II SA/Wa 2588/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-01
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Szkoły Podstawowej o odmowie przyjęcia dziecka do oddziału przedszkolnego, utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie komisji rekrutacyjnej, może zostać uznana za legalną, jeśli komisja nie wydała formalnego, podpisanego przez wszystkich członków rozstrzygnięcia, a organ odwoławczy nie zbadał w sposób merytoryczny przedstawionych przez rodziców dowodów dotyczących szczepień dziecka?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej, ponieważ postępowanie obarczone było istotnymi wadami procesowymi. Po pierwsze, brak było formalnego rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, która jest organem kolegialnym i której decyzje winny być podpisane przez wszystkich członków. Po drugie, organ odwoławczy nie zbadał merytorycznie przedstawionych przez skarżących dowodów dotyczących szczepień dziecka, co naruszało zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W konsekwencji, zaskarżona decyzja nie spełniała wymogów formalnych i merytorycznych.Stan faktyczny
Skarżący zostali poinformowani o odmowie przyjęcia ich córki H. K. do oddziału przedszkolnego z powodu niewystarczającej liczby punktów. W odwołaniu podnieśli, że ich córka powinna otrzymać więcej punktów, w szczególności za obowiązkowe szczepienia, których system rekrutacyjny nie uwzględnił. Dyrektor Szkoły Podstawowej utrzymał w mocy decyzję o odmowie, wskazując na brak miejsc oraz na fakt, że we wniosku rekrutacyjnym zaznaczono, iż dziecko nie jest poddane obowiązkowym szczepieniom. Skarżący zaskarżyli decyzję Dyrektora do WSA, zarzucając niezgodność ze stanem faktycznym i powtarzając argumenty z odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] i zasądził od Dyrektora solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. P. i K. K. na decyzję Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do oddziału przedszkolnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] solidarnie na rzecz skarżących M. P. i K. K. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym przez M. P. i K. K. (dalej: "skarżący"), rozstrzygnięciem z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] (dalej: "Dyrektor") utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej w Szkole Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] z dnia [...] maja 2021 r.
nr [...] o odmowie zakwalifikowania dziecka skarżących – H. K. - do oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2021/2022.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W dniu [...] maja 2021 r. Przewodniczący Komisji Rekrutacyjnej w Szkole Podstawowej nr [...] w [...], powołanej Zarządzeniem Dyrektora tejże Szkoły nr [...], odmówił zakwalifikowania dziecka skarżących – H. K. do oddziału przedszkolnego Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...] (zwanej dalej także jako: "Szkoła") na rok szkolny 2021/2022 z powodu uzyskania niewystarczającej ilości punktów (218 punktów).
W uzasadnieniu organ wskazał, że najniższa liczba punktów uprawniających do przyjęcia wynosiła 250. Ponadto podał, że liczba kandydatów do klas pierwszych przekroczyła liczbę wolnych miejsc.
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżący podnieśli, że ich córka winna uzyskać 250 punktów w postępowaniu rekrutacyjnym, które uprawniają do przyjęcia oraz, w szczególności, że Komisja Rekrutacyjna nie przyznała stosownych punktów z tytułu szczepienia ich dziecka. Zdaniem odwołujących, brak przyznania ich dziecku punktów za obowiązkowe szczepienia ochronne wynikał z błędu systemu rekrutacyjnego bowiem H. K. posiada wszystkie niezbędne szczepienia ochronne, czego potwierdzeniem jest załączona do odwołania kserokopia książeczki zdrowia dziecka.
Ponadto skarżący zaznaczyli, że Szkoła Podstawowa nr [...] w [...] jest to najbliższa szkoła od miejsca zamieszkania i dziecko nie ma możliwości uczęszczania do szkoły oddalonej od domu powyżej 3 km m.in. ze względów logistycznych oraz, że drugie ich dziecko uczęszcza do przedszkola nr [...] na ul. [...].
Skarżący podnieśli także, że informacja, iż liczba kandydatów przekroczyła liczbę wolnych miejsc jest nieprawdziwa, gdyż do oddziału przedszkolnego Szkoły zostało przyjętych 19 dzieci na 25 dopuszczalnych miejsc.
Jednocześnie skarżący podkreślili, że jednym z ważniejszych dla nich powodów rekrutacji do Szkoły jest to, że ich córka, po pozytywnym rozpatrzeniu odwołania i przyjęcia do zerówki uczęszczałaby dalej ze swoimi koleżankami i kolegami, których już zna z przedszkola nr [...], co ułatwiłoby jej łatwiejszą adaptację do nowej sytuacji oraz, że szkoła i kadra cieszy się dobrymi opiniami.
Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o pozytywne rozpatrzenie odwołania i przyjęcie ich dziecka do oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2021/2022.
W wyniku rozpatrzonego odwołania, w dniu [...] maja 2021 r., Dyrektor odmówił przyjęcia H. K. do oddziału przedszkolnego w Szkole od 1 września 2021 r.
W uzasadnieniu wskazał, iż "bezpośrednim i rzeczywistym powodem nieprzyjęcia dziecka skarżących do oddziału przedszkolnego w obecnej chwili" jest brak miejsc. Wyjaśnił, że w roku szkolnym 2021/2022 zaplanowany jest jeden oddział przedszkolny, w którym liczba uczniów nie powinna przekraczać 25 dzieci,
z uwagi na obowiązujące przepisy prawa i względy bezpieczeństwa. Dyrektor podał, że w procesie rekrutacji zostało zakwalifikowanych 20 osób, z czego jedno to dziecko pięcioletnie. Oświadczył, że zarówno ta informacja, jak również adnotacja, że Raport nie zawiera informacji o osobach kontynuujących naukę tj. 5 osób zostały podane do publicznej wiadomości w dniu [...] maja 2021 r. W rezultacie, osoby przyjęte do oddziału przedszkolnego (20 osób) łącznie z osobami kontynuującymi naukę (5 osób) wyczerpały limit miejsc w oddziale. Podtrzymując decyzję Komisji Rekrutacyjnej w sprawie odmowy przyjęcia dziecka skarżących do wnioskowanego oddziału przedszkolnego Dyrektor podkreślił, że "nie ma żadnego wpływu na przeliczanie punktów przez elektroniczny system naboru" oraz, że w wypełnionym i podpisanym wniosku rekrutacyjnym w punkcie 9 kryteriów przyjęć ("dziecko poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym") "widnieje odpowiedź NIE".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zarzucili zaskarżonemu rozstrzygnięciu niezgodność ze stanem faktycznym i wnieśli o:
1. sprawdzenie czy komisja rekrutacyjna wywiązała się ze swoich obowiązków
i zweryfikowała prawdziwość wszystkich kryteriów podanych przez pozostałych rodziców;
2. zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez nakazanie przyjęcia ich córki do oddziału przedszkolnego, ewentualnie
3. uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
4. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumenty przedstawione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko
i wniósł o jej oddalenie.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że informatyczny system rekrutacji w Szkole działał błędnie, Dyrektor stwierdził, iż zarzut ten jest bezpodstawny. Podkreślił, że punkty przyznane H. K. zostały naliczone zgodnie z udzielonymi we wniosku informacjami, zaś składając pod wnioskiem podpis rodzice poświadczyli zgodność podanych w formularzu wniosku informacji ze stanem faktycznym.
Dyrektor podniósł także, że przy składaniu oświadczenia o odległości Szkoły od miejsca zamieszkania dziecka rodzice nie dokonali sprostowania informacji podanych we wniosku.
Ponadto Dyrektor wskazał, iż we wniosku o przyjęcie dziecka określono, że przewodniczący komisji rekrutacyjnej, w każdym ze wskazanych w liście preferencji może żądać od rodziców przedstawienia dokumentów potwierdzających okoliczności zawarte w oświadczeniach. Oznacza to, iż w przypadku zaznaczenia, iż H. K. została poddana obowiązkowym szczepieniom ochronnym, przewodniczący mógłby zażądać przedłożenia dowodu potwierdzającego powyższe oświadczenie. Niemniej jednak, we wniosku o przyjęcie H. K. wskazano, że dziecko nie jest poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
Tym samym, w ocenie Dyrektora, bezzasadny jest zarzut Skarżących jakoby Przewodniczący Komisji miałby żądać potwierdzenia tego, iż H. K. faktycznie nie została poddana tym szczepieniom lub dociekać prawdziwości złożonego oświadczenia w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że w związku ze zmianą art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 – zwanej dalej jako: "ustawa covidowa"), wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny - co zasady - przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.
W niniejszej sprawie – po pouczeniu stron postępowania przez Przewodniczącego Wydziału II o możliwości rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym - skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w tym właśnie trybie, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.").
Mianowicie, zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. złożył Organ (k. 31 akt sądowych), zaś skarżący nie zgłosili w tym zakresie sprzeciwu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a.).
Jednocześnie, stosownie do art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy P.p.s.a.).
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy P.p.s.a.).
Dokonując kontroli w ramach tak zakreślonej kognicji sądów administracyjnych, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć zasadniczo z innych powodów niż wskazane w skardze, do czego uprawnia i zobowiązuje Sąd wskazany wcześniej przepis art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
W punkcie wyjścia rozważań Sąd stwierdza, że granice materialnoprawne rozpoznawanej sprawy wyznaczają przepisy rozdziału 6 ustawy z 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 910 ze zm., zwanej dalej "u.p.o.").
Zgodnie z art. 130 ust. 1 u.p.o. dzieci przyjmuje się do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, publicznych innych form wychowania przedszkolnego i publicznych placówek po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego. Natomiast kryteria rekrutacji określone zostały w art. 131 u.p.o.
Stosownie do ust. 1 wskazanego wyżej przepisu, do publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy. W przypadku większej liczby kandydatów spełniających ten warunek niż liczba wolnych miejsc na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę łącznie następujące kryteria: 1) wielodzietność rodziny kandydata; 2) niepełnosprawność kandydata; 3) niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata; 4) niepełnosprawność obojga rodziców kandydata; 5) niepełnosprawność rodzeństwa kandydata; 6) samotne wychowywanie kandydata w rodzinie; 7) objęcie kandydata pieczą zastępczą (art. 131 ust. 2 u.p.o.). Wymienione kryteria mają jednakową wartość (art. 131 ust. 3 u.p.o.).
W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole, oddział przedszkolny w danej publicznej szkole podstawowej albo dana publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący określa dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów (art. 131 ust. 4 u.p.o.).
W rozstrzyganej sprawie dodatkowe kryteria zostały określone w Uchwale Nr [...] Rady [...] z dnia [...] lutego 2017r. (dalej: Uchwała Rady Miasta) oraz zarządzenie nr [...] Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] z dnia [...] lutego 2021r. w sprawie rekrutacji do Szkoły Podstawowej nr [...] na rok szkolny 2021/2022 (dalej: zarządzenie Dyrektora Szkoły nr [...]).
Zgodnie z art. 157 ust. 1 u.p.o. postępowanie rekrutacyjne przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki. Dyrektor wyznacza przewodniczącego komisji rekrutacyjnej. Zadania komisji rekrutacyjnej, jako najważniejszego organu kolegialnego w postępowaniu rekrutacyjnym, powoływanego ad hoc (dla przeprowadzenia danego postępowania rekrutacyjnego), reguluje art. 157 ust. 2 u.p.o.
Do zadań komisji rekrutacyjnej, należy w szczególności: ustalenie wyników postępowania rekrutacyjnego i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, o której mowa w art. 158 ust. 1 (art. 157 ust. 2 pkt. 1 u.p.o.); ustalenie i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, o której mowa w art. 158 ust. 3 (art. 157 ust. 2 pkt. 2 u.p.o.); sporządzenie protokołu postępowania rekrutacyjnego (art. 157 ust. 2 pkt. 5 u.p.o.).
Powyższe zadania znajdują odzwierciedlenie w § 4 zarządzenia Dyrektora Szkoły nr [...]).
Kwestie związane z wynikami postępowania rekrutacyjnego i dalszym postępowaniem w zakresie rozstrzygnięć w przedmiocie przyjęcia do publicznego przedszkola, w tym kwestie związane z prawem do odwołania się rodziców od rozstrzygnięć komisji rekrutacyjnej znajdują się w art. 158 u.p.o.
I tak, wyniki postępowania rekrutacyjnego podaje się do publicznej wiadomości w formie listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, zawierającej imiona i nazwiska kandydatów oraz informację o zakwalifikowaniu albo niezakwalifikowaniu kandydata (por. art. 158 ust. 1 u.p.o.). Komisja rekrutacyjna przyjmuje kandydata jeżeli w wyniku postępowania rekrutacyjnego został on zakwalifikowany oraz złożył wymagane dokumenty (por. art. 158 ust. 2 u.p.o.). Komisja rekrutacyjna podaje do publicznej wiadomości listę kandydatów przyjętych i kandydatów. Lista zawiera imiona i nazwiska kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych lub informację o liczbie wolnych miejsc dokumenty (por. art. 158 ust. 3 u.p.o.). Wymienione listy podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w siedzibie danego publicznego przedszkola, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego. Listy zawierają imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej oraz najniższą liczbę punktów, która uprawnia do przyjęcia (por. art. 158 ust. 4 u.p.o.). Dzień podania do publicznej wiadomości listy jest określany w formie adnotacji umieszczonej na tej liście, opatrzonej podpisem przewodniczącego komisji rekrutacyjnej (art. 158 ust. 5 u.p.o.).
W terminie 7 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danego publicznego przedszkola (art. 158 ust. 6 u.p.o.). Uzasadnienie sporządza się w terminie 5 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata lub kandydata pełnoletniego z wnioskiem i zawiera ono przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym (art. 158 ust. 7 u.p.o.).
Rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania uzasadnienia (art. 158 ust. 8 u.p.o.). Dyrektor publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki rozpatruje odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania.
Na rozstrzygnięcie dyrektora danego publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki służy skarga do sądu administracyjnego (art. 158 ust. 9 u.p.o.).
Z treści przywołanych wyżej przepisów wynika, że sąd administracyjny nie jest powołany, jak wnoszą o to skarżący w pkt b) swojej skargi do "zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez nakazanie przyjęcia córki do oddziału przedszkolnego".
Kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu podlega natomiast legalność decyzji wydanych w toku postępowania rekrutacyjnego, jakimi są decyzja dyrektora przedszkola oraz rozstrzygnięcie komisji rekrutacyjnej w sprawie odmowy przyjęcia do przedszkola.
Jak wynika z przytoczonych przepisów u.p.o. regulujących postępowanie rekrutacyjne, stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. (por. postanowienie NSA z 8 kwietnia 2015 r., I OSK 760/15, LEX nr 1681659 oraz postanowienie NSA z 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1007/15, LEX nr 1677611), gdyż Ustawodawca ustanowił wymogi szczególne dla przeprowadzenia postępowania odwoławczego w postępowaniu rekrutacyjnym.
Istotnym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy jest, w szczególności, zbadanie czy w przedmiotowej sprawie skutecznie zostało zainicjowane postępowanie odwoławcze skarżących oraz czy zostało ono właściwie merytorycznie rozpoznane.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że rozstrzygnięcia wydawane w postępowaniu rekrutacyjnym do przedszkoli, będąc w swej istocie decyzjami administracyjnymi, muszą spełniać pewne wymogi, zwłaszcza w zakresie motywów ich rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 października 2018 r., III SA/Kr 800/17, LEX nr 2400085). Tym samym rozstrzygnięcia zarówno Komisji Rekrutacyjnej, jak i Dyrektora Szkoły w postępowaniu odwoławczym winny spełniać - z uwagi na odpowiednie zastosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 poz.735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), w zakresie nieuregulowanym w u.p.o. - powinny spełniać podstawowe wymagania co do treści i formy rozstrzygnięć, określone w art. 107 k.p.a.
Zgodnie z § 1 tej wskazanego wyżej przepisu, decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej (pkt 1); datę wydania (pkt 2); oznaczenie strony lub stron (pkt 3); powołanie podstawy prawnej (pkt 4); rozstrzygnięcie (pkt 5); uzasadnienie faktyczne i prawne (pkt 6); pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie... (pkt 7), podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego kwalifikowany podpis elektroniczny (pkt 8); w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi... (pkt 9).
Z analizy akt sprawy wynika, że Komisja Rekrutacyjna, nie wydała rozstrzygnięcia w trakcie procedury rekrutacyjnej. Stanowisko o nieprzyjęciu kandydata do przedszkola jest decyzją komisji rekrutacyjnej, która jest organem kolegialnym. Sąd stwierdza, że takiego rodzaju dokumentu w aktach administracyjnych nie ma.
Sąd zauważa przy tym, że taka regulacja, oprócz wskazanych wcześniej przepisów u.p.o., ma swoje potwierdzenie również w § 4 zarządzenia Dyrektora Szkoły nr [...], który w pkt 8 stanowi, że do zadań komisji rekrutacyjnej należy " sporządzanie listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych oraz sporządzenie listy kandydatów przyjętych i nieprzyjętych", zaś – stosownie do ust. 6 tegoż zarządzenia – "protokoły postępowania rekrutacyjnego i uzupełniającego (...) podpisują przewodniczący i członkowie komisji rekrutacyjnej". Wzmocnieniem tych zapisów jest regulacja, zgodnie z którą rodzice/opiekunowie kandydatów, którzy nie zostali przyjęci, mogą złożyć do komisji rekrutacyjnej wniosek o sporządzenie uzasadnienia kandydata w terminie 7 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i nieprzyjętych (por. k. nr 1 akt adm. sprawy).
W odniesieniu do powyższego, Sąd podziela stanowisko reprezentowane w orzecznictwie, według którego z uwagi na to, że komisja rekrutacyjna jest organem kolegialnym powoływanym dla przeprowadzenia danego postępowania rekrutacyjnego, to wszyscy członkowie tego organu winni złożyć swój podpis nie tylko pod rozstrzygnięciem, ale również pod uzasadnieniem decyzji. Tego rodzaju uchybienie uznaje się za wręcz rażące naruszenia prawa (por. wyroki NSA: z 4 lutego 2009 r., II OSK 108/08, z 12 lutego 1991 r. SA/Lu 889/90, OSP 1992, z. 2; z 1 marca 1991 r., SA/Gd 102/91, "Wspólnota" 1991, nr 36; z dnia 31 marca 1991 r., SA/Kr 162/91, ONSA 1991, nr 2, poz. 42; z 26 marca 1993 r. II SA 869/92, ONSA 1993, nr 4, poz. 110; z 27 lutego 2003 r. ,II SA 455/02).
Stąd nieprawidłowość procesowa polegająca na niepodpisaniu rozstrzygnięcia przez wszystkich członków organu kolegialnego stawia wolę organu pod znakiem zapytania, zaś rozstrzygnięcie obarczone tym błędem już tylko z tego tylko powodu podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 13 maja 2021 r., III SA/Gd 1166/20, LEX nr 3181566). Prawidłowe podpisanie rozstrzygnięcia ma bowiem zasadnicze znaczenie dla strony postępowania, gdyż fakt ten potwierdza wyrażoną w rozstrzygnięciu wolę organu kolegialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r., II SA/Wa 1146/16, LEX nr 2253850; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2016 r., IV SA/Po 531/16, LEX nr 2181986; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r., II SA/Wa 1559/19, LEX nr 3056866).
Tymczasem, jak już stwierdzono wcześniej, w aktach sprawy brak jest takiego dokumentu, tj. rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, gdyż za takowe nie można uznać uzasadnienia Przewodniczącego komisji rekrutacyjnej z dnia [...] maja 2021r. o nieprzyjęciu H. K. do oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2021/2022, skoro nie nosi cech woli organu kolegialnego (brak podpisów pozostałych członków komisji – por. k. 16 akt adm. sprawy).
W ocenie Sądu, również decyzja Dyrektora Szkoły z dnia [...] maja 2021r. o odmowie przyjęcia H. K. do oddziału przedszkolnego w Szkole Podstawowej nr [...] utrzymująca w mocy decyzję komisji rekrutacyjnej w sposób istotny narusza także przepis art. 138 k.p.a. w zw. z art. 127 k.p.a. i art. 15 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mianowicie Sąd zauważa, że nawet gdyby pominąć okoliczność, że powyższa decyzja utrzymuje w mocy rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej (chociaż takiego rozstrzygnięcia - jak wykazano wcześniej - de facto, i de iure nie ma) to wskazać należy, że istotą postępowania odwoławczego jest ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ II instancji (lub ponownie rozpoznający sprawę).
Co należy szczególnie podkreślić, druga instancja postępowania to także instancja merytoryczna, na mocy której, zgodnie z art. 138 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu I instancji w całości lub części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy. Przyznanie przez ustawodawcę temu organowi uprawnień reformatoryjnych oznacza, że organ ten ma obowiązek oceny nie tylko ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji, ale również rozpoznania sprawy w pełnym zakresie.
Podkreślić ponadto należy, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie. Powyższe koresponduje z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w przepisie art. 15 k.op.a., co oznacza, że w wyniku złożenia odwołania lub zażalenia sprawa winna być w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji, co rodzi to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Zasada ta nie wyklucza przy tym dokonania odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ odwoławczy nie jest bowiem organem stricte kontrolującym prawidłowość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale samodzielnie, w oparciu o już zgromadzone (ewentualnie uzupełnione) dowody, ponownie rozstrzyga sprawę.
Ponowne rozstrzygnięcie sprawy oznacza zatem dokonanie ponownych ustaleń faktycznych, a nie tylko przyjęcie tych, które wynikają z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 marca 2013 r., I SA/Gd 1061/12, LEX nr 1302777 i powołane tam orzecznictwo).
Odnosząc powyższe uwagi do realiów sprawy, Sąd zauważa, że skarżący w odwołaniu od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej z dnia [...] maja 2021r. na okoliczność kryterium o szczepieniu córki – H. K. wskazali, że ma ona "wszystkie niezbędne szczepienia", dlatego też "nie mogli zaznaczyć, że nie jest szczepiona".
Co istotne, na dowód powyższego skarżący nie tylko złożyli takie oświadczenie w odwołaniu, ale poparli je załączoną do odwołania dokumentacją wystawioną przez SZPZLO [...], z której wynikają rodzaje obowiązkowych szczepień ochronnych (por. k. 17 akt adm. sprawy).
W kontekście powyższego, uznać należy, że uchybienie to narusza wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę, o której mowa w art. 77 §1 k.p.a., nakazującą organom w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stanowisko Dyrektora Szkoły zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2021r., uchybia też zasadzie merytorycznego, dwukrotnego rozpoznania sprawy (art. 127 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a.).
Nie można bowiem przyjąć za organem, że ponieważ "w wypełnionym i podpisanym wniosku rekrutacyjnym w pkt 9 widnieje odpowiedź NIE", to dziecko nie zostało poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym, skoro w trakcie prowadzonego postępowania z dostarczonej na tę okoliczność dokumentacji wynika, że H. K. została poddana obowiązkowym szczepieniom i organ odwoławczy winien ten dowód rozpatrzyć.
Oczywiście Organ ma możliwość w ramach swobodnej oceny dowodów zakwestionować dla celów konkretnego postępowania wartość takiego dowodu, ale musi dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, czego w rozstrzyganej sprawie nie uczynił.
Tym samym, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie spełnia także postulatu właściwego uzasadnienia decyzji tak pod względem faktycznym, jak i prawnym, stosownie do kryteriów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego w aspekcie posiadanych przez H. K. szczepień ochronnych.
Reasumując dotychczasowe ustalenia i rozważania, oprócz wskazanej wcześniej przez Sąd wady w postaci braku w aktach sprawy rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, poprzez niedostateczne merytoryczne wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie kryteriów rekrutacyjnych w aspekcie szczepień ochronnych dziecka – kandydata do oddziału przedszkolnego, Organ naruszył również przepisy prawa procesowego, tj. w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 127 i 138 k.p.a.
Z uwagi na brak w aktach sprawy rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej, Sąd uchylił jedynie zaskarżoną decyzję Dyrektora Przedszkola - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie, Organ powinien zastosować się do oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku i przeprowadzić właściwe postępowanie rekrutacyjne do przedszkola publicznego w odniesieniu do córki skarżących tj. w zgodzie zarówno z przepisami u.p.o., jak i z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Po uzupełnieniu akt sprawy o rozstrzygnięcie komisji rekrutacyjnej, Organ, w szczególności, winien odnieść się do załączonej w odwołaniu skarżących dokumentacji wystawionej przez SZPZLO [...], z której wynikają rodzaje obowiązkowych szczepień ochronnych H. K..
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło