II SA/Wa 337/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.K. na uchwałę Zarządu [...][...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 300 zł (trzysta złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. E. K. wnioskiem z dnia 9 kwietnia 2013 r. zwróciła się do Wydziału Zasobów Lokalowych [...] o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] [...] w [...], wypowiedzianej w 2011 r. z uwagi na zaległości w spłacie zobowiązań z tytułu czynszu. Powyższy wniosek został rozpoznany przez Zarząd Dzielnicy uchwałą z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], podjętą na podstawie § 24 ust. 1 w zw. z § 39 ust. 1 pkt 1 oraz § 22 ust. 2 pkt 4 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.), którą postanowiono nie zakwalifikować i nie umieszczać wnioskodawczyni na liści osób oczekujących na najem lokalu. Strona, w dniu 8 maja 2014 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 4 listopada 2014 r. uchwałą nr [...] Zarząd Dzielnicy [...][...] podjął uchwałę o podtrzymaniu decyzji zawartej w poprzedniej uchwale z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]. W dniu 2 grudnia 2014 r. profesjonalny pełnomocnik strony ponownie wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w związku z negatywnym rozpatrzeniem wniosku o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu. Uchwałą z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...][...] oddalił powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 4 lutego 2015 r. E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...][...], z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie skargi należy poprzedzić badaniem dopuszczalności wniesienia skargi. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego również uchwał podjętych przez organy gminy. Jak stanowi bowiem art. 101 ust. 1 tej ustawy, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Pojęcie organów gminy w rozumieniu przywołanych powyżej przepisów ustawy o samorządzie gminnym odnosi się również do organów dzielnic [...], co znajduje potwierdzenie w art. 5, art. 35 i art. 37 ustawy o samorządzie gminnym, jak też w art. 5, art. 6 i art. 11 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.). Podmiot domagający się ochrony sądowoadministracyjnej może wnieść skargę również na akty organów dzielnicy, przy czym także i w tym przypadku muszą być spełnione warunki określone w art. 101 ust. 1 ustawy, tzn. przedmiotem skargi musi być uchwała podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej. Powyższy warunek, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie został spełniony. Treścią zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] jest oddalenie wezwania z dnia 2 grudnia 2014 r. do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z uchwały z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]. Uchwała ta nie jest aktem podlegającym kontroli, ponieważ nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku z dnia 9 kwietnia 2013 r. o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu po uprzednim wypowiedzeniu jej z powodu zadłużenia. Natomiast uchwała z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] zawiera rozstrzygnięcie o nie zakwalifikowaniu i nie umieszczeniu skarżącej na liście osób oczekujących na najem lokalu. Uchwała ta wydana została na skutek wniosku o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...][...] w [...], wypowiedzianej z uwagi na zaległości w spłacie zobowiązań z tytułu czynszu. Podstawą wydania uchwały z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] jest uchwała Nr LVIII/1751/2009, a konkretnie § 39 ust. 1, zgodnie z którym, na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy, gdy przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej najemcy, dopuszcza się ponowne zawarcie umowy najmu, której przedmiotem będzie ten sam lub inny lokal o mniejszej powierzchni, jeżeli: 1) osoba ta nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, a w przypadku pracowni do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki - nieprzerwanie ją użytkuje w tym celu; 2) ustała przyczyna, z powodu której została rozwiązana umowa najmu, przy czym warunek ten uważa się za spełniony również w przypadku, jeśli jest podpisane oraz realizowane porozumienie dotyczące spłaty zadłużenia. Kwestię dopuszczalności wnoszenia skarg do sądów administracyjnych na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: ONSA i WSA 2008/6/90). Wskazano w niej, że uchwała ta, niebędąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej i kończy pierwszy etap postępowania obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy) nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, a jedynie charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być przyznana pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny. W przedmiotowym postępowaniu nie rozstrzygano jednak kwestii przyznania pomocy w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Wymaga podkreślenia, że decydujące znaczenie w niniejszej sprawie ma wola skarżącej, która wniosła o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu. Dokonanie takiej czynności nie wynika zaś z zakresu władztwa publicznego, a pozostaje w kompetencjach organu gminy wynikających z faktu bycia właścicielem przedmiotowych lokali. Organ rozstrzygał o woli zawarcia z wnioskodawczynią kolejnej umowy najmu, przez co jednoznacznie należy uznać, że sprawa ma charakter cywilnoprawny. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. postanowienie z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 388/14; z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 578/13; z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2137/12; z dnia 25 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 913/13, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 110/14. Podkreślić należy, że nie jest dopuszczalna skarga wniesiona na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...][...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] bowiem przedmiot całego postępowania wszczętego wnioskiem strony z dnia 9 kwietnia 2013 r. o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu położonego w [...] przy ul. [...][...] nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 oraz § 2 ustawy.