie bezspornym jest że Dowódca Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] z dnia [...] marca 2003 r. o wypowiedzeniu A. Z. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Powyższe decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt II SA 2883/03 z dnia 16 września 2004 r., w konsekwencji czego, skarżący został przywrócony do zawodowej służby wojskowej. Bezspornym jest również fakt, iż w związku ze zwolnieniem ze służby skarżący otrzymał świadczenia pieniężne, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. odprawę, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, gratyfikacje urlopową, 1/12 nagrody rocznej, zryczałtowany ekwiwalent za niewykorzystany przejazd na koszt wojska. W związku zaś z przywróceniem do służby właściwy organ wojskowy ustalił skarżącemu wszystkie należne świadczenia, pomniejszając je o kwotę wypłaconej odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest natomiast roszczenie skarżącego o przyznanie mu pełnej wysokości świadczeń niepomniejszonych o kwotę wypłaconej odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Należy zauważyć, iż zarówno odprawa, jak i ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy są świadczeniami nierozerwalnie związanymi ze zwolnieniem ze służby wojskowej. W orzecznictwie sądowym przyjęto jednak, iż świadczenia te nie stanowią żadnego rodzaju zadośćuczynienia za zwolnienie ze służby i mają charakter świadczeń jednorazowych. Inne rozumienie tej instytucji prowadziłoby do nierównego traktowania i różnicowania sytuacji żołnierzy kilkakrotnie zwalnianych i przywracanych do służby i sytuację żołnierzy zwalnianych jeden raz. W niniejszej sprawie skoro organ uznał, iż z uwagi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2004 r. o sygn. akt II SA 2883/03, skarżący nie został skutecznie zwolniony ze służby i naliczył mu świadczenia należne jak żołnierzowi zawodowemu w trakcie nieprzerwanego pełnienia zawodowej służby wojskowej, to uzasadnione jest potrącenie tych świadczeń o sumę pobranej odprawy i ekwiwalentu. Rację ma bowiem organ, iż w przeciwnym razie doszłoby do sytuacji, w której skarżący otrzymałby podwójne świadczenie, tj. uposażenie z tytułu nieprzerwanej służby wojskowej i jednocześnie świadczenia związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Niewątpliwie byłaby to sytuacja nieprawidłowa. Na marginesie należy zauważyć, iż z akt administracyjnych wynika, że skarżący wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej i został z dniem [...] stycznia 2005 r. zwolniony ze służby. W związku z powyższym właściwe organy wojskowe dokonały ponownej wypłaty świadczeń pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby, w tym również odprawy w wysokości [...] i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za [...] dni. Zostało więc zrealizowane prawo skarżącego do jednorazowego świadczenia związanego ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.