II SA/Wa 237/25

WyrokWSA w Warszawie2025-10-29

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Arkadiusz Koziarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy praca wykonywana przez ucznia szkoły średniej w gospodarstwie rolnym rodziców, obejmująca czynności takie jak sadzenie i zbiór owoców, prace przy zwierzętach, pielenie, sianie nawozów, montaż konstrukcji, podlewanie, przecinanie drzew i krzewów, mielenie śruty, może być uznana za stałą pracę w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a tym samym podlegać wliczeniu do wysługi lat policjanta?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że praca wykonywana przez skarżącego w gospodarstwie rolnym jego rodziców w okresie nauki szkolnej nie miała charakteru stałego w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Analiza zeznań świadków oraz rozkładu dnia skarżącego, uwzględniający czas poświęcony na naukę i dojazdy do szkoły, wykazały, że czynności wykonywane w gospodarstwie miały charakter pomocniczy, sezonowy lub incydentalny, a nie stały i istotny dla funkcjonowania gospodarstwa. W związku z tym, skarżący nie spełnił przesłanki stałej pracy w charakterze domownika, co uniemożliwia wliczenie tego okresu do wysługi lat.
Stan faktyczny
Skarżący, sierż. A. S., złożył wniosek o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców (od marca 2001 r. do lipca 2006 r.) do wysługi lat w celu uzyskania wzrostu uposażenia. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania tego prawa, uznając, że praca skarżącego nie miała charakteru stałego. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom błędną wykładnię pojęcia 'stałej pracy domownika' i dowolną ocenę materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant starszy specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia za wysługę lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym oddala skargę Komendant Główny Policji (dalej: "KGP") rozkazem personalnym z [...] grudnia 2024r. nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej Kpa.), po rozpatrzeniu odwołania sierż. A. S. (dalej: "funkcjonariusz", "skarżący", "strona"), od rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji (dalej: "Komendant") z [...] października 2024r. nr [...]dotyczącego odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] marca 2001r. do dnia [...] lipca 2006r. utrzymał w mocy rozkaz Komendanta. Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2024 r., sierż. A. S. zwrócił się do Komendanta Stołecznego Policji z prośbą o ustalenie prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] marca 2001 r. do dnia [...] lipca 2006 r. Do wskazanego wniosku wymieniony załączył: 1) raport z dnia [...] kwietnia 2024 r., w którym wskazał, iż we wnioskowanym okresie średnio 8 godzin dziennie wykonywał prace (sadzenie i zbiór owoców, prace przy sianokosach, obrządek zwierząt, przecinanie drzew i krzewów, pielenie, sianie nawozów, wykonywanie zabiegów chemicznych, montaż konstrukcji pod krzewy) w gospodarstwie rolnym swojego ojca o powierzchni 5,64 ha, położonym w miejscowości M. [...] oraz że we wskazanym okresie w gospodarstwie pracowali jego rodzice, zaś on sam w latach 20012003 uczęszczał do Zasadniczej Szkoły [...] (oddalonej od miejsca zamieszkania o 42 km), a następnie w latach 2003-2006 - do Technikum Ogrodniczego w T. (oddalonego o 7,7 km od miejsca zamieszkania), a w czasie nauki nie korzystał z internatu; 2) własne oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2024 r., w którym podał m.in.: strukturę gospodarstwa rolnego ojca (rolno-sadownicza); powierzchnię poszczególnych upraw (2 ha - zboża, ziemniaki i buraki; 0,5 ha — łąka; pozostała część — jabłonie, grusze, czereśnie, maliny, jeżyny i truskawki); stopień zmechanizowania gospodarstwa rolnego (większość maszyn pochodziła z lat siedemdziesiątych, obora nie była przystosowana do mechanicznego usuwania obornika, karmienie i pojenie zwierząt były wykonywane bez pomocy maszyn); prace wykonywane w gospodarstwie (mielenie śruty, przygotowywanie paszy dla zwierząt, karmienie, wyprowadzanie zwierząt na pastwisko, wypasanie krowy na łące, sadzenie roślin, sianie nawozów, montaż podpór do uprawy malin, zabiegi chemiczne, podlewanie, zbiór owoców, przygotowywanie owoców do sprzedaży oraz ich sprzedaż, przygotowywanie upraw do zimowania, przecinanie drzew, przygotowywanie drewna na opał) oraz ich wymiar (średnio około 8 godzin dziennie); zakres prac wykonywanych przez poszczególne osoby w gospodarstwie (ojciec zajmował się pracami agrotechnicznymi, serwisem urządzeń oraz sprzedażą owoców; matka pomagała przy pracach związanych z hodowlą zwierząt oraz sezonowo pracowała przy uprawie roślin; 3-4 pracowników sezonowych w okresie od czerwca do września zajmowało się zbiorem owoców i warzyw oraz czasami pomagało przy karmieniu zwierząt); źródła utrzymania rodziny (ojciec utrzymywał się wyłącznie z pracy w gospodarstwie rolnym, matka pracowała jako salowa w szpitalu - praca na pełen etat, dyżury co drugi dzień); 3) własne oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2024 r. w sprawie pracy w gospodarstwie rolnym; 4) własne zaświadczenie dotyczące zameldowania; 5) zaświadczenie z dnia [...] lutego 2024 r. Wójta Gminy [...], w którym poświadczono na podstawie dowodów w postaci oświadczeń świadków, iż sierż. A. S. w okresie od dnia [...] marca 2001 r. do dnia [...] lipca 2006 r. pracował w gospodarstwie rolnym ojca; 6) zaświadczenie z dnia [...] lutego 2024 r. Starosty Grójeckiego, z którego wynika, iż Pan T. S. w latach 1977-2015 figurował w ewidencji gruntów jako właściciel gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,64 ha; 7) oświadczenie wnioskodawcy w sprawie braku dokumentów z dnia [...] lutego 2024 r.; 8) zeznania świadków: Pana A. S. i Pani E. I.; 9) zaświadczenie z dnia [...] lutego 2024 r. Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] , w którym potwierdzono, że sierż. A. S. był uczniem Zasadniczej Szkoły Ogrodniczej w zawodzie: ogrodnik w latach szkolnych 2000/2001-2002/2003, szkołę ukończył w dniu [...] czerwca 2003 r. oraz że szkoła w latach nauki wymienionego nie posiadała internatu; 10) zaświadczenie z dnia [...] stycznia 2024 r. Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] , w którym potwierdzono, iż sierż. A. S. jest absolwentem trzyletniego Technikum Ogrodniczego dla Dorosłych, które ukończył [...] kwietnia 2006 r. oraz że szkoła nie posiadała internatu. Komendant pismem z dnia 30 kwietnia 2024 r. zwrócił się do Wójta Gminy P. z prośbą o wskazanie, czy Urząd Gminy P. posiada dokumenty, a jeżeli tak, to jakie, na podstawie których potwierdzić może fakt pracy sierż. A. S. w gospodarstwie rolnym ojca w okresie od dnia [...] marca 2001 r. do dnia [...] lipca 2006 r. Ponadto pismem z dnia [...] maja 2024 r. wezwano sierż. A. S. do udzielenia szczegółowych informacji dotyczących zakresu prac wykonywanych przez niego w gospodarstwie rolnym ojca. W dniu [...] maja 2024 r. do Komendy Stołecznej Policji wpłynęło pismo Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2024 r., w którym wskazano, iż Urząd Gminy P. nie dysponuje dokumentacją, ewidencją czy rejestrem poświadczającym pracę sierż. A. S. w gospodarstwie rolnym jego ojca - T. S.. Dodano przy tym, iż w dniu [...] lutego 2024 r., w odpowiedzi na wniosek strony z dnia [...] stycznia 2024 r., wydano postanowienie nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego okres pracy w charakterze domownika, które sierż. A. S. odebrał w dniu [...] lutego 2024 r. W powyższym piśmie wskazano również, że Urząd Gminy P. jest w posiadaniu jedynie kopii zeznań dwóch świadków z dnia [...] lutego 2024r. którzy potwierdzili, iż wnioskodawca w okresie od dnia [...] marca 2001 r. do dnia [...] lipca 2006 r. pracował w gospodarstwie rolnym swojego ojca; zeznania te stanowiły podstawę wydania zaświadczenia o okresie pracy w gospodarstwie rolnym. Do pisma z dnia [...] maja 2024 r. załączono postanowienie z dnia [...] lutego 2024 r. o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę. W dniu [...] maja 2024 r. do Komendy Stołecznej Policji wpłynęło wystąpienie sierż. A. S. z dnia [...] maja 2024r., z którego wynikało, że w gospodarstwie rolnym ojca prowadzona była uprawa zbóż, warzyw i owoców (zboża na powierzchni około 2 ha, ziemniaki na powierzchni około 0,3 ha, buraki na powierzchni około 0,3 ha, truskawki na powierzchni około 0,3 ha, maliny na powierzchni około 0,53 ha, jeżyny na obszarze około 0,2 ha, jabłonie na powierzchni około 0,5 ha, grusze na obszarze około 0,01 ha, czereśnie na powierzchni około 1 ha, zaś obszar około 0,5 ha stanowiły łąki) oraz hodowla zwierząt; - pola uprawne przylegały bezpośrednio do zabudowań gospodarczych; - w gospodarstwie rolnym codziennie zajmował się: karmieniem zwierząt, przygotowywaniem paszy dla zwierząt, zbieraniem jajek, ogólnymi pracami agrotechnicznymi w sadzie takimi jak: przecinanie krzewów, przecinanie drzew, sadzenie, pielenie, zbiór kamieni, podlewanie, pryskanie; ponadto raz w tygodniu mielił śrutę; - prace w gospodarstwie zajmowały mu około 8 godzin dziennie, mielenie śruty zaś - około 2 godzin; - sezonowo zajmował się: zrywaniem truskawek, malin i czereśni oraz zbiorem jabłek i gruszek; w okresie od czerwca do października wypasał krowę na łące; - w okresie nauki w szkole w Warszawie wykonywał prace w gospodarstwie w godzinach popołudniowych, około 6,5 godziny dziennie, natomiast w okresie nauki w T. - w poniedziałki, środy i piątki pracował przed południem, około 7,5 godziny, a we wtorki i czwartki - przez cały dzień; w pozostałe dni pracował w gospodarstwie przez około 10 godzin dziennie; - w gospodarstwie rolnym wykorzystywane były: wialnia, młocarnia, śrutownik, sieczkarnia, ciągnik C-330, pług, opryskiwacz, glebogryzarka i brony; - w 2001 r. uczestniczył w kursie na prawo jazdy, który odbywał w szkole w Warszawie na zajęciach praktycznych; - odległość gospodarstwa rolnego od szkoły w Warszawie wynosiła 38 km, natomiast od szkoły w T. - 7 km; - do szkoły w Warszawie dojeżdżał komunikacją miejską (około 2 godzin w jedną stronę), natomiast do szkoły w T. - samochodem (około 10 minut w jedną stronę); - w okresie nauki nie uczestniczył w zajęciach pozaszkolnych; - podczas ferii i wakacji nie wyjeżdżał na wycieczki i obozy; - we wnioskowanym okresie nie pracował dorywczo w kraju i za granicą - w dniu [...] marca 2006 r. uczestniczył w Olimpiadzie Wiedzy i Umiejętności Rolniczych w bloku: Ogrodnictwo, gdzie zajął II miejsce, co z kolei pozwoliło mu na uczestnictwo w zawodach III stopnia XXX Olimpiady Wiedzy i Umiejętności Rolniczych, przeprowadzonych w dniach 9-10 czerwca 2006 r. na Uniwersytecie [...] i uzyskaniu tytułu finalisty (do pisma wymieniony dołączył dyplomy potwierdzające ten fakt). Do powyższego wystąpienia sierż. A. S. załączył również zaświadczenia o zameldowaniu świadków. Pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Kadr Komendy Stołecznej Policji zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w G. z prośbą o przesłuchanie w charakterze świadków: Pana A. S. oraz Pani E. I., z uwzględnieniem treści przepisu art. 79 Kpa, o czym powiadomiono stronę pismem z dnia 26 lipca 2024 r., doręczonym w dniu [...] sierpnia 2024 r. W dniu [...] sierpnia 2024 r. do Komendy Stołecznej Policji wpłynęło pismo Zastępcy Naczelnika Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w G. z dnia [...] sierpnia 2024 r., do którego załączono: - protokół przesłuchania świadka - Pana A. S., - protokół przesłuchania świadka - Pani E. I. - zawiadomienia strony i wezwania świadków. Powyższe przesłuchania odbyły się przy udziale sierż. A. S., który nie wniósł żadnych uwag do przeprowadzonych dowodów. Po przeanalizowaniu zebranego materiału w sprawie, Komendant Stołeczny Policji rozkazem personalnym nr [...]z dnia [...] października 2024 r., na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.), art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54 poz. 310) oraz § 4 ust. 1 i § 5 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236, z późn. zm.), odmówił przyznania sierż. A. S. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] marca 2001 r. do dnia 31 lipca 2006 r. Przedmiotową decyzję doręczono stronie w dniu 31 października 2024 r. W dniu [...] listopada 2024 r. strona zapoznała się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oświadczając przy tym, iż wniesie odwołanie od rozkazu personalnego nr [...]Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2024 r. W dniu [...] listopada 2024 r. (data stempla pocztowego), w ustawowym terminie, strona odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie przez organ II instancji co do istoty sprawy. Zaskarżonej decyzji sierż. A. S. zarzucił naruszenie: - § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, poprzez błędną i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, która doprowadziła do wydania zaskarżonej decyzji, mimo tego, że skarżący spełnił wszystkie wymogi i przedstawił wiarygodne dowody na potwierdzenie jego pracy w gospodarstwie rolnym ojca; - art. 80 Kpa w zw. z art. 75 § 1 i następne Kpa, poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i bezpodstawną odmowę wiarygodności istotnych z punktu widzenia przedmiotowej sprawy dowodów z zeznań świadków. W uzasadnieniu odwołania strona rozwinęła powyższe zarzuty. Do odwołania skarżący załączył pismo z dnia [...] listopada 2024 r., w którym podkreślił, iż pracę w gospodarstwie rolnym wykonywał z pełnym zaangażowaniem, zaś w czasie nieobecności ojca, przejmował również jego obowiązki. KGP w uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozkazu personalnego zwrócił uwagę na zasady towarzyszące orzekaniu na skutek złożonego odwołania oraz przywołał treść przepisów dotyczących zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów. Wyjaśnił również, że pojęcie "domownika" wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym nie zostało zdefiniowane w ustawie z dnia [...] lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, lecz ustawodawca odesłał w zakresie ustalania jego normatywnej treści do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Jak podkreślił, z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż praca w gospodarstwie rolnym powinna być oceniana z punktu widzenia tych przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania. W związku z faktem, że skarżący wniósł o ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego poprzez zaliczenie mu do wysługi lat okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym od dnia [...] marca 2001r. do dnia [...] lipca 2006r., to normatywnej treści pojęcia "domownik" należy poszukiwać w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2025r. poz. 197, ze zm.). KGP podał, że zgodnie z art. 6 pkt 2 powołanej ustawy domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Przy zaliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne, dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy jedynie o incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się w ramach pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne. Doraźnej pomocy (w wykonywaniu typowych obowiązków domowych) nie należy utożsamiać z pracą w gospodarstwie rolnym czy też pracą w czasie ferii lub wakacji (por. np. A. Rzetecka - Gil, Komentarz do ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, LEX /el. 2008). Sformułowania "stała praca", "staż pracy", "uprawnienia pracownicze" wskazują bowiem, że przy zaliczaniu do przedmiotowego stażu w rachubę mogą wchodzić tylko okresy wykonywania zajęć o charakterze i systemie przynajmniej zbliżonym do pracowniczego. Ponadto KGP wskazał, że zgodnie z aktualną linią orzeczniczą sądów administracyjnych ocena ewentualnej pracy w gospodarstwie rolnym musi być dokonywana na tle okoliczności konkretnej sprawy, przy czym oceny tego, jakie prace strona wykonywała w gospodarstwie rolnym oraz w jakim charakterze, należy dokonać także przy uwzględnieniu ilości osób je wykonujących oraz struktury i wielkości gospodarstwa. KGP wyjaśnił, że podstawowym trybem uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie właściwego organu, wydane na podstawie art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. Dopiero wyczerpanie procedury określonej ust. 1 i ust. 2 art. 3 tej ustawy pozwala na skorzystanie z określonej w art. 3 ust. 3 cyt. ustawy możliwości udowodnienia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Mając na uwadze powyższe regulacje KGP stwierdził, że brak jest dostatecznych dowodów świadczących o tym, że praca sierż. A. S. w gospodarstwie rolnym miała charakter stały, a także by była ona niezbędna dla prowadzonego gospodarstwa rolnego jego rodziców. KGP podał w wątpliwość zeznania świadków, uznając, że ich stwierdzenia nie stanowią dostatecznego wyjaśnienia istoty czynności, w których mógł uczestniczyć lub uczestniczył funkcjonariusz oraz nie określają ich charakteru, w szczególności nie pozwalają jednoznacznie przyjąć, że były one przez ww. w ogóle wykonywane, a jeśli nawet przyjąć, że funkcjonariusz je wykonywał, by były one bez wątpienia pracą o charakterze stałym, samodzielnym i w pełnym zakresie. Ponadto wskazał, że wiedza tych świadków ma charakter fragmentaryczny, bo wynika wyłącznie z obserwacji fragmentu rzeczywistości, w której nie uczestniczyli w permanentny (ciągły) sposób. Ocena świadków wynika z poszczególnych fragmentów zdarzeń, nie z obserwacji całości określonych faktów, które świadkowie łączą w całość, tj. które zaobserwowali podczas przejeżdżania obok gospodarstwa prowadzonego przez ojca funkcjonariusza, czy też widywania go podczas prowadzenia przez świadków własnych prac polowych. Nadto świadkowie nie przebywali na terenie gospodarstwa, gdzie sierż. A. S. wykonywał wspomniane przez nich prace, a ponadto gospodarstwa rolne świadków znajdują się w odległości ok. 1 kilometra od gospodarstwa rolnego na którym Skarżący wykonywał prace polowe. Zdaniem KGP przedstawione zeznania świadków, jako podstawowy dowód, na podstawie którego, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., można potwierdzić okres pracy policjanta w gospodarstwie rolnym rodziców, są zbyt lakoniczne i niewiarygodne, zwłaszcza wobec innych ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie, a z ich treści nie wynika, aby funkcjonariusz w omawianym okresie stale pracował w przedmiotowym gospodarstwie. KGP dokonał opisu pracy w gospodarstwie rolnym i zestawił okres uczęszczania funkcjonariusza do szkoły z wykonywaniem czynności w gospodarstwie jego rodziców. Uznał, że wykonanie wyłącznie wymienionych czynności przez funkcjonariusza, przy uwzględnieniu jego obowiązków związanych ze szkołą, koniecznością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (sen, spożywanie posiłków, etc.), czyni wręcz niemożliwym wykonywanie jeszcze innych prac "w pełnym wymiarze". KGP dodał, że praca w gospodarstwie nie mogła przekraczać pewnej intensywności wymaganej od małoletnich dzieci zamieszkujących wraz z rodzicami prowadzącymi na wsi gospodarstwo rolne, ani, że była niezbędna do jego prawidłowego funkcjonowania. KGP podkreślił, że istotą regulacji zawartych w ustawie o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy nie jest "automatyczne" wliczenie tych okresów i wypłata zwiększonego świadczenia tylko z tego tytułu, że wnioskodawca zamieszkiwał w gospodarstwie rolnym. Nie wykluczył jednocześnie, że funkcjonariusz mógł wykonywać pracę na rzecz gospodarstwa rolnego, ale żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie usuwa wątpliwości, jak podał KGP, co do charakteru tej pracy i nie pozwala na jej precyzyjne określenie. Nie może to jednak obciążać organu administracyjnego i zobowiązywać do uzupełnienia materiału dowodowego o okoliczności, które nie wynikają wprost ze zgromadzonego materiału dowodowego, a tym samym do interpretacji tych okoliczności i wywodzenia z nich nieuprawnionych wniosków. W ocenie KGP mając na względzie wskazany stan prawny i faktyczny przedmiotowej sprawy brak jest podstaw do przyznania funkcjonariuszowi prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] marca 2001r. do dnia 31 lipca 2006r. w charakterze domownika. KGP wskazał, że to sierż. A. S. wystąpił z wnioskiem o zaliczenie ww. okresu do wysługi lat. Tym samym to on był zobligowany do tego by potwierdzić istotne okoliczności, które mogłyby przyczynić się do przyznania mu tego prawa. KGP wskazał w szczególności, że w uzasadnieniu decyzji wyjaśniono dlaczego pewne dowody uznano za wiarygodne, a innym (np. zeznaniom świadków) odmówiono waloru wiarygodności i mocy dowodowej. Wyjaśnił, że ciężar dowodzenia, który bez wątpienia ciąży na organie administracyjnym, czyli obowiązek ustalenia prawdy materialnej w zakresie przedmiotu postępowania, nie może być utożsamiany z obowiązkiem dowodzenia okoliczności, których potwierdzenia domaga się strona, a które są relewantne dla przyznania bądź odmowy przyznania określonego prawa. KGP podkreślił na zakończenie, że istotą uregulowania ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy nie jest wypłata zwiększonego świadczenia z tytułu zamieszkiwania przez określoną osobę na terenie gospodarstwa rolnego, ale wypłata zwiększonego świadczenia z tytułu faktycznie świadczonej przez zainteresowanego pracy w takim gospodarstwie, na zasadach określonych w tej ustawie (por. też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1099/13). Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2024r. nr [...] , zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego: - § 4 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2015r. poz.1236) w zw. z art. 1 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. z 1990 r.,nr. 54, poz. 310), poprzez błędną wykładnię pojęcia ‘stałej pracy domownika", a tym samym ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, która to analiza doprowadziła ostatecznie do wydania decyzji odmownej w sprawie, pomimo tego, że odwołujący spełnił wszelkie wymogi formalno-prawne oraz przedstawił wiarygodne i miarodajne dowody na potwierdzenie okoliczności faktycznych, które powinny przemawiać za zasadnością jego wniosku. oraz naruszenie przepisów prawa procesowego: - art. 80 w zw. z art. 75 § 1 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U.00.98.1071 z późn. zm. — dalej jako "k.p.a.,,), poprzez dokonanie nie swobodnej, lecz dowolnej i wybiórczej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także bezpodstawne odmówienie wiarygodności istotnych w punktu widzenia przedmiotowej sprawy dowodów ze zeznań świadków, powołując się na osobiste niepodparte żadnymi dowodami stwierdzenia, iż ich zeznania nie sposób uznać za wiarygodne. Wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu, ujęcie w uzasadnieniu wydanego wyroku oceny prawnej oraz szczegółowych wskazówek i wytycznych, co do dalszego postępowania w sprawie, wskazanie na popełnione uchybienia, których dopuściły się te organy oraz okoliczności mających wpływ na ich powstanie, oraz zasądzenie kosztów zastępstwa sądowego. Skarżący nie zgodził się z argumentacją przedstawioną przez KGP w uzasadnieniu decyzji. Wskazał, że jego praca w gospodarstwie miała charakter stały, a nie jak twierdzi KGP była pracą doraźną zwykle wykonywaną przez domownika. Zgodził się z organem, że obecnie trudno jest w sposób szczegółowy określić jakie i ile prac oraz w jakim okresie godzinowym wykonywał przy pracach w gospodarstwie rolnym. Jednak obecnie przedstawiony opis jest na tyle, rzetelny, że nie powinien nasuwać żadnych wątpliwości, iż nie mamy do czynienia z czynnościami w formie dorywczej, lecz stałą pracą która to była wręcz wliczona w fakt domownika w gospodarstwie rolnym. To właśnie logika i doświadczenie życiowe, na które powołuje się organ w swoim uzasadnieniu powinny prowadzić do wniosku, że praca ta miała charakter stały. KGP zdaje się również nie zauważać, że w pracy na roli nie ma mowy o wolnych weekendach, czy świętach. Nadto Skarżący podkreśla, że podczas wykonywania prac rolnych nie ma określonych godzin kiedy praca ta się zaczyna a kiedy kończy. Co więcej, odnosząc się zaś do etapu edukacji szkolnej Skarżącego to należy podkreślić, że w czasie kiedy młodociany uczy się jednocześnie pracując w gospodarstwie rolnym podejście nauczycieli do takiej osoby jest inne niż do osób niewykonujących takiej pracy. Istotne jest również i to, iż w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, charakter pracy domownika w gospodarstwie rolnym nie może być utożsamiany z charakterem pracy rolnika w takim gospodarstwie. Domownik nie prowadzi bowiem zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, lecz wyłącznie pomaga rolnikowi w prowadzeniu takiej działalności, zatem nie musi on pracować w takim samym wymiarze godzinowym jak rolnik i może pozwolić sobie na jednoczesne kształcenie się. Na takie rozumienie charakteru pracy domownika wskazuje zresztą już sam fakt rozróżnienia przez ustawodawcę w art. 6 pkt 1 i 2 powołanej ustawy definicji rolnika i domownika. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżony rozkaz personalny nie narusza przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jego ojca od dnia [...] marca 2001 r. do dnia 31 lipca 2006 r. Jak stanowi art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., który na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 6 grudnia 2001 r. ma zastosowane w sprawach ustalenia wysługi lat policjantów, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Przywołany przepis stanowi zatem, że aby praca w gospodarstwie rolnym została wliczona do stażu pracy lub wysługi lat powinna być pracą wykonywaną w charakterze domownika, przy czym definicji tego pojęcia należy poszukiwać w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie zaś z art. 6 pkt 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ilekroć w ustawie jest mowa o rolniku - rozumie się osobę fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą jako posiadacz (samoistny albo zależny) gospodarstwa rolnego położonego w granicach Rzeczypospolitej Polskiej, domownikiem zaś jest osoba bliska rolnikowi, która: a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Nie jest sporne w tej sprawie, że skarżący we wnioskowanym okresie był osobą bliską rolnikowi w rozumieniu art. 6 pkt 1 ww. ustawy, ukończył 16 lat i pozostawała z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym. Organ uznał natomiast, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż skarżący nie pracował w sposób stały w gospodarstwie rolnym, a tym samym nie można uznać go za domownika w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Z tej zaś przyczyny we wnioskowanym okresie nie wykonywał on pracy w gospodarstwie rolnym w formie określonej w art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela ustalenia organu w tym zakresie oraz wynikającą z nich ocenę wystąpienia w tej sprawie przesłanki określonej w art. 6 pkt 2 lit. c) ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zeznań świadków należy wskazać, że w ocenie Sądu organ dokonał prawidłowej ich analizy. Sąd w całości podziela również dokonaną przez organ ocenę wiarygodności i przydatności zeznań świadków. Zdaniem Sądu, stan faktyczny tej sprawy, ustalony przez organ na podstawie całokształtu materiału dowodowego - zarówno zeznań świadków, jak i oświadczeń samej strony, wskazuje, że praca wykonywana przez skarżącego w okresie będącym przedmiotem jego wniosku, nie miała stałego charakteru w rozumieniu art. 6 pkt 2 lit. c) ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Świadkowie zeznali, że widywali skarżącego w gospodarstwie rolnym 3 do 4 razy w tygodniu i wykonywał tam prace przez 8 godzin dziennie. Żeby stwierdzić, że skarżący wykonywał prace przez 8 godzin dziennie świadkowie musieliby przez cały ten okres obserwować skarżącego ,co w ocenie Sądu jest nieprawdopodobne. Ponadto świadkowie wskazali, że sezonowo do zbioru owoców zatrudniano pracowników, należy więc uznać, że skarżący jedynie dorywczo pomagał przy tych pracach. Świadkowie dokładnie określili ilość zwierząt w gospodarstwie rolnym były tam 2 krowy i jeden koń oraz drób około 30 sztuk ,jednak z zeznań świadków nie wynika, kto zajmował się hodowlą zwierząt. Reasumując na podstawie zeznań świadków nie można w sposób jednoznaczny stwierdzić jakie konkretnie prace i w jakim wymiarze wykonywał skarżący. Z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., wynika, że na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (ust. 2). W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (ust. 3). Wójta Gminy P. w piśmie z dnia 10 maja 2024 r., wyjaśnił, iż Urząd Gminy P. nie dysponuje dokumentacją, ewidencją czy rejestrem poświadczającym pracę sierż. A. S. w gospodarstwie rolnym jego ojca - T.a S.. Dodano przy tym, iż w dniu 6 lutego 2024 r., w odpowiedzi na wniosek strony z dnia 30 stycznia 2024 r., wydano postanowienie nr Or.244.1.2024 o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego okres pracy w charakterze domownika, które sierż. A. S. odebrał w dniu 9 lutego 2024 r. W powyższym piśmie wskazano również, że Urząd Gminy P. jest w posiadaniu jedynie kopii zeznań dwóch świadków z dnia 22 lutego 2024r. którzy potwierdzili, iż wnioskodawca w okresie od dnia [...] marca 2001 r. do dnia 31 lipca 2006 r. pracował w gospodarstwie rolnym swojego ojca; zeznania te stanowiły podstawę wydania zaświadczenia o okresie pracy w gospodarstwie rolnym. Reasumując zaświadczenie o pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym zostało wydane w oparciu o zeznania tych samych świadków, z uwagi na brak jakiejkolwiek innej dokumentacji. Ponadto organ w swojej decyzji dokonał szczegółowej analizy rozkładu dnia skarżącego (dla przypomnienia ucznia szkoły zasadniczej w Warszawie i technikum w T.) wskazując, że w latach 2001-2003 uczęszczał do Zasadniczej Szkoły [...] w W., gdzie dojazd zajmował mu około 2 godzin w jedną stronę. Obowiązek edukacyjny wykonywany przez skarżącego w określonych porach dnia, stanowi argument wzmacniający twierdzenie o braku istotnego znaczenia czynności wykonywanych przez niego w tym gospodarstwie. Nie sposób bowiem przyjąć, by skarżący, z uwagi na swoją aktywność związaną z edukacją, mógł systematycznie - a zatem stale realizować czynności mające kluczowe znaczenie dla tej części gospodarstwa rolnego. Zajęcia szkolne i konieczność przygotowania do nich niewątpliwie pochłaniały znaczną część czasu skarżącego. Oczywiście organ nie kwestionuje, że istnieje możliwość łączenia pracy w gospodarstwie rolnym z pobieraniem nauki w szkole średniej, a także z inną aktywnością. Wymaga jednak zaznaczenia, że celem organu jest zbadanie czy w rozpatrywanej sprawie jest to, a raczej czy było to, w tej konkretnej sytuacji możliwe. Należy zatem wskazać na czas niezbędny do wykonania obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem czasu koniecznego na przygotowanie się do drogi do szkoły, przemieszczenia się do szkoły, jak również powrotu do domu, a także czasu koniecznego do wypoczynku (snu) i wykonania przez skarżącego podstawowych czynności życiowych (np. posiłek). Z kolei obecność w szkole, która stanowiła zasadniczą część dnia strony, przy uwzględnieniu czasu niezbędnego do powrotu do miejsca, w którym zlokalizowane było gospodarstwo rolne, a także czasu niezbędnego na wypoczynek - sen, powodowała, że strona obecna była w tym miejscu i mogła być aktywna wyłącznie przez kilka godzin. W ramach czasu, w którym strona codziennie przebywała w miejscu zamieszkania, konieczne jest natomiast uwzględnienie czasu niezbędnego na naukę, zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nie jest zatem możliwe przyjęcie za wiarygodne oświadczenia strony z dnia 18 kwietnia 2024 r., w którym sierż. A. S. wskazał, iż dojeżdżał do szkoły w godzinach: 5:30-8:00, natomiast powrót zajmował mu jedynie 15 minut (13:00-13:15). Nawet w przypadku przyjęcia, że wymieniony wrócił za szkoły o godzinie 15:00 (2 godziny po zakończeniu zajęć), to musiałby rozpocząć wykonywanie prac w gospodarstwie rolnym około godziny 16:45 (sam bowiem oświadczył, iż zjedzenie obiadu zajmowało mu około 45 minut, odrabianie lekcji i nauka zaś - godzinę). Wykonywanie natomiast prac w polu czy w sadzie o tak późnej porze jest niemalże niemożliwe w okresie od jesieni do wiosny z uwagi na fakt, iż w tym czasie wcześnie zapada zmrok. Sąd podziela stanowisko organu, że wobec tego nie można przyjąć bezkrytycznie, że rozkład dnia skarżącego umożliwiałby mu wykonywanie prac w wymiarze wskazanym przez świadków, a także przez mego samego, a także by mógł wykonywać tę pracę w sposób stały. Nie chodzi bowiem o wykazanie potencjalnej możliwości łączenia nauki z pracą w gospodarstwie rolnym, ale ustalenie czy w danych okolicznościach takie połączenie, przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności, jest możliwe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2352/19). Samo zaś wykonanie wyłącznie określonych czynności przez sierż. A. S., przy uwzględnieniu jego obowiązków związanych ze szkołą, koniecznością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych (sen, spożywanie posiłków, etc.), czyni wręcz niemożliwym wykonywanie tych prac "w pełnym wymiarze". Nie sposób w świetle wyżej przedstawionych okoliczności uznać, by praca skarżącego w gospodarstwie rolnym miała charakter stały. Sam rodzaj produkcji rolnej w gospodarstwie świadczy o tym, że intensyfikacja prac miała miejsce jedynie w ciągu 2-3 miesięcy w ciągu roku, kiedy to ojciec skarżącego wykorzystywał prace również dodatkowych osób, w szczególności przy zbiorze owoców. Skoro – jak oświadczył sam skarżący – po powrocie ze szkoły pracował 8 godzin dziennie, to biorąc pod uwagę, że w miesiącach jesienno-zimowych zmierzch następuje przed godziną 17 lub niedługo po tej godzinie, nie sposób uznać, by skarżący pracował w gospodarstwie rolnym przez cały rok przez wiele godzin dziennie. Samo "bycie do dyspozycji" rolnika nie stanowi zaś wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. W istocie te ustalenia nie stoją w sprzeczności ze złożonymi przez świadków zeznaniami (niezależnie od podnoszonej przez organ okoliczności, że nie byli oni w stanie posiadać pełnej wiedzy o wykonywanych przez skarżącego zajęciach w gospodarstwie), bowiem nie zeznali oni, by skarżący wykonywał pracę codziennie, a wręcz przeciwnie twierdzili, że widywali go podczas zajęć w gospodarstwie kilka razy w tygodniu. Z tej przyczyny Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowego uznania przez organ zeznań świadków za mało wiarygodne. Obraz istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności, tj. charakteru i wymiaru wykonywanych przez skarżącego prac w gospodarstwie rolnym, jaki wyłania się z zeznań świadków, nie jest bowiem zasadniczo sprzeczny z ustalonym przez organ stanem faktycznym tej sprawy. Same zaś stwierdzenia świadków, że ich zdaniem skarżący wykonywał stałą pracę w gospodarstwie podlega ocenie przez organ, który bierze pod uwagę całokształt materiału dowodowego, w tym w szczególności te – wyżej przytoczone – fragmenty zeznań świadków, które w istocie takiej tezie przeczą. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyroki NSA: z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2688/17, z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4723/21 oraz z dnia 16 stycznia 2024 r. sygn. akt III OSK 3470/21, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), dla uznania, że praca w gospodarstwie rolnym miała charakter stały, nie wystarczy jedynie ustalenie, że osoba bliska rolnikowi wykonywała jakiekolwiek prace związane z prowadzoną produkcją rolną. Stała praca w szczególności wymaga dyspozycyjności (na co wskazuje przesłanka stałości), co w odniesieniu do uczniów szkół dziennych z zasady jest wątpliwe i wymaga wykazania szczególnych okoliczności związanych ze stosunkami rodzinnymi i rodzajem gospodarstwa. Co więcej uczniowie szkół nie wykonują stałej pracy w gospodarstwie, gdyż stałym ich zajęciem jest nauka w szkole średniej. Mogą jedynie świadczyć pomoc przy pracach rolniczych w czasie wolnym od zajęć szkolnych lub uczestniczyć w pracach nie mających charakteru pracy stałej, a jedynie ewentualnym udziałem (pomocą) w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dziecka będącego członkiem rolniczej wspólnoty rodzinnej, przed lub po powrocie ze szkoły lub w okresie świąt i przerw w nauce (zob. także wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. III AUa 975/18). Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, skarżący nie wykazał tego rodzaju szczególnych okoliczności związanych ze stosunkami rodzinnymi i rodzajem gospodarstwa, które mogłyby świadczyć o tym, że pomimo realizacji obowiązku szkolnego wykonywała ona stałą pracę w gospodarstwie rolnym. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4723/21, nie ma żadnych racjonalnych przesłanek do przyjmowania, że każde prace wykonywane w gospodarstwie rolnym należy uznawać za stałą pracę w takim gospodarstwie. Byłoby to nadmierne uprzywilejowanie osób świadczących jakąkolwiek pomoc w gospodarstwie rolnym w stosunku do pracowników (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 1997 r. sygn. akt II UKN 318/97 – LEX 3310 i z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II CSK 37/10 LEX 852536 oraz NSA z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 1234/13 i WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 5/13). W warunkach wiejskich dzieci rolnika na ogół pomagają swym rodzicom czy dziadkom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Nie oznacza to jednak, że każde z nich może w przyszłości skorzystać z omawianego przywileju. Zakres pomocy świadczonej na rzecz rolnika nie może być zatem obojętny dla oceny, czy pomoc ta może być uznana za stałą pracę w gospodarstwie rolnym. Drobne czynności, systematycznie wykonywane w ramach rodzinnego podziału obowiązków oraz inne, ale świadczone okazjonalnie nie podlegają takiej kwalifikacji. O stałej pracy można mówić tylko wtedy, gdy pomoc na rzecz rolnika była świadczona w rozmiarach istotnych dla funkcjonowania gospodarstwa. Zatem przy ustaleniu stażu pracowniczego nie można uwzględniać każdej pomocy udzielanej rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo rolne. Zaliczeniu podlega tylko praca stała o istotnym znaczeniu dla działalności prowadzonej przez rolnika. Winien spoczywać na nich, aby była potrzeba stałej pracy skarżącego w charakterze domownika w rozmiarze, który wynikał z zeznań świadków. Jak zaakcentował natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 57/14, celem ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie było stworzenie dodatkowych przywilejów dla wszystkich członków rodziny rolnika pomagających mu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. w swoim tytule i treści jednoznacznie odnosi się do okresów pracy w gospodarstwie, które podlegają zaliczeniu do stażu pracy, tak jak inne okresy służby i zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy. Dlatego też nie każda pomoc udzielana rolnikowi, lecz wyłącznie praca w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników podlega zaliczeniu między innymi do stażu pracowniczego, z którym prawodawca wiąże określone uprawnienia pracownicze, w tym wymierne profity finansowe. Biorąc zatem pod uwagę potwierdzony w oświadczeniach skarżącego charakter sezonowych upraw w gospodarstwie rolnym, a także nieznaczny rozmiar tego gospodarstwa (5,64 ha upraw), a także fakt, że poza ojcem skarżącego w pracach w gospodarstwie aktywnie uczestniczyła jego matka, a także zatrudnianie pracowników sezonowych, należy zgodzić się z organem, że nie można przyjąć, by zakres prac, który skarżący wykonywał każdego dnia w gospodarstwie, świadczył, iż wykonuje on stałą pracę w wyżej zaprezentowanym rozumieniu, potwierdzonym w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Nie można również tracić z pola widzenia, że skarżący w okresie, którego dotyczył wniosek był uczeniem szkoły zasadniczej i technikum, a realizacja obowiązku szkolnego wraz z dojazdami do szkoły zajmowała mu znaczną część każdego dnia. Z tej przyczyny nie można uznać, by czynności wykonywane przez skarżącego stanowiły stałą pracę w rozumieniu art. 6 pkt 2 lit. c) ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności dotyczące charakteru i wymiaru pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym zostały bowiem prawidłowo ustalone przez organ, co z kolei skutkowało wydaniem decyzji odmawiającej uwzględnienia wskazanego we wniosku okresu pracy w gospodarstwie rolnym do wysługi lat. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło