II SA/Wa 435/24

WyrokWSA w Warszawie2024-11-05

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Danuta Kania, Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej o niezdolności do służby wojskowej, wydane po pozytywnym wyniku badania na obecność opiatów w moczu, jest zgodne z prawem, jeśli organ nie uwzględnił nowelizacji przepisów wprowadzającej obowiązek powtórnego badania weryfikacyjnego?
Ratio decidendi
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) nie zastosowała nowelizacji rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r., która weszła w życie po wydaniu orzeczenia przez organ I instancji, a która wprowadziła obowiązek przeprowadzenia powtórnego badania w celu weryfikacji pozytywnego wyniku badania na obecność substancji odurzających. Zastosowanie nieobowiązującego stanu prawnego oraz brak przeprowadzenia ponownych badań laboratoryjnych stanowiło istotne naruszenie proceduralne, skutkujące uchyleniem zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej ustalenia zdolności do służby.
Stan faktyczny
Skarżąca N. W. została skierowana do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) w celu ustalenia zdolności do służby wojskowej. RWKL orzekła o jej niezdolności do służby (kategoria D) z powodu pozytywnego wyniku badania na obecność opiatów w moczu. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (CWKL) utrzymała w mocy orzeczenie RWKL. Skarżąca zaskarżyła orzeczenie CWKL, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących kwalifikacji zdolności do służby oraz brak uwzględnienia nowelizacji przepisów wprowadzającej obowiązek powtórnego badania weryfikacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w części utrzymującej w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie ustalenia zdolności do służby; uchylono orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w zakresie ustalenia zdolności do służby; odrzucono skargę w pozostałym zakresie; zasądzono od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2024 r. sprawy ze skargi N. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...]. z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej oraz ustalenia związku poszczególnych chorób ze służbą wojskową 1. uchyla zaskarżone orzeczenie w części utrzymującej w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w zakresie ustalenia zdolności do służby; 2. uchyla orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w zakresie ustalenia zdolności do służby; 3. odrzuca skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] na rzecz skarżącej N. W. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] października 2023 r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] skierował N. W. – pełniącą dobrowolną zasadniczą służbę wojskową) do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], celem ustalenia jej zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w orzeczeniu z dnia [...] listopada 2023 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 58 ust. 6, art. 84 ust. 2, art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r., poz. 2305), § 8 i § 9 w zw. z § 3, § 10 i § 11 ust. 1 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2022 r., poz. 1243 ze zm.) oraz § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 ze zm.) w zw. z art. 821 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, a także § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r.- (Grupa II obejmująca żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową niebędących żołnierzami zawodowymi oraz żołnierzy rezerwy) stwierdziła, że N. W. - z uwagi na pozytywny wynik badania laboratoryjnego na obecność substancji psychoaktywnych (opiatów), jest niezdolna do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej (kategoria D). RWKL w [...] rozpoznała ponadto u badanej schorzenia i ułomności wymienione w § 2 pkt 8 i § 13 pkt 1 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia MON (tatuaże obrazowe biodra prawego, kolana lewego i przedramienia lewego oraz nadzwroczny astygmatyzm), które nie mają wpływu na jej zdolność do służby wojskowej, a nadto w pkt 11 orzeczenia stwierdziła, że schorzenia wymienione w rozpoznaniu nie pozostają w związku ze służbą wojskową. N. W. w odwołaniu od powyższego orzeczenia podała, że wynik badania moczu został zniekształcony, ponieważ zażywała lek przeciwbólowy ([...]). Odwołująca się podkreśliła, że jest to lek ogólnodostępny, kupiła go w aptece bez recepty i nie była świadoma jego działania. N. W. załączyła do odwołania wynik badania laboratoryjnego z dnia [...] listopada 2023 r. (opiaty w moczu nieobecne). Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Centralna Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2024 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775), art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny, § 3, § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości, a także § 11 ust. 1, § 12 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu wyjaśniła, że N. W. została skierowana do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] celem ustalenia zdolności do pełnienia czynnej służby wojskowej. W toku procesu orzeczniczego przeprowadzono stosowne konsultacje specjalistyczne i badania laboratoryjne, w tym badanie na obecność substancji psychoaktywnych w moczu. W wykonanym w dniu [...] października 2023 r. badaniu moczu na obecność substancji psychoaktywnych stwierdzono obecność opiatów. Odnosząc się do odwołania, CWKL zwróciła uwagę, że skarżąca w dniu badania podpisała oświadczenie, że nie przyjmowała żadnych dopalaczy oraz leków wymienionych w kwestionariuszu. Komisja dodała, że opiaty ulegają w ciągu kilku dni, gdy nie są nadal przyjmowane, całkowitej eliminacji z organizmu człowieka. Badanie na obecność narkotyków w moczu wykonane w późniejszym okresie z wynikiem ujemnym potwierdziło jedynie naturalną eliminację opiatów z organizmu badanej oraz fakt zaprzestania przyjmowania tej substancji po stwierdzeniu wyniku pozytywnego przez RWKL w [...] w zaskarżonym orzeczeniu. W konkluzji CWKL w [...] stwierdziła, że RWKL w [...] prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze w niniejszej sprawie i na podstawie wywiadu lekarskiego, oświadczenia podpisanego osobiście przez badaną, badań i konsultacji specjalistycznych zasadnie ustaliła, że N. W. jest niezdolna do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej (kategoria D). N. W. nie zgodziła się z tym orzeczeniem i zaskarżyła go w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca, działając przez pełnomocnika radcę prawnego, zarzuciła temu orzeczeniu: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach w zw. z § 3 pkt 1 tego rozporządzenia i art. 87 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozpoznanie obecności opiatów w moczu nakłada obowiązek orzeczenia kategorii D, czyli niezdolności do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej, podczas gdy zgodnie z § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do powołanego rozporządzenia, w grupie II, w przypadku rozpoznania obecności opiatów w moczu, możliwe jest przyznanie kategorii od "A" do "D", zaś przydzielenie do konkretnej kategorii zdolności do służby powinno następować - w myśl objaśnień do § 72 pkt 1 wykazu chorób i ułomności - na podstawie konsultacji psychiatrycznopsychologicznej. Pełnomocnik podniósł, że konsultacja psychiatrycznopsychologiczna z dnia [...] października 2023 r. (w toku postępowania orzeczniczego przed organem I instancji) "przebiegła korzystnie dla skarżącej", co oznacza, że wynik pozytywny na obecność opiatów w moczu pozostawał bez wpływu na jej zdolność do służby w wojsku; b) art. 58 ust. 6 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że wynik pozytywny na obecność opiatów w moczu pozostający bez wpływu na stan psychiczny i fizyczny skarżącej, kwalifikuje ją do kategorii "D" zdolności do służby wojskowej, podczas gdy jest zdolna do służby wojskowej (kategoria "A" ); 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.). poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, nie mającą pokrycia w doświadczeniu życiowym, zasadach prawidłowego ustalania związków przyczynowo-skutkowych i w konsekwencji błędne ustalenie, że obecność opiatów w moczu skarżącej powoduje jej niezdolność do służby wojskowej w czasie pokoju; w uzasadnieniu tego zarzutu podniesiono, że z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że (1) obecność opiatów spowodowana była zażyciem powszechnie dostępnego bez recepty leku i nie miała wpływu na zdolność do służby wojskowej, (2) u skarżącej po powtórzeniu badania nie wykryto obecności opiatów w moczu, (3) obecność opiatów we krwi nie wpływała na stan psychiczny skarżącej; b) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 k.p.a. poprzez oparcie orzeczenia na wyniku badania laboratoryjnego z dnia [...] października 2023 r., które wskazuje jedynie na obecność substancji w moczu, a nie zaś jej stężenie i zaniechanie wykonania ponownych badań ustalających wysokość stężenia opiatów w moczu, jak również zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu toksykologii, na okoliczność czy stężenie opiatów w moczu skarżącej może wpływać na jej zdolność do służby wojskowej; w uzasadnieniu tego zarzutu podniesiono m. in., że zasadność ponownego dokonania badania moczu na obecność substancji psychoaktywnych potwierdza również zmiana treści rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach w zakresie objaśnień do § 72 załącznika nr 1, która weszła w życie 29 grudnia 2023 r. Wynika z nich, że w przypadku pozytywnego wyniku badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych w ślinie lub moczu w ciągu 24 godzin wykonuje się powtórne badanie w celu weryfikacji obecności tych substancji z ponownie pobranej pod kontrolą próbki śliny, moczu lub krwi. N. W. wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia CWKL z dnia [...] stycznia 2024 r., zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W skardze zawarto ponadto wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: a) wyniku konsultacji psychiatrycznej z dnia [...] października 2023 r., na okoliczność stanu psychicznego skarżącej; b) wyniku badań laboratoryjnych z dnia [...] listopada 2023 r., na okoliczność tego, że pozytywny wynik badania na obecność opiatów w moczu spowodowany był zażyciem powszechnie dostępnego bez recepty leku, obecność opiatów w moczu pozostawała bez wpływu na zdolność skarżącej do służby, a nadto skarżąca nie jest uzależniona od opiatów; c) ulotki leku [...], na okoliczność zastosowania leku oraz tego, że wynik pozytywny na obecności opiatów w moczu pozostawał bez wpływu na zdolność skarżącej do służby. Pełnomocnik skarżącej wniósł ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącej oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu toksykologii oraz biegłego z zakresu psychiatrii. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty w niej przedstawione zasługują na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia kategorii zdolności (niezdolności) do służby wojskowej ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania orzeczenia pod względem formalnym. Sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego zaliczenie osoby badanej do jednej z kategorii zdolności do służby, w szczególności zbadanie, czy organ rozstrzygając o zaliczeniu do kategorii zdolności do służby miał do tego odpowiednie podstawy faktyczne i prawne, a więc np. czy badanie stanu zdrowia zostało przeprowadzone prawidłowo i czy znajduje oparcie w wyczerpującym wywiadzie chorobowym i odpowiedniej dokumentacji medycznej. Sąd administracyjny, jako że nie posiada wiedzy specjalistycznej w zakresie medycyny, nie dokonuje oceny stanu zdrowia danej osoby we własnym zakresie i nie jest uprawniony do merytorycznej oceny rozpoznania postawionego przez komisję lekarską, prowadzącego do ustalenia kategorii zdolności do służby (por. np. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17, z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 726/21). W konsekwencji kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności do służby wojskowej była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Stosownie do art. 87 ust. 1 zdanie 1 ustawy o obronie Ojczyzny, wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Według § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej. Zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do służby wojskowej jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W przypadku konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych wojskowa komisja lekarska określa w formie pisemnej ich zakres, a orzeczenie wydaje w swojej siedzibie w terminie do 7 dni roboczych od dnia przedłożenia w jej siedzibie wyników tych badań i konsultacji (§ 9 ust. 3 rozporządzenia). Z kolei wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia rozpoznając odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby może jednak przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie (§ 12 ust. 2 rozporządzenia). Jak wynika z akt sprawy, RWKL w [...] w orzeczeniu z dnia [...] listopada 2023 r. uznała skarżącą za niezdolną do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej, z powołaniem się na § 72 pkt 1 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r., w związku z pozytywnym wynikiem badania laboratoryjnego na obecność opiatów w moczu. CWKL kontrolowanym w niniejszym postępowaniu orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2024 r,. utrzymała w mocy powyższe orzeczenie. W ocenie Sądu, CWKL w [...] nie wzięła pod uwagę, że – jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącej w skardze do Sądu – z dniem [...] grudnia 2023 r. (a więc po wydaniu orzeczenia przez organ I instancji), weszła w życie nowelizacja rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. W objaśnieniach do § 72 wskazano m. in. na konieczność przeprowadzenia powtórnego badania w celu weryfikacji pozytywnego wyniku badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych w ślinie lub w moczu. CWKL całkowicie pominęła tę nowelizację i w konsekwencji niezasadnie wydała rozstrzygnięcie w oparciu o nieobowiązujący stan prawny. Z objaśnień do § 72 załącznika nr 1 do rozporządzenia (stan prawny na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia) wynika m. in., że w przypadku pozytywnego wyniku badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych w ślinie lub w moczu w ciągu 24 godzin wykonuje się powtórne badanie w celu weryfikacji obecności tych substancji z ponownie pobranej pod kontrolą próbki śliny, moczu lub krwi. Decydujący jest wynik badania zlecony przez wojskową komisję lekarską w ramach danego postępowania orzeczniczego. W objaśnieniach do § 72 pkt 1 (pozytywny wynik badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych) podano, że osoby, u których stwierdzono w badaniu laboratoryjnym obecność innych substancji psychoaktywnych, należy kwalifikować na podstawie konsultacji psychiatrycznopsychologicznej. Dodatkowo podnieść należy, że zgodnie z treścią przepisu przejściowego (§ 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 grudnia 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach – Dz. U. z 2023 r. poz. 2793) w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia (29 grudnia 2023 r.) stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. W związku z powyższym, nie odnosząc się do aspektu oceny medycznej zaistniałego stanu, należy stwierdzić, że z punktu widzenia procesowego rację ma skarżąca twierdząc, że jej sprawa nie została załatwiona w oparciu o kompletny materiał dowodowy. Zatem nieprzeprowadzenie przez organ II instancji ponownych badań laboratoryjnych, celem weryfikacji dotychczasowego wyniku, ma istotne znaczenie dla ustalenia zdolności skarżącej do pełnienia służby wojskowej w dacie orzekania. Przedstawione okoliczności faktyczne i przepisy prawa prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie CWKL w [...] w części utrzymującej w mocy orzeczenie RWKL w [...] z dnia [...] listopada 2023 r. w zakresie ustalenia zdolności do służby, nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Sąd wyeliminował również z obrotu prawnego orzeczenie RWKL w [...] w zakresie ustalenia zdolności do służby. Sąd podzielił stanowisko strony skarżącej, zgodnie z którym obowiązkiem organu I instancji było wyjaśnienie, w oparciu o wynik konsultacji psychologicznopsychologicznej badanej, z jakich powodów orzekł, że jest niezdolna do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej (kategoria D), w sytuacji gdy – jak wynika z wspomnianego już § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, możliwe jest orzeczenie kategorii A/D. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę w pozostałym zakresie, z uwagi na to, że nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów SN z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt III ZP 9/99, publik. OSNP 2000/5/167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00, publ. ONSA 2001/2/47 oraz wyroki NSA z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1203/04 i z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11). Końcowo Sąd stwierdza, że nie znalazł podstaw do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów wymienionych przez skarżącą w skardze do Sądu. Podkreślić należy, że sąd administracyjny co do zasady kontroluje legalność zaskarżonej decyzji (orzeczenia) na podstawie akt sprawy (art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z2 024 r., poz. 1634, dalej jako P.p.s.a.), tj. według ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego oraz stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 106 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu albo na wniosek strony może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Oznacza to, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentu, a ponadto dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyroki NSA z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 1054/21; z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 2846/21). Co istotne, przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (por. wyroki NSA z: dnia 25 lutego 2016r., sygn. akt II OSK 1592/14; z dnia 25 października 2015 r., sygn. akt I OSK 300/14; z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1306/08; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne w CBOSA). W kwestii zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie dowodów (z opinii biegłych oraz z przesłuchania skarżącej), należy wyjaśnić, że zawnioskowany środek dowodowy jest niedopuszczalny w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jak już podniesiono, w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające - ograniczone wyłącznie do dowodów z dokumentów. Przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu z zeznań świadków, przesłuchania stron, oględzin, czy też z opinii biegłych, jest niedopuszczalne. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd odrzucił skargę w pozostałym zakresie w pkt 3 sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącą, w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, w kwocie 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło